Mehmet \u00d6zay \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a012.12.2016<\/p>\n
G\u00fcney Kore\u2019de devlet ba\u015fkan\u0131 Park Geun-hye\u2019nin yak\u0131n arkada\u015f\u0131 ve gayri resmi dan\u0131\u015fman\u0131 Choi Soon-sil\u2019in devlet belgelerine eri\u015fimi ve \u00fclkenin \u00f6nde gelen uluslararas\u0131 firmalar\u0131n\u0131n fonlar\u0131n\u0131 ki\u015fisel \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in kullanmas\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131yla \u00fclkede siyasi istikrar ve toplumsal huzur darbe ald\u0131.<\/p>\n
Ekim ay\u0131 sonlar\u0131ndan itibare giderek niceli\u011fi ve niteli\u011fini art\u0131ran kitlesel g\u00f6steriler, 1987 y\u0131l\u0131nda d\u00f6nemin askeri rejimine kar\u015f\u0131 sergilenen tepkilerden sonraki en geni\u015f kat\u0131l\u0131ml\u0131 olmas\u0131yla dikkat \u00e7ekti. Ba\u015fkan Park, g\u00f6sterilerin ba\u015flang\u0131c\u0131nda \u2018yap\u0131lan yanl\u0131\u015flar\u0131\u2019 kabul ederken kendisi istifa etmek yerine, olu\u015fan siyasi krizi atlatma ad\u0131na en yak\u0131n dan\u0131\u015fmanlar\u0131n\u0131n ve adalet bakan\u0131n\u0131n istifas\u0131n\u0131 kabul etmekle yetindi. Ancak bu istifalar toplumsal tepkinin durulmas\u0131 bir yana, daha da alevlenmesine neden oldu.<\/p>\n
\u00a0<\/strong>Muhalefet partileri de, Ba\u015fkan Park\u2019\u0131n g\u00f6rev s\u00fcresinin k\u0131salt\u0131lmas\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc reddederek, bir an \u00f6nce g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131 konusunda Parlamentoda \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flad\u0131lar. Bu s\u00fcre\u00e7te, \u00fclkenin \u00f6nde gelen \u015firketlerinden baz\u0131lar\u0131n\u0131n Choi\u2019nin ba\u015f\u0131nda bulundu\u011fu kurumlara fon aktarmas\u0131 s\u00fcrecin siyasi yap\u0131lardan i\u015f \u00e7evreleriyle de ba\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyordu. Geni\u015f halk kesimleri ve bu kitlenin son bir ay\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcredir ortaya koydu\u011fu tepkilerin, sadece ba\u015fkan Park\u2019a ve aile dostuna y\u00f6nelik bir tepki de\u011fil, demokratik sistem i\u00e7erisinde \u015feffaf y\u00f6netim ve hesap verilebilirlik ilkelerinin hakk\u0131yla yerine getirilmemesi ve halk\u0131n a\u00e7\u0131k\u00e7a kand\u0131r\u0131lmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor. Ge\u00e7en Cuma g\u00fcn\u00fc parlamentoda muhalefet partilerinin giri\u015fimiyle ba\u015fkan\u0131n g\u00f6revden el \u00e7ektirilmesi g\u00f6r\u00fc\u015fmesinde 234\u2019e kar\u015f\u0131 56 oy al\u0131nmas\u0131nda bu toplumsal tepkinin b\u00fcy\u00fck bir etkisi var.<\/p>\n \u00a0<\/strong>Erken se\u00e7im ihtimali <\/strong><\/p>\n Bu geli\u015fme \u00fczerine ba\u015fkan Park, g\u00f6revini ba\u015fbakan Hwang Kyo Ahn\u2019a devrederken, parlamentonun ald\u0131\u011f\u0131 karar\u0131n, anayasa mahkemesi taraf\u0131ndan alt\u0131 ay i\u00e7erisinde onaylanmas\u0131 bekleniyor. Bununla birlikte, neredeyse iki aya varan bir s\u00fcredir ya\u015fananlar sonras\u0131nda olduk\u00e7a y\u0131pranan ba\u015fkan Park daha \u00f6nce verdi\u011fi istifa sinyalinin gere\u011fini yerine getirebilir. Bu ise, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131l sonunda yap\u0131lmas\u0131 beklenen genel se\u00e7imlerin \u00f6ne al\u0131n\u0131p, iki ay i\u00e7erisinde se\u00e7imlere gitmesi anlam\u0131 ta\u015f\u0131yor. Bir s\u00fcredir, Hanjin, Samsung ve Lotte gibi ulusa\u015f\u0131r\u0131 \u015firketlerinde ya\u015fananlar dolay\u0131s\u0131yla ekonomik krizle de y\u00fczy\u00fcze bulunan G\u00fcney Kore\u2019yi sarsan bu siyasi kriz sadece \u00fclkeyi de\u011fil, Kore Yar\u0131madas\u0131n\u0131, Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019y\u0131 etkileyecektir. Bununla birlikte, bu b\u00f6lgenin son y\u0131llarda ABD-\u00c7in \u00e7eki\u015fmesinin oda\u011f\u0131nda yer almas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla da k\u00fcresel etkileri olacakt\u0131r.<\/p>\n Din-siyaset ili\u015fkisi<\/strong><\/p>\n Park-Choi tan\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ve ili\u015fkilerinin yak\u0131n bir ge\u00e7mi\u015fe de\u011fil, gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131 ve parlamento \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda bulundu\u011fu y\u0131llarda devam etti\u011fi dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda siyasi krize neden olan bu \u00e7\u0131kan vak\u2019an\u0131n ni\u00e7in bug\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 da \u00fczerinde durulmay\u0131 hak ediyor. Choi\u2019nin ba\u015fkan Park\u2019\u0131n s\u0131radan bir arkada\u015f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131, aksine, babas\u0131 da bir k\u00fclt lideri olan Choi\u2019nin \u2018ola\u011fan\u00fcst\u00fc\u2019 addedilebilecek yetenekleriyle ba\u015fkan\u0131 y\u00f6nlendirmesi ve yak\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma \u00e7evresini kendine ba\u011fl\u0131 ki\u015fileri yerle\u015ftirmesi, bakanlar\u0131 atamas\u0131, hatta ve hatta Kuzey Kore ile yap\u0131lan kimi anla\u015fmalara dahi m\u00fcdahil olmas\u0131 siyaset-din ili\u015fkisinin Uzak Do\u011fu modelinde bir \u00f6rneklik te\u015fkil ediyor. Uzun bir ge\u00e7mi\u015fe dayanan, \u00e7\u0131kar ili\u015fkilerinin daha ba\u015fkan Park\u2019\u0131n milletvekili oldu\u011fu d\u00f6nemde \u015fekillendi\u011fi, daha \u00f6nce a\u00e7\u0131lan baz\u0131 soru\u015fturmalar\u0131n \u2018gizli eller\u2019 taraf\u0131ndan engellenmesi vb. s\u00fcre\u00e7ler, bu ili\u015fkinin psiko-sosyal ve dini vechesinin incelenmeye de\u011fer bir yan\u0131 oldu\u011funu ortaya koyuyor.<\/p>\n \u00d6nce aile dostu Chou\u2019nun Almanya\u2019dan \u00fclkeye d\u00f6nmesi ve ard\u0131ndan g\u00f6z alt\u0131na al\u0131nmas\u0131ndan tatmin olmayan geni\u015f kitleler, ba\u015fkan Park\u2019\u0131n g\u00f6revden el \u00e7ektirilmesi i\u00e7in ba\u015flatt\u0131klar\u0131 g\u00f6sterilere parlamentodaki Demokratik Parti\u2019nin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi ve Halk Partisi ve Adalet Partisi\u2019nin giri\u015fimleri ba\u015fkan aleyhine a\u00e7t\u0131klar\u0131 \u00f6nerge ge\u00e7en Cuma g\u00fcn\u00fc kabul edildi. Parlamentodaki bu s\u00fcre\u00e7te dikkat \u00e7eken husus, muhalefet partilerinin gensoru \u00f6nergesinin ge\u00e7irilmesi i\u00e7in yeterli oya sahip olmamalar\u0131na ra\u011fmen, Ba\u015fkan\u2019\u0131n mensubu bulundu\u011fu Milliyet\u00e7i Parti (Saenuri) \u00fcyelerinin de bu giri\u015fime beklenenden daha fazla destek sunmalar\u0131 oldu.<\/p>\n Ban Ki-mun adaylar aras\u0131nda<\/strong><\/p>\n Parlamentodaki g\u00f6r\u00fc\u015fme \u00f6ncesinde muhalefet kanad\u0131ndan yap\u0131lan konu\u015fmada, ba\u015fkan Park\u2019\u0131n \u00fclkenin en \u00fcst siyasi makam\u0131nda oturan ki\u015fi ki\u015fi olarak g\u00f6revini k\u00f6t\u00fcye kulland\u0131\u011f\u0131, anayasay\u0131 ihl\u00e2l ettti\u011fi ve kamuoyu nezdinde g\u00fcven kayb\u0131na neden oldu\u011fu belirtildi. Bu geli\u015fme, meydanlarda ba\u015flayan s\u00fcrecin parlamentoda yank\u0131 bulmas\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildi. \u00d6yle ki, son d\u00f6nemde yap\u0131lan kamuoyu yoklamalar\u0131nda Park\u2019a destek neredeyse s\u0131f\u0131r d\u00fczeyine kadar geriledi. Ba\u015fkan Park yerine ba\u015fbakan Hwang Kyo Ahn\u2019\u0131 atasa da, s\u00fcre\u00e7 hen\u00fcz sona ermi\u015f de\u011fil. Ba\u015fkan Park, geni\u015f kamu oyu nezdinde g\u00fcven oyunu yitirmi\u015f durumda.\u00a0 Bu durumda, ba\u015fkan normal \u015fartlarda anayasa mahkemesinin hakk\u0131nda verece\u011fi karar\u0131 bekleyebilece\u011fi gibi, her an istifas\u0131n\u0131 da sunabilir.<\/p>\n Bu durum, \u00fclkede siyasi krizden normalle\u015fme \u00f6ncesi ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi \u00f6zelli\u011fi ta\u015f\u0131yor. \u00dclke siyasal tarihinde ilk kez kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan bir durum olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla Park\u2019\u0131n yerine kimin g\u00f6reve gelece\u011fi ise \u015fimdilik belirsizli\u011fini koruyor. Yak\u0131n zamanda yap\u0131lmas\u0131 beklenen se\u00e7imlerde \u00f6rne\u011fin, Birle\u015fmi\u015f Milletler genel sekreterli\u011fi g\u00f6revi y\u0131l ba\u015f\u0131nda sona erecek olan Ban-Ki moon ad\u0131 ba\u015fkan adayl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ge\u00e7en isimlerin gibi ba\u015fkan Park\u2019a yak\u0131n isimlerin ne kadar \u015fans\u0131 olabilece\u011fi ise \u015f\u00fcpheli.<\/p>\n Kore Yar\u0131madas\u0131\u2019nda g\u00fcvenlik sorunu<\/strong><\/p>\n G\u00fcney Kore\u2019de ya\u015fanan siyasi krizin do\u011frudan ba\u015fkanla ilintili olmas\u0131, a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 bir g\u00fcvenlik endi\u015fesini de beraberinde getiriyor. Bu noktada, s\u00f6z konusu bu kriz \u00f6ncesinde b\u00f6lgede ya\u015fanan baz\u0131 \u00f6nemli geli\u015fmeleri hat\u0131rlamakta fayda var. Bu noktada, Kuzey Kore\u2019nin y\u0131l i\u00e7inde ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi f\u00fcze denemelerinin ard\u0131ndan, ABD-Japonya-G\u00fcney Kore aras\u0131nda yeni askeri i\u015fbirlikleri g\u00fcndeme geldi. Bunun somut g\u00f6stergelerinden biri ABD\u2019nin G\u00fcney Kore s\u0131n\u0131rlar\u0131na geli\u015fmi\u015f f\u00fcze savar sistemleri yerle\u015ftirmesi ve Japonya-G\u00fcney Kore aras\u0131nda istihbarat i\u015fbirli\u011fi anla\u015fmalar\u0131 oldu. Kore Yar\u0131madas\u0131\u2019ndaki her geli\u015fmeye do\u011frudan taraf olan \u00c7in y\u00f6netiminin, \u00f6zellikle f\u00fcze savar sistemlerinin yerle\u015ftirilmesinin Yar\u0131mada\u2019da bar\u0131\u015f\u0131 zora sokaca\u011f\u0131 yollu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc devam ediyor.<\/p>\n \u00d6te yandan, 8 Kas\u0131m\u2019daki ABD se\u00e7imlerinden G\u00fcney Kore ile askeri i\u015fbirli\u011finde baz\u0131 de\u011fi\u015fiklikler \u00f6ng\u00f6ren Cumhuriyet\u00e7i aday Donald Trump\u2019\u0131n zaferle \u00e7\u0131kmas\u0131 G\u00fcney Kore y\u00f6netiminin g\u00fcvenlik politikalar\u0131 noktas\u0131nda endi\u015felere neden olmu\u015ftu. Hat\u0131rlanaca\u011f\u0131 \u00fczere Trump, kampanya d\u00f6neminde aralar\u0131nda G\u00fcney Kore\u2019nin de bulundu\u011fu \u00fclkelerle askeri i\u015fbirli\u011finde sorumluluk payla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirmi\u015fti. Hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, ABD\u2019deki yeni y\u00f6netimin d\u0131\u015f politikas\u0131nda, Do\u011fu Asya\u2019da g\u00fcvenlik olgusunu do\u011frudan ilgilendiren b\u00f6ylesi olas\u0131 bir de\u011fi\u015fim, G\u00fcney Kore\u2019yi Kuzey Kore ile olan bir m\u00fccadelede daha \u00e7ok kendi askeri varl\u0131\u011f\u0131yla yetinmesi gibi bir durumla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya b\u0131rakabilir. Ancak G\u00fcney Kore\u2019de s\u00fcpriz bir geli\u015fme olarak de\u011ferlendirilebilecek bu geli\u015fmenin ard\u0131ndan, Trump y\u00f6netiminin Kore Yar\u0131madas\u0131\u2019yla ilgili olas\u0131 politikalar\u0131nda yeni bir d\u00fczenlemeye gidip gitmeyece\u011fi de merakla bekleniyor.<\/p>\n Bug\u00fcn gelinen noktada, G\u00fcney Kore\u2019deki siyasi kriz, b\u00f6lge \u00fclkelerince de yak\u0131ndan takip ediliyor. Ayr\u0131ca bu durum, Kore Yar\u0131madas\u0131\u2019n\u0131n g\u00fcvenlik ve istikrar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere b\u00f6lge i\u00e7in genel anlamda bir \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Bu noktada bu kriz, bir s\u00fcredir Kuzey Kore\u2019nin n\u00fckleer f\u00fcze denemeleri ve bu ba\u011flamda G\u00fcney Kore\u2019nin ABD ve Japonya ile siyasi ve askeri ittifak s\u00fcre\u00e7lerini daha da ilerletmesi s\u00fcrecinde bir zaafiyet unsuru te\u015fkil ediyor. Bununla birlikte, Kuzey Kore y\u00f6netimi, G\u00fcney\u2019deki krizi bir avantaja d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrme y\u00f6n\u00fcnde bir \u00e7aba i\u00e7inde olaca\u011f\u0131n\u0131n ilk i\u015faretini de, hafta sonunda bir tatbikatla g\u00f6sterdi. T\u00fcm bu s\u00fcre\u00e7ler, Kuzey Kore\u2019nin tehditk\u00e2r tavr\u0131n\u0131n her an s\u0131cak bir geli\u015fmeye neden olabilece\u011finin hi\u00e7bir zaman g\u00f6z ard\u0131 edilmedi\u011fini kan\u0131tl\u0131yor. \u00d6yle ki, at\u0131lacak herhangi bir olumsuz ad\u0131m\u0131n Yar\u0131mada\u2019da zaten zor ko\u015fullarda devam eden bar\u0131\u015f\u0131 tehlikeye atabilir. Bu nedenle, hem birincil tehdit alan\u0131 i\u00e7inde bulunan Japonya, hem de her t\u00fcrl\u00fc politika de\u011fi\u015fimine ra\u011fmen b\u00f6lgesel bar\u0131\u015f\u0131 \u00f6ncellemekten vaz ge\u00e7meyen ABD taraf\u0131ndan Yar\u0131mada\u2019daki geli\u015fmeler yak\u0131ndan izleniyor.<\/p>\n Kalk\u0131nma ve de\u011ferler \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131<\/strong><\/p>\n B\u00f6lgenin en geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerinin ba\u015f\u0131nda gelen G\u00fcney Kore\u2019de demokratik se\u00e7imler, parlamenter sistemin varl\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen, y\u00f6netim kadrolar\u0131nda etik de\u011ferlerin yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131na tan\u0131k oluyor. Bu durum, sadece son birka\u00e7 ayd\u0131r \u00fclke g\u00fcndemini etkileyen bir geli\u015fme de\u011fil. Aksine, daha \u00f6nceki ba\u015fkanlar d\u00f6neminde de benzer geli\u015fmelerin ya\u015fanmas\u0131, belki de Park\u2019a y\u00f6nelik tepkinin bu denli yo\u011fun ger\u00e7ekle\u015fmesine neden oldu. G\u00fcney Kore halk\u0131n\u0131n, benzer \u00fclkelerde oldu\u011fu gibi ekonomik daralma, gelir ve ya\u015fam d\u00fczeyinde g\u00f6rece gerileme gibi g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131 etkileyen geli\u015fmeler ve yan\u0131 ba\u015f\u0131nda n\u00fckleer bir tehdit unsuru olan Kuzey Kore ger\u00e7e\u011fine bir de y\u00f6neticilerinin g\u00f6rev ve yetkilerinin k\u00f6t\u00fcye kullanmalar\u0131 ve halk\u0131 kand\u0131rmalar\u0131na tan\u0131k olmalar\u0131 kap\u0131da bekleyen toplumsal tepkinin prati\u011fe d\u00f6k\u00fclmesine yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n End\u00fcstrile\u015fmi\u015f, bilgi teknolojisini yakalam\u0131\u015f bir toplum olma \u00f6zelli\u011fiyle tan\u0131nan ve bu anlamda b\u00f6lge \u00fclkelerince \u2018model\u2019 al\u0131nan G\u00fcney Kore, siyasi kadrolar\u0131nda yinelene gelen etik d\u0131\u015f\u0131 icraatlar\u0131n neden oldu\u011fu g\u00fcven kayb\u0131 sadece G\u00fcney Korelilerce de\u011fil, b\u00f6lge \u00fclkelerindeki kamuoyu taraf\u0131ndan da takip edildi\u011fine ku\u015fku yok. G\u00fcney Kore\u2019de ya\u015fanan bu s\u00fcrecin, toplumda etik de\u011ferlerin, \u015feffaf y\u00f6netim taleplerinin, hesap verilebilirli\u011fin, adaletin y\u00fcce bir ilke olmas\u0131n\u0131n \u00f6ncellendi\u011fi, toplumsal bar\u0131\u015f\u0131n salt ekonomi alan\u0131nda istatistiki verilerden ibaret olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tl\u0131yor. Bu s\u00fcre\u00e7te, G\u00fcney Kore halk\u0131 \u015fiddete y\u00f6nelmeden, ancak tepkisinde istikrarl\u0131 bir duru\u015f sergileyerek meyvesini al\u0131rken, bunun yak\u0131n ve ortak vadede sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n almas\u0131 muhtemel oldu\u011fu gibi, b\u00f6lgedeki benzer s\u00fcre\u00e7lere matuf \u00fclkelerdeki halklara da bir alan a\u00e7abilecektir.<\/p>\n