Myanmar h\u00fck\u00fcmeti 31 A\u011fustos\u2019da ba\u015flayacak ve be\u015f g\u00fcn s\u00fcrecek tarihi bir konferans yap\u0131lacak. 21. y\u00fczy\u0131l Panglong Konferans\u0131 ad\u0131 verilen program merkezi h\u00fck\u00fcmet ve \u00fclkenin \u00f6nde gelen etnik yap\u0131lar\u0131yla uluslararas\u0131 \u00e7evreleri biraraya getirecek. Ad\u0131n\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131ktan k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce benzer \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fen konferansdan alan bu etkinlik, \u00fclkenin 8 Kas\u0131m 2015 se\u00e7imleri sonras\u0131nda ba\u015flayan sivil y\u00f6netim s\u00fcrecinin \u00f6nemli bir evreye girmesi anlam\u0131 ta\u015f\u0131yor. \u00dclkenin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 kazand\u0131\u011f\u0131 1948\u2019den k\u0131sa bir s\u00fcre sonra \u00fclkeyi y\u00f6neten askeri rejimler d\u00f6nemi ve 1988 y\u0131l\u0131nda ba\u015flayan demokrasi m\u00fccadelesinin \u00f6znesi konumundaki etnik yap\u0131lar t\u00fcm ge\u00e7en bu s\u00fcre zarf\u0131nda siyasi, ekonomik, k\u00fclt\u00fcrel ayr\u0131mc\u0131l\u0131klara maruz kald\u0131lar. 1947 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan birinci Panglong Konferans\u0131 etnik yap\u0131larla siyasi ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 payla\u015fma hakk\u0131 tan\u0131yordu. Ancak bu giri\u015fimin mimar\u0131 Aung San, yani bug\u00fcn demokrasi hareketinin lideri ve D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Su \u00c7i\u2019nin babas\u0131n\u0131n silahl\u0131 sald\u0131r\u0131 sonucu \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesiyle ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k sonras\u0131nda bu d\u00fc\u015f\u00fcnce ordu mensuplar\u0131n\u0131n eliyle Burma (Burmese veya Barma) denilen \u00fclkenin y\u00fczde altm\u0131\u015f\u0131n\u0131 olu\u015fturan etnik \u00e7o\u011funlu\u011fun hakimiyetine evrildi.<\/p>\n
Bir \u00f6nceki devlet ba\u015fkan\u0131 \u2018yar\u0131-sivil\u2019 Thein Sein inisiyatifiyle ba\u015flat\u0131lan bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde baz\u0131 etnik yap\u0131lar\u0131n d\u0131\u015fta b\u0131rak\u0131lmas\u0131 bu giri\u015fimin kapsay\u0131c\u0131 olmaktan uzak olmas\u0131 kadar, \u015f\u00fcpheyle kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131na neden oldu. Sivil bir y\u00f6netim olarak Ulusal Demokrasi Birli\u011fi h\u00fck\u00fcmetinin bu seferki bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinde ald\u0131\u011f\u0131 inisiyatif merkezi h\u00fck\u00fcmet, etnik yap\u0131lar ve uluslararas\u0131 \u00e7evrelerce \u00fclkenin gelece\u011fi i\u00e7in umutlar\u0131n ye\u015fermesine neden oluyor.<\/p>\n
Sorunun K\u00f6keni<\/strong><\/p>\n Myanmar, b\u00f6lgenin di\u011fer baz\u0131 \u00fclkeleri gibi etnik \u00e7o\u011funlu\u011fu olu\u015fturan bir toplumsal yap\u0131 te\u015fkil etmekle kalm\u0131yor. Aksine, bu etnik yap\u0131lar\u0131n neredeyse hepsinde siyasi bilinci olduk\u00e7a geli\u015fmi\u015f olmas\u0131, merkez-\u00e7evre ili\u015fkilerinin daha ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k \u00f6ncesinden ba\u015flayarak siyasi y\u00f6netim hakk\u0131 elde etmek gibi bir a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131 da ihtiva ediyor. Merkezi olu\u015fturan ve ad\u0131na Burma denilen etnik \u00e7o\u011funluk ile di\u011ferleri aras\u0131ndaki \u00f6zellikle de Arakan, Karen, \u015ean, Ka\u00e7hin gibi \u00f6ne \u00e7\u0131kan etnik yap\u0131larla ili\u015fkileri belirleyen ise ge\u00e7mi\u015fi 19. y\u00fczy\u0131la kadar uzanan bir tarihsel ili\u015fkiler a\u011f\u0131na dayan\u0131yor. \u0130ngilizlerin b\u00f6lgedeki varl\u0131\u011f\u0131, y\u00f6netim ve ordu yap\u0131la\u015fmas\u0131nda g\u00f6rev verilen etnik yap\u0131lar ile verilmeyenler aras\u0131ndaki ili\u015fki, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k sonras\u0131ndaki ayr\u0131\u015fman\u0131n da temellerini olu\u015fturuyor.<\/p>\n Konferansa 21. Y\u00fczy\u0131l Panglong Konferans\u0131 ad\u0131n\u0131n verilmesinin nedeni, 1947 y\u0131l\u0131nda, yani ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131ktan sadece k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce ayn\u0131 adla bir konferans\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f olmas\u0131. O d\u00f6nem ulusal lider konumundaki Aung San\u2019\u0131n \u015ean, Ka\u00e7in ve \u00c7in etnik topluluklar\u0131n liderleriyle yapt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmelere, konferans\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yerin ad\u0131yla Panglong Konferans\u0131 olarak an\u0131l\u0131yor. Etnik yap\u0131larla yap\u0131lan bu konferans, \u00fclke siyasal ya\u015fam\u0131n\u0131n dizayn\u0131 konusunda bir giri\u015fim olmas\u0131 ba\u011flam\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n da \u00f6nemli bir g\u00fcvencesiydi. Ancak bu g\u00fcvenin sars\u0131lmas\u0131nda, \u00f6ncelikle 19 Temmuz 1949\u2019da, yani ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131ktan alt\u0131 ay \u00f6nce, Aung San\u2019\u0131n di\u011fer baz\u0131 ulusal liderlerle birlikte katledilmesinin ve ard\u0131ndan da ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k sonras\u0131nda Burma milliyet\u00e7ilerinin etnik yap\u0131larla siyasal payla\u015f\u0131m yerine merkeziyet\u00e7i bir otorite tesislerinin rol\u00fc b\u00fcy\u00fck.<\/p>\n \u0130kinci Panglong Konferans\u0131, bir dizi g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin ba\u015flang\u0131c\u0131 kabul ediliyor. Bu s\u00fcre\u00e7, ayn\u0131 zamanda Myanmar\u2019\u0131n asl\u0131nda 1947\u2019de yar\u0131m kalm\u0131\u015f bir projesini tamamlama hedefi ta\u015f\u0131yor. O da, merkezi g\u00fcc\u00fc olu\u015fturan n\u00fcfusun y\u00fczde altm\u0131\u015fl\u0131k b\u00f6l\u00fcm\u00fcne tekab\u00fcl eden Bamar etnik \u00e7o\u011funlukla, n\u00fcfusun geri kalan\u0131n\u0131 olu\u015fturan etnik yap\u0131lar aras\u0131nda g\u00fcven tesisi olu\u015fturmak. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k \u00f6ncesi s\u00fcre\u00e7te federal y\u00f6netim d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle harekete ge\u00e7en d\u00f6nemin liderlerinin b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 yerden g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri devam ettirmek. Bu hedefin ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmesi i\u00e7in askeri rejimin sona ermesi gerekiyordu. 8 Kas\u0131m 2015 se\u00e7imleri bu s\u00fcreci \u015fu veya bu \u015fekilde ortadan kald\u0131rmaya matuf bir giri\u015fimdi ve bunda da ba\u015far\u0131l\u0131 olundu.<\/p>\n H\u00fck\u00fcmet \u0130\u00e7in \u00d6nemli Bir S\u0131nav<\/strong><\/p>\n S\u00f6z konusu bu bar\u0131\u015f s\u00fcreci, Su \u00c7i\u2019nin \u00f6nderli\u011findeki Ulusal Demokrasi Birli\u011fi h\u00fck\u00fcmeti i\u00e7in \u00f6nemli bir s\u0131nav niteli\u011fi ta\u015f\u0131yor. \u00d6yle ki, \u2018demokratik\u2019 y\u00f6netim \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131na konu olan Su \u00c7i\u2019nin verdi\u011fi m\u00fccadele, \u015fimdi prati\u011fe ge\u00e7irilmeyi bekliyor. Hedefte merkez-\u00e7evre ili\u015fkisinde g\u00fcven tesisi ve akabinde gelecek siyasi ve ekonomik kazan\u0131mlar bulunuyor. Konferansa Thein Sein d\u00f6neminde 2015\u2019de ba\u015flat\u0131lan ve Ulusal Ate\u015fkes Anla\u015fmas\u0131 ad\u0131yla g\u00fcndeme gelen bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine davet edilen sekiz grubun d\u0131\u015f\u0131nda, d\u0131\u015farda tutulan on \u00fc\u00e7 etnik yap\u0131 da davet edildi. Bu gruplar\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ge\u00e7en y\u0131l ba\u015flayan bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine davet edilmemi\u015f olmalar\u0131 \u00fclkede merkez-\u00e7evre ili\u015fkilerinde sorunun devam etti\u011fi anlam\u0131 ta\u015f\u0131yordu. O d\u00f6nemde s\u00f6z konusu bu etkin yap\u0131lar\u0131n liderleri yeni h\u00fck\u00fcmetin bar\u0131\u015f s\u00fcreci g\u00f6r\u00fc\u015fmelerini beklediklerini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015flard\u0131. \u015eimdi bu s\u00fcrece gelinmi\u015f g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ge\u00e7en hafta Birle\u015fik Milletler Federal Konseyi temsilcileri yapt\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131klamada konferansa kat\u0131lacaklar\u0131n\u0131 ilan ettiler.<\/p>\n Bar\u0131\u015fta Su \u00c7i Fakt\u00f6r\u00fc<\/strong><\/p>\n Su \u00c7i\u2019nin \u00fclke siyasal ya\u015fam\u0131nda akt\u00f6r haline gelmeye ve toplumun geni\u015f kesimlerinde demokrasi taleplerinin y\u00fckselmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem 1988 y\u0131l\u0131na tekab\u00fcl eder. Kurucu devlet ba\u015fkan\u0131n\u0131n k\u0131z\u0131 olmas\u0131n\u0131n da getirdi\u011fi ve i\u00e7inde mitsel unsurlar\u0131 da bar\u0131nd\u0131ran liderlik profilinde Su \u00c7i\u2019ye destek veren etnik yap\u0131lar, k\u0131sa bir s\u00fcre sonra gelece\u011fi varsay\u0131lan demokratik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcrecinde, 1947 y\u0131l\u0131ndaki Panglong Konferans\u0131\u2019n\u0131n bir benzerinin haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 hayalili kuruyorlard\u0131. Ancak bu hayalin ger\u00e7ekle\u015fmesi i\u00e7in 25 y\u0131l beklemeleri gerekti. Bu nedenle \u00c7ar\u015famba g\u00fcn\u00fc ba\u015flayacak ikinci Panglong Konferans\u0131 gecikmi\u015f bir toplant\u0131 \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131r.<\/p>\n \u00c7ar\u015famba g\u00fcn\u00fc ba\u015flayacak g\u00f6r\u00fc\u015fmeler Su \u00c7i\u2019nin liderli\u011finde ger\u00e7ekle\u015fmesinin \u00f6nemli sebepleri var. \u0130lki, 1947 y\u0131l\u0131ndaki ilk Panglong Konferans\u0131\u2019n\u0131 babas\u0131 ve d\u00f6nemin siyasi lideri Aung San\u2019\u0131n yapmas\u0131yd\u0131. Ard\u0131ndan, 1988 y\u0131l\u0131ndan itibaren \u00fclkedeki siyasi geli\u015fmelerin bir t\u00fcr zorlamas\u0131yla kendini siyasi liderlik konumunda bulan Su \u00c7i\u2019nin \u00e7eyrek y\u00fczy\u0131la varan m\u00fccadelesi ge\u00e7en y\u0131lki se\u00e7imlerdeki ba\u015far\u0131s\u0131yla meyvesini verdi. Aung San\u2019\u0131n birinci Panglong Konferans\u0131 sonras\u0131nda suikasta kurban gitmesi, etnik yap\u0131lar\u0131n Aung San kadar, demokrasi m\u00fccadelesinde me\u015faleyi ta\u015f\u0131yan Su \u00c7i\u2019ye kar\u015f\u0131 bir g\u00fcven ve sempatiyi \u00e7ok ge\u00e7meden olu\u015fturmu\u015ftu. Gelinen bu noktada bu ili\u015fkinin prati\u011fe d\u00f6k\u00fclmesi bekleniyor. Her ne kadar Su \u00c7i\u2019nin 2010\u2019dan itibaren merkezi g\u00fc\u00e7lerle ili\u015fkisine ele\u015ftirel yakla\u015fan etnik yap\u0131lar olsa da, art\u0131k bug\u00fcn merkez siyasette yer alan Su \u00c7i\u2019siz bar\u0131\u015fa ad\u0131m atmakta olanakl\u0131 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcyor.<\/p>\n Tarih Yeni Ba\u015ftan<\/strong><\/p>\n Bu konferans ile Myanmar yeniden tarih yazmaya haz\u0131rlan\u0131yor. Ge\u00e7en y\u0131l 8 Kas\u0131m\u2019da yap\u0131lan se\u00e7imler sonras\u0131nda olu\u015fan siyasi ortam, sadece askeri rejimin yerine sivil siyasilerin hakim oldu\u011fu bir sistemin gelmesiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildi. H\u00fck\u00fcmette ya\u015fanan bu de\u011fi\u015fim, ayn\u0131 zamanda yar\u0131m y\u00fczy\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcre boyunca \u00fclkenin d\u00f6rt bir yan\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k veya otonom y\u00f6netim talebinde bulunan etnik unsurlar\u0131n\u0131 heyecanland\u0131ran bir geli\u015fmeydi. T\u0131pk\u0131 1947 y\u0131l\u0131nda, yani ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131ktan aylar \u00f6nce, o d\u00f6nemin \u00f6nemli etnik yap\u0131lar\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla Panglong\u2019da d\u00fczenlenen konferansta al\u0131nan kararda oldu\u011fu gibi, bug\u00fcn de ger\u00e7ekle\u015ftirilecek benzer bir konferans federal bir yap\u0131n\u0131n kap\u0131s\u0131n\u0131 aralama anlam\u0131 ta\u015f\u0131yor. Hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, merkezi h\u00fck\u00fcmet ile etnik yap\u0131lar aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilecek bu konferans ilk etapta \u00fclke genelinde merkez siyaset ile etnik yap\u0131lar\u0131n hakimiyetindeki b\u00f6lgeler aras\u0131nda g\u00fcven tesisi anlam\u0131nda \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Zaten Su \u00c7i\u2019nin de konferans i\u00e7in temel hedef olarak siyasi ve g\u00fcvenlik konular\u0131n\u0131 ana madde olarak se\u00e7mesi bunu g\u00f6steriyor. Bunun pratikteki yans\u0131malar\u0131 ise ka\u00e7ak\u00e7\u0131l\u0131k, uyu\u015fturucu gibi yasa d\u0131\u015f\u0131 uygulamalar ile \u00e7e\u015fitli alt yap\u0131 sorunlar\u0131n\u0131n halledilmesi \u015feklinde kar\u015f\u0131l\u0131k bulacak. Bu ayn\u0131 zamanda Ulusal Demokrasi Partisi iktidar\u0131n\u0131n hem \u00fclke i\u00e7inde, hem ASEAN i\u00e7inde hem de uluslararas\u0131 kamuoyu \u00f6n\u00fcnde inand\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da kayda de\u011fer bir s\u00fcre\u00e7 olacak.<\/p>\n Siyasal \u00c7\u00f6z\u00fcm ve Toplumsal Bar\u0131\u015fa Do\u011fru<\/strong><\/p>\n Etnik yap\u0131lar\u0131 bar\u0131\u015f masas\u0131na sevk eden bir di\u011fer husus ise, geni\u015f kitlelerin art\u0131k sava\u015f ve \u00e7at\u0131\u015fma ortam\u0131na son verilmesi konusundaki talepleri. Merkezi orduyla (Tatmadaw) etnik yap\u0131lar\u0131n gerillalar\u0131 aras\u0131nda ya\u015fanan \u00e7at\u0131\u015fmalar sivil halk\u0131n evlerini barklar\u0131n\u0131 terk etmelerini, temel hak ve hizmetlerden azade bir hayat s\u00fcrmeleri, geleceklerinin belirsizli\u011fi gibi son derece insani kayg\u0131lar\u0131n g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kmas\u0131na neden oluyor. Do\u011fal zenginlikleri potansiyel olarak b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131ran \u00fclkenin geni\u015f toplum kesimlerinin bar\u0131\u015f ve huzur i\u00e7erisinde ya\u015facaklar\u0131 bir ortam\u0131n olu\u015fturulmas\u0131nda hi\u00e7 ku\u015fku yok ki uluslararas\u0131 \u00e7evrelerin de bir etkisi olacakt\u0131r. Bu nedenle Su \u00c7i, g\u00f6r\u00fc\u015fmelere Birle\u015fmi\u015f Milletler genel sekreteri Ban Ki-moon\u2019u davet etmesi bunun g\u00f6stergelerinden biri. Bir di\u011fer husus ise, ba\u015fta ABD ve AB olmak \u00fczere Bat\u0131y\u0131 temsil eden \u00fclkelerin ve birliklerin Myanmar\u2019da h\u00fck\u00fcm s\u00fcren askeri rejime y\u00f6nelik siyasi ve ekonomik ambargolar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde sonland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131, ikili ve b\u00f6lgesel ili\u015fkilerde Myanmar\u2019a rollerin verilmeye ba\u015flanmas\u0131 da ku\u015fkusuz bar\u0131\u015f s\u00fcrecinde kataliz\u00f6r i\u015flevi g\u00f6recek.<\/p>\n\n