{"id":1175,"date":"2012-12-02T13:59:00","date_gmt":"2012-12-02T13:59:00","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost:8080\/ini\/?p=192"},"modified":"2016-10-10T10:18:48","modified_gmt":"2016-10-10T10:18:48","slug":"bangsamoroyu-insa-etmek","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/bangsamoroyu-insa-etmek\/","title":{"rendered":"Bangsamoro\u2019yu \u0130n\u015fa Etmek"},"content":{"rendered":"<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><b>Mehmet \u00d6zay \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a030 Kas\u0131m 2012<\/b><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">\n<div class=\"separator\" style=\"clear: both; text-align: center;\"><\/div>\n<p>Bangsamoro hareketinin siyasi liderleri 40 y\u0131la varan sava\u015f ortam\u0131ndan sonra var\u0131lan \u00e7er\u00e7eve anla\u015fmas\u0131n\u0131 m\u00fcteakiben \u00e7e\u015fitli vesilelerle verdikleri demek\u00e7lerde farkl\u0131 bir s\u00fcrecin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayageliyorlar. Burada hemen \u015funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izelim: ortada s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en bar\u0131\u015f s\u00fcreci bitmi\u015f bir bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131na tekab\u00fcl etmemekte, aksine, \u2018\u00e7er\u00e7eve anla\u015fmas\u0131\u2019ndan sonra ba\u015flayacak ve 2016\u2019da nihayete ermesi pl\u00e2nlanan kapsaml\u0131 anla\u015fman\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7an bir geli\u015fme olarak g\u00f6r\u00fclmelidir. Bu \u00e7er\u00e7evede, Bar\u0131\u015f\u2019a gidecek s\u00fcrece kimlerin m\u00fcdahil olaca\u011f\u0131 \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">\u00d6ncelikle, bu s\u00fcre\u00e7 Bangsamoro M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 aras\u0131nda siyasi birlikteli\u011fin tesisi ilk ad\u0131m\u0131 te\u015fkil edece\u011fine ku\u015fku yok. Bununla birlikte, her hal\u00fck\u00e2rda ortaya \u00e7\u0131kma ihtimali olan farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f ayr\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131n veya s\u00fcrece dahil ettirilmeyen gruplar\u0131n bir s\u00fcre sonra \u201cyeni problemlere\u201d kap\u0131 aralayaca\u011f\u0131 unutulmamal\u0131d\u0131r. Silahlar\u0131n yerli yerinde durdu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde herhangi bir k\u0131v\u0131lc\u0131m\u0131n ortam\u0131 yeniden alevlendirebilece\u011fi gibi \u00f6nemli bir ihtimal de dikkatlerden ka\u00e7mamal\u0131. \u00c7er\u00e7eve anla\u015fmas\u0131n\u0131n g\u00f6rece yeni nesil liderlerin inisiyatifiyle ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Yani Moro \u0130slami \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Cephesi\u2019nin liderli\u011fini yapm\u0131\u015f olan el-merhum Selamat Ha\u015fim\u2019in daha \u00f6nce Moro Ulusal \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Cephesi\u2019nin taraf kabul edildi\u011fi iki anla\u015fma s\u00fcrecine kat\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmayal\u0131m. Benzer bir yakla\u015f\u0131m\u0131 A\u00e7e\u2019de hayata ge\u00e7irildi\u011fi konusunda kan\u0131lar\u0131 dikkate ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019daki \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelelerinin \u00f6nc\u00fc lider kadrosunun etkinli\u011fini yitirmesiyle, bar\u0131\u015f s\u00fcre\u00e7leri, \u00f6yle g\u00f6z\u00fck\u00fcyor ki daha kolay g\u00fcndeme gelebiliyor. Her iki \u00f6rnekte de, bar\u0131\u015f s\u00fcrecinin \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc hareketler noktas\u0131nda ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 veya ilk ad\u0131m\u0131n\u0131 \u2018ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k olgusundan\u2019 ferag\u00e2t etmek oldu\u011fu dikkat \u00e7ekiyor.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">M\u00fcsl\u00fcmanlararas\u0131 birli\u011fin tesisinde acaba halk\u0131 M\u00fcsl\u00fcman olan \u00fclkelerden rol alabilecek olan var m\u0131d\u0131r? Son geli\u015fmeler dikkatle izlendi\u011finde Malezya\u2019n\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. B\u00f6ylesi bir inisiyatifi alm\u0131\u015f olan Malezya\u2019n\u0131n kendi tarihi tecr\u00fcbesinden ilhamla anla\u015fmaya y\u00f6n verebilece\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. O zaman sormak laz\u0131m Malezya ne t\u00fcr bir tecr\u00fcbeye sahiptir? A\u015fa\u011f\u0131da de\u011finece\u011fim&#8230;<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Bug\u00fcn g\u00fcndemde \u00f6nemli bir yer i\u015fgal eden anla\u015fman\u0131n nas\u0131l bir gelece\u011fi olaca\u011f\u0131 ve \u015fayet 2016\u2019ya ba\u015far\u0131yla ula\u015f\u0131lmas\u0131 halinde Mindanao\u2019yu nas\u0131l bir yap\u0131lanma bekledi\u011fi \u00fczerinde k\u0131saca dural\u0131m.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">\u00d6ncelikle, benzer bir anla\u015fman\u0131n y\u0131llar \u00f6nce (1996) yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve o d\u00f6nem anla\u015fman\u0131n k\u0131sa s\u00fcrede akamete u\u011framas\u0131na merkezde, yani Manila\u2019da Kongre\u2019nin anla\u015fmay\u0131 yasad\u0131\u015f\u0131 il\u00e2n etmesi neden olmu\u015ftu. Bug\u00fcn b\u00f6yle bir tehlikenin s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ileri s\u00fcrebilir miyiz? Bu tip \u00e7at\u0131\u015fma b\u00f6lgelerinde sorunun s\u00fcrgit devam\u0131nda salt \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc hareketlerin niyetleri de\u011fil, ayn\u0131 zamanda, merkezde bu t\u00fcr sava\u015flardan \u2018nemalanan\u2019 siyasi ve askeri elitin varl\u0131\u011f\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edilmemelidir. Bu noktada, Manila\u2019n\u0131n bar\u0131\u015f niyeti kadar, Manila\u2019da hakim siyasi odaklar\u0131n da izlenmesi \u00f6nem arz ediyor. T\u0131pk\u0131 Cakarta siyasetinde Megawati ile sembolle\u015fen ultra-Cava milliyet\u00e7ilerinin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n A\u00e7e Bar\u0131\u015f\u0131\u2019n\u0131 akamete u\u011fratabilecek g\u00fc\u00e7leri gibi, Manila\u2019da da Joseph Estrada ve Gloria Arroyo\u2019nun, ba\u015fkanl\u0131k d\u00f6nemlerinde kan\u0131tlamalar\u0131 \u015fekilde -bu anlamda Megawati ekol\u00fc olarak adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m y\u00f6ntemle do\u011frudan sava\u015fa a\u011f\u0131rl\u0131k vermeleri- Bangsamoro Bar\u0131\u015f\u0131 \u00fczerinde \u2018zar atabilecek\u2019 \u00e7evreler mevcuttur. Unutmayal\u0131m, bir \u00f6nceki bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131na giden yola \u2018ta\u015f koyan\u2019 Kongre\u2019nin bug\u00fcnk\u00fc anla\u015fmay\u0131 onaylamas\u0131 gibi bir zorunluluk halen \u00f6n\u00fcm\u00fczde duruyor. Bu bar\u0131\u015f\u2019\u0131n, ne gibi bir stat\u00fc ile gelmekte oldu\u011funu ve bu stat\u00fcn\u00fcn Bangsamoro\u2019ya neler kazand\u0131r\u0131p neler kaybettirece\u011fini de sormakta fayda var. Gene A\u00e7e ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131rsak Helsinki Bar\u0131\u015f Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n A\u00e7e\u2019ye kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u2018\u00f6zerk y\u00f6netim\u2019 ile Bangsamoro\u2019ya verilece\u011fi ileri s\u00fcr\u00fclen \u2018yar\u0131-\u00f6zerk\u2019 stat\u00fcler neye tekab\u00fcl ediyor acaba? Siyasi a\u00e7\u0131dan A\u00e7e\u2019nin kendisine tan\u0131nan \u2018\u00f6zerklik\u2019 hakk\u0131n\u0131 nas\u0131l kullanabildi\u011fi, hayata ge\u00e7irebildi\u011fi kadar, Bangsamoro\u2019ya sunulan \u2018yar\u0131 \u00f6zerkli\u011fin\u2019 b\u00f6lge M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n sorunlar\u0131n\u0131n halli i\u00e7in yeterli olup olmayaca\u011f\u0131 da \u00f6nemli.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Malezya\u2019n\u0131n \u2018arabuluculu\u011fu\u2019nda ger\u00e7ekle\u015fen \u00e7er\u00e7eve anla\u015fmas\u0131ndan sonraki s\u00fcre\u00e7te bu \u00fclkenin nas\u0131l bir rol oynayabilece\u011fine de\u011finmek gerekir. Halk\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc M\u00fcsl\u00fcman olan Malezya\u2019n\u0131n, nas\u0131l bir kimlikle Bar\u0131\u015f\u2019a taraf oldu\u011fu \u00fczerinde kafa yorulabilir. \u00d6te yandan, Bangsamoro sorununun hallindeki \u2018ilk etap\u2019 ba\u015far\u0131s\u0131ndan sonra Bangsamoro\u2019nun siyaseten nas\u0131l bir y\u00f6nelim sergileyece\u011fi merak konusu. \u00d6zerkli\u011fin g\u00fcndemde oldu\u011fu b\u00f6lge nas\u0131l bir siyasi y\u00f6netime sahne olacak? Bu konuda Malezya\u2019n\u0131n bir \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fc, bir projesi var m\u0131? Yoksa Malezya, tarihinden ilhamla yeralt\u0131 ve yer\u00fcst\u00fc kaynaklar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n en temel noktalar k\u0131l\u0131nd\u0131\u011f\u0131 bir ekonomik a\u00e7\u0131l\u0131mdan \u00f6te bir katk\u0131 pay\u0131 sunabilir mi? Malezya medyas\u0131ndan izlendi\u011fi kadar\u0131yla Malezya\u2019n\u0131n ilgisinin ikinci noktada, yani ekonomik kalk\u0131nma odakl\u0131 bir y\u00f6nelimde topland\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Bunda da \u2018aslan pay\u0131n\u0131\u2019 elbette \u2018broker\u2019l\u0131\u011f\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 cesaret ve de kimilerince \u2018hak\u2019 olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilecek \u015fekilde ekonomik \u00fcretim ara\u00e7lar\u0131 \u00fczerinde kontrol\u00fc ele alma niyeti izhar ediliyor. Bangsamoro\u2019nun ekonomik anlamda kendine yeter olmas\u0131 elbette \u00f6nemli. Ancak bu \u00f6nem, ekonomik de\u011ferlerin M\u00fcsl\u00fcmanlar aras\u0131nda payla\u015f\u0131m\u0131, siyasi y\u00f6netim mekanizmasi, hukuki varl\u0131klar vb. veya daha net ifade edecek olursak bunca y\u0131l m\u00fccadelenin verildi\u011fi de\u011ferlerin hesaba kat\u0131l\u0131p kat\u0131lmayaca\u011f\u0131n\u0131 herkes kendine sormal\u0131.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Bu safhada b\u00f6lge d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karak farkl\u0131 bir yap\u0131lanman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olup olamayaca\u011f\u0131n\u0131 de\u011finelim. Bug\u00fcne kadar Mindanao ve \u00e7evresine ilgi g\u00f6stermi\u015f kurumlar olabilir. Bu ilginin boyutlar\u0131 elbette tart\u0131\u015f\u0131labilmelidir. \u0130lgi ve al\u00e2kan\u0131n b\u00f6lge M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n t<br \/>\narihi, siyasi ve k\u00fclt\u00fcrel unsurlar\u0131 ile ne denli \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc, bir ba\u015fka deyi\u015fle ilgi ve al\u00e2ka g\u00f6stermeye \u00e7al\u0131\u015fan \u00e7evrelerin b\u00f6lgeyi anlama noktas\u0131nda nas\u0131l bir \u00e7aba ve gayret i\u00e7erisinde olduklar\u0131 \u00f6nemlidir. \u0130li\u015fki salt bununla da s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Bangsamoro halk\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 siyasi ve askeri muhalefetin neye tekab\u00fcl etti\u011finin hesap d\u0131\u015f\u0131 b\u0131rak\u0131lmas\u0131, b\u00f6lgenin anla\u015f\u0131lmas\u0131nda kafalar\u0131 ayd\u0131nlatmaya de\u011fil, aksine daha da kar\u0131\u015ft\u0131rmaya neden olacakt\u0131r. Evet Bangsamoro\u2019ya bar\u0131\u015f geldi! Ancak bu bar\u0131\u015f, -kimilerinin \u00e7ok\u00e7a at\u0131f yapma\u011f\u0131 \u00fczere-, atalar\u0131n\u0131n, 16. y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda \u0130spanyol s\u00f6m\u00fcrgecilerin topraklar\u0131na ayak basmas\u0131ndan \u00f6nce \u00f6nemli bir siyasi egemenlik g\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc Bangsamorolular i\u00e7in ne anlam ifade ediyor? Bangsamoro\u2019nun \u2018ne olaca\u011f\u0131\u2019, kim veya kimler eliyle \u2018varolaca\u011f\u0131\u2019, hangi siyasi, ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel iddiay\u0131 ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 gibi sorular\u0131 da g\u00fcndeme ta\u015f\u0131yor. Bar\u0131\u015f\u2019\u0131n g\u00f6lgesinde ekonomik pastadan ne kadar \u00e7okdilim kapar\u0131m\u0131n hesab\u0131n\u0131 yapanlar olacakt\u0131r ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak. Ancak gerek Mindanaolu M\u00fcsl\u00fcmanlardan gerekse ilgili \u00e7evrelerden yukar\u0131da y\u00f6neltilen sorular\u0131n cevab\u0131n\u0131 aramaya y\u00f6nelik \u00e7abalar\u0131n da bir an \u00f6nce g\u00fcndeme getirilmesi gerekiyor.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<p><a href=\"http:\/\/www.dunyabulteni.net\/?aType=haber&amp;ArticleID=236930\">http:\/\/www.dunyabulteni.net\/?aType=haber&amp;ArticleID=236930<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a030 Kas\u0131m 2012 Bangsamoro hareketinin siyasi liderleri 40 y\u0131la varan sava\u015f ortam\u0131ndan sonra var\u0131lan \u00e7er\u00e7eve anla\u015fmas\u0131n\u0131 m\u00fcteakiben \u00e7e\u015fitli vesilelerle verdikleri demek\u00e7lerde farkl\u0131 bir s\u00fcrecin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayageliyorlar. Burada hemen \u015funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izelim: ortada [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1642,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[62],"tags":[],"class_list":["post-1175","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bangsamoro-filipinler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1175","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1175"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1175\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1643,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1175\/revisions\/1643"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1642"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1175"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1175"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1175"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}