Mehmet \u00d6zay \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a001.06.2017<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin sadece d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n de\u011fil, i\u00e7 politik geli\u015fmelerinin de G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019da n\u00fcfusunun kahir ekseriyetini M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu toplumlar\u0131nda dikkate de\u011fer bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulunuyor. Bu toplumlardan kast\u0131m\u0131z Endonezya ve Malezya. Elbette, gene ayn\u0131 b\u00f6lgenin Budist ve H\u0131ristiyan \u00e7o\u011funluklu toplumlar\u0131nda az\u0131nl\u0131k konumunda bulunan M\u00fcsl\u00fcman kitlelerin de \u015fu veya bu \u015fekilde bu ilginin bir taraf\u0131nda durdu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n
Bu anlamda sadece yerel ve genel se\u00e7imler de\u011fil, ayn\u0131 zamanda \u00fclke i\u00e7i siyasi tart\u0131\u015fmalar, partiler i\u00e7erisinde liderlik yar\u0131\u015f\u0131, partiler aras\u0131 \u00e7at\u0131\u015fmalar, T\u00fcrkiye ile Avrupa Birli\u011fi ili\u015fkileri gibi birbirinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak ele al\u0131namayacak hususlar\u0131n bu co\u011frafyadaki M\u00fcsl\u00fcman kitle taraf\u0131ndan izlendi\u011fi, yorumlanmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve bunun \u015fu veya bu \u015fekilde kendilerine nas\u0131l bir etkisi olabilece\u011fi t\u00fcr\u00fcnden bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulunuyor.<\/p>\n
Zaman zaman dile getirdi\u011fimiz \u00fczere, bu ilginin tarihten gelen siyasi g\u00fc\u00e7 ili\u015fkisi ve dini ba\u011flam\u0131ndan ay\u0131rt etmek imk\u00e2ns\u0131z. T\u00fcrkiye\u2019de son on be\u015f y\u0131l\u0131na damgas\u0131n\u0131 vuran siyasi hareketin ve liderinin, yani Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan\u2019\u0131n b\u00f6lge halk\u0131nda kar\u015f\u0131l\u0131k bulan bir liderlik profili bulunuyor. Bu liderli\u011fin sosyolojik anlamda \u2018karizma\u2019 ile a\u00e7\u0131klanan boyutu kadar, d\u00f6nem d\u00f6nem uluslararas\u0131 platformlarda \u00f6ne \u00e7\u0131kan siyasi yakla\u015f\u0131m\u0131 ve temsilinin de rol\u00fc s\u00f6z konusu.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019ye ilginin, 2000\u2019li y\u0131llar\u0131n hemen ikinci yar\u0131s\u0131 ba\u015flar\u0131nda b\u00f6lgede \u00f6rne\u011fin baz\u0131 T\u00fcrk futbolcular\u0131n\u0131n isimlerinin pe\u015f pe\u015fe s\u0131ralanmas\u0131yla var oldu\u011fu, ancak bunun yerini zamanla Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan\u2019a b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bir tan\u0131kl\u0131k mevcut. Bu s\u00fcre\u00e7te neler olup bitti\u011fi ise, Erdo\u011fan\u2019\u0131n ba\u015fbakanl\u0131k ve ard\u0131ndan cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 konumlar\u0131ndaki icraatlar\u0131yla de\u011ferlendirilebilir. T\u00fcrkiye her \u00f6nemli badire ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131nda geli\u015fmelere dikkat kesilen b\u00f6lge M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131, T\u00fcrkiye\u2019nin ba\u015far\u0131s\u0131nda mutlu, T\u00fcrkiye\u2019nin ma\u011fduriyetinde huzursuz ruh halini gizlemiyor. Tabii bu y\u00f6nde bir alg\u0131n\u0131n has\u0131l olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlemek i\u00e7in s\u00f6z konusu bu toplumlar\u0131n de\u011fi\u015fik katmanlar\u0131 ile ileti\u015fim i\u00e7erisinde olmak gibi bir zorunluluk bulunuyor. Bununla birlikte, s\u00f6z konusu bu durumun T\u00fcrkiye\u2019de bir yank\u0131 bulup bulmad\u0131\u011f\u0131 bireysel g\u00f6zlem ve tecr\u00fcbelerin \u00f6tesinde akademik anlamda ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 gerektiriyor.<\/p>\n
Bu konuya dikkat \u00e7ekmemin nedeni, son d\u00f6nemde T\u00fcrkiye\u2019de yukar\u0131da zikredilen siyasi yap\u0131 ve lideri \u00fczerinden ba\u015flat\u0131lan d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn, sadece bir i\u00e7 politika perspektifine sahip olmad\u0131\u011f\u0131, aksine G\u00fcneydo\u011fu Asya M\u00fcsl\u00fcman toplumlar\u0131 nezdinde de bir etkisi olabilece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde. En az\u0131ndan bulundu\u011fumuz bu co\u011frafyadan, bug\u00fcn bir de\u011fi\u015fim arefesinde oldu\u011fu anla\u015f\u0131lan T\u00fcrkiye\u2019de siyasi liderli\u011fe yeni bir bak\u0131\u015f ve anlay\u0131\u015f getirilmesi kadar, siyasi parti \u00e7er\u00e7evesinde yeniden bir yap\u0131lanmaya gidilece\u011fine dair bir kararl\u0131l\u0131k g\u00f6ze \u00e7arp\u0131yor. Bir siyasi donukla\u015fman\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n tespitinin ard\u0131ndan, bu donukla\u015fmay\u0131 yeniden aktive edecek pasif ve reaksiyoner bir yap\u0131dan, aksiyoner bir noktaya ta\u015f\u0131man\u0131n hedeflenmesi \u00f6nemli.<\/p>\n
En son anayasa referandumu ba\u011flam\u0131nda, \u201cT\u00fcrkiye\u2019de yine neler oluyor?\u201d sorusu burada g\u00fcndeme gelmi\u015fti. Bunun \u00f6ncesinde ise, neredeyse bir y\u0131l\u0131na girilecek olan \u2018darbe\u2019 te\u015febb\u00fcs\u00fcn\u00fcn nas\u0131l ve ne surette yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 konusunda merak ve de endi\u015fe bulunuyor(du). Daha \u00f6nceki hadise ve s\u00fcre\u00e7leri buradan s\u0131ralamaya gerek yok\u2026 Bu son iki vak\u0131an\u0131n b\u00f6lge M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131na hat\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131 bir husus var ki o da, liderlik olgusunun T\u00fcrkiye i\u00e7in ne denli \u00f6nemli oldu\u011fudur. T\u00fcrkiye kurumsal yeniden yap\u0131lanmalar\u0131yla kendini yenileme arefesindeyken, bu yap\u0131lanman\u0131n bir i\u00e7 tasar\u0131mdan ibaret olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek gerekir. Yukar\u0131da dile getirmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m \u00fczere, T\u00fcrkiye\u2019nin hali, genel anlam\u0131yla ifade edilecek olursa Malay d\u00fcnyas\u0131n\u0131 ilgilendiriyor.<\/p>\n
Bununla birlikte, var oldu\u011funu ifade etti\u011fimiz bu ilginin bir topyekunlu\u011fundan s\u00f6z edilemeyece\u011fi gibi, \u201cT\u00fcrkiye\u201d dendi\u011finde alg\u0131lanan farkl\u0131 hususiyetlerin de oldu\u011fu bir ger\u00e7ek. Ancak burada dikkat \u00e7ekilmesi gereken husus, T\u00fcrkiye\u2019nin bu ilgi ve tepkiler kar\u015f\u0131s\u0131nda nas\u0131l bir refleks geli\u015ftirdi\u011fi veya geli\u015ftirme yolunda ne gibi \u00f6nemli ad\u0131mlar att\u0131\u011f\u0131 meselesidir. Yukar\u0131da dikkat \u00e7ekilen, yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lma s\u00fcrecine \u00e7e\u015fitli nedenlerle ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funa \u015f\u00fcphe yok. Bu yeniden yap\u0131land\u0131rman\u0131n hedef kitlesinin de, geni\u015f ifadesiyle \u2018se\u00e7menler\u2019 olmas\u0131 siyasetin do\u011fas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor.<\/p>\n
Buna kar\u015f\u0131l\u0131k, T\u00fcrkiye\u2019nin bir k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 olma iddias\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde kar\u015f\u0131s\u0131nda yan\u0131nda ve arkas\u0131nda g\u00f6rmek istedi\u011fi \u201cT\u00fcrkiye dostlar\u0131n\u0131n\u201d nas\u0131l olu\u015fturulaca\u011f\u0131 meselesi de en az T\u00fcrkiye i\u00e7 siyasetindeki yeniden yap\u0131land\u0131rma kadar \u00f6nem arz ediyor. 2013 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fanan geli\u015fmeler sonras\u0131nda Kuala Lumpur\u2019da baz\u0131 sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n T\u00fcrkiye h\u00fck\u00fcmetine ve liderine destek sunduklar\u0131na tan\u0131k oldu\u011fumda, \u201cT\u00fcrkiye\u2019nin dostlar\u0131\u201d kavram\u0131n\u0131 ortaya atm\u0131\u015ft\u0131m. Bug\u00fcn bu dostlar\u0131n hangi sebeplerle dost olduklar\u0131, kimlerden olu\u015ftu\u011fu, bu kitleye yeni dostlar\u0131n nas\u0131l eklemlenece\u011fi gibi bir dizi soru da sorulmay\u0131 bekliyor. Bu yakla\u015f\u0131m\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, bunun kimlerle hangi kurumlarla yap\u0131laca\u011f\u0131 da dikkatlerden ka\u00e7\u0131r\u0131lmamas\u0131 gereken bir husus.<\/p>\n
T\u00fcrkiye\u2019nin devlet imk\u00e2nlar\u0131n\u0131 sonuna kadar kendi hedef ve \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in kullanan bir f\u0131rkan\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n nelere sebebiyet verdi\u011finin \u00fczerinden fazla ge\u00e7medi. Ve bu grubun b\u00f6lgedeki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sadece \u201c\u00e7ekirdek\u201d bir kadrodan ibaret olmad\u0131\u011f\u0131, ge\u00e7en y\u0131llar boyunca \u201cyerli toplum\u201d i\u00e7erisinde \u00fcrettikleri ve biriktirdikleri \u00f6nemli bir kitlenin oldu\u011fu anla\u015f\u0131l\u0131yor. Bu kitlenin pasif ya da aktif \u00e7e\u015fitli alanlardaki etkinliklerinin yan\u0131 s\u0131ra, T\u00fcrkiye hakk\u0131nda do\u011frudan bilgi kaynaklar\u0131na eri\u015fimi bulunmayan veya b\u00f6ylesi bir kayna\u011fa ihtiya\u00e7 duymayan toplum kesimlerinin varl\u0131\u011f\u0131 da yabana at\u0131lmamal\u0131. Bu durumda, T\u00fcrkiye\u2019de yeni bir yap\u0131lanma s\u00fcrecine girilirken, bu s\u00fcrece e\u015flik edecek yeni bir d\u0131\u015f politika vechesinin olmas\u0131 da ka\u00e7\u0131n\u0131lmazd\u0131r.<\/p>\n
Bu politikan\u0131n ara\u00e7lar\u0131n\u0131n, insan kaynaklar\u0131n\u0131n, imk\u00e2nlar\u0131n\u0131n son derece hassas bir \u015fekilde belirlenmesi var olan \u201cT\u00fcrkiye dostlar\u0131\u201dn\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi kadar, bu \u00e7evrenin d\u0131\u015f\u0131ndaki geni\u015f kitlelere ula\u015f\u0131larak en az\u0131ndan T\u00fcrkiye\u2019nin do\u011fru alg\u0131lanabilmesine olanak tan\u0131yacakt\u0131r. Bug\u00fcne kadar \u201crisk almay\u0131\u201d siyasetinin bir par\u00e7as\u0131 haline getirmi\u015f bir liderin ve siyasi hareketin T\u00fcrkiye d\u0131\u015f\u0131nda, nas\u0131l bir yap\u0131lanma sergileyece\u011fi T\u00fcrkiye\u2019nin k\u0131sa ve orta vadede \u00f6rne\u011fin G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019daki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde belirlenmesini sa\u011flayacakt\u0131r. T\u00fcrkiye\u2019nin b\u00f6lgedeki g\u00fcc\u00fcn\u00fc de, at\u0131ll\u0131k ile at\u0131lganl\u0131k aras\u0131ndaki fark belirleyecektir.<\/p>\n