{"id":189,"date":"2012-12-09T04:36:00","date_gmt":"2012-12-09T04:36:00","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost:8080\/ini\/?p=189"},"modified":"2020-06-14T16:41:51","modified_gmt":"2020-06-14T16:41:51","slug":"moroda-barsaa-bir-sans","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/moroda-barsaa-bir-sans\/","title":{"rendered":"Moro\u2019da Bar\u0131\u015fa\u2019a Bir \u015eans"},"content":{"rendered":"<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><b>Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a09 Ekim 2012<\/b><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><b>\u00a0<\/b><\/div>\n<div class=\"separator\" style=\"clear: both; text-align: center;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Filipinler\u2019in g\u00fcneyinde Moro-Mindanao Adas\u0131 ve \u00e7evresindeki Malay M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n Filipinler merkezi y\u00f6netimine kar\u015f\u0131 yakla\u015f\u0131k k\u0131rk y\u0131ld\u0131r s\u00fcrd\u00fcrd\u00fckleri ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k m\u00fccadelesi birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce Kuala Lumpur\u2019da taraflarca Bar\u0131\u015f Anla\u015fmas\u0131na at\u0131lan imzalarla tarih oldu.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri \u00f6zellikle yakla\u015f\u0131k iki y\u0131l \u00f6nce Filipinler\u2019de devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na se\u00e7ilen Benigno S. Aqiuno\u2019nun \u00fclkenin g\u00fcneyindeki ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k m\u00fccadelesi veren M\u00fcsl\u00fcman \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketiyle masaya oturma kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir sonucu oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. S\u00f6z konusu bu bar\u0131\u015f giri\u015fimi, b\u00f6lgede uzun erimlilik g\u00f6steren silahl\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelelerinin ge\u00e7irmekte oldu\u011fu de\u011fi\u015fimi ortaya koymas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan da dikkat \u00e7ekici.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Kuala Lumpur\u2019da taraflar\u0131n temsilcilerinin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki Pazartesi g\u00fcn\u00fc ba\u015fkent Manila\u2019da yap\u0131lacak resmi t\u00f6rene konu olacak. Bu anla\u015fman\u0131n en \u00f6nemli maddesi hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, \u2018Bangsamoro\u2019 (\u2018Moro Halk\u0131\u2019 anlam\u0131na gelmektedir) olarak an\u0131lan b\u00f6lgeye \u00f6zerklik verilmesi oldu. Ancak, imzalanan anla\u015fman\u0131n nihai olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da vurgulamakta fayda var.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Birka\u00e7 y\u0131ll\u0131k s\u00fcreyi kapsayacak ve ad\u0131na ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi diyebilece\u011fimiz zaman diliminde Bangsamoro\u2019da M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n hakimiyetinde otonom y\u00f6netim kurulmas\u0131 ve akabinde 2016 y\u0131l\u0131nda taraflar aras\u0131nda nihai, kal\u0131c\u0131 anla\u015fman\u0131n g\u00fcndeme gelmesi bekleniyor. Anla\u015fmaya kar\u015f\u0131n, hareketin lider kadrosu, silahlar\u0131n b\u0131rak\u0131lmas\u0131 \u015fart\u0131n\u0131 kesin anla\u015fmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fece\u011fini ileri s\u00fcrmeleri, taraflar aras\u0131nda \u201cg\u00fcven\u201d sorununun devam etti\u011fi \u015feklinde de yorumlanabilir. \u00d6yle ki, anla\u015fman\u0131n imzaland\u0131\u011f\u0131 saatlerde, Mindanao\u2019ya az say\u0131da da olsa yeni askeri birliklerin girmesi hareket taraf\u0131ndan protesto edilmi\u015fti. Bu ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinin son derece hassas dengeler \u00fczerine in\u015fa edildi\u011fi dikkate al\u0131nmal\u0131 ve 2008 y\u0131l\u0131nda benzer bir anla\u015fmaya ramak kala, merkezdeki siyasetin muhalefet kanad\u0131, geli\u015fmeleri anayasaya ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrerek, s\u00fcreci sabotaj etti\u011fi unutulmamal\u0131.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Bu bar\u0131\u015f s\u00fcrecini t\u00fcm a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131 ile ele almak kapsaml\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n konusu oldu\u011funa ku\u015fku yok. Bununla birlikte, bu olguya k\u0131saca de\u011finmekte fayda var. 2005\u2019de A\u00e7e\u2019de ba\u015flayan bar\u0131\u015f s\u00fcreci, Tayland\u2019\u0131n g\u00fcneyinde Patani ve Filipinlerin g\u00fcneyinde Moro i\u00e7in kimi ba\u011flamlarda \u00f6rneklik temsil ediyor.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">S\u00f6z konusu hareketler i\u00e7inde kararl\u0131l\u0131k, etkinlik ve s\u00fcreklilik ba\u011flamlar\u0131nda en kayda de\u011fer g\u00fc\u00e7 olan A\u00e7e \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi\u2019nin merkezi Jakarta h\u00fck\u00fcmeti ile yapt\u0131\u011f\u0131 bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131ndan sonra, bu harekete mensup sivil \u00e7evrelerin zaten ony\u0131llarca bir \u015fekilde etkile\u015fim i\u00e7inde olduklar\u0131 Patani ve Moro\u2019daki g\u00fc\u00e7lerin bar\u0131\u015f ko\u015fullar\u0131na adaptasyonunda bir \u00e7aba sergiledikleri biliniyor.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Bar\u0131\u015f s\u00fcrecini ve gelinen nokta A\u00e7e \u00f6rne\u011finden hareketle incelenmeye devam edildi\u011finde son yedi y\u0131lda A\u00e7e Bar\u0131\u015f\u0131\u2019n\u0131n ne gibi safhalardan ge\u00e7ti\u011fi, ba\u015far\u0131lar, meydan okumalar, \u00e7at\u0131\u015fmalar vb. dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Buna mukabil, Bangsamoro\u2019yu i\u00e7ine alan \u201cyar\u0131-otonom y\u00f6netim\u201d bi\u00e7iminin neye tekab\u00fcl etti\u011fi konusunda siyasi ve hukuki e\u015f-anlay\u0131\u015f\u0131n ortaya konulup konulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki birka\u00e7 y\u0131lda g\u00f6zlemleme f\u0131rsat\u0131 bulaca\u011f\u0131z. Zaten Devlet Ba\u015fkan\u0131 Aquino da, Kuala Lumpur Anla\u015fma\u0131 ile her \u015feyin bitmedi\u011fini, \u00fczerinde anla\u015f\u0131lmay\u0131 bekleyen detaylar\u0131n oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a dile getiriyor.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">S\u00f6z konusu bu detaylar \u00fczerinde anla\u015fma, 15 ki\u015fiden olu\u015facak \u201cGe\u00e7i\u015f Komisyonu\u201dnun sorumlulu\u011funda olacak. \u00d6zellikle, merkezi h\u00fck\u00fcmetin, bar\u0131\u015f\u0131n kal\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flama ad\u0131na \u00f6zerk y\u00f6netim yasas\u0131 ve bu yasan\u0131n i\u00e7eri\u011fini olu\u015fturmas\u0131 yukar\u0131da zikredilen detaylar \u00fczerindeki g\u00f6r\u00fc\u015f birli\u011finin sa\u011flanmas\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fecek. Kuala Lumpur imzalanan bu \u201c\u00f6n\u201d Anla\u015fma\u2019da siyasi g\u00fc\u00e7 payla\u015f\u0131m\u0131 kadar, teritoryal ve maddi gelirlerin payla\u015f\u0131m\u0131 \u00f6n s\u0131ralarda yer alan konular aras\u0131ndayd\u0131.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Bununla birlikte, hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, s\u00fcrecin en \u00f6nemli a\u015famas\u0131n\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketinin siyasalla\u015fmas\u0131 ve nihayetinde b\u00f6lgenin sivil y\u00f6netimine talep olacak bir yap\u0131lanmaya b\u00fcr\u00fcnmesi olacak. Bu s\u00fcre\u00e7te, i\u00e7 ve d\u0131\u015f kanallar\u0131n b\u00f6lge \u00fczerindeki n\u00fcfuz \u00e7abalar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak sorunsuz ge\u00e7ece\u011fi s\u00f6ylenemez. T\u00fcm M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 temsil makam\u0131nda bir siyasi olu\u015fumun ger\u00e7ekle\u015fememesi halinde, zaten sosyo-ekonomik \u201cgeri kalm\u0131\u015fl\u0131kla\u201d an\u0131lan b\u00f6lgede ya\u015fayan halk\u0131 daha da zor g\u00fcnlerle kar\u015f\u0131la\u015fmaya zorlayabilir.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Bu t\u00fcr \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc hareketlerin bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin \u201ctam kapsaml\u0131 bir metne\u201d d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclememesinin \u00e7e\u015fitli sebepleri oldu\u011fu malum. Bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u00fclkelerdeki siyasi iktidara yeni bir ismin ve partinin ta\u015f\u0131nmas\u0131, mevcut siyasi ve askeri stratejiler, uluslararas\u0131 konjonkt\u00fcr, bar\u0131\u015f s\u00fcrecine i\u015ftirak eden b\u00f6lgesel ve uluslararas\u0131 \u00e7evrelerin yapt\u0131r\u0131m g\u00fcc\u00fc vb. gibi fakt\u00f6rler taraflar\u0131 masada bulu\u015fturmakla birlikte, sorunlar\u0131n tam anlam\u0131yla \u00e7\u00f6z\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bir s\u00fcrece hangi boyutlara girildi\u011fi \u015f\u00fcpheli. \u00d6rne\u011fin Aquino, t\u0131pk\u0131 2004 y\u0131l\u0131nda Susilo Bambang Yudhoyono\u2019nun vaadi gibi iktidara gelmesiyle birlikte sorunu \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131 dikkat \u00e7ekiyordu.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">\u00d6te yandan, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketinin aradan ge\u00e7en on y\u0131llara ra\u011fmen, istenilen hedefe ula\u015f\u0131lamamas\u0131 gerek hareket i\u00e7erisinde gerekse de b\u00f6lgede ya\u015fam s\u00fcren kitleler \u00fczerinde \u201ccayd\u0131r\u0131c\u0131\u201d bir etkisi oldu\u011fu ve zamanla b\u00f6l\u00fcnmelere yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 ileri s\u00fcr\u00fclebilir. Bu \u00e7er\u00e7evede \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketi i\u00e7inde de\u011ferlendirilen Moro Ulusal \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Cephesi\u2019nin, Moro \u0130slami \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Cephesi\u2019nden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak 1996 y\u0131l\u0131nda merkezi h\u00fck\u00fcmetle anla\u015fmas\u0131na buna \u00f6rnek te\u015fkil eder. Bu \u00f6gelerin birle\u015fti\u011fi noktada ortaya bir bar\u0131\u015f metni \u00e7\u0131kmakla birlikte, siyasi ve hukuki yap\u0131lanma ve toplumsal bar\u0131\u015f\u0131n tesisinde ne t\u00fcr s\u00fcre\u00e7lerin ya\u015fanaca\u011f\u0131, kimlerin bu s\u00fcre\u00e7lerde akt\u00f6r rol\u00fcne soyunaca\u011f\u0131, kimlerin d\u0131\u015flanaca\u011f\u0131 gibi olduk\u00e7a komplike yap\u0131lanmalar da g\u00f6zard\u0131 edilemeyecek geli\u015fmeler aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">B\u00f6lgedeki \u00f6zg\u00fcrl\u00fck hareketinin neye tekab\u00fcl etti\u011fine k\u0131saca de\u011finmekte fayda var. Katolik H\u0131ristiyanl\u0131kla \u00f6zde\u015fle\u015fen ve doksan milyona yakla\u015fan Filipinler n\u00fcfusu i\u00e7erisinde, \u00fclkenin g\u00fcneyinde Malay \u0131rk\u0131na ve \u0130slama mensubiyetiyle az\u0131nl\u0131k konumundaki M\u00fcsl\u00fcmanlar y\u00fczde be\u015flik oranla temsil ediliyor. Filipinlerin g\u00fcney adalar\u0131, G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019n\u0131n Do\u011fu Asya ile bulu\u015ftu\u011fu ve M\u00fcsl\u00fcman Malay d\u00fcnyas\u0131n\u0131n kuzeydeki en u\u00e7 noktas\u0131 kabul ediliyor. N\u00fcfusu d\u00f6rt milyona varan M\u00fcsl\u00fcman kitle be\u015f eyalette \u2013Maguindanao, Lanao del Sur, Sulu, Tawi-tawi ve Basilan- ya\u015fam s\u00fcr\u00fcyor.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Bu antropolojik ve tarihsel devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00a0bir sonucu olarak Mindanao Adas\u0131 tarihte Sulu \u0130slam Sultanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n merkezi olmu\u015f ve b\u00f6lgede g\u00f6rece \u00f6nemli bir mevki i\u015fgal etmi\u015fti. \u201cSulu\u201d ad\u0131, bug\u00fcn dahi Kalimantan Adas\u0131 ile Filipinler aras\u0131ndaki su yoluna isim vermeye devam eder. Bu anlamda, Sulu Sultanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n Hint Okyanusu\u2019nun iki ucu diyebilece\u011fimiz Sri Lanka\u2019dan g\u00fcneydeki ucu Filipinlere kadar uzanan devasa ticaret havzas\u0131nda kurulan \u0130slam Sultanl\u0131klar\u0131ndan biri oldu\u011funa ku\u015fku yok.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><a href=\"http:\/\/www.dunyabulteni.net\/index.php?aType=haber&amp;ArticleID=230248&amp;q=mehmet+%C3%B6zay\">http:\/\/www.dunyabulteni.net\/index.php?aType=haber&amp;ArticleID=230248&amp;q=mehmet+%C3%B6zay<\/a><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a09 Ekim 2012 \u00a0 Filipinler\u2019in g\u00fcneyinde Moro-Mindanao Adas\u0131 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1637,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[62],"tags":[],"class_list":["post-189","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bangsamoro-filipinler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/189","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=189"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/189\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3336,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/189\/revisions\/3336"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1637"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=189"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=189"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=189"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}