{"id":1963,"date":"2017-04-22T15:51:25","date_gmt":"2017-04-22T15:51:25","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=1963"},"modified":"2017-04-22T15:51:25","modified_gmt":"2017-04-22T15:51:25","slug":"turkiye-endonezya-iliskilerinde-60-yil-60th-anniversary-of-turkish-indonesian-relations","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/turkiye-endonezya-iliskilerinde-60-yil-60th-anniversary-of-turkish-indonesian-relations\/","title":{"rendered":"T\u00fcrkiye Endonezya ili\u015fkilerinde 60. Y\u0131l \/ 60th Anniversary of Turkish \u2013 Indonesian Relations"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mehmet \u00d6zay \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a022.04.2017<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz Nisan ay\u0131, T\u00fcrkiye ile Endonezya aras\u0131nda siyasi ili\u015fkilerin ba\u015flamas\u0131n\u0131n altm\u0131\u015f\u0131nc\u0131 y\u0131l\u0131na tekab\u00fcl ediyor. T\u00fcrkiye\u2019nin 10 Nisan 1957 tarihinde g\u00f6reve ba\u015flayan ilk b\u00fcy\u00fckel\u00e7isinden bu yana 22 b\u00fcy\u00fckel\u00e7i g\u00f6rev yapt\u0131. \u015eu anda 23. b\u00fcy\u00fckel\u00e7i g\u00f6rev ba\u015f\u0131nda. Bu \u00e7er\u00e7evede birbiriyle ilintili oldu\u011funa ku\u015fku olmayan baz\u0131 hususlar\u0131 dile getirerek altm\u0131\u015f y\u0131la dair k\u0131sa bir de\u011ferlendirme yapmakta fayda var.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6ncelikle, iki \u00fclkenin modern d\u00f6nemde \u2018cumhuriyet\u2019 niteliklerine haiz y\u00f6netimleri, n\u00fcfuslar\u0131n\u0131n kahir ekseriyetini M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n olu\u015fturmas\u0131 ilk akla gelen unsurlar. Suharto d\u00f6neminin sayg\u0131n bir ekonomiden sorumlu koordinasyon bakan\u0131 Ali Wardhana\u2019n\u0131n, \u201ciki \u00fclkenin pek \u00e7ok benzer tecr\u00fcbeleri\u201d var s\u00f6z\u00fcn\u00fcn de, bizim sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131 bir iki \u00f6zelli\u011fi \u2018peki\u015ftirici\u2019 bir yan\u0131 olacakt\u0131r. \u0130ki ulusun birbirine muhabbetini de bunlara eklemek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bununla birlikte, s\u00f6z konusu ili\u015fkilerin altm\u0131\u015f\u0131nc\u0131 y\u0131l\u0131 ba\u011flam\u0131nda baz\u0131 hususlar\u0131 ele almakta fayda var. Bu \u00e7er\u00e7evede, g\u00fcnceli de ilgilendiren y\u00f6n\u00fcyle \u015fu hususa dikkat \u00e7ekmekte fayda var. \u0130slam \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131, G-20, at\u0131l da olsa D-8 gibi birliklerdeki yerimiz ve \u00f6te yandan, dirsek temas\u0131 mahiyetinde olmakla birlikte gelecek vaad etti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilecek akredite oldu\u011fumuz ASEAN\u2019daki yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n iki \u00fclkeyi yan yana getirebilecek kurumsal vas\u0131talar oldu\u011funa ku\u015fku bulunmamaktad\u0131r. Bu ara\u00e7lar sayesindedir ki, a\u015fa\u011f\u0131da de\u011finece\u011fim baz\u0131 hususlara dayanarak olu\u015fan \u2018dostlu\u011fun\u2019, \u2018ortakl\u0131\u011fa\u2019 evrilmesinin m\u00fcmk\u00fcn olaca\u011f\u0131 \u00fcmidini ta\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bununla birlikte, iki \u00fclke ili\u015fkilerini yukar\u0131da zikredilen tarihle, yani ilk b\u00fcy\u00fckel\u00e7inin g\u00f6reve getirili\u015f tarihiyle ba\u015flatmak ise m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil denilebilir. \u00d6rne\u011fin daha b\u00fcy\u00fckel\u00e7i atamalar\u0131 ger\u00e7ekle\u015fmeden \u00f6nce, 1955 y\u0131l\u0131n\u0131n 18-24 Nisan g\u00fcnlerinde Bandung \u015fehrinde yap\u0131lan ve bu nedenle \u2018Bandung Konferans\u0131\u2019 ad\u0131yla an\u0131lan etkinli\u011fe kat\u0131lan \u00fclkeler aras\u0131nda T\u00fcrkiye de yer al\u0131yordu. Her ne kadar ba\u011flant\u0131s\u0131zlar, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya ya da g\u00f6rece yeni bir tabirle, \u2018g\u00fcneyliler\u2019 ad\u0131yla an\u0131lan \u00fclkeleri bir araya getiren bu konferansta T\u00fcrkiye\u2019nin o d\u00f6nem yani, So\u011fuk Sava\u015f y\u0131llar\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131nda hangi \u201cblo\u011fu\u201d temsilen kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131, konferanstaki tart\u0131\u015fmalar ve sonras\u0131ndaki geli\u015fmelere verdi\u011fi \u201ctepkiler\u201d, elbette ki tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131kt\u0131r. Bu noktada, s\u00f6z konusu konferans tart\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 ele alan Cakarta\u2019daki Milli K\u00fct\u00fcphane ar\u015fivindeki \u201cBerita Konferensi Asia Afrika\u201d adl\u0131 dergiden ba\u015flayarak kayda de\u011fer ara\u015ft\u0131rmalar yapmak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bununla birlikte, iki \u00fclke aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k \u00f6ncesi y\u0131llara kadar geri g\u00f6t\u00fcr\u00fclmesine de zaman zaman tan\u0131k olunmaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, 29 Ekim 2016 tarihinde Cumhuriyet repersiyonunda da tekrar edildi\u011fi \u00fczere, iki \u00fclke ili\u015fkilerinin Osmanl\u0131-A\u00e7e ba\u011flam\u0131na kadar uzat\u0131lmas\u0131, hatta bu noktada baz\u0131 referanslar dikkate al\u0131narak 12. y\u00fczy\u0131la at\u0131f yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ancak bu yakla\u015f\u0131m\u0131n iki taraf\u0131 rahatlat\u0131c\u0131, her iki \u00fclke ba\u015fkentine \u2018s\u0131cak\u2019 mesajlar vermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan gayet tabii, protokolc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn g\u00f6zetilmesi noktas\u0131nda uygun bir yan\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. Ancak yads\u0131namaz tarihi ger\u00e7eklerin g\u00f6z ard\u0131 edilemezli\u011fi, d\u00fcn kadar, \u00e7ok\u00e7a ihtiyac\u0131m\u0131z oldu\u011funa ku\u015f olmayan bug\u00fcne ve bug\u00fcnk\u00fc ili\u015fkilere olan yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131zda belirleyicili\u011fi bulunmaktad\u0131r. Bu noktada \u00f6rne\u011fin \u2018Endonezya\u2019 ad\u0131 \u00f6rne\u011finden hareketle baz\u0131 hususlara de\u011finmekte yarar var.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Endonezya Cumhuriyeti\u2019nin 17 A\u011fustos 1945 tarihinde ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 il\u00e2n etti. Bu tarihden \u00f6nce ise, Hollanda Krall\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n bir s\u00f6m\u00fcrgesi olarak \u2018Hollanda Do\u011fu Hint\u2019 Adalar\u0131 ad\u0131yla an\u0131lan bir siyasi yap\u0131n\u0131n i\u00e7inde yer al\u0131yordu. \u201cHollanda\u201dy\u0131 bir kenara b\u0131rakacak olursak, \u2018Do\u011fu Hint\u2019 kullan\u0131m\u0131n\u0131n mu\u011flakl\u0131\u011f\u0131 a\u015fik\u00e2r oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu anlamda, n\u00f6tr bir kullan\u0131m olarak, en az\u0131ndan o d\u00f6nemi co\u011frafi olarak tan\u0131mlamak i\u00e7in \u2018Tak\u0131madalar\u2019 ve \u2018Malay Tak\u0131madalar\u2019\u0131 kullan\u0131m\u0131n\u0131n uygun oldu\u011funu s\u00f6yleyebilirim. S\u00f6m\u00fcrgeci Hollanda krall\u0131\u011f\u0131, bu Tak\u0131madalar\u2019da, en az\u0131ndan belli ba\u015fl\u0131lar\u0131n\u0131 hesaba katarak ifade edecek olursak, onlarca \u2018millet\u2019in varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve aralar\u0131nda siyasi, k\u00fclt\u00fcrel ve medeniyet ba\u011flamlar\u0131nda \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131labilecek baz\u0131 b\u00f6lgeleri ve bu b\u00f6lgelerdeki halklar\u0131 g\u00f6z ard\u0131 eden bir yakla\u015f\u0131m sergilemi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ve bunu da \u201cs\u00f6m\u00fcrge ahl\u00e2k\u0131\u201d olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m ve kaynaklar\u0131n\u0131 \u201cAvrupa merkezcilik\u201d denilen bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan alan yakla\u015f\u0131m\u0131 \u2018dayatarak\u2019 ortaya koymu\u015ftur. \u00d6yle ki, bas\u0131n yay\u0131n faaliyetlerinin giderek ivme kazand\u0131\u011f\u0131 19. y\u00fczy\u0131l sonlar\u0131 ile 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ilk k\u0131rk y\u0131l\u0131ndaki gazetelerde b\u00f6lgenin adland\u0131r\u0131lmas\u0131nda Hindistan vatan\u0131 (<em>Tanah Hindia<\/em>), Hollanda Hindistan\u0131 (<em>Hindia Belanda-Hindia Nederland-Hindia Olanda<\/em>), <em>Hindia, Hindi<\/em>, Do\u011fu Hindistan (<em>Hindia Timoer<\/em>), <em>Indies<\/em> kullan\u0131mlar\u0131n da bile bunun izlerini g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn. Bu noktada, \u2018Endonezya\u2019 kelimesinin ilk kullan\u0131m\u0131n\u0131n 19. y\u00fczy\u0131l son \u00e7eyre\u011finde g\u00fcndeme geldi\u011fini s\u00f6ylemek gerekir. Bu kullan\u0131m\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k \u00f6ncesindeki yay\u0131n organlar\u0131n\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde de kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na tan\u0131k olunur.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">T\u00fcrkiye Cumhuriyeti\u2019nin 29 Ekim 1923\u2019de kurulmas\u0131, kurulu\u015f s\u00fcrecinde verilen m\u00fccadeleler, o d\u00f6nem \u2018Do\u011fu Hint\u2019te hem geni\u015f kitleler anlam\u0131nda M\u00fcsl\u00fcmanlar ile siyasi hareket olarak \u0130slamc\u0131lar ve hem milliyet\u00e7i siyasi hareketler ve bu hareketlerin yay\u0131n organlar\u0131nca dikkatle takip ediliyordu. Daha ilk gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131ndan itibaren siyasetin oda\u011f\u0131nda yer alm\u0131\u015f, d\u00f6nemin \u0130slamc\u0131 hareketlerinden biri kabul edilen \u2018Sarekat Islam\u2019\u0131n kurucusu \u00d6mer Cokroaminoto\u2019nun \u2018damad\u0131\u2019 ve \u00f6nde gelen entellekt\u00fcel ve milliyet\u00e7isi Sukarno da, bu ki\u015filer aras\u0131nda yer al\u0131yordu. Cokroaminoto\u2019nun, Sukarno\u2019nun ayn\u0131 zamanda ilk siyasi \u2018guru\u2019sunu oldu\u011funu da hat\u0131rlatal\u0131m. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hareketi lideri olmaya haz\u0131rlanan Sukarno Do\u011fu Asya, Hint Alt K\u0131tas\u0131ndaki ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hareketleri gibi Anadolu\u2019daki geli\u015fmeleri de ara\u015ft\u0131rm\u0131\u015f ve d\u00f6nemin \u00f6nemli isimlerin eserlerini veya haklar\u0131nda yaz\u0131lanlar\u0131 hapiste bulundu\u011fu d\u00f6nemde elden ge\u00e7irmi\u015ftir. Bu \u2018okuma\u2019 s\u00fcrecinin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k hareketine manevi g\u00fc\u00e7 kazand\u0131rmas\u0131n\u0131n \u00f6tesinde, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n ard\u0131ndan \u201cBe\u015f \u0130lke\u201d (Pancasila) ideolojisinde g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, \u2018nas\u0131l bir devlet yap\u0131s\u0131n\u0131n te\u015fkil ettirilece\u011fi\u2019 sorusuna gayet \u00f6nemli cevaplar\u0131n verilmesine de yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu k\u0131sa tarihi hat\u0131rlatmalardan sonra \u2018b\u00fcy\u00fckel\u00e7iliklerin\u2019 a\u00e7\u0131lmas\u0131yla g\u00fcndeme gelen ili\u015fkilere dair \u201cAcaba Endonezya Milli K\u00fct\u00fcphanesi\u2019nde neler var?\u201d diye soru\u015ftururken, daha \u00e7ok baz\u0131 resmi ziyaretler ile b\u00fcy\u00fckel\u00e7ilerin \u00e7e\u015fitli \u2018protokoller\u2019de \u00e7ekilmi\u015f foto\u011fraflar\u0131na rastlad\u0131m. Bunlar aras\u0131nda, 24 Kas\u0131m 1976 tarihinde \u00c7ald\u0131ran depremi sonras\u0131nda 10 Aral\u0131k\u2019da Endonezya h\u00fck\u00fcmetinin on bin dolarl\u0131k deprem yard\u0131m \u00e7ekini T\u00fcrkiye b\u00fcy\u00fckel\u00e7isine takdimi; 18 Aral\u0131k 1982 tarihli Kenan Evren\u2019in d\u00f6nemin devlet ba\u015fkan\u0131 Suharto ile g\u00f6r\u00fc\u015fmesi gibi g\u00f6rseller bulunuyor. Ayr\u0131ca, Endonezya din i\u015fleri bakanl\u0131\u011f\u0131 da yapm\u0131\u015f olan Abdul Mukti Ali\u2019nin de aralar\u0131nda bulundu\u011fu entellekt\u00fcellerce T\u00fcrkiye gibi modern bir devlette \u0130slam ve sek\u00fclerlik (tabii bunu \u2018laiklik\u2019 olarak anlamak gerekiyor) konusunu ele alan \u00e7al\u0131\u015fmalar; T\u00fcrkiye\u2019den baz\u0131 kitaplar aras\u0131nda, kendisini A\u00e7e\u2019de misafir etmek de nasip olan, merhum Korkut \u00d6zal\u2019\u0131n \u2018T\u00fcrkiye\u2019de Sulama Alan\u0131nda Kalk\u0131nma \u0130ncelemesi\u2019 (1962) adl\u0131 bir eser dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Altm\u0131\u015f y\u0131ll\u0131k ili\u015fkilerde an\u0131lmas\u0131 gereken elbette ba\u015fka hususlar da yok de\u011fil. Ancak son olarak merhum Metin \u0130neg\u00f6ll\u00fco\u011flu\u2019nu zikretmek gerekir. 1986-1989 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda b\u00fcy\u00fckel\u00e7ilik yapan \u0130neg\u00f6ll\u00fco\u011flu\u2019nun \u201cAsya-Pasifik\u2019te T\u00fcrk \u0130zleri\u201d (1998) adl\u0131 kitap \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 iki \u00fclke ili\u015fkilerinin d\u00fcn\u00fcn bug\u00fcn\u00fc kadar gelece\u011fine dair de ipu\u00e7lar\u0131 bar\u0131nd\u0131r\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><a href=\"http:\/\/www.dunyabulteni.net\/haber-analiz\/398691\/turkiye-endonezya-iliskilerinde-60-yil\">http:\/\/www.dunyabulteni.net\/haber-analiz\/398691\/turkiye-endonezya-iliskilerinde-60-yil<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a022.04.2017 \u0130\u00e7inde bulundu\u011fumuz Nisan ay\u0131, T\u00fcrkiye [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1964,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21,6],"tags":[],"class_list":["post-1963","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-endonezya","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1963","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1963"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1963\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1965,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1963\/revisions\/1965"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1964"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1963"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1963"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1963"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}