İslami eğitim tartışmaları ve sınırlılıkları / Islamic education discussion and its boundaries

Mehmet Özay                                                                                                            03.11.2023 İslami eğitimin ne olduğu ve nasıl olması gerektiği konusundaki tartışmalar, dün olduğu gibi bugün de önemini koruyor. Bu önemin, kendilerini İslam dinine bağlı hisseden bireyler ve toplumlar için, istisnasız bir şekilde, kendinde ve doğal bir süreçten kaynaklandığına şüphe yok. Bu durumda, temelde, İslam dini ile eğitim ilişkisi...

Sömürgecilik bağlamında Filistin sorunu ve dünya toplumu / The Issue of Palestine and world community in the context of colonialism

Mehmet Özay                                                                                                            22.10.2023 Filistin konusunun, sadece Müslüman toplumlar için değil, tüm dünya toplumları için önem taşıyor. Bu önem, geçmişte kaldığı düşünülen sömürgecilik sürecinin aslında, tam da bugün, tüm dünyanın gözü önünde nasıl devam ettirildiğini ortaya koymasıyla dikkat çekiyor. Söz konusu sömürgecilik olgusu bir yandan, sömürgeci yönetimler ve...

Osmanlı-Malay dünyası çalışmaları: anlam ve hafıza meselesi / The Ottoman-Malay world studies: A matter of meaning and memory

Mehmet Özay                                                                                                            16.10.2023 Osmanlı-Malay dünyası çalışmalarıyla gündeme gelen çabaların bize, somut veriler ulaşma imkânını sunduğuna kuşku yok. Bunun ötesinde, söz konusu bu tarihi hadiselerin, ilişkilerin varlığının oraya çıkmasına neden olan ve/ya olduğu varsayılan bir düşünce ikliminin ne olup olmadığı üzerinde epeyce bir vakit harcamamız gerekiyor. Şununla başlayalım...

“The Problem of Historical Epistemology in Ottoman Malay-World Relations”,

My article titled "The Problem of Historical Epistemology in Ottoman Malay-World Relations” was published as a chapter in The Middle East and Malay World: Contemporary Issues and Future Challenges, (ed.), Muna H. Bilgrami, Abdolreza Alami, Kuala Lumpur. (2023). https://www.gerakbudaya.com/product/the-middle-east-and-the-malay-world Abstract: This paper...

Pidato Retno Marsudi tentang perubahan paradigma

Mehmet Özay                                                                                                            10.10.2023 Penting untuk memikirkan kembali isi pidato Menteri Luar Negeri Republik Indonesia Retno LP Marsudi pada sidang ke-78 Majelis Umum PBB di New York pada tanggal 23 September. Pidato ini tepat waktu dan relevan untuk mengingatkan seluruh komunitas dunia tentang degradasi berbagai urusan global saat ini dan langkah-langkah...

Türkiye’de 28 Şubat Darbesi ve Takımadalar’da sömürge topraklarında misyoner faaliyetleri ilişkisine dair / Upon the relationship between the 28 February Coup in Turkey and missionary activities in colonized lands...

Mehmet Özay                                                                                                            28.02.2023 Darbe’nin yıldönümü bize, sadece belirli bir tarihe yani 28 Şubat 1996’ya denk düşen bir anı hatırlatmıyor. Aksine, darbeler sürecinin modern Türkiye Cumhuriyeti’nde aldığı yönelim konusunda bize genel bir fikir veriyor. Her ne kadar, söz konusu darbenin bireylerin ve toplumsal grupların yapıp ettikleri üzerinden değerlendirilmesinde hakkılık payı aranabileceği...

Gazali düşüncesinde sosyolojik bağlam (2) Sociological context in Al-Ghazali thought

Mehmet Özay                                                                                                            26.02.2023 Gazali düşüncesi, toplumsal yapının çeşitli alanlarını kapsayan boyutlarıyla bizatihi, Müslüman toplumu ve bu toplumun yaşam süreçlerini ve şartlarını ele alıyor. Adına ‘sosyolojik boyut’ denilebilecek söz konusu bu durum, bugünü yeniden değerlendirmemize yarayacak araçları içinde barındırıyor. Bununla birlikte, bu durumun sadece Müslüman toplumla ilintili olmadığını...

Nurettin Topçu düşüncesinde iktisat ve Müslümanca yaklaşım / Economics and Muslim perspective in Nurettin Topçu’s thought

Mehmet Özay                                                                                                            22.02.2023 Türkiye toplumunda iktisat ve Müslümanca bakışın ne tür bir ilişki içinde olduğu konusu önemlidir. İktisadın Müslüman toplumda geldiği karşılık ile Batı düşüncesinde kalkınma ile karşılanan ve kapitalizmin desteğini almış iktisat arasında bir fark olduğu ortadadır. Bununla birlikte, Türkiye toplumunda iktisat olgusunun varlığı hiç kuşku yok ki, Batı...

Gazali düşüncesi üzerinden dün-bügün karşılaştırması / Comparison between past and present in the light of Ghazali thought

Mehmet Özay                                                                                                            15.02.2023 İmam Gazali’nin, “Din’in yeniden ihyası” Ihya Ulum-Id-Din adını verdiği ve farklı alanları içinde barındıran eserini, hangi hikmete binaen kaleme aldığı konusu, bizi bu eser içindekiler yer almayan unsurlar üzerinde düşünmeye sevk ediyor. Bir başka deyişle, Gazali, bu eseri ortaya koyarken, içinde yaşadığı toplumdan bağımsız bir fert, bir...

George Town, Penang: yatay ve dikey düzlemde toplumsal yapı / George Town, Penang: social structure on the horizontal and vertical planes

Mehmet Özay                                                                                                            12.02.2023 Penang Adası ve/ya Ada’daki şehir yani, bilinen ismiyle George Town, doğu ve batı’nın çeşitli kültürlerinin biraradalığına sahip yapısal bir özellik sergiliyor. Bir başka ifadeyle söylemek gerekirse, George Town, sömürge döneminde Wellesley adıyla anılan, bugün anakara parçasında kalan bölgeyi de içine alacak şekilde idare yapıyı oluşturan Penang Eyaleti’nin...

Doğal afetler karşısında tepkiler ve etkileşimler / Reactions and interactions in the face of natural disasters

Mehmet Özay                                                                                                            11.02.2023 Doğal afetler, tek tek bireyleri ve toplumları sarsan ve büyük ölçüde öngörülemeyen hadiselerdir. Adına ‘doğal’ denmesi bir anlamda, bu bilinemezliğe ve kendiliğindenliğe işaret ediyor. ‘Doğal’ ve ‘afet’ arasındaki ilişki, ortaya çıkan ‘doğal’ yani, ‘kendinde’ bir gelişmenin, ilgili toplumlar üzerinde belirleyiciliği hiç kuşku yok ki, doğal afet olgusunun...

İngiliz ekonomik kalkınmacılığında Malaya’nın rolü / British economic development and the role of Malaya

Mehmet Özay                                                                                                            05.02.2023 İngiltere Krallığı’nın 19. yüzyılda başlayan ve 20. yüzyıla uzanan ekonomik zenginliğinin kökenleri nedir dediğimizde hiç kuşku yok ki, aklımıza gelen bölgelerden biri Malay Yarımadası oluyor. Bu özelliğe tanık olmak için tarih kitapları gayet ‘anlamlı’ veriler içerdiği gibi, bu zenginliğe bugün dahi doğrudan tanık olmak ve anlamak mümkün.

Nurettin Topçu düşüncesi ve çetin bir yenileşme gayreti / Arduous exertion for a renewal in Nurettin Topcu thought

Mehmet Özay                                                                                                            01.02.2023 Nurettin Topçu düşüncesinin 1940’lı yıllardan 1960’lı yıllara uzanan serüveninde karşımıza belli başlı kavramlar ve alanlar çıkmaktadır. Bunları hakikat arayışı ve toplumsal gerçekliği oluşturmada, yapıcı unsurlar olarak düşünmek gerekir. Bu kavramalara aşağıda kısaca değineceğim... Temeli tibarıyla kavramlar soyut düşünce ile bağlantılı oldukları kadar, belli bir toplumsal varlık alanı...

İslam toplumlarında reform düşünce ve sosyolojik gerçeklik / Reform ideas and sociological realities in Islamic societies

Mehmet Özay                                                                                                            29.01.2023 İslam toplumlarının veya varlığı kabul edilebilecek şekilde İslam medeniyetinin son dönemde karşılaştığı ileri sürülen kriz/ler/in nedeni konusunda, son iki yüz yıllık süre zarfında farklı coğrafyalardaki entellektüeller, din adamları (ulema), siyasetçiler tarafından görüşler ortaya kondu. Bu sürecin devam ettiğine kuşku yok... Reform ve yenilenme konusunun 17. ve özellikle...

Nurettin Topçu düşüncesi: Osmanlı ve Yeni Cumhuriyet’te eğitim ve Teknik / The thought of Nurettin Topçu: Education and technic in Ottoman and New Republic

Mehmet Özay                                                                                                            22.01.2023 Değişim ve kurumsallaşma bağlamında teknik ve eğitim konusu, Osmanlı toplumunda yaşanan  -özellikle, askeri alanla sınırlandırılma eğilimi gösterilen- gerileme karşısında gündeme gelmiştir. Oysa, Osmanlı toplumu, bir yandan askeri, öte yandan eğitim alanında kuruluşundan başlayarak ortaya koyduğu teori ve pratikler onun çözülüşünü değil, yükselişini ortaya koymuştur.

Türkiye’de tarihi anlama çabası ve bunun Doğu ve Güney toplumlarına yansıması / Understanding of history in Turkey and its repercussions on Eastern and Southern societies

Mehmet Özay                                                                                                            13.01.2023 Yüz yıllık geçmişi içerisinde Türkiye’de tarih çalışmaları ve bu çalışmaların uluslararası arenada ve özellikle de, Doğu ve Güney toplumlarındaki yansıması üzerinde durulmaya değer bir konudur. Bu noktada, genel bir ifade olarak, Türkiye’de tarih çalışmalarının hem ulusal, hem de uluslararası -özellikle de, ‘Doğu’ ve ‘Güney’ toplumlarına yönelik anlama...

Ghazali’nin vefat yıldönümü: biyografisi üzerinden sosyolojik gerçeklik arayışı / The commemoration of al-Ghazali’s demise: inquiry of sociological truth through his biography

Mehmet Özay                                                                                                            31.12.2022 Ghazali’nin (Abu Hamid), görece kısa denilebilecek yaşamı hesaplamalara göre 1111 yılı Aralık ayında yani, bundan 911 yıl önce sona ermesine rağmen, ardında bıraktığı eserler günümüzde, Doğu’da ve Batı’da zihinleri aydınlatmaya, düşünmeye ve kışkırtmaya devam ediyor. Toplumsal ve siyasal kırılmalar Ghazali’nin doğduğu yıl (1056), İslam tarihinde önemli bir döneme tekabül eder. İslam’ın 5. yüzyılında veya...

Tayvan’da yeni başkan Lai Ching-te: Demokrasi ve uluslararasıcılık vurgusu / Lai Ching-te, New president in Taiwan: emphasis on democracy and internationalism

WE News
Mehmet Özay                                                                                                            21.05.2024 Tayvan’da, yeni başkan William Lai Ching-te, dün gerçekleştirilen yemin töreninin ardından görevine başladı. Demokratik Gelişimci Parti (Democratic Progressive Party-DPP) başkanı ve 64 yaşındaki yeni başkan Lai Ching-te’nin açıklamalarında öne çıkan husus, hiç kuşku yok ki, Çin tehdidi ve bunun karşısında açıkçası, korunması gereken barışa dair vurgusuydu.

Osmanlı’da reform sürecinin zorluğu: Reşid Paşa / The difficulty of the reform process in the Ottoman State: Reşid Pasha

Mehmet Özay                                                                                                            19.05.2024 Osmanlı’da reform sürecinin zorluğunu herhalde, sürecin mimarı Mustafa Reşid Paşa üzerinden okumak gayet ilginç olacaktır. Osmanlı’da reform denildiğinde akla, genel itibarıyla Tanzimat Fermanı (1839) ve devamı mahiyetindeki Ishalat Fermanı (1856) gelir. Yabancılara da bu öğretilir...   Adına, ‘reform’ denilen olgudan hareket edilecek olursa, burada...

Endonezya’da Prabowo’dan “geniş koalisyon” çağrısı / Prabowo calls for a “broad coalition” in Indonesia

Benar News
Mehmet Özay                                                                                                            18.05.2024 Endonezya’da başkanlık seçimini önde bitiren Prabowo Subianto, Kasım ayında başkanlık koltuğuna oturmadan önce, ulusal siyaseti yeniden yapılandırma uğraşında. Bunun en açık göstergesi de ’geniş koalisyon’ söylemi... Prabowo’nun bu önerisi, Yüksek Mahkeme’nin Nisan ayı sonunda, seçim sonuçlarına yönelik itirazları reddetmesinin ardından geldi.

Cevdet Paşa diyor ki, Üstad’ım… / Cevdet Pasha says, Ustadz

Mehmet Özay                                                                                                            16.05.2024 Üstadım, bugünlerde Ahmet Cevdet Paşa’nın Tezakir’lerini okuyorum içim yana yana... Tanzimat’çı uyanışın -ya da uyandırılışın- ardından, uyanışın dirilişe değil de, çöküşe naklini Cevdet’ten mi öğrenelim dersin?, diye sormak istiyorum sana, Üstadım... Osmanlı tarihine dair, hesaba kitaba gelecek mahiyette bilgilere ulaşmak önemli tabii ki. Önemli,...

İspanya Katalan bölgesinde seçimler ve yeni dönem / Elections in Catalan region, Spain and new era

Morning Star
Mehmet Özay                                                                                                            15.05.2024 İspanya’nın Katalan bölgesinde hafta sonunda yapılan seçimleri Sosyalist Parti’nin zaferiyle sonuçlandı… Sosyalist Parti 135 sandalyeli parlamento’da 42 milletvekili çıkarırken, bağımsızlık yanlısı partiler parlamentoda 1984’den bu yana ilk defa çoğunluğu kaybetmiş oldu. Seçimlerde 35 milletvekili çıkaran bağımsızlık yanlısı Birlik Partisi ikinci parti oldu.

Müslüman toplumlar, yönetim ve demokrasi / Muslim societies, governance and democracy

Mehmet Özay                                                                                                            11.05.2024 İçinde bulunduğumuz dönemde, Müslüman toplumların kendilerini nasıl yönettikleri meselesi, öneminden bir şey yitirmiş değildir. Aksine, giderek daha çok önem arz eden bir boyutta, bu sorunun devamlılık arz ettiğini söyleyebiliriz. Zaman zaman dile getirildiği ve bizim de paylaştığımız üzere, “dünyanın iyi yönetilmiyor” olması meselesi, bizi...

Şi Cinping’in ziyareti ve Çin – AB ilişkileri / Xi Jinping’ visit to France and China – EU relations

France 24
Mehmet Özay                                                                                                            05.09.2024 Çin devlet başkanı Şi Cinping’in hafta başında Fransa ile başlayan ve Macaristan ve Sırbistan ile devam eden ziyareti, Batı ile Çin arasındaki ilişkilerin seyri açısından gayet önemli bir anlam taşıyor. Cinping’in Fransa ziyareti iki ülke ilişkilerinin 60. yılı vesilesiyle gerçekleşirken, Avrupa Birliği (AB) dönem başkanlığını devr alacak...

Güney Çin Denizi, Filipinler ve Büyük Güçler  /  South China Sea, the Philippines and Great Powers

Agenzia Nova
Mehmet Özay                                                                                                            06.05.2024 Küresel plânda potansiyel çatışma alanlarının başında gelen Güney Çin Denizi eksenli gelişmeler, her gün neredeyse yeni bir bağlamı gündeme geliyor. Bugün, Filipinler devlet başkanı Marcos’un “gerilimi artırmaya niyetimiz yok” açıklaması ile, ABD ve Filipinler birliklerinin, Çin’in bölge sularında olası “tehlikeli eylemlerine” karşı nasıl tepki verileceğine yönelik tatbikat,...

Filistin meselesi: Batı’da tepkiler, Müslüman toplumlarda hayıflanmalar /Palestine issue: Reactions in the West, regrets in Muslim societies

NPR
Mehmet Özay                                                                                                            04.05.2024 Filistin konusunda son birkaç haftadır, Kuzey Amerika’daki üniversite kampüslerinde yaşanan gelişmeler yankısını, hiç kuşku yok ki, halkının kahir ekseriyeti Müslüman olan toplumlarda  da hissetiriyor. En azından, bulunduğumuz ve yaşadığımız mekân itibarıyla bunu rahatlıkla söylemek mümkün... Söz konusu bu gelişme, tıpkı aylar önce yine, Batı ülkeleri başkentlerinde gerçekleştirilen...

1 Mayıs, toplumsal değişim ve Marxist teori / 1 May, social change and Marxist theory

https://www.marx-memorial-library.org.uk/project/russian-revolution/peoples-holiday-1st-may-1917-isaac%E2%80%99s-square-petrograd
Mehmet Özay                                                                                                            01.05.2024 Adına ‘işçi’ denilen grupların kendilerini ifade etmelerinin sembolik yollarından biri olarak, Mayıs ayının ilk gününe verilen ‘işçi bayramı’ (labour day) ismi, yerelliğin ve bölgeselliğin dışında, küresel bir açılıma konu olmasıyla önem taşıyor. İşçi kitlelerinin küresel temsilliği meselesi, tıpkı benzeri olgular da olduğu üzere, ‘imgelem’ (imaginative) düzeyinde bir...

Mehmet Özay

Mehmet Özay Kimdir?

El Yazmaları ve Yayınlar

Mülakatlar

Popüler