{"id":6117,"date":"2025-09-22T15:52:39","date_gmt":"2025-09-22T15:52:39","guid":{"rendered":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=6117"},"modified":"2025-09-22T15:52:41","modified_gmt":"2025-09-22T15:52:41","slug":"amerikanin-ucuncu-dunyalasmasi-the-u-s-becoming-a-third-world-country","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/amerikanin-ucuncu-dunyalasmasi-the-u-s-becoming-a-third-world-country\/","title":{"rendered":"Amerika\u2019n\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnyala\u015fmas\u0131 \/ The U.S. &#8230; becoming a third world country"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;22.09.2025<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nde de\u011ferler noktas\u0131nda ya\u015fanan gerilemenin sadece, ABD toplumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil, k\u00fcresel toplum a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli oldu\u011funa bir \u00f6nceki yaz\u0131da vurgu yapm\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunu s\u00f6ylerken, ayr\u0131\u015ft\u0131rmac\u0131 dikotomiye ba\u015fvurmadan, modern d\u00f6nemin bir ba\u015fka ifadeyle 1800\u2019den itibaren, \u00f6ne \u00e7\u0131kan bir siyasal ve toplumsal sistemi ve bunun ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu de\u011ferlen sisteminin k\u00fcreselle\u015fmeci y\u00f6n\u00fcnden bahsetmi\u015ftim.<\/p>\n\n\n\n<p>Ba\u015fta, Bat\u0131 Avrupa olmak \u00fczere, ABD\u2019nin ne \u015fekilde alg\u0131land\u0131\u011f\u0131na k\u0131saca de\u011finirken, gizli\/a\u00e7\u0131k M\u00fcsl\u00fcman toplumlar\u0131n da \u00f6zellikle, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 ile birlikte y\u00f6r\u00fcngelerini tayinde, ba\u015fvuru ve referans merkezi olarak ABD\u2019yi almalar\u0131n\u0131 hat\u0131rlatm\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir s\u00fcredir ya\u015fanan geli\u015fmeler dikkatle ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, ABD\u2019de ya\u015fanan ve ABD siyasetiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmayan de\u011ferler noktas\u0131ndaki gerilimin ve gerilemenin, bu \u00fclkeyi \u2018\u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnyala\u015ft\u0131rmakta\u2019 oldu\u011funu ileri s\u00fcr\u00fcyorum.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunun, baz\u0131 toplumlar ve \u00fclkeler i\u00e7in, memnuniyetle kar\u015f\u0131lanabilir bir y\u00f6n\u00fc olmas\u0131n\u0131 -siyasal h\u0131n\u00e7 ve intikam politikalar\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde- do\u011fal kar\u015f\u0131lamak gerekir. Bu hususa, bir \u00f6nceki yaz\u0131da oldu\u011fu gibi, bu yaz\u0131da da ele almayaca\u011f\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u0130\u00e7erden ele\u015ftiri<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Sadece Amerikan siyasetinin de\u011fil, toplumunun da kayda de\u011fer \u00f6l\u00e7\u00fcde maruz kald\u0131\u011f\u0131 de\u011ferler kayb\u0131 \u00fclke i\u00e7erisinde \u00f6ne \u00e7\u0131kan siyaset\u00e7i, entellekt\u00fcel kesimlerce kayg\u0131yla izleniyor ve g\u00fcndeme getiriliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunlar aras\u0131nda, Barack Obama\u2019n\u0131n di\u011fer sab\u0131k devlet ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n aksine, bu s\u00fcre\u00e7te aktif bir rol ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Obama, \u00e7e\u015fitli platformlarda yapt\u0131\u011f\u0131 konu\u015fmalarla, ABD de\u011ferlerinin kayb\u0131n\u0131n vahametine dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu konuda, i\u00e7-ele\u015ftirel tutum tak\u0131nmada Obama\u2019y\u0131 di\u011ferleri takip ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6rne\u011fin, Connecticut senat\u00f6r\u00fc Chris Murphy yapt\u0131\u011f\u0131 benzeri bir a\u00e7\u0131klamada, \u201cBu geli\u015fme, Amerika\u2019n\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 en \u00f6nemli tehlikelidir\u201d diyerek, ya\u015fanmakta olan vehamete dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Benim, ABD\u2019nin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnyala\u015fmas\u0131ndan kast\u0131m tam da bu&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ulus-devlet ve beceriksizlik<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnyala\u015fman\u0131n, ABD i\u00e7in \u00f6nemli bir tehlike ve bir tehdit olmas\u0131n\u0131n ne anlama geldi\u011fini hakk\u0131yla de\u011ferlendirmek i\u00e7in, \u2018\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya\u2019 kavram\u0131n\u0131n ne oldu\u011funu hat\u0131rlamak gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan ve ad\u0131na, ulus-devletler denilen yap\u0131lar\u0131n az\u0131msanmayacak b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn sosyo-ekonomik ve siyasal yap\u0131la\u015fmas\u0131ndaki d\u00fczensizliklere, yanl\u0131\u015fl\u0131klara, bozukluklara, geriliklere vb. referansla bu ad veriliyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f6m\u00fcrgecilik vs. s\u00fcre\u00e7lerin \u00fcstesinden gelme m\u00fccadelesi verdikleri s\u00f6ylenen bu \u00fclkeler, ulus-devletle\u015fme s\u00fcrecinde -t\u00fcm imk\u00e2nlar\u0131na ra\u011fmen-, neredeyse her alanda toplumsal refah\u0131 tesisde ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131 ve yoksunluklar\u0131 ile an\u0131l\u0131r oldular.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00dclkelerin, t\u0131pk\u0131 bireyler gibi \u2018onur ve haysiyetleri\u2019 oldu\u011fu fikrinin geli\u015fmesiyle, \u2018\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya\u2019 kullan\u0131m\u0131 yerine, \u2018ellerinden tutan, \u00f6n ayak olan birinci ve ikinci d\u00fcnyan\u0131n katk\u0131lar\u0131yla kendilerine, \u2018geli\u015fmekte olan \u00fclkeler\u2019 kavram\u0131 uygun g\u00f6r\u00fcld\u00fc&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak, bir sosyal evrimden s\u00f6z ediliyormu\u015f intiba\u0131 verilse de, temelde i\u00e7erikde pek b\u00fcy\u00fck de\u011fi\u015fikliklerin oldu\u011funu s\u00f6ylemek de g\u00fc\u00e7.<\/p>\n\n\n\n<p>O d\u00f6nemden bug\u00fcne ya\u015fanmakta olanlar, bu alanda ortaya konulan akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar ve ara\u015ft\u0131rma raporlar\u0131 vb.&nbsp; g\u00fcncel tan\u0131kl\u0131klar\u0131 destekleyecek mahiyette \u00f6n\u00fcm\u00fczde duruyor. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Oysa, bu ulus-devletlerin, ya da g\u00fcneyli, kuzeyli, do\u011fulu toplumlar\u0131n, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda, toplumsal ve siyasal yap\u0131la\u015fmalar\u0131n\u0131 olu\u015fturma noktas\u0131nda gizli\/ya da a\u00e7\u0131k, referans noktalar\u0131ndan kayda de\u011fer b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc ABD\u2019nin olu\u015fturdu\u011funu unutmamak gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu y\u00f6nelimde, \u2018ikinci d\u00fcnyay\u0131\u2019 temsil eden Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birli\u011fi\u2019nin (SSCB) konumunu, -ki bu siyasi yap\u0131 bile, bir anlamda ABD\u2019nin temsil etti\u011fi de\u011ferler sisteminin anti-tezi olmakla birlikte, \u015fu veya bu \u015fekilde temelleri ve de nihayetinde, y\u00f6nelimleriyle ayn\u0131 kul\u00fcpte yer alabilecek mahiyette oldu\u011funu -s\u0131n\u0131rl\u0131 da olsa- kan\u0131tlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Burada, k\u0131smen siyasal ve \u00f6zellikle de, toplumsal sistemi baz olarak bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc s\u00f6yl\u00fcyorum. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda ve \u00f6tesinde, SSCB\u2019nin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bir an i\u00e7in paranteze ald\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, geride kalan ulus-devletlerin ya da d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcneyinde ve do\u011fusunda yer alan toplumlar\u0131n, siyasal ve toplumsal yap\u0131la\u015fmalar\u0131nda sahip olduklar\u0131 mevcut kaynaklar, imk\u00e2nlar kadar alg\u0131lar ve anlay\u0131\u015flar \u00e7er\u00e7evesinde merkeze ABD\u2019yi ald\u0131klar\u0131 a\u015fik\u00e2rd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnyay\u0131l\u0131k tabirini, Bat\u0131 siyasal akl\u0131 ve felsefesi geli\u015ftirdi&#8230; T\u0131pk\u0131, ulus-devlet ve di\u011ferleri gibi&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu do\u011fru&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak, bu ulus-devletler d\u0131\u015far\u0131n\u0131n ve \u00f6tekinin etkisi ve bask\u0131s\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda maruz kald\u0131klar\u0131 geri kalm\u0131\u015fl\u0131klar\u0131nda kayda de\u011fer etkenin bizatihi, kendileri oldu\u011fu yads\u0131nabilir mi?<\/p>\n\n\n\n<p>Ve sorumlulu\u011fun bizatihi s\u00f6z konusu bu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc d\u00fcnya \u00fclkelerinide oldu\u011fu ink\u00e2r edebilir mi?<\/p>\n\n\n\n<p>Bu gruba mensup \u00fclkeler ne, Bat\u0131 ve ne de, d\u00f6nemin \u2018ikinci d\u00fcnyas\u0131\u2019 olarak adland\u0131r\u0131lan Sovyet Blo\u011fu yap\u0131la\u015fmas\u0131 sergilebildi.<\/p>\n\n\n\n<p>Gelinen noktada, k\u00fcresel yap\u0131la\u015fmada bir de\u011fi\u015fim g\u00f6zlemlenirken, bu de\u011fi\u015fimin hem, ABD ad\u0131na ve hem de, k\u00fcrenin di\u011fer geri kalan b\u00f6lgeleri i\u00e7in yak\u0131n d\u00f6nemde neler getirece\u011finin hesab\u0131n\u0131 yapmakta fayda var. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>ABD\u2019de ya\u015fanmakta olan de\u011fi\u015fim veya daha do\u011frusu vehamet ortam\u0131, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda olu\u015fmakta olan k\u00fcresel yap\u0131la\u015fmada, ula\u015f\u0131lmas\u0131 ya da sahip oldu\u011fu de\u011ferlerin en az\u0131ndan bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcne pragmatik olarak ula\u015f\u0131lmas\u0131 hedeflenen ABD\u2019den gayet uzakla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu noktada, ABD\u2019deki ya\u015fanmak olan ve hi\u00e7 de olumluya gitmeyen de\u011fi\u015fim s\u00fcreci hakk\u0131nda senat\u00f6r Murphy\u2019nin \u201cABD, h\u0131zla bir muz cumhuriyeti\u2019ne d\u00f6n\u00fc\u015fmektedir\u201d y\u00f6n\u00fcndeki tespitini yabana atmamak gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu tespitin i\u00e7eriden ve bir siyasi temsilci taraf\u0131ndan geli\u015fig\u00fczel sarf edilmi\u015f bir c\u00fcmle de\u011fildir. Aksine, benzeri bir durumu ABD\u2019yi d\u0131\u015fardan g\u00f6zlemleyen bizler de tan\u0131k oluyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>\u2018Muz Cumhuriyeti\u2019 tabiri, 1970\u2019ler, 1980\u2019lerin g\u00fcndemde s\u0131kl\u0131kla yer alan ve t\u00fcm yolsuzluklar\u0131 ve geri kalm\u0131\u015fl\u0131klar\u0131 ile \u2018\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc D\u00fcnya\u2019ya mensup ulus-devletleri tan\u0131mlamak i\u00e7in kullan\u0131l\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn, &nbsp;bu tan\u0131m\u0131n ABD i\u00e7in g\u00fcndeme geliyor olu\u015fu sevinilecek bir durum de\u011fil, aksine \u00fczerinde dikkatle durulup incelenmesi gereken bir geli\u015fmedir.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;22.09.2025 Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nde de\u011ferler noktas\u0131nda ya\u015fanan gerilemenin sadece, ABD toplumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil, k\u00fcresel toplum a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli oldu\u011funa bir \u00f6nceki yaz\u0131da vurgu yapm\u0131\u015ft\u0131m. Bunu s\u00f6ylerken, ayr\u0131\u015ft\u0131rmac\u0131 dikotomiye ba\u015fvurmadan, modern d\u00f6nemin bir ba\u015fka ifadeyle 1800\u2019den itibaren, \u00f6ne \u00e7\u0131kan bir siyasal ve toplumsal sistemi ve bunun ba\u011fl\u0131 oldu\u011fu de\u011ferlen sisteminin k\u00fcreselle\u015fmeci y\u00f6n\u00fcnden bahsetmi\u015ftim. Ba\u015fta, [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":6118,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,6],"tags":[],"class_list":["post-6117","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-asya-pasifik","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6117","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6117"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6117\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6118"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6117"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6117"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6117"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}