{"id":2100,"date":"2017-08-11T16:11:04","date_gmt":"2017-08-11T16:11:04","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=2100"},"modified":"2017-08-11T16:11:04","modified_gmt":"2017-08-11T16:11:04","slug":"kuzey-kore-krizinde-aseanin-tavri-aseans-approach-towards-north-korea-crisis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/kuzey-kore-krizinde-aseanin-tavri-aseans-approach-towards-north-korea-crisis\/","title":{"rendered":"Kuzey Kore krizinde ASEAN\u2019\u0131n tavr\u0131 \/ ASEAN\u2019s approach towards North Korea Crisis"},"content":{"rendered":"

Mehmet Ozay 02.11.2017<\/strong><\/p>\n

Filipinler 2-8 A\u011fustos g\u00fcnlerinde, ASEAN d\u00f6nem ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda May\u0131s ay\u0131nda yap\u0131lan toplant\u0131dan sonra, ikinci \u00f6nemli toplant\u0131ya ev sahipli\u011fi yapt\u0131. 8 A\u011fustos ASEAN\u2019\u0131n kurulu\u015funun ellinci y\u0131l\u0131 olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla ayr\u0131 bir \u00f6nem ta\u015f\u0131yordu. ASEAN d\u0131\u015fi\u015fleri bakanlar\u0131;\u00a0 ASEAN ile \u00c7in, ABD, Japonya gibi diyalog orta\u011f\u0131 \u00fclkelerle yap\u0131lan toplant\u0131lar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, Asean b\u00f6lge forumu (ABF) \u00e7er\u00e7evesinde 27 \u00fclke temsilcisinin biraraya geldi\u011fi toplant\u0131, birli\u011fi k\u00fcresel g\u00fcndemin ilk s\u0131ralar\u0131na ta\u015f\u0131d\u0131.<\/p>\n

Bu toplant\u0131lar, ASEAN\u2019\u0131n b\u00f6lgesel bir kurumla\u015fman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda belki de kendi d\u0131\u015f\u0131ndaki g\u00fc\u00e7lerin yo\u011fun katk\u0131lar\u0131yla bug\u00fcn k\u00fcresel bir nitelik kazanm\u0131\u015f durumda. So\u011fuk Sava\u015f\u2019\u0131n hakim oldu\u011fu bir d\u00f6nemde, 1961 y\u0131l\u0131nda \u00fc\u00e7 \u00fclke yani Malezya, Tayland ve Filipinler\u2019le ba\u015flayan ve ad\u0131na ASA denilen birlik ASEAN\u2019\u0131n temellerini olu\u015fturuyordu. Birli\u011fin hedefinde ise, b\u00f6lgede bar\u0131\u015f\u0131 sa\u011flamak bulunuyordu. Bununla birlikte, geni\u015f \u00e7er\u00e7evede bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ba\u015fta Endonezya olmak \u00fczere Filipinler, Vietnam, Kambo\u00e7ya, Laos, gibi \u00fclkelerde o d\u00f6nem bir tehdit unsuru kabul edilen kom\u00fcnist partileri ve bu ideolojinin yay\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc alma gibi ideolojik bir yakla\u015f\u0131m arz ediyordu. Kom\u00fcnist partiler ve uzant\u0131lar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve yayg\u0131nla\u015fma e\u011filimleri, 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda b\u00f6lgede egemenli\u011fi \u0130ngiltere\u2019den devr alan ABD\u2019nin kom\u00fcnizme \u00f6n durma giri\u015fiminin bir ifadesiydi.<\/p>\n

Kuzey Kore g\u00fcndemli toplant\u0131lar<\/strong><\/p>\n

D\u0131\u015fi\u015fleri bakanlar\u0131 toplant\u0131lar\u0131 ASEAN\u2019\u0131n kendi i\u00e7 ili\u015fkileri ve b\u00f6lgesel geli\u015fmeleriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 bir durum arz ederken, ABF kat\u0131l\u0131mc\u0131 \u00fclke say\u0131s\u0131ndaki art\u0131\u015f dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda b\u00f6lgenin k\u00fcresel bir \u00f6nem arz etti\u011fine vurgu yap\u0131yor. Uzun bir s\u00fcre sonra toplant\u0131larda, ilk defa G\u00fcney \u00c7in Denizi sorunu d\u0131\u015f\u0131nda bir ba\u015fka konu yani Kuzey Kore tehdidi damgas\u0131n\u0131 vurdu.<\/p>\n

\n

Son birka\u00e7 ayda Kore Yar\u0131madas\u0131 merkezli h\u0131zla geli\u015fen ve de\u011fi\u015fen g\u00fcndem, ASEAN d\u0131\u015fi\u015fleri bakanlar\u0131 toplant\u0131s\u0131n\u0131, oldu\u011fundan \u00e7ok daha \u00f6nemli hale getirdi. Daha toplant\u0131 \u00f6ncesi yap\u0131lan \u00e7e\u015fitli a\u00e7\u0131klamalarda ortaya kondu\u011fu \u00fczere g\u00fcndeme Kuzey Kore sorunu damga vurmas\u0131 s\u00fcpriz olmad\u0131. Bu anlamda, Cumartesi g\u00fcn\u00fc yap\u0131lan ASEAN d\u0131\u015fi\u015fleri bakanlar\u0131 toplant\u0131s\u0131nda Kuzey Kore y\u00f6netimini ele\u015ftirilirken, BM kararlar\u0131na riayet etmesi isteniyordu. Bununla birlikte, Kuzey Kore\u2019yi hedef alan a\u00e7\u0131klama, ASEAN resmi bildirgesi i\u00e7erisinde yer verilmedi, aksine ondan ba\u011f\u0131ms\u0131z bir a\u00e7\u0131klamayla g\u00fcndeme getirildi.<\/p>\n

A\u00e7\u0131klamada Kuzey Kore y\u00f6netiminden, ABF\u2019de \u00f6ng\u00f6r\u00fclen b\u00f6lge bar\u0131\u015f\u0131n\u0131n sa\u011flanarak s\u00fcreklilik kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 ve b\u00f6lgede dostluk ve kalk\u0131nmaya katk\u0131 yapmas\u0131 gibi y\u00f6n\u00fcndeki taleplerin s\u0131raland\u0131. Kuzey Kore\u2019nin yan\u0131 s\u0131ra, Japonya ve G\u00fcney Kore\u2019nin de ABF olu\u015fumunda yer ald\u0131klar\u0131 hat\u0131rland\u0131\u011f\u0131nda, bug\u00fcne kadar Kuzey Kore\u2019nin tehditvari \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda kayda de\u011fer bir tepki vermemi\u015f olan ASEAN\u2019dan b\u00f6ylesi bir a\u00e7\u0131klaman\u0131n gelmesi anlaml\u0131yd\u0131.<\/p>\n

ABD\u2019nin beklentileri<\/strong><\/p>\n

ASEAN\u2019\u0131n Kuzey Kore\u2019yle ilgili a\u00e7\u0131klamas\u0131, ABD eksenli bir y\u00f6nelim olarak de\u011ferlendirilebilirse de, ABD bu a\u00e7\u0131klamay\u0131 yeterince \u2018sert\u2019 bulmad\u0131. Kald\u0131 ki, ABD d\u0131\u015fi\u015fleri bakan\u0131 Rex Tillerson, baz\u0131 \u00fcye \u00fclkelerden Kuzey Kore\u2019yle olan ili\u015fkilerini daha da azaltmalar\u0131n\u0131 istemesi, ASEAN i\u00e7erisinde Kuzey Kore sorununun farkl\u0131 de\u011ferlendirildi\u011fi intiba\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131kart\u0131yor.<\/p>\n

\u00c7in y\u00f6netiminin isee, \u015fu anki g\u00fcvenlik konjonkt\u00fcr\u00fcnde ASEAN\u2019\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131na pek de itiraz etmeyece\u011fi ortada. Ancak bu d\u0131\u015fsal fakt\u00f6rlerin \u00f6tesinde, ASEAN\u2019\u0131n Kuzey Kore tehdidini ciddiye almas\u0131 gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc, Kuzey Kore\u2019nin geli\u015ftirmekte oldu\u011fu f\u00fczelerin ASEAN i\u00e7erisinde herhangi bir \u00fclkeyi hedef almayaca\u011f\u0131n\u0131n garantisi oldu\u011fu s\u00f6ylenemez. Ge\u00e7en \u015eubat ay\u0131nda Malezya\u2019da ya\u015fanan kimyasal sald\u0131r\u0131 sonras\u0131nda Kuzey Kore-Malezya ili\u015fkileri gerginle\u015fmesi buna bir \u00f6rnek te\u015fkil ediyor.<\/p>\n

DEA\u015e tehdidi <\/strong><\/p>\n

Asya-Pasifikte ba\u015fl\u0131ca g\u00fcndem maddesi Kuzey Kore Yar\u0131madas\u0131\u2019ndaki geli\u015fmeler olsa da, toplant\u0131lar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fclkede, yani Filipinler\u2019de kendini DEA\u015e\u2019la \u00f6zde\u015fle\u015ftiren bir grubun iki ayd\u0131r devam eden eylemlerinin g\u00f6sterdi\u011fi ter\u00f6r olaylar\u0131 da ciddi bir g\u00fcvenlik sorunu. Ancak bu konuda kamuoyuna yans\u0131yan herhangi bir geli\u015fme olmad\u0131\u011f\u0131ndan hareketle, ter\u00f6r tehdidi kar\u015f\u0131s\u0131nda siyasi ve askeri i\u015fbirli\u011finin g\u00fcndem de olmay\u0131\u015f\u0131 da, ASEAN i\u00e7in ba\u015fl\u0131ba\u015f\u0131na bir handikap.<\/p>\n

Toplant\u0131lar \u00f6ncesinde Malezya savunma bakan\u0131 Hi\u015fam\u00fcddin H\u00fcseyin Onn, Manila y\u00f6netimi ASEAN\u2019a bu geli\u015fme hakk\u0131nda bilgi vermeli demesi bile bug\u00fcne \u00fcye \u00fclkeler nezdinde bir ad\u0131m dahi at\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Malezya ve Singapur\u2019un Marawi \u015fehrini terk eden veya halen b\u00f6lgede ya\u015fayan halka y\u00f6nelik insani yard\u0131m \u00e7abas\u0131, ortada apa\u00e7\u0131k duran ter\u00f6r hadisesinin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc konusunda bir \u00e7aba anlam\u0131 ta\u015f\u0131m\u0131yor.<\/p>\n

B\u00f6lgesel g\u00fc\u00e7 olman\u0131n \u015fartlar\u0131<\/strong><\/p>\n

Bu durumda, ASEAN\u2019\u0131n b\u00f6lgesel bir siyasi g\u00fc\u00e7 olarak ortaya \u00e7\u0131kma e\u011filimlerini i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir mi? Siyaset bilimcilerin bir \u00fclkenin veya blo\u011fun b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 olmas\u0131nda ekonomik geli\u015fmi\u015flik d\u00fczeyiyle kurduklar\u0131 ba\u011flant\u0131 bu anlamda ASEAN\u2019da tezah\u00fcr edip etmedi\u011fi sorgulanmaya a\u00e7\u0131k. Tabii bu noktada, \u2018g\u00fc\u00e7\u2019 konseptini destekleyen belki de en \u00f6nemli unsurlardan biri olan askeri g\u00fc\u00e7 yap\u0131lanmas\u0131n\u0131n ASEAN\u2019da bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131 da \u00fczerinde durulmay\u0131 hak ediyor.<\/p>\n

Her ne kadar, \u00fcyelerinin \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc, ekonomileri s\u00fcrekli geli\u015fme g\u00f6steren \u00fclkelerden olu\u015fsa da, bu ekonomik g\u00fc\u00e7 ne herhangi bir \u00fclkeyi ASEAN i\u00e7erisinde liderlik konumuna ta\u015f\u0131yor, ne de bir b\u00fct\u00fcn olarak ASEAN Asya-Pasifik b\u00f6lgesinde ve k\u00fcresel ili\u015fkilerde kayda de\u011fer bir liderlik rol\u00fc ortaya koyabiliyor.<\/p>\n

ASEAN s\u00f6zle\u015fmesindeki \u2018\u00fcye \u00fclkelerin i\u00e7 i\u015flerine kar\u0131\u015fmama\u2019 kural\u0131 dahi, bu anlamda blok i\u00e7erisinde bile siyasi ele\u015ftiri, sorgulama s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131n \u00f6zenle \u00e7izildi\u011fini ve bir pragmatik bir yap\u0131n\u0131n hakimiyetinin \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc en az\u0131ndan son elli y\u0131ldaki uygulamalarda ortada. Bu noktada, siyasi bir birlik oldu\u011fu iddia edilen ASEAN\u2019\u0131n hangi idealler \u00e7er\u00e7evesinde \u00f6r\u00fcnt\u00fclendi\u011fi ve bu anlamda b\u00f6lge ve k\u00fcresel sorunlar\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda nas\u0131l ve ne \u00f6l\u00e7\u00fcde katk\u0131da bulundu\u011fu da sorgulan\u0131r hale geliyor.<\/p>\n

Yeni i\u015fbirli\u011fi platformlar\u0131<\/strong><\/p>\n

Blok \u00fcyesi \u00fclkelerin birinde ya\u015fanan siyasi geli\u015fmelere veya soruna bir ba\u015fka \u00fclkenin kar\u0131\u015f\/a\/mamas\u0131na y\u00f6nelik ele\u015ftiriler de yok de\u011fil. \u00d6zellikle ASEAN\u2019\u0131 h\u00fck\u00fcmet ba\u015fkanlar\u0131 kul\u00fcb\u00fc olmaktan \u00e7\u0131karmak ve akademi, sivil toplum, d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015flar\u0131, medya vb. olu\u015fumlar\u0131n daha aktif rol ald\u0131\u011f\u0131 interaktif bir blok hayalini ger\u00e7ekle\u015ftirme konusunda \u00e7aba g\u00f6steren ki\u015fi ve kurumlar\u0131n g\u00fcndeme getirdikleri \u00f6nemli hususlar\u0131n ba\u015f\u0131nda yukar\u0131da zikredilen \u2018i\u00e7 i\u015flerine kar\u0131\u015fmama\u2019 maddesi geliyor.<\/p>\n

Elli y\u0131l sonra ASEAN, son d\u00f6nemde ya\u015fanan k\u00fcresel ekonomik durgunlu\u011fa ra\u011fmen, ekonomileri s\u00fcrekli b\u00fcy\u00fcyen \u00fclkelere ev sahipli\u011fi yap\u0131yor. Bu y\u0131l ba\u015f\u0131ndan itibaren ekonomi blo\u011fu haline gelen ASEAN\u2019da, \u00fcye \u00fclkelerin ekonomilerinin birbirine daha \u00e7ok kenetlenmesi hedefleniyor. Bu \u00e7er\u00e7evede sadece h\u00fck\u00fcmetler aras\u0131 i\u015fbirli\u011fini de\u011fil, alt\u0131 y\u00fcz milyonu bulan b\u00f6lge n\u00fcfusunu \u00e7e\u015fitli platformlarda i\u015fbirli\u011fine kap\u0131 aralayacak politikalar\u0131n g\u00fcndeme gelmesi bekleniyor.<\/p>\n

http:\/\/aa.com.tr\/tr\/analiz-haber\/kuzey-kore-krizinde-aseanin-tavri\/882303<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a011.08.2017 Filipinler 2-8 A\u011fustos g\u00fcnlerinde, ASEAN d\u00f6nem […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":2101,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,6],"tags":[],"class_list":["post-2100","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-asya-pasifik","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2100","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2100"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2100\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2101"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2100"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2100"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2100"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}