{"id":1020,"date":"2012-03-10T08:29:00","date_gmt":"2012-03-10T08:29:00","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost:8080\/ini\/?p=383"},"modified":"2012-03-10T08:29:00","modified_gmt":"2012-03-10T08:29:00","slug":"ace-islamn-anlama-cabas-ii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/ace-islamn-anlama-cabas-ii\/","title":{"rendered":"A\u00e7e \u0130slam\u0131\u2019n\u0131 Anlama \u00c7abas\u0131 \u2013 II"},"content":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay&nbsp;&nbsp;<br \/>3 Mart 2012<\/p>\n<div class=\"separator\" style=\"clear: both; text-align: center;\"><a href=\"http:\/\/localhost:8080\/ini\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/a%C3%A7e-islam%C4%B1-2.jpg\" style=\"clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;\"> <\/a><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify; text-justify: inter-ideograph;\"><a href=\"http:\/\/localhost:8080\/ini\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/a%C3%A7e-islam%C4%B1-2.jpg\" style=\"clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;\"><img decoding=\"async\" border=\"0\" src=\"http:\/\/localhost:8080\/ini\/wp-content\/uploads\/2012\/03\/a%C3%A7e-islam%C4%B1-2.jpg\" \/><\/a>A\u00e7e \u0130slam\u0131 ile ilgili de\u011ferlendirmelerin bug\u00fcne kadar s\u0131n\u0131rl\u0131 yakla\u015f\u0131mlara terk edildi\u011fini g\u00f6zlemliyoruz. Bu, s\u0131radan insanlar\u0131n y\u00fczeysel g\u00f6zlemleri kadar, akademi \u00e7evrelerinin konuya yakla\u015f\u0131m\u0131nda da ortaya \u00e7\u0131kan bir zaafiyet. Elbette burada s\u0131radan g\u00f6zlemciler ile akademisyenlerin yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 ayn\u0131 kefeye koymad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 da belirtelim. A\u00e7e \u0130slam\u0131 de\u011fi\u015fik evreler i\u00e7erisinde de\u011ferlendirmeyi hak ediyor. \u0130lk yaz\u0131m\u0131zda A\u00e7e \u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131na dair bir girizg\u00e2h da bulunmu\u015ftuk.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify; text-justify: inter-ideograph;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Bu yaz\u0131da ise yukar\u0131da ifade etti\u011fim \u00fczere, de\u011fi\u015fik evrelerden belki de en \u00f6nemlisi olarak ortaya \u00e7\u0131kan ve b\u00f6lge \u0130slam\u0131\u2019n\u0131n b\u00f6lgesel ve s\u00fcre\u00e7te k\u00fcresel rol alma y\u00f6nelimini sergileyece\u011fi Portekiz s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fine kar\u015f\u0131 verdi\u011fi m\u00fccadelenin ruhunu olu\u015fturmas\u0131 \u00fczerinde duraca\u011f\u0131m. Hollanda s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fi, hen\u00fcz \u00e7e\u015fitli bi\u00e7imlerde tazeli\u011fini korurken, tastamam be\u015fy\u00fcz y\u0131l \u00f6ncesine uzanarak Portekiz\u2019e de\u011finmenin meram\u0131 nedir diyenlerin \u00e7o\u011funlukta oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz. Bu meram\u0131 soranlar\u0131n halidir ki, A\u00e7e \u0130slam\u0131\u2019n\u0131 yerli yerine oturtmada n\u00fckseden ar\u0131zay\u0131 izale edebilir miyiz kayg\u0131s\u0131d\u0131r bu yaz\u0131lara giri\u015fmemizin nedeni. <\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify; text-justify: inter-ideograph;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">\u015e\u00f6yle bir geriye yaslan\u0131p bir d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Bize bir d\u00f6nelim k\u0131saca&#8230; \u0130smet \u00d6zel, Portekiz s\u00f6m\u00fcrgecili\u011finin nedenini \u201cOsmanl\u0131\u2019y\u0131 arkadan ku\u015fatmak\u201d olarak yorumlam\u0131\u015ft\u0131 haf\u0131zam beni yan\u0131ltm\u0131yorsa. Katolik Portekizlilerin bu giri\u015fimlerinde fevkal\u00e2de ba\u015far\u0131l\u0131 olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemeli miyiz? B\u0131rakal\u0131m herkes kendi bulsun sonucunu. Ancak \u00d6zel\u2019in demek istedi\u011fi \u00f6nemli birka\u00e7 \u00f6nemli husus var kan\u0131mca. Nedir onlar? Birincisi, Katolik d\u00fcnyas\u0131n\u0131n y\u0131lmaz sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131 rol\u00fcn\u00fc oynayan Portekizliler, d\u00fcnyan\u0131n yar\u0131s\u0131 \u00fczerinde hakimiyet sergileme onay\u0131n\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 Papa\u2019ya sadakatini sergilemek i\u00e7in bilinmeyen sulara yelken a\u00e7arken, kar\u015f\u0131s\u0131nda g\u00f6rebilece\u011fi \u2018yerliler\u2019 aras\u0131nda bir A\u00e7e ruhunu beklemiyordu herhalde. Bu ruhun do\u011fup ye\u015ferdi\u011fi topraklar, gene atfetme gere\u011fini duydu\u011fumuz bir isim olarak Naqip Al-Attas\u2019\u0131n eserlerinde vurgulad\u0131\u011f\u0131 Hicri birinci y\u00fczy\u0131la kadar geri giden bir \u0130slamla\u015fma olgusuna ev sahipli\u011fi yapm\u0131\u015ft\u0131r. Al-Attas, elbette bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde yaln\u0131z de\u011fil. Yaln\u0131z de\u011fil, ancak A\u00e7e entelijansiyas\u0131n\u0131n Ali Ha\u015fimi, Yunus Cemil gibi g\u00fczide isimlerinin daha evvelinde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda \u0130slamla\u015fma s\u00fcrecine dair d\u00fc\u015f\u00fcncelerinden \u201cbiz\u201d haberdar de\u011filiz. \u0130kincisi, evvel emirde Portekiz\u2019in, akabinde di\u011ferlerinin s\u00f6m\u00fcrge ve emperyal duygularla bezenmi\u015f d\u00fcnya ke\u015fifleri nihayetinde Avrupa\u2019ya akacak maden ve di\u011fer zenginliklerin kayna\u011f\u0131 olmakla kalmayacak, etkisi bug\u00fcnlere sarkan ve k\u00fcresel sorunlar\u0131n ana rahmi mesabesindeki kapitalizmin ne\u015fet etmesinde ba\u015fat rol oynayacakt\u0131r. \u0130\u015fte bu kapitalizmdir ki, d\u00f6n\u00fcp dola\u015f\u0131p nihayetinde 19. y\u00fczy\u0131l ortalar\u0131ndan itibaren Osmanl\u0131\u2019n\u0131n kalbine \u2018D\u00fcyun-u Umumiye\u201d olarak saplanacak olan han\u00e7erdir. Peki A\u00e7e bu i\u015fin neresinde? <\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify; text-justify: inter-ideograph;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">A\u00e7e, varl\u0131\u011f\u0131na ilham ald\u0131\u011f\u0131 ve birinci Hicri y\u00fczy\u0131ldan evrile evrile giderek artan bir devinimle varl\u0131k bulan \u0130slami anlay\u0131\u015f\u0131 ile Katolik Portekiz\u2019e kar\u015f\u0131 i)b\u00f6lgesel \u00fcmmet olgusunu hayata ge\u00e7irmi\u015f ve A\u00e7e \u0130slam Sultanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131 d\u00fcnya tarih sahnesine ta\u015f\u0131m\u0131\u015f; ii)Kafir g\u00fcce kar\u015f\u0131 i\u015fbirli\u011fini ya da \u2018mandac\u0131l\u0131\u011f\u0131\u2019 de\u011fil, direni\u015fi sembolle\u015ftirmi\u015f; iii)Hint Alt K\u0131tas\u0131\u2019n\u0131n ve G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019n\u0131n o d\u00f6nemki \u0130slami g\u00fc\u00e7 odaklar\u0131n\u0131n aksine i\u00e7e kapanmay\u0131 de\u011fil, Kafir g\u00fcc\u00fcn ba\u015f\u0131n\u0131 koparacak \u2018fetih\u00e7i ruhu\u2019 s\u00fcrekli, ama s\u00fcrekli din\u00e7 tutmas\u0131n\u0131 bilmi\u015f; iv)\u00e7ok bildik kavram olan Pan-\u0130slamizmin daha esamesinin okunmad\u0131\u011f\u0131 bir y\u00fczy\u0131lda k\u00fcresel \u0130slam birli\u011finin hayata ge\u00e7irilmesinde \u00f6nc\u00fc bir role soyunmu\u015ftur. Bu s\u00fcre\u00e7lerin olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in neler laz\u0131m? \u0130man, niyet, ilim ve istikamet&#8230; A\u00e7e \u0130slam\u0131, ruh k\u00f6k\u00fcnde yatan bu unsurlar nedeniyledir ki, \u00f6nemsenmeyi hak ediyor.&nbsp;&nbsp; <\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify; text-justify: inter-ideograph;\">\u00d6nceki yaz\u0131m\u0131zda \u015f\u00f6yle demi\u015ftik, \u201cA\u00e7e \u0130slam\u0131&#8217;na vurgu, merkezi te\u015fkil eden ve tarihten tevar\u00fcs eden veya ettirilen \u00fcst\u00fcnl\u00fck kompleksinin do\u011fal bir uzant\u0131s\u0131 olan hegemonik yakla\u015f\u0131ma \u2018s\u0131n\u0131r \u00e7ekme\u2019 olana\u011f\u0131n\u0131 da \u00fcretmeyi ama\u00e7l\u0131yor.\u201d Evet amac\u0131m\u0131z tastamam bu. Yani, merkez-\u00e7evre ili\u015fkisinde, y\u00fczy\u0131llara da\u011f\u0131lan bir serencam\u0131 ile merkezin, yani bir yan\u0131nda Ortado\u011fu \u0130slam\u0131, \u00f6te yan\u0131nda Osmanl\u0131 Devleti eksenli olu\u015fumun G\u00fcneydo\u011fu Asya \u0130slam\u0131 ile ili\u015fkisinde kurulan \u00fcst\u00fcnl\u00fck kompleksinin nas\u0131l bir anlay\u0131\u015f\u0131 hakim k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde durmak&#8230; Bu konu \u00fczerinde dururken, \u0130slam\u0131n \u00e7e\u015fitli toplumlar aras\u0131nda var olan ili\u015fki boyutunu, bir ba\u015fka deyi\u015fle, toplumlar\u0131n \u0130slam\u0131 de\u011ferlendirme ve prati\u011fe ge\u00e7irme boyutundan bahsediyoruz. \u0130slam\u0131 anlama ve prati\u011fe evirme hakk\u0131 salt bir toplumun, t\u00fcm \u0130slam toplumlar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131 konulmaz hakk\u0131d\u0131r. Bunu yads\u0131mak demek, \u0130slam\u2019\u0131n insano\u011fluna, bunlar\u0131n \u00e7e\u015fitli grupla\u015fmalarla oldu\u011fu toplumsal olu\u015fumlara tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 \u201c\u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u201d yok saymak anlam\u0131na gelmez mi?&nbsp; <\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify; text-justify: inter-ideograph;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Merkezin te\u015fkil etti\u011fi \u201c\u00fcst\u00fcnl\u00fck kompleksinin\u201d \u00fczerine gidilmesini \u00f6nemsiyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu olgu, ister istemez, bir t\u00fcr \u201cmonopol\u201d anlay\u0131\u015flara hakimiyet zemini haz\u0131rlamas\u0131 ile tehlike arz ediyor. Oysa, \u201cmonopol\u201d\u00fcn her t\u00fcrl\u00fcs\u00fc zararl\u0131d\u0131r&#8230; Bug\u00fcn A\u00e7e \u00f6zelinde var olma m\u00fccadelesi veren \u201cd\u0131\u015farl\u0131kl\u0131lar\u0131n\u201d istem d\u0131\u015f\u0131 veya kas\u0131tl\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirmeyi arzu ettikleri i\u015fte bu \u201cmonopol\u201dd\u00fcr. Yani d\u00fcn\u00fcn merkezinin bug\u00fcnk\u00fc \u015fartlarda temsilcili\u011fine soyunmak ve A\u00e7e\u2019ye d\u0131\u015fardan yeni bir anlay\u0131\u015f\u0131 ithal etme giri\u015fimidir.&nbsp;<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\">Bir kez daha \u00f6nceki yaz\u0131m\u0131za referansla \u015fu hat\u0131rlatmay\u0131 yapmakta fayda m\u00fcl\u00e2haza ediyoruz. A\u00e7e \u0130slam\u0131\u2019na dair \u00fc\u00e7 \u201caral\u0131ktan\u201d bahsetmi\u015ftik. Bu aral\u0131klardan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc A\u00e7e \u0130slam\u0131\u2019n\u0131n Bat\u0131l\u0131 s\u00f6m\u00fcrgeci g\u00fc\u00e7lerle, yani \u00f6ncelikle Katolik Portekizle hesapla\u015fmas\u0131d\u0131r. Bu hesapla\u015fman\u0131n, yukar\u0131da at\u0131fta bulundu\u011fumuz \u0130smet \u00d6zel\u2019in \u201cOsmanl\u0131\u2019y\u0131 arkadan \u00e7evirme\u201d projesinin akt\u00f6r\u00fc konumundaki bir g\u00fcce kar\u015f\u0131 yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 dikkatlerinize sunar\u0131m. Bu \u00fczerinde epeyce kafa patlatmay\u0131 gerektirecek bir \u00f6neme sahiptir. A\u00e7e\u2019nin bu g\u00fc\u00e7le kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 bu g\u00fcc\u00fcn G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019ya ayak bas\u0131\u015f\u0131ndan, vazifesini bir di\u011fer Bat\u0131l\u0131 s\u00f6m\u00fcrgeye yani, Hollanda\u2019ya devrine kadar -\u015fu ya da bu \u015fekilde- yakla\u015f\u0131k 130 y\u0131l s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu s\u00fcre zarf\u0131nda, Portekiz g\u00fcc\u00fc her ne yapmay\u0131 isteyip de yapamad\u0131ysa, A\u00e7e topraklar\u0131nda ne\u015fet eden \u0130slami anlay\u0131\u015f\u0131n gerekti\u011fi \u015fekilde prati\u011fe d\u00f6k\u00fcl\u00fc\u015f\u00fcnden dolay\u0131d\u0131r; \u00f6te yandan, Portekiz g\u00fcc\u00fc her<br \/>\nne yapmay\u0131 isteyip de yapabildiyse bu da, A\u00e7e\u2019de boy veren Pan-\u0130slamc\u0131 ruhun di\u011fer \u201ck\u00fcresel akt\u00f6rlerce\u201d yeterince anla\u015f\u0131l\u0131p destek \u00e7\u0131k\u0131lmamas\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fcd\u00fcr.&nbsp;&nbsp;<\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div style=\"text-align: justify;\"><a href=\"http:\/\/www.dunyabulteni.net\/index.php?aType=haber&amp;ArticleID=200090&amp;q=mehmet+%C3%B6zay\"><b style=\"mso-bidi-font-weight: normal;\">http:\/\/www.dunyabulteni.net\/index.php?aType=haber&amp;ArticleID=200090&amp;q=mehmet+%C3%B6zay<\/b><\/a> <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay&nbsp;&nbsp;3 Mart 2012 A\u00e7e \u0130slam\u0131 ile ilgili de\u011ferlendirmelerin bug\u00fcne kadar s\u0131n\u0131rl\u0131 yakla\u015f\u0131mlara terk edildi\u011fini g\u00f6zlemliyoruz. Bu, s\u0131radan insanlar\u0131n y\u00fczeysel g\u00f6zlemleri kadar, akademi \u00e7evrelerinin konuya yakla\u015f\u0131m\u0131nda da ortaya \u00e7\u0131kan bir zaafiyet. Elbette burada s\u0131radan g\u00f6zlemciler ile akademisyenlerin yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 ayn\u0131 kefeye koymad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 da belirtelim. A\u00e7e \u0130slam\u0131 de\u011fi\u015fik evreler i\u00e7erisinde de\u011ferlendirmeyi hak ediyor. \u0130lk yaz\u0131m\u0131zda A\u00e7e \u0130slam [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1020,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-1020","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ace"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1020","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1020"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1020\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1020"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1020"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1020"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/tr_tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1020"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}