{"id":157,"date":"2013-03-01T15:23:00","date_gmt":"2013-03-01T15:23:00","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost:8080\/ini\/?p=157"},"modified":"2016-10-10T10:15:11","modified_gmt":"2016-10-10T10:15:11","slug":"kuzey-borneoda-neler-oluyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/kuzey-borneoda-neler-oluyor\/","title":{"rendered":"Kuzey Borneo\u2019da Neler Oluyor?"},"content":{"rendered":"<div class=\"MsoNoSpacing\" style=\"text-align: justify;\"><b>Mehmet \u00d6zay \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 1 Mart 2013<\/b><br \/>\n<b><br \/>\n<\/b><\/div>\n<div class=\"MsoNoSpacing\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"separator\" style=\"clear: both; text-align: center;\"><\/div>\n<p>Borneo\/Kalimantan Adas\u0131\u2019n\u0131n kuzeyinde bir\u015feyler olup biterken, T\u00fcrkiye\u2019den meseleyi \u2018yakalamaya\u2019 \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n, herhalde co\u011frafi uzakl\u0131ktan olsa gerek, ger\u00e7ekleri yans\u0131tmayan haberlerine rastlan\u0131yor bug\u00fcnlerde. Ad\u0131na ileti\u015fim \u00e7a\u011f\u0131 da denilen i\u00e7inde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman diliminde demek ki arzu edilen bilgilere ula\u015fmak her nas\u0131lsa pek de m\u00fcmk\u00fcn olmuyor. Kadim Sulu Sultanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n varisleri konumundaki ki\u015filerce Malezya\u2019ya ait bir toprak par\u00e7as\u0131na konu\u015flan\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda nas\u0131l bir tepki vermeli? \u00d6nce baz\u0131 basit, ancak \u00f6nemli hatalar\u0131 bir d\u00fczeltelim ard\u0131ndan silahl\u0131 grubun iddias\u0131nda oldu\u011fu \u00fczere Sulu Sultanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n s\u00f6z konusu bu topraklarda ni\u00e7in hakk\u0131 oldu\u011funa k\u0131smen de olsa a\u00e7\u0131kl\u0131k getirelim.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"MsoNoSpacing\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNoSpacing\" style=\"text-align: justify;\">Sulu halk\u0131, Mindanao\u2019da ya\u015fayan ve Morolu olarak bilinen Bangsamorolulardan farkl\u0131 ve \u00e7e\u015fitli k\u00fc\u00e7\u00fck topluluklar\u0131n bir araya gelmesinden olu\u015fan bir yap\u0131. Bu noktada dikkat \u00e7ekilmesi gereken husus, Sulu ad\u0131n\u0131n k\u00f6keni Tausug\u2019dur. \u2018Sulu\u2019, tarihin bir d\u00f6neminde b\u00f6lgeyi s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fan \u0130spanyollar\u0131n Tausug\u2019lara verdi\u011fi ve bug\u00fcne kadar kullan\u0131lagelen bir isim. Ayn\u0131 \u015fekilde, bu halk\u0131n yo\u011fun olarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bir Ada\u2019n\u0131n bug\u00fcn dahi \u2018Jolo\u2019 ad\u0131yla an\u0131lmas\u0131 gene b\u00f6ylesi bir \u2018dil oyununun\u2019 etkisi. Yedi farkl\u0131 k\u00fclt\u00fcr grubundan olu\u015fan Tausuglar, bug\u00fcn sadece Mindanao Adas\u0131\u2019n\u0131n g\u00fcneyinde de\u011fil, Mindanao ve Borneo\/Kalimantan Adalar\u0131 aras\u0131ndaki irili ufakl\u0131 adalar toplulu\u011funda ya\u015fam s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc gibi, az\u0131msanmayacak bir n\u00fcfus da Malezya\u2019n\u0131n Sabah Eyaleti\u2019ndeki \u00f6rne\u011fin Lahat Datu bulunuyor. Bu b\u00f6lgede konu\u015fulan ve \u2018suluk\u2019 ad\u0131 verilen dilin Jolo Adas\u0131\u2019nda konu\u015fulan dille olduk\u00e7a benzer olmas\u0131 tarihsel ili\u015fkinin bir di\u011fer kayde de\u011fer boyutunu ortaya koyuyor.<\/div>\n<div class=\"MsoNoSpacing\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNoSpacing\" style=\"text-align: justify;\">Malezya ve Filipinler aras\u0131nda, Bangsamoro Bar\u0131\u015f\u0131 vesilesiyle hen\u00fcz yeni kurulmu\u015f ba\u015far\u0131 atmosferini lekeleyebilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle iki taraf\u0131n da so\u011fukkanl\u0131 hareket etti\u011fine tan\u0131k olunuyor. Malezya d\u00fcne kadar, s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n egemenlik haklar\u0131n\u0131n ihl\u00e2l edildi\u011fi gibisinden uluslararas\u0131 hukuk ilkeleri \u00e7er\u00e7evesinde bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f yapmad\u0131\u011f\u0131 gibi, Filipinler de ge\u00e7en y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda \u201ctoprak al\u0131\u015f veri\u015finden\u201d ne\u015fet eden ve halen s\u00fcren iddias\u0131n\u0131 da y\u00fcksek sesle dile getirmemeyi ye\u011fliyor. \u00d6yle yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi, Malezya ordusu veya polisinin s\u00f6z konusu silahl\u0131 gruba -en az\u0131ndan hen\u00fcz- m\u00fcdahale etmi\u015f falan da de\u011fil\u2026 Maddi olarak olan biten, s\u00f6z konusu grubun i\u00e7inde bulundu\u011fu mek\u00e2n\u0131n g\u00fcvenlik \u00e7emberine al\u0131narak hareketlerinin izlenmesinden ibaret. Grubun Sabah Eyaleti\u2019nin bir ucunda bulunan sakinlerinin bal\u0131k\u00e7\u0131l\u0131kla ge\u00e7indi\u011fi Tanduo K\u00f6y\u00fc\u2019ne yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7\u0131kartma Lahat Datu olarak veriliyor ki bu yanl\u0131\u015f. Lahat Datu, sadece k\u00f6y\u00fcn ba\u011fl\u0131 bulundu\u011fu \u00f6nemli bir kasaba. Yani \u00f6yle \u015fehre, kasabaya girilmi\u015f falan de\u011fil\u2026 Grubun say\u0131s\u0131 konusunda \u00e7eli\u015fkili rakamlar verilmekle birlikte, \u2018silahl\u0131\u2019 ki\u015filerin yan\u0131 s\u0131ra, kad\u0131nlar\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 sivillerin varl\u0131\u011f\u0131, Malezya g\u00fcvenlik g\u00fc\u00e7lerinin \u2018giri\u015fimlerinin\u2019 \u00f6n\u00fcndeki engellerden birini oldu\u011funa ku\u015fku yok.<\/div>\n<div class=\"MsoNoSpacing\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNoSpacing\" style=\"text-align: justify;\">\u00d6nceki yaz\u0131da bu giri\u015fimin zamanlamas\u0131na dikkat \u00e7ekmi\u015f, \u00f6te yandan nicelik olarak dikkate al\u0131namayacak olsa da niteli\u011fine hi\u00e7 \u015f\u00fcphe olmayan bir geli\u015fme oldu\u011funa de\u011finmi\u015ftik. Malezya\u2019n\u0131n se\u00e7im atmosferine iyiden iyiye girdi\u011fi \u015fu haftalarda \u00fclkenin bir k\u00f6\u015fesine bir ba\u015fka \u00fclke vatanda\u015flar\u0131nca silahl\u0131 giri\u015fime ni\u00e7in kar\u015f\u0131l\u0131k verilmedi\u011fi sorgulanabilir. \u0130\u015fin ba\u015f\u0131ndan beri, Malezya yetkilileri grubun, b\u00f6lgede varl\u0131\u011f\u0131 bilinen Al-Maunah, Abu Sayyaf ve Cemaah \u0130slamiye gibi gruplarla ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131, aksine Sulu Sultanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n torunlar\u0131 oldu\u011fundan hareketle \u2018yumu\u015fak\u2019 tepki vererek, ikna yoluna gitti. Bu durum bile, Malezya y\u00f6netiminin Sulu Sultanl\u0131\u011f\u0131 gibi tarihi bir ger\u00e7ekli\u011fe ve bug\u00fcnk\u00fc varislerinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yads\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymas\u0131 ba\u011flam\u0131nda \u00f6nemli.<\/div>\n<div class=\"MsoNoSpacing\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNoSpacing\" style=\"text-align: justify;\">Asl\u0131nda grubun bu iknaya olumlu yakla\u015f\u0131m vermemesi bir \u2018s\u00fcrt\u00fc\u015fmeye\u2019 yol verecek t\u00fcrden\u2026 \u00c7\u0131karman\u0131n ilk g\u00fcnlerinde Malezya h\u00fck\u00fcmetinin grup lideriyle do\u011frudan temas\u0131na olumlu yan\u0131t al\u0131namas\u0131 \u00fczerine, Filipinler h\u00fck\u00fcmeti devreye girmi\u015fti. Filipinli yetkililerinin, Sulu Sultanl\u0131\u011f\u0131 varisi konumundaki Jamal\u2019ul Kiram nezdindeki ikna giri\u015fiminin de bug\u00fcne kadar kar\u015f\u0131l\u0131ks\u0131z kalmas\u0131 b\u00f6lgede gerginli\u011fi art\u0131ran bir fakt\u00f6r.<\/div>\n<div class=\"MsoNoSpacing\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNoSpacing\" style=\"text-align: justify;\">Filipinler D\u0131\u015fi\u015fleri\u2019nin silahl\u0131 grubun iknas\u0131 konusunda biraz daha s\u00fcre tan\u0131nmas\u0131 talebi \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n inisiyatifi olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p \u2018Wisma Putra\u2019ya, yani D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na g\u00f6nderilmesi Malezya i\u00e7inde geli\u015fmeye kar\u015f\u0131 bir \u2018yo\u011funla\u015fma\u2019 olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Durumun hassasiyeti, Sabah ve Saravak\u2019\u0131n 1963 y\u0131l\u0131nda Malezya Federasyonu\u2019na dahil edilmesinden itibaren ba\u015flayan bir s\u00fcre\u00e7le ba\u011flant\u0131l\u0131 ku\u015fkusuz. Her ne kadar, iki \u00fclke Bangsamoro Bar\u0131\u015f\u0131 konusunda olumlu ad\u0131m atm\u0131\u015f olsalar da, Sabah Eyaleti\u2019nin kuzeyindeki \u2018teritoryal haklar\u2019 meselesini g\u00fcndeme getirmemeyi ye\u011fliyorlar(d\u0131). Ancak s\u00f6z konusu grubun bu giri\u015fimi, \u00f6yle g\u00f6z\u00fck\u00fcyor ki iki \u00fclkeyi de bir an \u00f6nce kesin \u00e7\u00f6z\u00fcm konusunda masaya oturtmaya zorlayacak nitelikte. En az\u0131ndan Malezya\u2019da kimi \u00e7evrelerde \u2018bitirin bu i\u015fi art\u0131k\u2019 t\u00fcr\u00fcnden s\u00f6ylemler g\u00fcndeme gelmiyor de\u011fil.<\/div>\n<div class=\"MsoNoSpacing\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNoSpacing\" style=\"text-align: justify;\">Sulu Sultanl\u0131\u011f\u0131 topraklar\u0131n\u0131n Filipinler\u2019e devrini \u00f6ng\u00f6ren Filipin y\u00f6netimi, Fidel Ramos\u2019un Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019ndan bu yana, Malezya ile ili\u015fkileri yumu\u015fatma ve geli\u015ftirme ad\u0131na \u2018Sabah\u2019 sorununu has\u0131r alt\u0131 etmi\u015fti. Bu son giri\u015fim, i\u015fte b\u00f6ylesi bir \u2018s\u0131cak\u2019 noktaya temas etmesiyle sadece iki \u00fclke de\u011fil, \u2018toprak al\u0131\u015f veri\u015fine\u2019 konu olan yap\u0131lar\u0131 da i\u00e7ine katacak bir geni\u015flikte. Bu noktada bug\u00fcnk\u00fc noktaya nas\u0131l gelindi\u011fini g\u00f6stermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan baz\u0131 tarihi verilere at\u0131fta bulunmakta fayda var.<\/div>\n<div class=\"MsoNoSpacing\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNoSpacing\" style=\"text-align: justify;\">Derin tarihe gitmeye gerek yok burada. \u015eu belli ba\u015fl\u0131 hususlar bile Tauguslar\u0131n ve siyasi varl\u0131klar\u0131 hakk\u0131nda bir fikir vermeye kafi \u015fimdilik\u2026 \u0130ngilizlerle-Amerikal\u0131lar aras\u0131nda var\u0131lan ve Kuzey Borneo\/Kalimantan\u2019\u0131 konu alan \u2018Lease Anla\u015fmas\u0131\u2019nda (1878) Sulu Sultanl\u0131\u011f\u0131<br \/>\n\u2019n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sona erdirecek bir madde yoktur. \u0130spanya-ABD aras\u0131nda imzalanan Paris Anla\u015fmas\u0131 da (1898), sadece Luzon Adas\u0131\u2019n\u0131n devri s\u00f6z konusudur, Mindanao ve Sulu Adalar\u0131 de\u011fil\u2026 Ne de 1899\u2019daki Kiram-Bates Anla\u015fmas\u0131\u2019nda Sulu\u2019nun siyasi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n sona erdi\u011fine dair bir ibare vard\u0131r\u2026 Bu ve benzeri tarihi veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda b\u00f6lgenin tarihini modern anlamda de\u011fi\u015ftiren s\u00fcre\u00e7 II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019ndan sonra ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u0130\u015fte bu noktada ge\u00e7en iki hafta boyunca Sabah Eyaleti\u2019nin kuzeyine \u00e7\u0131karma yapan k\u00fc\u00e7\u00fck grubun tarihsel dayanak noktas\u0131 II. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 \u00f6ncesinde bu topraklar\u0131n Sulu Sultanl\u0131\u011f\u0131\u2019na ba\u011fl\u0131 olmas\u0131d\u0131r.<\/div>\n<div class=\"MsoNoSpacing\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNoSpacing\" style=\"text-align: justify;\">\n<p>Zaten Malezya ve Filipinler h\u00fck\u00fcmeti s\u00f6z konusu grubu ikna \u00e7abalar\u0131nda, \u2018silahlar\u0131 b\u0131rak\u0131n, yasal yollardan hakk\u0131n\u0131z\u0131 aray\u0131n\u2019 demeleri yukar\u0131da s\u0131ralad\u0131\u011f\u0131m\u0131z anla\u015fmalara g\u00f6nderme yapm\u0131yor mu?<\/p>\n<p>http:\/\/www.dunyabulteni.net\/?aType=haber&#038;ArticleID=250095<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1632,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[62],"tags":[],"class_list":["post-157","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bangsamoro-filipinler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/157","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=157"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/157\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1633,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/157\/revisions\/1633"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1632"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=157"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=157"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=157"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}