Mehmet \u00d6zay 28.01.2025<\/p>\n\n\n\n
Malay d\u00fcnyas\u0131 ile Osmanl\u0131 ili\u015fkilerinin mitolojik karakterine dair veriler, akademi \u00e7evreleri kadar, pop\u00fcler alanda -ve bu alan\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr yan\u0131 olan, standart medya\/tik ileti\u015fim s\u00fcre\u00e7lerinde- \u00f6nemli bir yer i\u015fgal ediyor.<\/p>\n\n\n\n
Bu mitolojik karakterin varl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik nitelikli ele\u015ftirilen yap\u0131lmamas\u0131 ve\/ya yap\u0131lan ele\u015ftirilerin kabul g\u00f6rmemesinde, bu mitolojik yakla\u015f\u0131m\u0131n \u00e7e\u015fitli \u00e7evrelere sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 psikolojik tatminin \u00f6nemli bir pay\u0131 bulundu\u011funu s\u00f6ylemeliyiz.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6te yandan, mitolojik yakla\u015f\u0131m\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00f6n\u00fcne set \u00e7eken bir durum var ki, o da mitolojik anlat\u0131n\u0131n, s\u00fcrecin \u2018akademi\u2019 \u00e7at\u0131s\u0131 veya kisvesi alt\u0131nda yap\u0131l\u0131yor olmas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Bu durum, tastamam, i\u015fin g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmayan y\u00f6n\u00fcn\u00fc te\u015fkil ediyor\u2026<\/p>\n\n\n\n
Bir ba\u015fka \u015fekilde ifade etmek gerekirse, \u2018akademi\u2019 bir z\u0131rh i\u015flevi g\u00f6rerek, ger\u00e7eklik ve mitoloji dikotomisini a\u015fmam\u0131za imk\u00e2n tan\u0131m\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Temelde, burada bir \u00e7eli\u015fkinin oldu\u011fu g\u00f6zlerden ka\u00e7m\u0131yordur. De\u011fil mi?<\/p>\n\n\n\n
Mitolojik karakter<\/p>\n\n\n\n
S\u00f6z konusu mitolojik karakterin olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya hangi boyutlarda seyretti\u011fini, akademi d\u00fcnyas\u0131nda g\u00fcndeme getirilen s\u00f6ylemler ile akademi d\u0131\u015f\u0131 \u00e7evrelerin s\u00f6ylemlerinin kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131yla ortaya konulabilece\u011fini ileri s\u00fcrebiliriz.<\/p>\n\n\n\n
Bunun yan\u0131 s\u0131ra, tarihsel ili\u015fkileri anlamland\u0131rmada ba\u015fvurulan \u2018mitolojik\u2019 ba\u011flam san\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n aksine, salt Malay ve Osmanl\u0131 \u2018yanl\u0131s\u0131\u2019 (-centric) yakla\u015f\u0131m sergileyen ve kendilerini M\u00fcsl\u00fcman co\u011frafyan\u0131n -veya \u00fcmmetin diyelim- par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu iddias\u0131ndaki \u00e7evrelerle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n
Aksine, bizatihi Bat\u0131 modernle\u015fmesini ortaya koyan, geli\u015ftiren ve bu s\u00fcreci, Malay Tak\u0131madalar\u0131 ile -ba\u015fkenti de dahil olmak \u00fczere- Osmanl\u0131 co\u011frafyas\u0131nda faaliyet g\u00f6steren s\u00f6m\u00fcrgeci g\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na tan\u0131k olunuyor.<\/p>\n\n\n\n
Bu \u00e7er\u00e7evede, Bat\u0131 Avrupa s\u00f6m\u00fcrgeci g\u00fc\u00e7lerinin ve de \u2018s\u00f6m\u00fcrgeci olmasalar da\u2019, s\u00f6m\u00fcrgeci ge\u00e7mi\u015fiyle gizli\/a\u00e7\u0131k gurur duyan uluslara mensup akademisyen \u00e7evrelerin, Malay D\u00fcnyas\u0131 ve Osmanl\u0131 ili\u015fkilerine dair yakla\u015f\u0131mlar\u0131nda ise, Avrupa Orta\u00e7a\u011flar\u0131\u2019nda \u00fcretilen ve gayet de ba\u015far\u0131l\u0131 sonu\u00e7lar do\u011furmu\u015f olan (!), \u2018\u00f6teki\u2019ni g\u00f6zlemlemede ba\u015fvurulan ger\u00e7eklik-d\u0131\u015f\u0131 (out-of-reality) veya ger\u00e7eklik-olmayan (non-reality) bir yakla\u015f\u0131m\u0131n i\u015flevsel hale getirilmesi s\u00f6z konusudur.<\/p>\n\n\n\n
Bu noktada, belki de, yaz\u0131n\u0131n sonunda ifade etmemiz gereken husus burada dile getirerek, ortaya \u00e7\u0131kan bu durumun, birbirlerini pohpohlayan; bunun \u00fczerinden bir t\u00fcr me\u015fruiyet aray\u0131\u015f\u0131nda olan ve hatta, bunu sa\u011flayan ve bunlar\u0131n birle\u015fiminden olu\u015fan psikolojik tatmine yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n
\u2018Kelin merhemi olsayd\u0131\u2026\u2019<\/p>\n\n\n\n
\u2018Kelin merhemi olsayd\u0131\u2026\u2019dan kas\u0131t, Osmanl\u0131 \u00f6ncellenmesiyle (Ottoman-centric) Malay D\u00fcnyas\u0131\u2019n\u0131 anlama \u00e7abas\u0131n\u0131n -veya bunun tam tersinin-, yukar\u0131da dile getirilen mitolojik karaktere teslim edilmi\u015fli\u011fine vurgu yap\u0131lmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Ayn\u0131 zamanda, Malay D\u00fcnyas\u0131\u2019n\u0131 -s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirilmi\u015fli\u011fi nedeniyle-, \u2018nesnesi\u2019 oldu\u011fu tarihsel s\u00fcre\u00e7lerde bu nesnelikten siyasal, askeri, ekonomik, e\u011fitim vb. ba\u011flamlar\u0131nda kurtaracak olan\u0131n Osmanl\u0131 oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki yan\u0131lsamad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu hususu, k\u0131saca pratik geli\u015fmeler \u00fczerinden de\u011ferlendirecek olursak, -\u00f6nceki s\u00fcre\u00e7ler bir yana-, 19. y\u00fczy\u0131l \u015fartlar\u0131nda, Malay D\u00fcnyas\u0131 ile Osmanl\u0131 ili\u015fkilendirilmesinde kimin, neye, hangi \u015fartlarda, ne hususta katk\u0131s\u0131, deste\u011fi vb. olup olmad\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemli bir sorgulamay\u0131 gerektiriyor.<\/p>\n\n\n\n
S\u00f6z konusu 19. y\u00fczy\u0131l itibar\u0131yla, Osmanl\u0131 merkezlilik ile Malay D\u00fcnyas\u0131\u2019n\u0131n s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirilmi\u015f ve s\u00f6m\u00fcrgele\u015ftirilmemi\u015f siyasal yap\u0131lar\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkilili\u011fi dinamik boyutlar\u0131yla ele almak yerine, mitolojikle\u015ftirmeye y\u00f6nelik yakla\u015f\u0131m, tarihsel ger\u00e7eklikleri, dinamikleri g\u00f6rmemize engel oluyor.<\/p>\n\n\n\n
Bunun yan\u0131 s\u0131ra, Osmanl\u0131\u2019y\u0131 kendi i\u00e7erisinde ve de 19. y\u00fczy\u0131l karakteristikleri dikkate al\u0131narak de\u011ferlendirdi\u011fimizde, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n, var olan siyasal, ekonomik, askeri, vb. s\u00fcre\u00e7lerde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131 ve\/ya Bat\u0131 Avrupa modernle\u015fmesi ve bunun bir y\u00f6nelimi olarak siyasal, ekonomik, askeri alanlarda kurulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan hegemonik yap\u0131la\u015fma kar\u015f\u0131s\u0131ndaki konumunun, Malay D\u00fcnyas\u0131\u2019n\u0131 Bat\u0131 Avrupa\u2019n\u0131n, -ayn\u0131 y\u00fczy\u0131l i\u00e7erisinde olu\u015fturdu\u011fu ve de olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131- s\u00f6m\u00fcrgecilik s\u00fcrecinden kurtarmaya elverirli\u011finin gayet sorunlu oldu\u011fu bir durumla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131yoruz.<\/p>\n\n\n\n
\u015eayet, Osmanl\u0131, Bat\u0131 modernle\u015fmesi ve de bunun uzant\u0131s\u0131 olarak gizli\/a\u00e7\u0131k Bat\u0131 s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131nda ayakta kalabilmeyi ba\u015farabilseydi, elindeki siyasal, ekonomik, askeri vb. varl\u0131klar\u0131 bizatihi kendisi ba\u015far\u0131l\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir \u015fekilde kullanmas\u0131 beklenirdi\u2026<\/p>\n\n\n\n
Yan\u0131lsatmac\u0131 tutum<\/p>\n\n\n\n
Osmanl\u0131 merkezlilik ile Malay D\u00fcnyas\u0131\u2019nda olu\u015fan Osmanl\u0131 alg\u0131s\u0131, tarihsel ve siyasal ger\u00e7eklikleri g\u00f6z ard\u0131 eden tutum ve yakla\u015f\u0131mlar\u0131, birbirini negatif anlamda besleyen bir \u00f6zellik sergiliyorlar.<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015fin bir yan\u0131nda hem, Malay D\u00fcnyas\u0131\u2019n\u0131n hem de, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n kendi tarihini, tarihi s\u00fcre\u00e7lerini, toplumsal dinamikleri, ger\u00e7eklikleri, paradigmalar\u0131 vb. anlamland\u0131rma konusundaki zaafiyet bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n
Bu zaafiyetin temel nedeni veya nedenlerinden belli ba\u015fl\u0131cas\u0131n\u0131n, Malay D\u00fcnyas\u0131 ve Osmanl\u0131 ili\u015fkilerini ele ald\u0131\u011f\u0131 varsay\u0131lan ve ad\u0131na akademisyen denilen grubun, mensub olduklar\u0131 ve i\u00e7inden \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131 geni\u015f toplum kesimlerinin, hayata bak\u0131\u015f ve hayat\u0131 de\u011ferlendirme konusunda, -bunu temelde, weltanschauung olarak adland\u0131r\u0131yoruz-, genel e\u011filimlerden kopamam\u0131\u015f, akademinin gerekliliklerini anlamada belirgin bir zaafiyet sergilemi\u015f ve ilgili toplum kesimlerinde var olan bir t\u00fcr a\u015fa\u011f\u0131l\u0131k kompleksi t\u00fcr\u00fc genel e\u011filimleri gizli\/a\u00e7\u0131k destekleyici bir tutum tak\u0131nm\u0131\u015f olmalar\u0131n\u0131n rol\u00fc yads\u0131namaz.<\/p>\n\n\n\n
Her ne kadar, bu \u00e7evrelerin ortaya koyduklar\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin, akademi denilen kurumun belirledi\u011fi \u015fartlar\u0131 asgari d\u00fczeyde sa\u011flad\u0131klar\u0131 varsay\u0131lmas\u0131, maalesef, var olan bu yaz\u0131l\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin, metinlerin \u2018akademik ge\u00e7erlili\u011fe\u2019 ve de i\u00e7eri\u011finin bir t\u00fcr \u2018me\u015fruiyeti\u2019 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 tarz\u0131nda bir alg\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131na neden oluyor.<\/p>\n\n\n\n
Kutsalla\u015ft\u0131rma i\u015flevi<\/p>\n\n\n\n
Ortaya \u00e7\u0131kan \u00fcr\u00fcn\u00fcn\/\u00fcr\u00fcnlerin \u2018maddi ba\u011flam\u0131yla\u2019 akademik bir \u00fcr\u00fcn olarak kabul edilmesi, -akademi olgusu ve kurumu kutsalla\u015ft\u0131r\u0131lmad\u0131\u011f\u0131 (sacralize) taktirde-, asl\u0131nda, pek de bir anlam ifade etmiyor.<\/p>\n\n\n\n
Hakk\u0131n\u0131 yemeyelim, bu \u00fcr\u00fcnlerin, -temelde yukar\u0131da dile getirildi\u011fi \u00fczere- var olan d\u00fcnyay\u0131 \u2018yanl\u0131\u015f\u2019 anlama ve yorumlama tutum ve davran\u0131\u015flar\u0131na katk\u0131s\u0131 nedeniyle, bir anlam (!) \u00e7er\u00e7evesine oturtulabilece\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n
T\u0131pk\u0131, akademi d\u00fcnyas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda olu\u015fturulan ve ad\u0131na, \u2018pop\u00fcler\u2019 denilen bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n ortaya koydu\u011fu \u2018yoz\u2019, \u2018sanal\u2019 ger\u00e7eklikte oldu\u011fu gibi\u2026<\/p>\n\n\n\n
Ad\u0131na \u2018pop\u00fcler\u2019 desek de, bu kesimin i\u00e7inde de, kurumsal akademi d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7erisinde yer alan bireylerin de oldu\u011funa tan\u0131k oluyoruz.<\/p>\n\n\n\n
Bu bireylerin, \u2018ger\u00e7eklik\u2019i anlama ve anlamland\u0131rma konusunda sergiledikleri tutum ve davran\u0131\u015flar bir yandan, akademi d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7erisindeki etkinlikler de\u011firmenine su ta\u015f\u0131rken \u00f6te yandan, pop\u00fcler a\u00e7l\u0131\u011f\u0131 doldurmaya y\u00f6nelik bir i\u015flevi de yerine getiriyor.<\/p>\n\n\n\n
Bu durumun has\u0131l\u0131 ise, ortaya \u2018tarihsel, sosyolojik, siyasal, dini ger\u00e7eklikler\u2019 ortaya koymak yerine, \u00e7ok\u00e7a yap\u0131lan \u201cnas\u0131l bu alanlar \u00fczerinden bir tatmin sa\u011flar\u0131z\u201d konusu oluyor.<\/p>\n\n\n\n
Malay d\u00fcnyas\u0131 ile Osmanl\u0131 ili\u015fkilerinin mitolojik karakterden ar\u0131nd\u0131rabilmek ve tarihsel ve sosyal ger\u00e7ekli\u011fi ortaya koyabilmek i\u00e7in mevcut d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemati\u011finin kayda de\u011fer bir ele\u015ftiriyle ele al\u0131nmas\u0131 gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n
Bunun yap\u0131labilmesi, sadece bu iki co\u011frafya ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olmayan bir d\u00fc\u015f\u00fcnce yap\u0131la\u015fmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn olacakt\u0131r.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Mehmet \u00d6zay 28.01.2025 Malay d\u00fcnyas\u0131 ile Osmanl\u0131 ili\u015fkilerinin mitolojik karakterine dair veriler, akademi \u00e7evreleri kadar, pop\u00fcler alanda -ve bu alan\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcr yan\u0131 olan, standart medya\/tik ileti\u015fim s\u00fcre\u00e7lerinde- \u00f6nemli bir yer i\u015fgal ediyor. Bu mitolojik karakterin varl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik nitelikli ele\u015ftirilen yap\u0131lmamas\u0131 ve\/ya yap\u0131lan ele\u015ftirilerin kabul g\u00f6rmemesinde, bu mitolojik yakla\u015f\u0131m\u0131n \u00e7e\u015fitli \u00e7evrelere sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 psikolojik tatminin \u00f6nemli bir […]<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":5665,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,75],"tags":[],"class_list":["post-5664","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-sosyoloji-tarih"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5664","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5664"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5664\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5665"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5664"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5664"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5664"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}