{"id":4958,"date":"2023-11-03T04:29:20","date_gmt":"2023-11-03T04:29:20","guid":{"rendered":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=4958"},"modified":"2023-11-03T04:30:41","modified_gmt":"2023-11-03T04:30:41","slug":"islami-egitim-tartismalari-ve-sinirliliklari-islamic-education-discussion-and-its-boundaries","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/islami-egitim-tartismalari-ve-sinirliliklari-islamic-education-discussion-and-its-boundaries\/","title":{"rendered":"\u0130slami e\u011fitim tart\u0131\u015fmalar\u0131 ve s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131klar\u0131 \/ Islamic education discussion and its boundaries"},"content":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay                                                                                                            03.11.2023<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u0130slami e\u011fitimin ne oldu\u011fu ve nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fi konusundaki tart\u0131\u015fmalar, d\u00fcn oldu\u011fu gibi bug\u00fcn de \u00f6nemini koruyor.<\/p>\n\n\n\n

Bu \u00f6nemin, kendilerini \u0130slam dinine ba\u011fl\u0131 hisseden bireyler ve toplumlar i\u00e7in, istisnas\u0131z bir \u015fekilde, kendinde ve do\u011fal bir s\u00fcre\u00e7ten kaynakland\u0131\u011f\u0131na \u015f\u00fcphe yok. Bu durumda, temelde, \u0130slam dini ile e\u011fitim ili\u015fkisi aras\u0131ndaki do\u011fal ve organik bir ili\u015fki oldu\u011funa ku\u015fku bulunmuyor.<\/p>\n\n\n\n

Bununla birlikte, bunun \u00f6tesinde-, d\u0131\u015fardan gelen epistemolojik, siyasal, sosyal, ekonomik vb. etkilenimler ve bask\u0131lar gibi s\u00fcre\u00e7lerin etkisiyle de, \u0130slami e\u011fitimin yenilenmesi, geli\u015ftirilmesi ve de\u011fi\u015fime maruz kalmas\u0131 gibi s\u00fcre\u00e7lerin ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 da, g\u00f6z ard\u0131 edilmemesi gereken bir di\u011fer ger\u00e7eklik alan\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor.<\/p>\n\n\n\n

Kendiyle ve \u00f6tekiyle y\u00fczle\u015fme<\/strong><\/p>\n\n\n\n

M\u00fcsl\u00fcman toplumlar\u0131n \u00f6zellikle, 20. y\u00fczy\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131 boyunca ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flayan ulus-devletle\u015fme s\u00fcre\u00e7leri, di\u011fer toplumsal kurumlar kadar e\u011fitim kurumlar\u0131na da \u00e7eki d\u00fczen verme, yeniden yap\u0131land\u0131rma ile bu d\u00f6nem \u00f6ncesinde toplumu sarsan siyasal, ekonomik vb. geli\u015fmelere kar\u015f\u0131 bir cevap olmak \u00fcretmeye konu olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Bu noktada, \u0130slam toplumlar\u0131n\u0131n, kahir ekseriyetinin ulus-devletle\u015fme s\u00fcre\u00e7leri \u00f6ncesinin s\u00f6m\u00fcrgecilik ger\u00e7e\u011fi ile y\u00fczle\u015ftikleri dikkate al\u0131nacak olursa, \u0130slami e\u011fitimin asl\u0131nda, kayda de\u011fer bir \u015fekilde bu erken d\u00f6nemlerdeki siyasal ve toplumsal s\u00fcre\u00e7lerin y\u00fck\u00fcn\u00fc ciddi bir \u015fekilde \u00fczerinde ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n

Bu \u00e7er\u00e7evede, \u0130slami e\u011fitimin yeniden yap\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n, bir t\u00fcr reaksiyoner\/tepkisel bir i\u00e7eri\u011fe sahip oldu\u011fu ve bu anlamda, s\u00fcrekli geriden gelmeye mahkum oldu\u011fu hususu g\u00f6z ard\u0131 edilmemelidir.<\/p>\n\n\n\n

S\u00f6m\u00fcrgecili\u011fe do\u011frudan konu olmayan diyelim ki, Osmanl\u0131 Devleti ile ge\u00e7 d\u00f6nem veya y\u00fcksek s\u00f6m\u00fcrgecilik d\u00f6neminde s\u00fcrecin i\u00e7ine \u00e7ekilen A\u00e7e Dar\u00fcsselam Sultanl\u0131\u011f\u0131 gibi baz\u0131 istisnai b\u00f6lgelerdeki \u0130slami e\u011fitimin ise, kendi i\u00e7 siyasal ve toplumsal dinamiklerinde ya\u015fanan geli\u015fmelerle irtibatl\u0131 olarak bir yap\u0131 kazand\u0131\u011f\u0131 veya kazanmad\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n\n\n\n

Ya da bu iki toplumun, dolayl\u0131 olarak Bat\u0131\u2019da geli\u015fen s\u00fcre\u00e7lerin bask\u0131s\u0131n\u0131 \u00fczerlerinde hissederek, \u0130slami e\u011fitim s\u00fcre\u00e7lerine \u00e7eki d\u00fczen vermeye \u00e7abas\u0131 sergileyip sergilemediklerini de sorgulamayabiliriz.<\/p>\n\n\n\n

Yenilenme ihtiyac\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Yukar\u0131da dikkat \u00e7ekilen iki temel s\u00fcrecin, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz M\u00fcsl\u00fcman toplumlar\u0131nda konuyla ilgili \u00e7evreler taraf\u0131ndan ele al\u0131nan \u0130slami e\u011fitimin ve \u00f6zellikle de, m\u00fcfredat yap\u0131s\u0131 ve i\u00e7eri\u011fi, kaynaklar, metodlar vb. yakla\u015f\u0131mlar \u00fczerinde halen etkisini s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcne ku\u015fku yok.<\/p>\n\n\n\n

Bunun d\u0131\u015f\u0131nda, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz ko\u015fullar\u0131nda ya\u015fanan bilimsel ve teknolojik geli\u015fmelerin de yeni bir meydan okuma olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 dikkate al\u0131nacak olursa asl\u0131nda, \u0130slami e\u011fitimle ilgili s\u00fcrecin gayet \u00e7etrefil bir mahiyet ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131k se\u00e7ik ortaya \u00e7\u0131kacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6yle ki, bir yandan diyelim ki, son y\u00fcz elli y\u0131ll\u0131k y\u00f6nelimiyle Bat\u0131 bilim ve teknolojisini yakalama niyeti ve arzusu ile Bat\u0131 bilim ve teknolojisinin bug\u00fcn geldi\u011fi noktada, s\u00f6z konusu bu niyet ve arzunun ne \u015fekilde tezah\u00fcr etti\u011fi konusu gayet \u00f6nemli bir irdelemeye konu edilmelidir.<\/p>\n\n\n\n

Sorular<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bu durumda sorulmas\u0131 gereken kan\u0131mca birka\u00e7 temel soru var.<\/p>\n\n\n\n

Bunlardan ilki, \u201dBiz, \u0130slami e\u011fitimden ne anl\u0131yor ve bekliyoruz?\u201d \u0130kincisi ise, \u201cYa\u015fan\u0131lan d\u00fcnyevi ko\u015fullarda, \u2018\u00f6teki\u2019nde ba\u015fat ve egemen olan epistemolojik durum ve bunun do\u011frudan yans\u0131mas\u0131 olan sosyolojik ger\u00e7ekli\u011fe tam anlam\u0131yla vak\u0131f m\u0131y\u0131z?\u201d<\/p>\n\n\n\n

Burada \u00f6zellikle, dikkat \u00e7ekmek isteti\u011fim husus ikinci soru ile ba\u011flant\u0131l\u0131…<\/p>\n\n\n\n

Bu noktada, \u00f6zellikle E\u011fitim Felsefesi, epistemoloji vb. alanlarda \u00e7al\u0131\u015fan ve d\u00fc\u015f\u00fcnce \u00fcreten ilgili ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve akademisyenlerin, bu sorunun ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fcne, bir genelleme yaparak ve ele\u015ftiri pay\u0131n\u0131 sakl\u0131 tutarak s\u00f6ylersek- \u015fu veya bu \u015fekilde tatmink\u00e2r cevaplar \u00fcrettiklerini s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n

Zaafiyet<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u00d6te yandan, sorunun ikinci alan\u0131n\u0131 te\u015fkil eden sosyolojik ger\u00e7ekli\u011fe dair b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ise, kayda de\u011fer bir a\u00e7\u0131\u011f\u0131n oldu\u011funu itiraf etmek gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n

Burada sorun, ya\u015fan\u0131lan \u00e7a\u011f\u0131n belirleyici egemen epistemolojisinin gizli\/a\u00e7\u0131k sek\u00fcler ve materyalist eksende oldu\u011fu s\u00f6ylemine kar\u015f\u0131l\u0131k, bu materyalizmin g\u00fcndelik ya\u015famda kar\u015f\u0131m\u0131za nas\u0131l \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131, ve bu yap\u0131n\u0131n ekonomiden sa\u011fl\u0131\u011fa, siyasetten e\u011fitime mikro d\u00fczeyde tekil bireyleri ve makro d\u00fczeyde, b\u00fct\u00fcn bir M\u00fcsl\u00fcman toplumu nas\u0131l etkiledi\u011fine dair analitik yakla\u015f\u0131m\u0131n eksikli\u011fi ile ilgilidir.<\/p>\n\n\n\n

\u00d6zellikle, burada kapitalizmin t\u00fcm vechesiyle toplumsal ya\u015fam\u0131n her alan\u0131na n\u00fcfuz etmi\u015f oldu\u011funu vurgulamak gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n

Bu noktada, epistemolojik ba\u011flamdan yola \u00e7\u0131karak, \u0130slami e\u011fitim alan\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fler ortaya koyan ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve akademisyenlerin, g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131n ger\u00e7ekli\u011fi ile y\u00fczle\u015fme konusunda \u00e7ekingen bir tutum geli\u015ftirmelerini sadece, epistemoloji gibi bir alanla me\u015fgul olmalar\u0131na ba\u011flayabilir miyiz?<\/p>\n\n\n\n

Burada var olan a\u00e7maz, yukar\u0131da dikkat \u00e7ekilen \u00e7evrelerin -gayet pop\u00fclerle\u015fmi\u015f olan- \u2018disiplinleraras\u0131l\u0131\u011fa\u2019 vurgu yapmalar\u0131na kar\u015f\u0131n, epistemeloji ile bunun do\u011frudan g\u00fcndelik ya\u015fama yans\u0131malar\u0131 olarak kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kan sosyolojik ger\u00e7eklikleri kapsaml\u0131 bir \u015fekilde de\u011ferlendiremediklerine i\u015faret ediyor. <\/p>\n\n\n\n

Ba\u011flam\u0131 biraz daha a\u00e7\u0131k\u00e7a ifade etmek gerekirse, burada temel vurgu, \u0130slami e\u011fitimin \u00f6znesi ve nesnesi konumundaki ki\u015filer\/\u00e7evreler yani, \u00f6\u011fretici kadrolar ile \u00f6\u011frencilerin, hakim oldu\u011fu vurgulanan materyalist epistemolojinin g\u00f6r\u00fcn\u00fcr y\u00fcz\u00fcn\u00fc te\u015fkil eden ba\u015fat kapitalist ili\u015fkiler a\u011f\u0131yla nas\u0131l y\u00fczle\u015ftik veya y\u00fczle\u015f\/e\/medikleriyle ilgilidir.<\/p>\n\n\n\n

Nihayetinde, \u0130slami e\u011fitim dedi\u011fimiz olgu, genel e\u011fitim olgusundan ve bu genel e\u011fitimin mevcut sosyal ger\u00e7ekli\u011finden yal\u0131t\u0131lm\u0131\u015f de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n

Bu durumda, genel itibar\u0131yla ve t\u00fcm s\u00fcre\u00e7leriyle e\u011fitimin g\u00fcn\u00fcm\u00fczde, \u2018insan yeti\u015ftirmeden\u2019 ziyade, t\u00fcm kurumlar\u0131yla i\u015f sekt\u00f6rlerine istihdam sa\u011flamaya y\u00f6nelik yap\u0131la\u015fmas\u0131 aras\u0131ndaki  do\u011frudan ve ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz ili\u015fki, \u0130slami e\u011fitimde yer alan \u00f6\u011fretici kadrolar ve \u00f6\u011frencilerin bu yap\u0131 i\u00e7erisinde nas\u0131l bir yer edindiklerini sorgulamay\u0131 gerektiriyor.<\/p>\n\n\n\n

Burada bir di\u011fer can al\u0131c\u0131 soru, ilgili ara\u015ft\u0131rmac\u0131 ve akademisyenlerin bilim alanlar\u0131 aras\u0131nda fark g\u00f6zetmeksizin \u0130slami e\u011fitimi t\u00fcm e\u011fitim t\u00fcrleriyle irtibatland\u0131rma, entegre etme d\u00fc\u015f\u00fcncesi ve \u00e7abalar\u0131n\u0131n \u015fu ya da bu \u015fekilde, \u201cnas\u0131l bir insan yeti\u015ftirmeliyiz?\u201d sorusuna cevap verirken, bu yeti\u015ftirilen bireylerin, i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131 olu\u015fturan ger\u00e7eklik alan\u0131nda, \u201ckime ve nas\u0131l hizmet ettikleri?\u201d sorgulamas\u0131n\u0131 yap\u0131p yapmad\u0131klar\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Bu tart\u0131\u015fma asl\u0131nda, \u0130slami e\u011fitim konusunun, t\u00fcm entellekt\u00fcel ve akademik yat\u0131r\u0131mlar\u0131 kadar, var olan \u00e7eli\u015fkileri ve a\u00e7mazlar\u0131yla birlikte temelde dinamik bir yap\u0131 arz etti\u011fini ortaya koyuyor. M\u00fcsl\u00fcman toplumlar i\u00e7in sorunun gayet \u00f6nemli oldu\u011funa ku\u015fku yok.<\/p>\n\n\n\n

Bununla birlikte, sorunu ele al\u0131r ve \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken g\u00fcn\u00fcn egemen ve belirleyici oldu\u011fu anla\u015f\u0131lan yap\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 eden yakla\u015f\u0131m\u0131n s\u00fcrece olumsuz etkisi olaca\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6z ard\u0131 etmemek gerekiyor.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay                                                                                                            03.11.2023 \u0130slami e\u011fitimin ne oldu\u011fu ve nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fi konusundaki tart\u0131\u015fmalar, d\u00fcn oldu\u011fu gibi bug\u00fcn de \u00f6nemini koruyor. Bu \u00f6nemin, kendilerini \u0130slam dinine ba\u011fl\u0131 hisseden bireyler ve toplumlar i\u00e7in, istisnas\u0131z bir \u015fekilde, kendinde ve do\u011fal bir s\u00fcre\u00e7ten kaynakland\u0131\u011f\u0131na \u015f\u00fcphe yok. Bu durumda, temelde, \u0130slam dini ile e\u011fitim ili\u015fkisi aras\u0131ndaki do\u011fal ve organik […]<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":4959,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":true,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,75],"tags":[],"class_list":["post-4958","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-sosyoloji-tarih"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4958","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4958"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4958\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4959"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4958"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4958"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4958"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}