{"id":1071,"date":"2012-05-11T02:06:00","date_gmt":"2012-05-11T02:06:00","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost:8080\/ini\/?p=318"},"modified":"2012-05-11T02:06:00","modified_gmt":"2012-05-11T02:06:00","slug":"endonezya-hukumeti-ile-ace-ozgurluk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/endonezya-hukumeti-ile-ace-ozgurluk\/","title":{"rendered":"ENDONEZYA H\u00dcK\u00dcMET\u0130 \u0130LE A\u00c7E \u00d6ZG\u00dcRL\u00dcK HAREKET\u0130 (GAM) ARASINDA \u0130MZALANAN BARI\u015e ANTLA\u015eMASI METN\u0130"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

 A\u00e7e \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi (GAM) ve Endonezya merkezi h\u00fck\u00fcmeti aras\u0131nda 15 A\u011eUSTOS 2005 tarihinde Finlandiya’n\u0131n ba\u015fkenti Helsinki’de imzalanan anla\u015fman\u0131n T\u00fcrk\u00e7e \u00e7evirisi. S\u00f6z konusu bu \u00e7eviri “A\u00e7e: Bar\u0131\u015f Kap\u0131s\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 eserimizde Ek’ler b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yer alm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130mzaland\u0131\u011f\u0131 tarihten itibaren A\u00e7e’nin yak\u0131n ve orta vadede gelece\u011fini yak\u0131ndan ilgilendiren bu anla\u015fma metni uluslararas\u0131 tan\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131\u011fa sahip olmas\u0131yla da dikkat \u00e7ekmektedir. Bu anla\u015fma metni, A\u00e7e’nin bir kez daha d\u00fcnya sahnesinde yer almakta kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6stergesi olarak da de\u011ferlendirilebilir. <\/div>\n
<\/div>\n
Endonezya H\u00fck\u00fcmeti ve A\u00e7e \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi (GAM), A\u00e7e\u2019de s\u00fcregelen \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l, kapsaml\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir \u015fekilde sona erdirilmesi konusunda taahh\u00fctlerini beyan ederler. Taraflar, A\u00e7e halk\u0131n\u0131n idaresinin devletin birli\u011fi ve Endonezya Cumhuriyeti anayasas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde adil ve demokratik s\u00fcre\u00e7ler ba\u011flam\u0131nda ortaya konmas\u0131 konusunda gereken b\u00fct\u00fcn ko\u015fullar\u0131n olu\u015fturulmas\u0131n\u0131 taahh\u00fct ederler. <\/div>\n
Taraflar 26 Aral\u0131k 2004 tarihinde ya\u015fanan tsunami felaketinin A\u00e7e\u2019de yol a\u00e7m\u0131\u015f oldu\u011fu y\u0131k\u0131m\u0131n telafisinin, ancak taraflar aras\u0131nda var\u0131lacak bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015ftirilebilece\u011fine kesin bir \u015fekilde inanmaktad\u0131rlar. <\/div>\n
Taraflar, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak g\u00fcven tesis etmeyi taahh\u00fct ederler. Var\u0131lan anla\u015fma, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcrecinde uyulacak \u015fartlar\u0131 ve ilkeleri ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde ortaya koymaktad\u0131r. <\/div>\n
<\/div>\n
Anla\u015fmaya konu olan maddeler:<\/b><\/div>\n
<\/div>\n
1. A\u00c7E\u2019N\u0130N Y\u00d6NET\u0130M\u0130<\/b><\/div>\n
<\/div>\n
1.1. A\u00e7e Y\u00f6netimi, yasalara dayanacakt\u0131r.<\/b><\/div>\n
<\/div>\n
1.1.1. A\u00e7e Y\u00f6netimi\u2019nin ba\u011fl\u0131 olaca\u011f\u0131 yeni yasa, 31 Mart 2006 tarihine kadar, m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca s\u00fcratli bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulacakt\u0131r. <\/div>\n
<\/div>\n
1.1.2. A\u00e7e Y\u00f6netimi\u2019nin tabi olaca\u011f\u0131 yeni yasa \u015fu ilkelere ba\u011fl\u0131 olacakt\u0131r:<\/div>\n
<\/div>\n
a) A\u00e7e y\u00f6netimi, Endonezya H\u00fck\u00fcmeti\u2019nin icra sahas\u0131na giren d\u0131\u015f ili\u015fkiler, savunma, ulusal g\u00fcvenlik, ekonomi ve mali konular, adalet ve din \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc gibi konular hari\u00e7 olmak \u00fczere sivil ve yarg\u0131 makamlar\u0131yla i\u015fbirli\u011fi i\u00e7erisinde kamuyu ilgilendiren b\u00fct\u00fcn sahalarda yetki sahibi olacakt\u0131r. <\/div>\n
<\/div>\n
b) Endonezya H\u00fck\u00fcmeti\u2019nin A\u00e7e\u2019yi ilgilendiren konularda ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fi uluslararas\u0131 anla\u015fmalar, A\u00e7e meclisinin i\u015fbirli\u011fi ve onay\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir. <\/div>\n
<\/div>\n
c) Endonezya Cumhuriyeti meclisince A\u00e7e\u2019yi ilgilendiren konularda al\u0131nacak kararlar, A\u00e7e meclisinin i\u015fbirli\u011fi ve onay\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir. <\/div>\n
<\/div>\n
d) Endonezya H\u00fck\u00fcmeti\u2019nce A\u00e7e\u2019yi ilgilendiren konularda al\u0131nacak y\u00f6netsel kararlar, A\u00e7e y\u00f6neticilerinin i\u015fbirli\u011fi ve onay\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir.<\/div>\n
<\/div>\n
1.1.3. A\u00e7e ismi ve se\u00e7imle ba\u015fa gelen y\u00f6neticilerin unvanlar\u0131, se\u00e7imlerden sonra olu\u015facak A\u00e7e meclisince kararla\u015ft\u0131r\u0131lacakt\u0131r. <\/div>\n
<\/div>\n
1.1.4. A\u00e7e Eyaleti s\u0131n\u0131rlar\u0131 1 Temmuz 1956 y\u0131l\u0131nda belirlendi\u011fi \u015fekliyle kabul edilecektir. <\/div>\n
<\/div>\n
1.1.5. A\u00e7e eyaleti bayrak, i\u015faret ve milli mar\u015f\u0131n\u0131n da i\u00e7inde bulundu\u011fu b\u00f6lgesel sembolleri kullanma hakk\u0131na sahip olacakt\u0131r. <\/div>\n
<\/div>\n
1.1.6. A\u00e7e Kanunu (Kanun Aceh) A\u00e7e halk\u0131n\u0131n tarihi gelenekleri ve A\u00e7e\u2019nin ihtiya\u00e7 duydu\u011fu \u00e7a\u011fda\u015f yasal gereksinimler g\u00f6zetilerek yeniden olu\u015fturulacakt\u0131r.<\/div>\n
<\/div>\n
1.1.7. A\u00e7e Valili\u011fi (Wali Nanggroe) kurumu yeniden olu\u015fturulacakt\u0131r. <\/div>\n
<\/div>\n
1.2. Siyasal Kat\u0131l\u0131m<\/b><\/div>\n
1.2.1. Anla\u015fman\u0131n imzalanmas\u0131ndan sonra m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca k\u0131sa s\u00fcrede Endonezya H\u00fck\u00fcmeti, ulusal kriterler \u00e7er\u00e7evesinde, A\u00e7e\u2019de siyasal partilerin faaliyete ge\u00e7mesine olanak tan\u0131yacakt\u0131r. A\u00e7e halk\u0131n\u0131n yerel siyasal partiler konusundaki isteklerini anlay\u0131\u015fla kar\u015f\u0131layan Endonezya H\u00fck\u00fcmeti parlamento ile i\u015fbirli\u011fi halinde, anla\u015fman\u0131n imzalanmas\u0131ndan sonra bir y\u0131l veya en ge\u00e7 18 ay i\u00e7erisinde A\u00e7e\u2019de yerel siyasal partilerin olu\u015fumuna olanak tan\u0131yacak siyasal ve anayasal ko\u015fullar\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. <\/div>\n
1.2.2. Anla\u015fman\u0131n imzalanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, A\u00e7e halk\u0131 2006 Nisan ay\u0131 ve gelecekte ger\u00e7ekle\u015ftirilecek se\u00e7imlere kat\u0131lmak amac\u0131yla aday g\u00f6sterme hakk\u0131na sahip olacaklard\u0131r. <\/div>\n
1.2.3. A\u00e7e valisini ve di\u011fer yetkilileri se\u00e7mek amac\u0131yla yeni A\u00e7e Y\u00f6netimi Yasas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde serbest ve adil yerel se\u00e7imler ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir. 2009 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girmesi planlanan A\u00e7e anayasas\u0131 da bu \u00e7er\u00e7evede ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir. <\/div>\n
1.2.4. 2009 y\u0131l\u0131na de\u011fin, A\u00e7e anayasas\u0131, A\u00e7e valili\u011finin onay\u0131 olmaks\u0131z\u0131n herhangi bir yasay\u0131 uygulama hakk\u0131na sahip olmayacakt\u0131r. <\/div>\n
1.2.5. A\u00e7e halk\u0131na, 2006 Nisan ay\u0131 \u00f6ncesinde yeni kimlik kartlar\u0131 da\u011f\u0131t\u0131lacakt\u0131r. <\/div>\n
1.2.6. A\u00e7e halk\u0131n\u0131n yerel ve ulusal se\u00e7imler
\ne tam anlam\u0131yla kat\u0131l\u0131mlar\u0131, Endonezya Cumhuriyeti Anayasas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde garanti alt\u0131na al\u0131nacakt\u0131r. <\/div>\n
1.2.7. A\u00e7e\u2019deki se\u00e7imlere yabanc\u0131 g\u00f6zlemciler davet edilecektir. Yerel se\u00e7imler d\u0131\u015f teknik yard\u0131mlarla ger\u00e7ekle\u015ftirilebilecektir. <\/div>\n
1.2.8. Se\u00e7im kampanyalar\u0131nda kullan\u0131lacak fonlar\u0131n olu\u015fumunda \u015feffafl\u0131k ilkesi g\u00f6zetilecektir. <\/div>\n

<\/b>
1.3. Ekonomi<\/b><\/div>\n
1.3.1. A\u00e7e, yabanc\u0131 \u00fclkelerden bor\u00e7 alma hakk\u0131na sahiptir. A\u00e7e, Endonezya Cumhuriyeti Merkez Bankas\u0131\u2019n\u0131n belirledi\u011fi \u015fartlar d\u0131\u015f\u0131nda faiz oranlar\u0131 tespit etme hakk\u0131na sahiptir.<\/div>\n
1.3.2. A\u00e7e, eyaletteki resmi faaliyetleri i\u00e7in vergi koyma hakk\u0131na sahiptir. A\u00e7e, ulusal ve uluslararas\u0131 arenada ticaret ve A\u00e7e\u2019de do\u011frudan yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m ve turizm faaliyetleri yapma hakk\u0131na sahiptir.<\/div>\n
1.3.3. A\u00e7e, b\u00f6lgeyi \u00e7evreleyen sulardaki canl\u0131 do\u011fal kaynaklar \u00fczerinde kullan\u0131m hakk\u0131na sahiptir.<\/div>\n
1.3.4. A\u00e7e, eyaletteki mevcut ve gelecekte \u00e7\u0131kart\u0131lacak olan hidrokarbon kaynaklar\u0131n\u0131n ve di\u011fer do\u011fal kaynaklar\u0131n gelirlerinin %70\u2019ini elde edecektir.<\/div>\n
1.3.5. A\u00e7e, eyaletteki b\u00fct\u00fcn limanlar ve havalimanlar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi ve idaresini y\u00fcr\u00fctecektir.<\/div>\n
1.3.6. A\u00e7e, herhangi bir vergi, g\u00fcmr\u00fck ve di\u011fer k\u0131s\u0131tlamalara maruz b\u0131rak\u0131lmaks\u0131z\u0131n Endonezya Cumhuriyeti\u2019nin di\u011fer eyaletleri ile serbest ticaret yapabilecektir.<\/div>\n
1.3.7. A\u00e7e, yabanc\u0131 \u00fclkelerle do\u011frudan ve herhangi bir engellemeye maruz b\u0131rak\u0131lmaks\u0131z\u0131n deniz ve hava yolu ile ula\u015f\u0131m sa\u011flayabilecektir.<\/div>\n
1.3.8. Endonezya H\u00fck\u00fcmeti, merkezi h\u00fck\u00fcmet ile A\u00e7e aras\u0131nda vergilerin toplanmas\u0131 ve payla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 konusunda \u015feffaf bir y\u00f6netim sergileyecek; bu ba\u011flamda d\u0131\u015f g\u00f6zlemcilerin incelemelerine ve sonu\u00e7lar\u0131 A\u00e7e y\u00f6netimine bildirmesine olanak tan\u0131yacakt\u0131r.<\/div>\n
1.3.9. GAM, tsunami sonras\u0131nda A\u00e7e ve Nias Adas\u0131\u2019n\u0131n yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131ndan sorumlu kurum olan BRR icraatlar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmesinde olu\u015fturulan her d\u00fczeydeki komisyona kat\u0131l\u0131m konusunda aday g\u00f6sterebilecektir.<\/div>\n
\n

1.4. Anayasa<\/b><\/div>\n

1.4.1. Yasama, yarg\u0131 ve y\u00fcr\u00fctme aras\u0131nda g\u00fc\u00e7ler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 prensibi uygulanacakt\u0131r. <\/div>\n
1.4.2. A\u00e7e anayasas\u0131 BM Uluslararas\u0131 Sivil ve Siyasal Haklar ile Ekonomik, Sosyal ve K\u00fclt\u00fcrel Haklar Anla\u015fmalar\u0131na uyacak \u015fekilde evrensel insan haklar\u0131 ilkeleri g\u00f6zetilerek olu\u015fturulacakt\u0131r.<\/div>\n
1.4.3. Endonezya Cumhuriyeti yarg\u0131 sistemi ba\u011flam\u0131nda, yarg\u0131tay\u2019\u0131n da i\u00e7inde bulundu\u011fu ba\u011f\u0131ms\u0131z yarg\u0131 sistemi tesis edilecektir. <\/div>\n
1.4.4. Emniyet m\u00fcd\u00fcr\u00fc ve savc\u0131n\u0131n e\u011fitimi ve g\u00f6reve atanmas\u0131 ulusal standartlara uygun olarak A\u00e7e y\u00f6netiminin ba\u015f\u0131nda bulunan makam\u0131n onay\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir. <\/div>\n
1.4.5. A\u00e7e\u2019de askeri personelce i\u015flenen sivil su\u00e7lar A\u00e7e\u2019deki sivil mahkemelerde karara ba\u011flanacakt\u0131r. <\/div>\n
\n

2. \u0130NSAN HAKLARI<\/b><\/div>\n

2.1. Endonezya H\u00fck\u00fcmeti, BM sivil ve siyasal haklar ile ekonomik, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel haklar konusunda uluslararas\u0131 anla\u015fmalara sad\u0131k kalacakt\u0131r. <\/div>\n
2.2. A\u00e7e\u2019de insan haklar\u0131 mahkemesi kurulacakt\u0131r. <\/div>\n
2.3. Anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturmada uyulacak kriterlerin saptanmas\u0131nda Endonezya Adalet Komisyonu\u2019nun yard\u0131m\u0131yla A\u00e7e\u2019de bir adalet komisyonu kurulacakt\u0131r. <\/div>\n
\n

3. GENEL AF VE TOPLUMA KAZANDIRMA<\/b><\/div>\n

3.1. Genel Af<\/div>\n
3.1.1. Endonezya H\u00fck\u00fcmeti, anayasal prosed\u00fcrlere uygun olarak, anla\u015fman\u0131n imzalanmas\u0131ndan en ge\u00e7 15 g\u00fcn i\u00e7erisinde, GAM \u00fcyelerini kapsayacak \u015fekilde genel af ilan edecektir.<\/div>\n
3.1.2. \u00c7at\u0131\u015fma nedeniyle yakalanm\u0131\u015f bulunan siyasal su\u00e7lular ve h\u00fck\u00fcml\u00fcler anla\u015fmadan sonra en ge\u00e7 15 g\u00fcn i\u00e7erisinde \u015farts\u0131z olarak serbest b\u0131rak\u0131lacaklard\u0131r. <\/div>\n
3.1.3. G\u00f6zlem heyetinin ba\u015fkan\u0131, anla\u015fmazl\u0131k durumlar\u0131nda g\u00f6zlem heyeti yasal dan\u0131\u015fmanlar\u0131n\u0131n yard\u0131m\u0131yla karar mercii olacakt\u0131r. <\/div>\n
3.1.4. Anla\u015fman\u0131n imzalanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, GAM taraf\u0131ndan silah ve m\u00fchimmatlar\u0131n kullan\u0131m\u0131 anla\u015fman\u0131n ihlali anlam\u0131na gelecektir ve bu fiili i\u015fleyenler aftan yararlanamayacaklard\u0131r.<\/div>\n
<\/div>\n
3.2. Topluma Kazand\u0131rma<\/b><\/div>\n
3.2.1. H\u00fck\u00fcm giymi\u015f veya cezai m\u00fceyyidesini doldurmu\u015f olan Endonezya Cumhuriyeti vatanda\u015f\u0131 olan herkes, A\u00e7e\u2019deki ve ulusal d\u00fczeydeki her t\u00fcrl\u00fc siyasal s\u00fcre\u00e7te serbest\u00e7e yer alma hakk\u0131n\u0131n da i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 her t\u00fcrl\u00fc siyasal, ekonomik ve sosyal haklardan istifade etme hakk\u0131na sahip olacakt\u0131r.<\/div>\n
3.2.2. \u00c7at\u0131\u015fma s\u00fcrecinde Endonezya Cumhuriyeti vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015f olanlar yeniden vatanda\u015fl\u0131k hakk\u0131 elde edeceklerdir.<\/div>\n
3.2.3. Endonezya H\u00fck\u00fcmeti ve A\u00e7e yetkilileri, GAM\u2019da yer alm\u0131\u015f olanlar\u0131n topluma yeniden entegrasyonlar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak amac\u0131yla i\u015fbirli\u011fi yapacaklard\u0131r. Bu ba\u011flamda al\u0131nacak tedbirler aras\u0131nda, siy
\nasal su\u00e7lu h\u00fckm\u00fcnden \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015f olan GAM sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131na y\u00f6nelik ekonomik yard\u0131mlar da bulunmaktad\u0131r. A\u00e7e yetkilileri y\u00f6netimi alt\u0131nda Topluma Entegrasyon Fonu olu\u015fturulacakt\u0131r.<\/div>\n
3.2.4. Ya\u015fanan \u00e7at\u0131\u015fma s\u00fcrecinde \u00e7e\u015fitli sebeplerle mallar\u0131 zarar g\u00f6ren \u00f6zel m\u00fclk sahiplerine, A\u00e7e yetkilileri taraf\u0131ndan gerekli \u00f6demeler yap\u0131lacakt\u0131r.<\/div>\n
3.2.5. Endonezya H\u00fck\u00fcmeti, GAM sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n topluma entegrasyonu ve siyasal su\u00e7lularla \u00e7at\u0131\u015fmalardan zarar g\u00f6ren sivil vatanda\u015flar\u0131n kay\u0131plar\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla A\u00e7e y\u00f6netimine yeterli toprak ve fon sa\u011flayacakt\u0131r. A\u00e7e yetkilileri sa\u011flanacak toprak ve fonlar\u0131 \u015fu yollarla kullanabileceklerdir:<\/div>\n
a) B\u00fct\u00fcn eski GAM sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131na yeterli tar\u0131m arazisi sa\u011flanmas\u0131, i\u015f imkan\u0131na kavu\u015fturulmalar\u0131 veya i\u015fsizlikleri durumunda A\u00e7e yetkililerince yeterli sosyal g\u00fcvenlik haklar\u0131ndan istifade etmeleri;<\/div>\n
b) Affa u\u011frayan b\u00fct\u00fcn siyasal su\u00e7lulara yeterli tar\u0131m arazisi sa\u011flanmas\u0131, i\u015f imkan\u0131na kavu\u015fturulmalar\u0131 veya i\u015fsizlikleri durumunda A\u00e7e yetkililerince yeterli sosyal g\u00fcvenlik haklar\u0131ndan istifade etmeleri;<\/div>\n
c) Ya\u015fanan \u00e7at\u0131\u015fmalar nedeniyle \u00e7e\u015fitli kay\u0131plara maruz kalan sivil halka yeterli tar\u0131m arazisi tahsis edilmesi, i\u015f imkan\u0131na kavu\u015fturulmas\u0131 veya i\u015fsizlikleri durumunda A\u00e7e yetkililerince yeterli sosyal g\u00fcvenlik haklar\u0131ndan istifade etmeleri sa\u011flanacakt\u0131r.<\/div>\n
3.2.6. A\u00e7e yetkilileri ve Endonezya H\u00fck\u00fcmeti, karara ba\u011flanamam\u0131\u015f talepleri \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturmak amac\u0131yla ortak bir komisyon olu\u015fturacaklard\u0131r.<\/div>\n
3.2.7. GAM sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131, herhangi bir ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa maruz kalmaks\u0131z\u0131n A\u00e7e\u2019deki polis ve ordu birliklerinde g\u00f6rev alma hakk\u0131na sahip olacaklard\u0131r.<\/div>\n
<\/div>\n
4. G\u00dcVENL\u0130K KONULARI<\/b><\/div>\n
4.1. \u0130ki taraf aras\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn \u015fiddet olaylar\u0131 anla\u015fman\u0131n imzalanmas\u0131ndan itibaren sona erdirilecektir.<\/div>\n
4.2. GAM, sahip oldu\u011fu 3000 ki\u015fiden olu\u015fan silahl\u0131 birliklerin faaliyetlerine son verecektir. GAM \u00fcyeleri, anla\u015fman\u0131n imzalanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan \u00fcniforma giymeyecek veya herhangi bir askeri i\u015faret ve sembol kullanmayacaklard\u0131r.<\/div>\n
4.3. GAM, sahip oldu\u011fu b\u00fct\u00fcn askeri te\u00e7hizat\u0131 \u0130zleme Komitesi\u2019nin yard\u0131m\u0131yla elinden \u00e7\u0131karacakt\u0131r. GAM 840 silah\u0131 devredecektir. <\/div>\n
4.4. GAM\u2019\u0131n silahs\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131 15 Eyl\u00fcl 2005 tarihinde ba\u015flayacak ve d\u00f6rt safhada tamamlanmak \u00fczere 31 Aral\u0131k 2005 tarihinde sona erecektir. <\/div>\n
4.5. Endonezya H\u00fck\u00fcmeti, A\u00e7e d\u0131\u015f\u0131ndan getirilmi\u015f olan b\u00fct\u00fcn askeri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 geri \u00e7ekecektir. <\/div>\n
4.6. S\u00f6z konusu asker \u00e7ekme i\u015flemi 15 Eyl\u00fcl 2005 tarihinde ba\u015flayacak ve GAM\u2019\u0131n d\u00f6rt safhal\u0131 silah b\u0131rakma i\u015flemine ko\u015fut olarak 31 Aral\u0131k 2005 tarihine kadar sona erdirilecektir. <\/div>\n
4.7. Endonezya H\u00fck\u00fcmeti\u2019nin asker \u00e7ekme i\u015fleminin ard\u0131ndan, A\u00e7e\u2019deki asker varl\u0131\u011f\u0131 14.700, polis g\u00fcc\u00fc ise 9100 olacakt\u0131r. <\/div>\n
4.8. \u0130ki taraf aras\u0131ndaki anla\u015fman\u0131n imzalanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan herhangi bir askeri harekat ger\u00e7ekle\u015ftirilmeyecektir. Bir b\u00f6l\u00fck askeri a\u015fan askeri harekatlar i\u00e7in, \u0130zleme Komitesi Ba\u015fkan\u0131\u2019n\u0131n onay\u0131 gerekecektir.  <\/div>\n
4.9. Endonezya H\u00fck\u00fcmeti, her t\u00fcrl\u00fc yasa d\u0131\u015f\u0131 gruplar\u0131n silahlar\u0131na ve di\u011fer askeri te\u00e7hizat\u0131na el koyacakt\u0131r. <\/div>\n
4.10. Polis g\u00fcc\u00fc, A\u00e7e\u2019deki yasa ve d\u00fczenin koruyucusu olacakt\u0131r. <\/div>\n
4.11. Askeri birlikler, herhangi bir d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7 sald\u0131r\u0131s\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda A\u00e7e\u2019yi savunma i\u015flevi g\u00f6recektir. Normal bar\u0131\u015f s\u00fcrecinde, A\u00e7e\u2019de sadece organik (basit) askeri birlikler g\u00f6rev alacakt\u0131r.<\/div>\n
4.12. A\u00e7e organik polis g\u00fcc\u00fc \u00fcyeleri insan haklar\u0131n\u0131 g\u00f6zetecek \u015fekilde A\u00e7e\u2019de ve A\u00e7e d\u0131\u015f\u0131nda \u00f6zel e\u011fitim alacakt\u0131r. <\/div>\n
<\/div>\n
5. A\u00c7E G\u00d6ZLEM EK\u0130B\u0130\u2019N\u0130N OLU\u015eTURULMASI<\/b><\/div>\n
5.1. Avrupa Birli\u011fi ve ASEAN (Asya \u00dclkeleri Birli\u011fi)\u2019n\u0131n katk\u0131lar\u0131 ile iki taraf aras\u0131nda var\u0131lan anla\u015fmaya uyulup uyulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlemek amac\u0131yla A\u00e7e \u0130zleme Komitesi (AMM) olu\u015fturulacakt\u0131r.  <\/div>\n
5.2. A\u00e7e \u0130zleme Komitesi (AMM) g\u00f6rev ve sorumluluklar\u0131 \u015fu \u00e7er\u00e7evede olacakt\u0131r:<\/div>\n
a) GAM\u2019\u0131n silahs\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131 s\u00fcrecini g\u00f6zlemlemek,<\/div>\n
b) A\u00e7e\u2019de asli emniyet ve askeri g\u00fc\u00e7ler d\u0131\u015f\u0131nda getirilmi\u015f olan birliklerin geri \u00e7ekilmesi s\u00fcrecini g\u00f6zlemlemek, <\/div>\n
c) Aktif GAM \u00fcyelerinin topluma entegrasyonlar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 s\u00fcrecini g\u00f6zlemlemek,<\/div>\n
d) \u0130nsan haklar\u0131 ile ilgili hususlarda g\u00f6zlemcilik yapmak ve bu sahada gerekli deste\u011fi sa\u011flamak,<\/div>\n
e) Anayasal de\u011fi\u015fim s\u00fcrecine kat\u0131lmak,<\/div>\n
f) Af konusundaki anla\u015fmazl\u0131klar\u0131 sona erdirmede yer almak,<\/div>\n
g) Var\u0131lan anla\u015fma ile il
\ngili do\u011facak \u015fikayetleri ve \u015fiddet iddialar\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131rmak,<\/div>\n
h) Her iki tarafla iyi ili\u015fkiler geli\u015ftirmek.<\/div>\n
5.3. Endonezya H\u00fck\u00fcmeti ve AB aras\u0131ndaki, \u0130zleme Anla\u015fmas\u0131 Stat\u00fcs\u00fc (SOMA), anla\u015fman\u0131n hemen ard\u0131ndan imzalanacak. SOMA, A\u00e7e \u0130zleme Komitesi\u2019nin ve \u00fcyelerinin stat\u00fcs\u00fcn\u00fc, imtiyazlar\u0131n\u0131 ve dokunulmazl\u0131klar\u0131n\u0131 tan\u0131mlayacak. Endonezya H\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan davet edilen ASEAN \u00fclke g\u00f6zlemcileri SOMA ile olan i\u015fbirliklerini yaz\u0131l\u0131 olarak beyan edeceklerdir. <\/div>\n
5.4. Endonezya H\u00fck\u00fcmeti, AMM\u2019nin emirlerinin yerine getirilmesi konusunda elinden gelen b\u00fct\u00fcn deste\u011fi sa\u011flayacakt\u0131r. Bu ama\u00e7la, Endonezya H\u00fck\u00fcmeti AB\u2019ye ve g\u00f6zlemci g\u00f6nderen ASEAN \u00fclkelerine AMM\u2019yi destekledi\u011fine dair bir yaz\u0131l\u0131 belge sunacakt\u0131r. <\/div>\n
5.5. GAM, AMM\u2019nin i\u015flevini yerine getirmesi noktas\u0131nda b\u00fct\u00fcn deste\u011fini sa\u011flayacakt\u0131r. Bu ama\u00e7la, GAM, AB ile g\u00f6zlemci g\u00f6nderen ASEAN \u00fclkelerine AMM\u2019yi destekledi\u011fine dair bir yaz\u0131l\u0131 belge sunacakt\u0131r. <\/div>\n
5.6. Her iki taraf AMM\u2019nin emniyetinin sa\u011flanmas\u0131 ve g\u00fcven i\u00e7erisinde \u00e7al\u0131\u015fabilmesi amac\u0131yla her t\u00fcrl\u00fc deste\u011fi verecek ve i\u015fbirli\u011fi yapacaklard\u0131r. <\/div>\n
5.7. G\u00f6zlemciler A\u00e7e\u2019de s\u0131n\u0131rs\u0131z hareket \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne sahip olacaklard\u0131r. AMM, sadece anla\u015fmada ge\u00e7en maddeler \u00e7er\u00e7evesinde sorumluluk \u00fcstlenecektir. Taraflar AMM\u2019nin eylemleri konusunda herhangi bir veto hakk\u0131na veya kontrol etme yetkisine sahip olmayacaklard\u0131r. <\/div>\n
5.8. Endonezya H\u00fck\u00fcmeti, AMM\u2019nin g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. S\u00f6z konusu ekip silah ta\u015f\u0131mayacakt\u0131r. \u0130zleme Komitesi\u2019nden sorumlu olan ki\u015fi, istisnai durumlarda, Endonezya H\u00fck\u00fcmeti\u2019nce sa\u011flanan g\u00fcvenlik birimlerinin e\u015flik etmemesini talep edebilecektir. Bu durumda, Endonezya H\u00fck\u00fcmeti bilgilendirilecek ve s\u00f6z konusu ekibin ba\u015f\u0131na gelebilecek olas\u0131 bir olumsuz durumdan sorumlu tutulmayacakt\u0131r. <\/div>\n
5.9. Endonezya H\u00fck\u00fcmeti silah toplanmas\u0131 i\u00e7in merkezler tespit edecek ve GAM\u2019la i\u015fbirli\u011fi i\u00e7erisinde silahlar\u0131n toplanmas\u0131 i\u00e7in ekipler olu\u015fturacakt\u0131r. <\/div>\n
5.10. Toplanan silahlar k\u0131sa s\u00fcre i\u00e7erisinde imha edilecektir. Bu s\u00fcre\u00e7 kay\u0131tlara ge\u00e7irilerek kamuoyuna duyurulacakt\u0131r. <\/div>\n
5.11. AMM, geli\u015fmelerden her iki taraf\u0131 -AB ve ASEAN taraf\u0131ndan atanm\u0131\u015f ki\u015fi veya kurum kadar, talep halinde \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraflar\u0131- haberdar etmekle y\u00fck\u00fcml\u00fc olan \u0130zleme Komitesi\u2019nden sorumlu makam\u0131 bilgilendirecektir.<\/div>\n
5.12. Anla\u015fman\u0131n imzalanmas\u0131yla birlikte her iki taraf, anla\u015fman\u0131n uygulamaya ge\u00e7irilmesi konusunda AMM ba\u015fkan\u0131 ile i\u015fbirli\u011fi yapacak birer m\u00fczakereci atayacakt\u0131r.<\/div>\n
5.13. Taraflar, askeri ve in\u015fa konular\u0131n\u0131n da i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 hususlarda bilgilendirme sorumlulu\u011fu ta\u015f\u0131yacaklard\u0131r.<\/div>\n
5.14. Endonezya H\u00fck\u00fcmeti, AMM \u00fcyelerinin acil t\u0131bbi ihtiya\u00e7lar\u0131 i\u00e7in gerekli tedbirleri almakla y\u00fck\u00fcml\u00fcd\u00fcr. <\/div>\n
5.15. \u015eeffafl\u0131k ilkesinin hayata ge\u00e7irilmesi amac\u0131yla Endonezya H\u00fck\u00fcmeti, A\u00e7e\u2019deki ulusal ve uluslararas\u0131 medya kurulu\u015flar\u0131 temsilcilerinin s\u00fcreci yak\u0131ndan izlemeleri olana\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r. <\/div>\n
\n

6. ANLA\u015eMAZLIKLARIN \u00c7\u00d6Z\u00dcM\u00dc<\/b><\/div>\n

6.1. Anla\u015fman\u0131n imzalanmas\u0131n\u0131n akabinde olu\u015facak her t\u00fcrl\u00fc anla\u015fmazl\u0131k durumunda a\u015fa\u011f\u0131daki ilkeler do\u011frultusunda \u00e7\u00f6z\u00fcme ula\u015f\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacakt\u0131r:<\/div>\n
a) Anla\u015fma maddelerinin uygulanmas\u0131yla ilgili do\u011facak anla\u015fmazl\u0131klar AMM\u2019den sorumlu ki\u015finin anla\u015fmaya taraf olanlarla yapaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmeler muvacehesinde \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulacakt\u0131r. AMM\u2019nin ba\u015fkan\u0131, her iki taraf\u0131 ba\u011flay\u0131c\u0131 k\u0131lacak kararlar verebilir.<\/div>\n
b) AMM ba\u015fkan\u0131, anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n yukar\u0131da sunulan y\u00f6ntemle \u00e7\u00f6z\u00fclemeyece\u011fine kanaat getirdi\u011fi taktirde, s\u00f6z konusu anla\u015fmazl\u0131k her iki taraf\u0131n \u00f6nde gelen temsilcileri ile konuyu m\u00fczakere edecektir. Bunun akabinde, AMM ba\u015fkan\u0131, her iki taraf\u0131 ba\u011flay\u0131c\u0131 k\u0131lacak kararlar verebilir. <\/div>\n
c) Do\u011fabilecek anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n yukar\u0131da ifade edilen iki y\u00f6ntemle de \u00e7\u00f6z\u00fclememesi halinde AMM ba\u015fkan\u0131 AB Siyasal ve G\u00fcvenlik Komitesi\u2019ni bilgilendirmek suretiyle, konuyu do\u011frudan Endonezya Cumhuriyeti Siyaset, Anayasa ve G\u00fcvenlik \u0130\u015flerinden Sorumlu Bakan\u0131na, GAM siyasal liderine ve Krizle M\u00fccadele \u0130nisiyatifi Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131na iletecektir. Taraflar\u0131n konu hakk\u0131nda bilgilendirilmesinin akabinde, Krizle M\u00fccadele \u0130nisiyatifi Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 taraflar\u0131 ba\u011flay\u0131c\u0131 k\u0131lacak bir karar verebilecektir. <\/div>\n
Endonezya H\u00fck\u00fcmeti ve GAM, anla\u015fman\u0131n ruhuna ayk\u0131r\u0131 herhangi bir harekette bulunmayacakt\u0131r. <\/div>\n
Endonezya Cumhuriyeti H\u00fck\u00fcmeti Ad\u0131na: <\/div>\n
Hamid Awaludin, Adalet ve \u0130nsan Haklar\u0131 Bakan\u0131<\/div>\n
\u00d6zg\u00fcr A\u00e7e Hareketi Ad\u0131na: Malik Mahmud<\/div>\n
\u015eahitler: Martti Ahtisaari, Finlandiya Eski Devlet Ba\u015fkan\u0131, Krizle M\u00fccadele \u0130nisiyatifi Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131. <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

 A\u00e7e \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi (GAM) ve Endonezya merkezi h\u00fck\u00fcmeti aras\u0131nda 15 A\u011eUSTOS 2005 tarihinde Finlandiya’n\u0131n ba\u015fkenti Helsinki’de imzalanan anla\u015fman\u0131n T\u00fcrk\u00e7e \u00e7evirisi. S\u00f6z konusu bu \u00e7eviri “A\u00e7e: Bar\u0131\u015f Kap\u0131s\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 eserimizde Ek’ler b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yer alm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130mzaland\u0131\u011f\u0131 tarihten itibaren A\u00e7e’nin yak\u0131n ve orta vadede gelece\u011fini yak\u0131ndan ilgilendiren bu anla\u015fma metni uluslararas\u0131 tan\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131\u011fa sahip olmas\u0131yla da dikkat \u00e7ekmektedir. Bu […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-1071","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ace"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1071","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1071"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1071\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1071"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1071"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1071"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}