{"id":2133,"date":"2017-09-20T16:18:04","date_gmt":"2017-09-20T16:18:04","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=2133"},"modified":"2017-09-20T16:18:36","modified_gmt":"2017-09-20T16:18:36","slug":"malezya-federasyonunun-temelleri-ve-malay-politics-foundation-of-the-federation-of-malaysia-and-malay-politics","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/malezya-federasyonunun-temelleri-ve-malay-politics-foundation-of-the-federation-of-malaysia-and-malay-politics\/","title":{"rendered":"Malezya Federasyonu\u2019nun Temelleri ve \u2018Malay Siyaseti’ \/ Foundation of the Federation of Malaysia and \u2018Malay Politics\u2019"},"content":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a020.09.2017<\/strong><\/p>\n

Malezya Federasyonu\u2019nun ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k g\u00fcn\u00fc kadar ulusal ba\u011flamda \u00f6nem arz eden bir di\u011fer g\u00fcn, 1963 y\u0131l\u0131nda \u2018Malezya Federasyonu\u2019 ad\u0131n\u0131 almas\u0131na neden olan \u00fc\u00e7 b\u00f6lgenin mevcut \u2018Malaya Federasyonu\u2019na ba\u011flanmas\u0131n\u0131n kutland\u0131\u011f\u0131 \u2018Malezya g\u00fcn\u00fc\u2019d\u00fcr. Bu anlamda, her 16 Eyl\u00fcl Malezya g\u00fcn\u00fc resmi tatildir ve kutlamalar konu olur. Bu y\u0131l da 16 Eyl\u00fcl\u2019de Federasyon\u2019un kurulu\u015funun 54. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcn\u00fc kutland\u0131. Federasyonun olu\u015fumunu sa\u011flayan Sabah ve Saravak eyaletleri 1963 y\u0131l\u0131nda oldu\u011fu gibi bug\u00fcn de ayn\u0131 \u00f6nemi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve hatta kimi ba\u011flamlarda \u00e7ok daha \u00f6nemli hale geldi\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n

2.D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n ard\u0131ndan \u0130ngiliz s\u00f6m\u00fcrge y\u00f6netimi, Malay Yar\u0131madas\u0131\u2019ndaki hakimiyetini yenileme arzusuna ra\u011fmen, geli\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda Malay toplumu ile b\u00f6lgedeki az\u0131nl\u0131klara \u2018ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131\u2019 vermeyi baz\u0131 \u015fartlarla kabul etti. Bu \u015fartlar\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00c7in ve Hint k\u00f6kenli az\u0131nl\u0131klar\u0131n vatanda\u015fl\u0131klar\u0131 en ba\u015fta gelen konular\u0131 olu\u015fturur. 1957 y\u0131l\u0131nda verilen ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 tamama erdiren ise \u0130ngilizlerin mandas\u0131nda kabul edilen Borneo Adas\u0131\u2019ndaki Sabah, Saravak ve Bruney ile Malay Yar\u0131madas\u0131\u2019n\u0131n en g\u00fcney ucundaki Singapur Adas\u0131\u2019n\u0131n Malaya Federasyonu\u2019na ba\u011flanmas\u0131 karar\u0131d\u0131r.<\/p>\n

1957-1963 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Malaya Federasyonu\u2019nda i\u015flerin gayet y\u00fcr\u00fcd\u00fc\u011f\u00fc ve nihayetinde bu \u2018ba\u015far\u0131l\u0131\u2019 sisteme hen\u00fcz gelece\u011fi karara ba\u011flanmam\u0131\u015f \u00fc\u00e7 b\u00f6lgenin eklenmesinin bu ba\u015far\u0131y\u0131 art\u0131raca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle hareket edilmi\u015f de\u011fildir. 1957 y\u0131l\u0131ndaki ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k \u00f6ncesi ve hatta sonras\u0131nda \u00f6rne\u011fin Penang Adas\u0131 gibi \u00c7inli az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n \u00e7o\u011funlu\u011fu olu\u015fturdu\u011fu b\u00f6lge ile Kelantan gibi daha \u00e7ok Patani M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131yla tarihsel ba\u011flara sahip b\u00f6lgedeki \u2018geleneksel dini\u2019 y\u00f6nelimli halk\u0131n farkl\u0131 talepleri oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u2018Penang Adas\u0131 \u00c7inlileri\u2019 ad\u0131yla da an\u0131lan Penang\u2019deki halk, kendilerini Bo\u011fazlar Y\u00f6netimi (Straits Settlements<\/em>) ad\u0131yla \u0130ngiliz Krall\u0131\u011f\u0131\u2019na ba\u011fl\u0131 k\u0131lan, yani \u0130ngiliz Krali\u00e7esinin vatanda\u015flar\u0131 k\u0131lan s\u00fcre\u00e7ten gayet memnun ve bundan vazge\u00e7me niyetinde de\u011fildirler. Kelantan b\u00f6lgesi ise, bug\u00fcne kadar varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde devam ettiren geleneksel \u0130slami yakla\u015f\u0131m\u0131 kadar, o d\u00f6nemler tarihsel boyutu ile kendini \u2018farkl\u0131\u2019 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc Yar\u0131mada\u2019daki \u0130ngiliz s\u00f6m\u00fcrge y\u00f6netiminin siyasi pl\u00e2n\u0131nda yer almak istememektedir.<\/p>\n

Bu b\u00f6lgesel ayr\u0131\u015fma kadar, Yar\u0131mada\u2019n\u0131n geneline yay\u0131lan \u00c7inli ve Hintli az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n \u2018vatanda\u015fl\u0131k\u2019 stat\u00fcs\u00fc alma s\u00fcre\u00e7lerinde ya\u015fananlar da, bu az\u0131nl\u0131klar nezdinde toplumsal huzursuzlu\u011fa temel te\u015fkil ediyordu. \u00d6te yandan, \u2018\u00e7o\u011funlu\u011fu\u2019 olu\u015fturan Malay M\u00fcsl\u00fcmanlar nezdinde ise, \u2018vatan\u0131n asli unsurlar\u0131\u2019 (bumiputra<\/em>) olarak ne t\u00fcrden ekonomik geli\u015fme elde edebileceklerinin hesab\u0131yla \u00e7at\u0131\u015fma-uzla\u015fma skalas\u0131 aras\u0131nda gidip gelen bir durum arz ediyordu. Tabii burada, \u2018bumiputra\u2019 demi\u015fken, asl\u0131nda kendilerini ifade etme olanak ve imkan\u0131ndan yoksun olan bu topraklar\u0131n \u2018daha da asli\u2019 toplumsal grubu olan \u2018Orang Asli\u2019lerin siyasi veya toplumsal taleplerinin olmamas\u0131 da kendi ba\u015f\u0131na ele al\u0131nmay\u0131 hak eden bir konudur.<\/p>\n

Malay Yar\u0131madas\u0131\u2019nda g\u00f6r\u00fcn\u00fcm b\u00f6yleyken, 1960\u2019lar\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren Sabah, Saravak ve Singapur\u2019la birle\u015fme konusunun g\u00fcndeme geldi. Bu geli\u015fme, Malaya Federasyonu i\u00e7in \u2018n\u00fcfus politikalar\u0131\u2019n\u0131n yeniden de\u011ferlendirilmesi ve yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi varolu\u015fsal bir \u00f6neme sahipti. Malay M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfusunun \u00c7in ve Hint k\u00f6kenli az\u0131nl\u0131klar kar\u015f\u0131s\u0131nda \u2018kritik\u2019 durumu kar\u015f\u0131s\u0131nda yukar\u0131da de\u011finildi\u011fi \u00fczere \u2018vatanda\u015fl\u0131k\u2019 s\u00fcreci tedrici olarak i\u015fletilirken, Malay M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131\u2019n\u0131n \u2018bumiputra\u2019 kavram\u0131n\u0131 maddi olarak da destekleyecek bir n\u00fcfus ak\u0131\u015f\u0131na ihtiya\u00e7 vard\u0131. Sabah ve Saravak\u2019daki etnik unsurlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 bu anlamda Malaya Federasyonu y\u00f6netimi i\u00e7in \u00f6zel bir \u00f6nem ta\u015f\u0131yordu. Bu hususa a\u015fa\u011f\u0131da de\u011finece\u011fim…<\/p>\n

Bu s\u00fcrecin b\u00f6lgesel ve uluslararas\u0131 boyutu da g\u00f6z ard\u0131 edilemeyecek kadar \u00f6nemliydi.\u00a0 \u00d6rne\u011fin, hem b\u00f6lgedeki siyasi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 en az\u0131ndan bir ekonomik\/siyasi y\u00fck olarak \u00fczerinden atmak isteyen \u0130ngiltere i\u00e7in, hem de b\u00f6lgede dinamik bir yap\u0131 arz eden ve yay\u0131lma e\u011filimleriyle dikkat \u00e7eken \u2018kom\u00fcnizm\u2019 tehdidine kar\u015f\u0131 b\u00f6lgesel blokun bir aya\u011f\u0131n\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 hedefi -ki bu daha \u00e7ok d\u00f6nemin iki kutuplu d\u00fcnyas\u0131nda ABD\u2019nin k\u00fcresel politikalar\u0131na daha yak\u0131n ve ilgili bir durumdu- birbirini destekleyici bir mahiyet arz eder.<\/p>\n

Bruney \u2018Sultanl\u0131\u011f\u0131\u2019 bu s\u00fcre\u00e7te yer almama karar\u0131nda \u0131srarc\u0131 olurken, \u0130ngiliz y\u00f6netimini bu karara -herhalde baz\u0131 anla\u015fmalarla olsa gerek- ikna edebilmesi Sultanl\u0131k i\u00e7in tarihi bir \u2018ba\u015far\u0131\u2019 olarak da zikredilebilir. \u2018Tarihi ba\u015far\u0131\u2019n\u0131n bir ba\u015fka ad\u0131m\u0131n\u0131 ise Singapur att\u0131 asl\u0131nda. Bu ba\u011flamda, Singapur\u2019un durumu ise \u00f6zel bir \u00f6nem arz ediyordu. \u0130ngilizlerin b\u00f6lgeden \u00e7ekilme karar\u0131 \u00fczerine, tarih boyunca hem insan ve maddi kaynaklar bak\u0131m\u0131ndan Malay Yar\u0131madas\u0131\u2019na ba\u011f\u0131ml\u0131 Singapur Adas\u0131\u2019n\u0131n kendi ba\u015f\u0131na idamesi \u00f6ng\u00f6r\u00fclmedi\u011finden, Federasyonu olu\u015fturacak bir di\u011fer yap\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yordu. Singapur\u2019un kat\u0131l\u0131m\u0131 kadar, iki y\u0131l gibi k\u0131sa bir s\u00fcre zarf\u0131nda Federasyon\u2019dan ayr\u0131l\u0131\u015f\u0131 da \u00f6nemli \u00e7al\u0131\u015fmalara konu olmu\u015ftur. Burada, Singapur\u2019un kurucu ba\u015fbakan\u0131 Lee Kuan Yew\u2019un bir \u2018cin fikirlilik\u2019 yap\u0131p, \u201c\u0130ngilizler bize ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 vermiyor. Malaylarla birle\u015felim, nas\u0131l olsa sonunda ayr\u0131l\u0131z\u201d gibi bir d\u00fc\u015f\u00fcnceyle hareket edip etmedi\u011fini de bir soru olarak burada zikredebilirim.<\/p>\n

Yar\u0131mada\u2019da \u2018bumiputra\u2019l\u0131k olgusunu \u0130ngilizlerle \u2018masa ba\u015f\u0131nda\u2019 halleden Malay M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 temsil eden siyasi liderlerin, 1963\u2019de Singapur\u2019un dahil olmas\u0131yla Lee Kuan Yew\u2019un \u201cMalay\u201d siyaseti ve toplumsal yap\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131 yerine, \u201cMalezyal\u0131l\u0131k\u201d olgusunu \u00f6ne s\u00fcrmesi de bu ili\u015fkinin ne kadar y\u00fcr\u00fcyebilece\u011fini zaten sorgulatmaya yeter bir durumdu. Kald\u0131 ki, Singapur\u2019un \u00c7inli n\u00fcfusunun zaten kritik bir n\u00fcfus dengesi i\u00e7erisindeki Malay M\u00fcsl\u00fcman n\u00fcfusu i\u00e7in a\u00e7\u0131k tehdidi de d\u00f6nemin Kuala Lumpur y\u00f6netiminin \u00fczerinde hassasiyetle durdu\u011fu bir di\u011fer husustu.<\/p>\n

Sabah ve Saravak\u2019\u0131n Federasyon i\u00e7in \u00f6nemine gelince…<\/p>\n

Malay Yar\u0131madas\u0131\u2019ndaki geleneksel 9 Malay Sultanl\u0131\u011f\u0131\u2019ndaki Malay M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n Sabah ve Saravak etnik yap\u0131lar\u0131n\u0131 olu\u015fturan toplumlarla ili\u015fkisi, onlar\u0131 alg\u0131lamas\u0131, toplumsal ve k\u00fclt\u00fcrel ili\u015fkileri nelerdir gibi pek \u00e7ok soruyu s\u0131ralayabiliriz. Ancak bu sorular\u0131n cevaplar\u0131ndan ziyade Sabah ve Saravak halklar\u0131n\u0131n bug\u00fcne kadar ve \u00f6zellikle de son iki se\u00e7imdir Malezya Federasyonu\u2019nu y\u00f6neten siyasi varl\u0131\u011fa \u2018oy deposu\u2019 statas\u00fcyle katk\u0131 yapmas\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131kar. Yar\u0131mada Malay M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131\u2019n\u0131n \u00c7in Denizi\u2019nin \u00f6te yakas\u0131ndaki Borneo Adas\u0131\u2019n\u0131n bat\u0131 ve kuzeyini olu\u015fturan bu iki eyalete y\u00f6nelik bir \u2018milli birlik\u2019 hissiyat\u0131nda olmad\u0131klar\u0131 ortada. Peki bu birlik nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fmi\u015ftir o zaman sorusu hakl\u0131 olarak sorulabilir. Burada \u0130ngiliz \u00f6\u011fretisi oldu\u011funu ileri s\u00fcrebilece\u011fimiz bir siyasi pragmatiklikten ba\u015fka bir unsur g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bu anlamda, halklar\u0131 ortak noktada birle\u015ftiren unsurlardan ziyade, Malay Yar\u0131madas\u0131 siyasetinin ba\u015fat unsuru Birle\u015fik Ulusal Malay Organizasyonu (UMNO) akl\u0131 ile Sabah ve Saravak\u2019daki yerel siyasi liderler aras\u0131ndaki \u2018anla\u015fma\u2019n\u0131n boyutlar\u0131d\u0131r bu Federasyonu te\u015fkile sebep olan.<\/p>\n

Bu iki eyaleti \u2018merkeze\u2019 ba\u011flayan yeg\u00e2ne unsurun, 1960\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015flar\u0131nda d\u00f6nemin Malay siyasi liderlerinin bu iki b\u00f6lgedeki yerel siyasi liderlerle yapt\u0131klar\u0131 anla\u015fmalar oldu\u011funu s\u00f6ylemek abart\u0131 olmayacakt\u0131r. Ad\u0131 \u00fcst\u00fcnde bir Federasyonu olu\u015fturan bu devletin geleneksel sultanl\u0131klar\u0131n\u0131 olu\u015fturan 9 eyaleti bile bir \u00e7at\u0131 alt\u0131nda toplanamam\u0131\u015fken, Sabah ve Saravak\u2019daki kendilerine \u00f6zg\u00fc dil, k\u00fclt\u00fcr ve hatta dini yap\u0131la\u015fmalar\u0131yla y\u00fczy\u0131llar boyunca ya\u015fam\u0131\u015f topluluklara y\u00f6nelik \u2018milli birlik\u2019 olgusunun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 beklemek, y\u00fczy\u0131llard\u0131r b\u00f6lgede hakim olan siyasi ili\u015fkileri anlamamak demektir. Bu noktada, 1957\u2019de Malaya Federasyonu\u2019nun olu\u015fumuna giden s\u00fcre\u00e7te belirleyici rol oynam\u0131\u015f olan Cohor Sultanl\u0131\u011f\u0131 \/ Eyaleti ba\u015f\u0131nda bulunan kesimin zaman zaman merkezi y\u00f6netime y\u00f6nelik ele\u015ftirileri ve hatta federasyondan \u00e7\u0131kabiliriz anlam\u0131nda yorumlanabilecek \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131n\u0131 hat\u0131rlamak kafi.<\/p>\n

Malezya Federasyonu 54. y\u0131l\u0131n\u0131 kutlarken, 1960\u2019lar\u0131n eko-siyasi dengeleri ile bug\u00fcn\u00fc k\u0131yaslamak m\u00fcmk\u00fcn. Tabii bu bir ba\u015fka yaz\u0131n\u0131n konusu. Ancak bug\u00fcn mevcut ulusal siyasi geli\u015fmeler \u00e7er\u00e7evesinde Sabah ve Saravak merkezi h\u00fck\u00fcmet i\u00e7in, belki d\u00fcnk\u00fcnden \u00e7ok daha b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde politik bir \u00f6neme sahip. Bu \u00f6nem Sabah ve Saravakl\u0131lar taraf\u0131ndan da yakinen biliniyor. Bu ulusal g\u00fcn yukar\u0131da dile getirilen d\u00fcnk\u00fc ili\u015fkileri hat\u0131rlat\u0131rken, zamanla ortaya \u00e7\u0131kan siyasi ve toplumsal de\u011fi\u015fimler \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde de bu iki eyaletin yine g\u00fcndemde olaca\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a020.09.2017 Malezya Federasyonu\u2019nun ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k g\u00fcn\u00fc kadar ulusal […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2134,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,27],"tags":[],"class_list":["post-2133","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-malezya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2133","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2133"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2133\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2136,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2133\/revisions\/2136"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2134"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2133"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2133"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2133"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}