{"id":3276,"date":"2020-05-09T13:36:53","date_gmt":"2020-05-09T13:36:53","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=3276"},"modified":"2020-05-09T13:37:40","modified_gmt":"2020-05-09T13:37:40","slug":"malezyada-iktidarin-mesruiyetsizligi-gundemi-illegality-of-the-political-power-in-malaysia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/malezyada-iktidarin-mesruiyetsizligi-gundemi-illegality-of-the-political-power-in-malaysia\/","title":{"rendered":"Malezya\u2019da iktidar\u0131n me\u015fruiyetsizli\u011fi g\u00fcndemi \/ Illegality of the political power in Malaysia"},"content":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay 27.09.2020<\/strong><\/p>\n

Bug\u00fcn 9 May\u0131s… Malezya\u2019da 61 y\u0131ll\u0131k k\u00f6kle\u015fmi\u015f siyasi yap\u0131n\u0131n, yani omurgas\u0131n\u0131 Birle\u015fik Malay Ulusal Organizasyonu (UMNO) olu\u015fturdu\u011fu Ulusal Cephe\u2019nin 8 May\u0131s 2018 tarihinde iktidar\u0131n\u0131 yitirmesinin ikinci y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fc…<\/p>\n

Halk\u0131n Adaleti Partisi (Partai Keadilan Rakyat<\/em>-PKR), Demokratik Eylem Partisi (Democratic Action Party<\/em>-DAP), Emanet Partisi (Amanah) ile Yerli Birlik Partisi\u2019nin (Parti Pribumi Bersatu<\/em>) olu\u015fturdu\u011fu Umut Koalisyonu\u2019nun elde etti\u011fi ba\u015far\u0131 siyasi me\u015fruiyeti, hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, moral de\u011ferleri ve sorumluluk olgusunu yeniden \u00fclke siyasetinin ve kamuoyunun g\u00fcndemine ta\u015f\u0131mas\u0131na ra\u011fmen, ge\u00e7ti\u011fimiz \u015eubat ay\u0131 sonunda ya\u015fanan sivil darbe bu s\u00fcreci akamete u\u011fratm\u0131\u015f durumda.<\/p>\n

Bununla birlikte, Covid-19 geli\u015fmesiyle ikinci pl\u00e2na itilen s\u00f6z konusu bu siyasi geli\u015fmeler yeniden g\u00fcndemde yer i\u015fgal etmeye ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n

Covid-19 mazereti<\/strong><\/p>\n

Malezya\u2019da \u015eubat ay\u0131 sonunda ya\u015fanan sivil darbenin ard\u0131ndan kurulan h\u00fck\u00fcmetin me\u015fruiyeti s\u0131nanmas\u0131 May\u0131s ay\u0131na ertelenmesi ve ard\u0131ndan gelen Covid-19 salg\u0131n\u0131 \u00fclkedeki siyasi belirsizli\u011fin \u00fczerini sis bulutu gibi kaplamaya yetti.<\/p>\n

\u015eu g\u00fcnlerde, covid-19 ile m\u00fccadelede mesafe kat edilmesiyle ve vaka oranlar\u0131nda azalma ile birlikte g\u00fcndemin yeniden siyasi me\u015fruiyet krizi olgusuna d\u00f6nmeye ba\u015fl\u0131yor.<\/p>\n

Bunun ilk emaraleri, sivil darbenin en \u00f6nemli ma\u011fdurlar\u0131ndan biri olan Dr. Mahathir Muhammed\u2019in 8 May\u0131s Cuma g\u00fcn\u00fc, meclis ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na verdi\u011fi dilek\u00e7e ile Federal Sultan olarak ba\u015fkakanl\u0131\u011fa atanan Muhyiddin Yasin\u2019in mecliste \u00e7o\u011funlu\u011fun deste\u011fine sahip olmad\u0131\u011f\u0131 iddias\u0131yla oylama talebinde bulunmas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n

Bu \u00f6nergede dikkat \u00e7eken husus \u00f6nergenin siyasi \u00f6znesi ve objesinin, yani Dr. Mahathir ve Muhyiddin Yasin\u2019in ayn\u0131 partiye mensup olmas\u0131. Dr. Mahathir\u2019in kurucusu oldu\u011fu Yerli Birlik Partisi de (Parti Pribumi Bersatu<\/em>), \u015eubat ay\u0131nda ya\u015fanan geli\u015fmeden etkilenmi\u015f ve hem ba\u015fbakanl\u0131ktan hem parti ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndan istifa eden Dr. Mahathir\u2019in yerine Muhyiddin Yasin alm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Burada, Dr. Mahathir\u2019in parti ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndan istifas\u0131n\u0131n ba\u015fka gerek\u00e7elere dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlamak gerekiyor. Dr. Mahathir, Umut Koalisyonu ile yollar\u0131n\u0131 ay\u0131rd\u0131ktan sonra, UMNO milletvekillerinin partiden ayr\u0131larak kendi saf\u0131na ge\u00e7ece\u011fi beklentisiydi. B\u00f6ylesi bir durum rasyonel temellere dayanmasa da, Dr. Mahathir\u2019in istifas\u0131n\u0131 ni\u00e7in b\u00f6ylesi bir karara dayand\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 herhalde daha sonra yaz\u0131lacak olan an\u0131lar\u0131ndan okuyaca\u011f\u0131z.<\/p>\n

Sivil darbe sonras\u0131nda olu\u015fan ve me\u015fruiyeti hen\u00fcz sa\u011flanamam\u0131\u015f yap\u0131y\u0131 sonland\u0131rma konusunda sadece Dr. Mahathir\u2019in giri\u015fimi bulunmuyor. Sabah Eyaleti \u015eafii Abdal\u2019\u0131n Dr. Mahathir\u2019in yeni bir h\u00fck\u00fcmet kurmak i\u00e7in \u00e7o\u011funlu\u011fa sahip oldu\u011fu yolundaki \u00f6nergesi ise meclis ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan reddedildi.<\/p>\n

Federal Sultan ve 43. Madde<\/strong><\/p>\n

Meclis ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 \u015eafii Abdal\u2019\u0131n \u00f6nerisini reddetme gerek\u00e7esi olarak ise, federal anayasan\u0131n 43. Maddesi\u2019ne g\u00f6nderme yap\u0131yor. Yani, ortada Federal Sultan\u2019\u0131n ba\u015fbakan atama yetkisi oldu\u011funa…<\/p>\n

Buna g\u00f6re, s\u00f6z konusu bu \u00f6nergenin Federal Sultan\u2019\u0131n ba\u015fbakan atama yetkisi ile \u00e7eli\u015fece\u011fine vurgu yap\u0131l\u0131yor. Bir ba\u015fka deyi\u015fle, bu durumda yeni bir ba\u015fbakan aday\u0131 \u00f6ne s\u00fcr\u00fclemeyece\u011fine dikkat \u00e7ekiliyor.<\/p>\n

Asl\u0131nda tam da bu mesele yani, Federal Sultan\u2019\u0131n neye dayanarak \u015eubat ay\u0131nda Muhyiddin Yasin\u2019i ba\u015fbakan olarak atad\u0131\u011f\u0131 sorusunun yeniden g\u00fcndeme gelmesine neden oluyor.<\/p>\n

Malezya siyasal ve toplumsal yap\u0131s\u0131n\u0131n do\u011fas\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, tabii bu sorunun y\u00fcksek sesle dile getirilmesini beklemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Ancak t\u0131pk\u0131 Dr. Mahathir ve \u015eafii Abdal\u2019\u0131n \u00f6nerge vermelerinde oldu\u011fu gibi, meclis \u00fczerinden siyasi me\u015fruiyeti sorunlu yap\u0131n\u0131n sorgulanmas\u0131 g\u00fcndeme getirilebiliyor.<\/p>\n

Dr. Mahathir\u2019e yak\u0131n isimlerden ve Sabah Eyaleti\u2019nin en g\u00fc\u00e7l\u00fc siyaset\u00e7isi konumundaki \u015eafii Abdal\u2019\u0131n bu \u00f6nergesi, en az\u0131ndan kamuoyu nezdinde mevcut siyasi yap\u0131ya y\u00f6nelik ele\u015ftirel tutumun geli\u015ftirilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan psikolojik bir \u00f6neme sahip.<\/p>\n

Ertelenen siyasi me\u015fruiyet<\/strong><\/p>\n

Ni\u00e7in bu g\u00fcne kadar \u00f6nerge verilmedi sorusu ise yine yukar\u0131da dikkat \u00e7ekilen siyasi me\u015fruiyetsizlik ile ilgili. Muhyiddin Yasin, meclisin 9 Mart\u2019ta yap\u0131lmas\u0131 beklenen oturumu May\u0131s ay\u0131na ertelemesi, Federal Sultan\u2019\u0131n hangi gerek\u00e7eyle onu ba\u015fbakan atad\u0131\u011f\u0131 sorusuyla yak\u0131ndan ba\u011flant\u0131l\u0131.<\/p>\n

Bu ertelemenin gerek\u00e7eleri aras\u0131nda, o d\u00f6nemki siyasi gerginli\u011fi sona erdirme, kamuoyundan gelecek olas\u0131 tepkileri erteleme ve hatta -iddialar dikkate al\u0131nacak olursa- var olmayan meclis deste\u011fini sa\u011flamaya y\u00f6nelik \u00e7abalar i\u00e7in zaman kazanma gibi nedenler de bulunuyor.<\/p>\n

S\u00f6z konusu atama \u00f6ncesinde Federal Sultan\u2019\u0131n baz\u0131 milletvekillerini saray\u0131nda a\u011f\u0131rlayarak \u2018yoklama\u2019 yapt\u0131\u011f\u0131 o g\u00fcnlerde g\u00fcndeme gelmi\u015fti. Bu yoklaman\u0131n ard\u0131ndan, Federal Sultan meclis \u00e7o\u011funlu\u011funun Muhyiddin Yasin\u2019i destekledi\u011fi sonucuna varm\u0131\u015f olmal\u0131 ki, ba\u015fbakan atamas\u0131n\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdi.<\/p>\n

Yerli Birlik Partisi\u2019nin (Parti Pribumi Bersatu<\/em>) eski lideri ve iki kez ba\u015fbakanl\u0131k yapm\u0131\u015f olan ve sivil darbecilerin \u201cestetik bir ameliyatla\u201d yerinden etti\u011fi Dr. Mahathir Muhammed siyasi m\u00fccadeleden vazge\u00e7mi\u015f de\u011fil.<\/p>\n

Dr. Mahathir, \u015eubat ay\u0131ndaki sivil darbeye kadar, partide yard\u0131mc\u0131s\u0131 konumundaki Muhyiddin Yasin\u2019in i\u00e7inde Federal Sultan, UMNO, PAS gibi geni\u015f bir \u2018Malay\u2019 koalisyonunun oldu\u011fu siyasi hareket kar\u015f\u0131s\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n

Ancak Dr. Mahathir\u2019in \u00e7eli\u015fkisi belki de tam da burada. 2018 May\u0131s se\u00e7imleri \u00f6ncesinde Umut Koalisyonu (Pakatan Harapan<\/em>-PH) ile yapt\u0131\u011f\u0131 anla\u015fmaya riayet ederek ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131 Enver \u0130brahim\u2019e b\u0131rakm\u0131\u015f olsayd\u0131 veya zaman\u0131 konusunda taraflar\u0131 ve de kamuoyunu rencide etmeyecek bir rasyonel a\u00e7\u0131klamada bulunmu\u015f olsayd\u0131, sivil darbenin \u00f6n\u00fc al\u0131nm\u0131\u015f olurdu.<\/p>\n

Malay birli\u011fi b\u00f6yle mi sa\u011flan\u0131r?<\/strong><\/p>\n

Sivil darbecilerin \u2018Malay birli\u011fi\u2019 iddias\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kmalar\u0131na kar\u015f\u0131n, ve \u00fclke siyasetini i\u00e7ine M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 da alacak \u015fekilde manip\u00fclasyonlara konu etmeleriyle bir \u00f6rneklik temsil etmediklerini birilerinin s\u00f6ylemesi gerekiyor.<\/p>\n

Malezya\u2019n\u0131n gerek i\u00e7inde bulundu\u011fu b\u00f6lge, gerek \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 i\u00e7erisinde edindi\u011fi yer bu \u00fclkedeki geli\u015fmelerin ulusal s\u0131n\u0131rlara hapsedilmi\u015f olamayaca\u011f\u0131n\u0131n kan\u0131t\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u00d6yle ki, 2018 May\u0131s\u2019\u0131nda ya\u015fanan ve 61 y\u0131ll\u0131k UMNO\u2019nun omurgas\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011fu Ulusal Cephe koalisyonu iktidar\u0131na son verilmesi, bu \u00fclkenin i\u00e7inde ya\u015fan\u0131lan \u015fartlara adaptasyon s\u00fcrecinin ba\u015flang\u0131c\u0131 kabul ediliyordu.<\/p>\n

Kendilerini \u2018Malaylar\u0131n\u2019 temsilcisi olarak g\u00f6ren kesimlerin \u00f6zellikle, iktidar ayg\u0131t\u0131 \u00fczerinden \u00fclkenin ekonomik yap\u0131la\u015fmas\u0131n\u0131 yozla\u015ft\u0131rmalar\u0131, salt Malayl\u0131l\u0131k olgusunu desteklemek ile \u00fczeri \u00f6rt\u00fclebilecek bir olgu de\u011fildir.<\/p>\n

Bu nedenle, Enver \u0130brahim 1990\u2019lar\u0131n sonundan itibaren \u201creform\u201d kavram\u0131n\u0131 g\u00fcndeme almak suretiyle Malezya toplumunun toplumsal ve siyasal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcne taraf oldu\u011funu ortaya koymu\u015ftu.<\/p>\n

\u015eubat ay\u0131nda ya\u015fayan sivil darbeden bu yana ya\u015fanan geli\u015fmelere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, temelde bu reform s\u00f6ylemini prati\u011fe ge\u00e7irme konusunda ad\u0131mlar atan Umut Koalisyonu\u2019nun ne denli siyasal bir hakl\u0131l\u0131k ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 anla\u015f\u0131lacakt\u0131r.<\/p>\n

Se\u00e7menin karar\u0131n\u0131n hi\u00e7e say\u0131lmak suretiyle iktidar\u0131 al a\u015fa\u011f\u0131 etme bi\u00e7iminden, kabineyi tesis etmeye ve bug\u00fcne kadar ad\u0131na politikalar denilen kararlara kadar kurumsal bir nizamdan ve otoriteden yoksunlu\u011fun ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 ya\u015fan\u0131yor.<\/p>\n

Enver \u0130brahim\u2019in yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada \u00fclke siyasal ya\u015fam\u0131nda olan biteni \u00e7ok a\u00e7\u0131k ve net bir \u015fekilde, \u201chalk\u0131n karar\u0131n\u0131 hi\u00e7e sayma\u201d ba\u011flam\u0131nda demokratik bir s\u00f6yleme m\u00fcracaatla ortaya koymas\u0131 dikkatle izlenmesi gereken bir hususa i\u015faret etmektedir.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 09.05.2020 Bug\u00fcn 9 May\u0131s… Malezya\u2019da 61 y\u0131ll\u0131k […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":3277,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,27],"tags":[],"class_list":["post-3276","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-malezya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3276","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3276"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3276\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3277"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3276"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3276"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3276"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}