{"id":2169,"date":"2017-10-27T12:27:29","date_gmt":"2017-10-27T12:27:29","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=2169"},"modified":"2017-10-27T12:27:30","modified_gmt":"2017-10-27T12:27:30","slug":"marawiden-geriye-ne-kaldi-what-left-from-marawi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/marawiden-geriye-ne-kaldi-what-left-from-marawi\/","title":{"rendered":"Marawi\u2019den geriye ne kald\u0131? \/ What left from Marawi?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mehmet Ozay 02.11.2017<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Filipinler\u2019in g\u00fcneyinde Mindanao Adas\u0131\u2019n\u0131n \u00f6nemli \u015fehirlerinden Marawi\u2019de 23 May\u0131s\u2019da ba\u015flayan ve be\u015f ayd\u0131r s\u00fcren \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n ge\u00e7en Pazartesi g\u00fcn\u00fc sona erdi\u011fi a\u00e7\u0131kland\u0131. Bir grup ter\u00f6ristin \u015fehri ele ge\u00e7irmek amac\u0131yla ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 \u2018istila\u2019n\u0131n be\u015f ay sonra bitmesiyle art\u0131k \u201cMarawi\u2019den geriye ne kald\u0131?\u201d sorusunu sorabiliriz. Ve bununla birlikte, Moro\u2019dan ba\u015flayarak kendini sorumlu hisseden herkesin sormas\u0131 ve bu soruya cevap bulmas\u0131 gerekiyor. Tabii ki bununla, \u00f6ncelikle de b\u00f6lge m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 ile b\u00f6lgeyle ilgilenen her \u00fclkenin ve her kurumun dikkatle e\u011filmesi gereken bir konuya i\u015faret etti\u011fimize ku\u015fku yok.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6ncelikle \u015fu hususu a\u00e7\u0131k se\u00e7ik ortaya koymakta fayda var. Marawi istilas\u0131, g\u00f6r\u00fcn\u00fcr ve g\u00f6r\u00fcnmesi istenen nedenler ne olursa olsun, asl\u0131nda Moro bar\u0131\u015f\u0131na vurulmu\u015f bir darbedir. Bu darbenin izlerinin ge\u00e7en be\u015f ayl\u0131k s\u00fcre zarf\u0131nda ne kadar fark edildi\u011fi ise bir ba\u015fka konu. Ancak, Moro m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n bu geli\u015fmeden en \u00f6nemli zarar\u0131 g\u00f6ren kitle oldu\u011funa da \u015f\u00fcphe yok. Ve bu giri\u015fimin hedefinde bizzat onlar\u0131n, yani Moro halk\u0131n\u0131n oldu\u011funun sembolik g\u00f6stergesi ise, i\u015fin ba\u015f\u0131ndan bu yana k\u00fcresel medyan\u0131n g\u00fcndeme ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 Marawi\u2019deki cami g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fc oldu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Filipinler savunma bakan\u0131 ge\u00e7en Pazartesi g\u00fcn\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, be\u015f ay\u0131n sonunda b\u00f6lgedeki \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n sona erdi\u011fini il\u00e2n etti. Ve bunu bir ba\u015far\u0131 olarak, hem de G\u00fcneydo\u011fu Asya topraklar\u0131nda malum ter\u00f6r yap\u0131s\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fcn al\u0131nm\u0131\u015f olmas\u0131 olarak g\u00fcndeme getirdi. Bunun bir ba\u015far\u0131ya m\u0131, yoksa ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131n geldi\u011fi noktaya m\u0131 i\u015faret etti\u011fi konusu tart\u0131\u015fmaya a\u00e7\u0131k. Hatta ve hatta bunun bir son mu, yoksa bir ba\u015flang\u0131\u00e7 m\u0131 oldu\u011fu da b\u00f6lgeyle ilgili yaz\u0131l\u0131p \u00e7izilenlerde g\u00f6z ard\u0131 edilmeyen bir husus.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Filipinler\u2019de askeri istihbarat\u0131n b\u00fcy\u00fck bir a\u00e7\u0131\u011f\u0131 olarak yorumlanan bu istila giri\u015fimine kar\u015f\u0131l\u0131k, savunma bakan\u0131, b\u00f6lge \u00fclkeleriyle i\u015fbirli\u011finin \u00fcr\u00fcn\u00fc bir zafere ula\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi \u00e7eli\u015fkili a\u00e7\u0131klamalar birbirini izliyor. Ayn\u0131 zamanda, bu \u00e7eli\u015fkilere bizzat Malezya savunma bakan\u0131n\u0131n 27 Temmuz\u2019da yapt\u0131\u011f\u0131, \u201cMarawi\u2019de ne olup bitiyor haberimiz yok\u201d\u00a0 tarz\u0131nda s\u00f6ylemi ve Filipinler h\u00fck\u00fcmetinden a\u00e7\u0131klama talep etti\u011fi demeciyle tan\u0131k olmu\u015ftuk. \u0130stihbarat ve g\u00fcvenlik a\u011f\u0131n\u0131n zaafiyetinin bir di\u011fer aya\u011f\u0131n\u0131 ise, be\u015f ay boyunca isyanc\u0131lar\u0131n lojistik destek almaks\u0131z\u0131n hayatta kalamayacaklar\u0131 ve silahl\u0131 m\u00fccadeleyi s\u00fcrd\u00fcr\u00fcmeyecekleriyle ilintilidir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6te yandan, b\u00f6lge \u00fclkelerinin olas\u0131 bir ter\u00f6r giri\u015fimi konusunda, bir s\u00fcredir birbiriyle \u00e7eli\u015fti\u011fi izlenimi veren yakla\u015f\u0131mlar\u0131 ter\u00f6r konusunun b\u00f6lgede hakk\u0131yla ele al\u0131nabildi\u011fine dair \u015f\u00fcpheler uyand\u0131r\u0131yor. Bir ada \u00fclkesi s\u00fcrekli bu konudaki uyar\u0131lar\u0131n\u0131 ve \u2018duyumlar\u0131n\u0131\u2019 g\u00fcndeme ta\u015f\u0131rken, b\u00f6lgenin en b\u00fcy\u00fck \u00fclkesi ise Ortado\u011fu\u2019dan d\u00f6nen ter\u00f6re bula\u015fm\u0131\u015f bireylere kar\u015f\u0131 mevcut yasalar gere\u011fi izlemeden ba\u015fka yapacak bir \u015fey olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemesi \u00e7eli\u015fkilerin en g\u00f6r\u00fcn\u00fcr yan\u0131n\u0131 olu\u015fturuyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu noktada, dikkat \u00e7ekilmesi gereken husus, Mindanao-Moro M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u0131n 2014 y\u0131l\u0131nda ula\u015ft\u0131klar\u0131 bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131n\u0131n hayata ge\u00e7irilememi\u015f olmas\u0131 ve yeni devlet ba\u015fkan\u0131 Rodrigo Duterte\u2019nin bu konuda ayak diremesinin b\u00f6lgede istenmeyen unsurlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na \u015fu veya bu \u015fekilde zemin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 unutmamak gerekir. Ba\u015fkan Duterte, 2015 y\u0131l\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada Bangsamoro Bar\u0131\u015f Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131 \u2018\u00e7\u0131lg\u0131nca bir giri\u015fim\u2019 olarak de\u011ferlendirmekten geri durmam\u0131\u015f, bunun yerine daha se\u00e7imlerden \u00f6nce \u00fclkenin federalizmle y\u00f6netilmesi d\u00fc\u015f\u00fcncesi \u00e7er\u00e7evesinde bir siyasi \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc Moro halk\u0131na do\u011frudan ve dolayl\u0131 \u00f6nerdi\u011fine tan\u0131k olmu\u015ftuk.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ancak federalizme dayal\u0131 bir y\u00f6netim \u015feklinin, Moro halk\u0131n\u0131n ve siyasi temsilcilerinin talep etti\u011fi haklar\u0131 ne kadar kar\u015f\u0131lay\u0131p kar\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 da bir ba\u015fka sorun. Nihayetinde 2014 y\u0131l\u0131 anla\u015fmas\u0131 Morolular\u0131 kendi kendilerini y\u00f6netebilme ve b\u00f6lgenin sosyo k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131la\u015fmas\u0131nda yeni bir s\u00fcrece girilmesi ve ekonomi y\u00f6netiminde de s\u00f6z sahibi olmalar\u0131na olanak tan\u0131yor(du).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Marawi istila giri\u015fiminin bug\u00fcn geride b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 son derece somut ger\u00e7ek ise b\u00f6lgenin bu en \u00f6nemli \u015fehrinin en az\u0131ndan bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn alt ve \u00fcst yap\u0131s\u0131n\u0131n tar\u00fcmar olmas\u0131d\u0131r. Be\u015f ay boyunca, \u015fehir halk\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn -ki resmi rakamlara g\u00f6re yetmi\u015f bini a\u015f\u0131yor- evlerini terk ederek \u00fclke s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 kamplar\u0131nda ya\u015fam s\u00fcrmek zorunda kalkas\u0131n\u0131n getirdi\u011fi sosyo-psikolojik ve ekonomik sorunlar\u0131 da kay\u0131plar hanesine eklemek gerekir. Manila y\u00f6netiminin Marawi \u015fehrinde ya\u015fanan bu kaosu, sosyo-ekonomik \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcn alt\u0131nda nas\u0131l kalkaca\u011f\u0131 ise, h\u00fck\u00fcmetin \u015fu a\u015famada bir ba\u015fka zorunlu m\u00fccadele alan\u0131na i\u015faret ediyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Son bir bu\u00e7uk y\u0131ld\u0131r \u00e7e\u015fitli vesilelerle tan\u0131k olundu\u011fu \u00fczere, ba\u015fkan Duterde bu sefer de bir pervas\u0131zl\u0131k g\u00f6stererek ulu orta \u00e7\u0131k\u0131p, Marawi\u2019nin yeniden ayaklar\u0131 \u00fczerinde durabilmesi i\u00e7in \u0130slam \u00fclkeleri ve ilintili kurumlar\u0131 sorumlu tutmas\u0131na \u015fa\u015f\u0131rmayaca\u011f\u0131z. Yap\u0131lan ilk a\u00e7\u0131klamalarda, \u015fehrin nas\u0131l bir yap\u0131lanmaya ve nas\u0131l bir b\u00fct\u00e7eye ihtiya\u00e7 duyaca\u011f\u0131 konusunda da kafalar\u0131n ve hesaplamalar\u0131n net olmad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u00d6yke ki, \u015fehrin yeniden imar\u0131 vb. \u00e7al\u0131\u015fmalar i\u00e7in daha \u00f6nce ilan edilen yakla\u015f\u0131k bir milyor dolarl\u0131k b\u00fct\u00e7enin yerine \u2018yanl\u0131\u015f yapm\u0131\u015f\u0131z\u2019 yakla\u015f\u0131k y\u00fcz milyon dolar gerekiyor denmesi de ciddiyetsizlik ifadesi olmaktan \u00f6te bir anlam ta\u015f\u0131m\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bat\u0131\u2019dan Do\u011fu\u2019ya geli\u015fen ter\u00f6r s\u00fcre\u00e7lerinde M\u00fcsl\u00fcman toplumlar\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131klar\u0131 tehditler, bu tehditleri anlama ve de\u011ferlendirme, bunlar kar\u015f\u0131s\u0131nda ulusal, b\u00f6lgesel ve hatta k\u00fcresel bir \u00f6n alman\u0131n ortaya konulamam\u0131\u015f olmas\u0131 da -maalesef \u00f6yle g\u00f6z\u00fck\u00fcyor ki, a\u00e7\u0131lan bo\u015fluklar\u0131 \u015fu veya bu yap\u0131lanmalar\u0131n doldurmas\u0131 \u015feklinde tezah\u00fcr ediyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00f6lgede olup biteni Moro M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 ba\u011flam\u0131nda ele almakta fayda var. Nihayetinde Marawi, Mindanao Adas\u0131\u2019nda tarihsel olarak var olan ve en az\u0131ndan son bir y\u00fczy\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7te fiziki, k\u00fclt\u00fcrel ve siyasi varl\u0131klar\u0131na kastedilmi\u015f bir toplumun \u00f6nemli yerle\u015fim yerlerinden biri. 1970\u2019li y\u0131llardan bu yana b\u00f6lgede s\u00fcren ve tarihi ve rasyonel temelleri olan bir m\u00fccadele sonunda 2014 y\u0131l\u0131nda elde edilen bar\u0131\u015f\u0131n ard\u0131ndan, ge\u00e7en May\u0131s ay\u0131nda ortaya \u00e7\u0131ka\/rt\u0131la\/n Marawi istilas\u0131n\u0131n birbiriyle \u00e7eli\u015fti\u011fine ku\u015fku yok. Bu noktada, Moro halk\u0131n\u0131n siyasi temsilcileri, Manila y\u00f6netimi ve k\u00fcresel bar\u0131\u015fa destek sa\u011flama y\u00f6n\u00fcnde tavr\u0131 olanlar\u0131n Mindanao sorununu var\u0131lan bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde giri\u015fimde bulunmalar\u0131nda fayda var.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 28.10.2017 Filipinler\u2019in g\u00fcneyinde Mindanao Adas\u0131\u2019n\u0131n \u00f6nemli \u015fehirlerinden [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":2170,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[62,6],"tags":[],"class_list":["post-2169","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-bangsamoro-filipinler","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2169","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2169"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2169\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2170"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2169"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2169"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2169"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}