{"id":1977,"date":"2017-05-09T00:56:08","date_gmt":"2017-05-09T00:56:08","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=1977"},"modified":"2017-05-09T00:56:08","modified_gmt":"2017-05-09T00:56:08","slug":"asean-30-zirvesi-ve-bolgesel-degisimler-30th-anniversary-of-asean-and-regional-changes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/asean-30-zirvesi-ve-bolgesel-degisimler-30th-anniversary-of-asean-and-regional-changes\/","title":{"rendered":"ASEAN 30. Zirvesi ve b\u00f6lgesel de\u011fi\u015fimler \/ 30th Anniversary of ASEAN and Regional Changes"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mehmet Ozay 02.11.2017<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu y\u0131l ASEAN d\u00f6nem ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fcten Filipinler 28-29 Nisan g\u00fcnlerinde ba\u015fkent Manila\u2019da 30. ASEAN genel zirvesine ev sahipli\u011fi yapt\u0131. Bu y\u0131l, ayn\u0131 zamanda ASEAN\u2019\u0131n kurulu\u015funun ellinci y\u0131l\u0131 olmas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla bu zirve bir ba\u015fka anlam ifade ediyor. Zirvenin, \u201cDe\u011fi\u015fim Ortakl\u0131\u011f\u0131 ve D\u00fcnya\u2019yla B\u00fct\u00fcnle\u015fme\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 temas\u0131, birli\u011fin \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde iki farkl\u0131 ve yeni a\u00e7\u0131l\u0131m\u0131na dikkat \u00e7ekiyor. \u201cDe\u011fi\u015fim ortakl\u0131\u011f\u0131\u201d, birli\u011fin bir de\u011fi\u015fim s\u00fcreci ya\u015fad\u0131\u011f\u0131na ve bunu \u00fcye \u00fclkelerin tamam\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla ger\u00e7ekle\u015ftirilmesine vurgu yaparken, \u201cD\u00fcnyayla b\u00fct\u00fcnle\u015fme\u201d, ASEAN\u2019\u0131n b\u00f6lgesel bir birlik olman\u0131n \u00f6tesinde, geli\u015fmekte olan \u015fartlar \u00e7er\u00e7evesinde k\u00fcresel bir akt\u00f6r olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n yollar\u0131n\u0131n arand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00f6lgesel ve k\u00fcresel anlamda kayda de\u011fer bir ge\u00e7i\u015f d\u00f6nemi ya\u015fan\u0131rken, s\u00f6z konusu zirve hem ev sahibi Filipinler hem\u00a0 ASEAN \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Filipinler devlet ba\u015fkan\u0131 yakla\u015f\u0131k bir y\u0131l \u00f6nce ba\u015fkanl\u0131k koltu\u011funa oturmas\u0131ndan k\u0131sa bir s\u00fcre ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 uyu\u015fturucu \u00e7eteleri ve kullan\u0131c\u0131lar\u0131na y\u00f6nelik politikalar\u0131na destek aray\u0131\u015f\u0131nda olurken, ASEAN ba\u011flam\u0131nda da, Kore Yar\u0131madas\u0131\u2019nda neredeyse eli kula\u011f\u0131nda olan s\u0131cak \u00e7at\u0131\u015fma kar\u015f\u0131s\u0131nda neler yap\u0131labilece\u011fi g\u00fcndemde \u00f6nemli bir yer i\u015fgal etti. Bu iki konunun yan\u0131 s\u0131ra, \u00c7in y\u00f6netiminin G\u00fcney \u00c7in Denizi politikalar\u0131nda, bu devasa denizin y\u00fczde 90\u2019\u0131na y\u00f6nelik egemenlik iddias\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, Spratly Adalar\u0131 \u00e7evresindeki suni adalar \u00fczerinde hangarlar, u\u00e7u\u015f pisti, radarlar\u0131 da i\u00e7eren sivil ve askeri ama\u00e7l\u0131 in\u015fa faaliyetlerine devam etmesi \u00fcyeler aras\u0131nda ortak bir politika belirlenememesinde ba\u015fat rol oynamaya devam etti. Bu durum, ASEAN ile \u00c7in aras\u0131ndaki kayda de\u011fer ticari ve yat\u0131r\u0131m ili\u015fkilerine ve bunun geli\u015ftirilmesine y\u00f6nelik politikalara ra\u011fmen, b\u00f6lgede g\u00fcvenlik politikalar\u0131n\u0131n en \u00f6n s\u0131rada yer almas\u0131 anlam\u0131 ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Her ASEAN zirvesi b\u00f6lgesel sorunlar g\u00fcndeme geldi\u011finde, d\u00f6nem ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fcten devletin ve k\u0131smen de olsa, bu devletin \u2018ard\u0131ndaki\u2019 k\u00fcresel g\u00fcc\u00fcn belirleyicili\u011fi dikkat ge\u00e7iyor. Daha \u00f6nce Kambo\u00e7ya ve Laos zirvelerinde g\u00f6zlemlenen husus, Filipinler\u2019deki zirvede de kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na dair g\u00fc\u00e7l\u00fc emareler yok de\u011fil. Ba\u015fkan Duterte\u2019nin zirveden birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, G\u00fcney \u00c7in Denizi konusunda \u201c\u00c7in\u2019le kim ba\u015fedebilir ki?\u201d diyerek konuyu has\u0131r alt\u0131 etme \u00e7abas\u0131 i\u00e7erisindeydi. Oysa bir \u00f6nceki devlet ba\u015fkan\u0131 Benigno Aquino y\u00f6netimi, 2013 y\u0131l\u0131nda \u00c7in\u2019le teritoryal anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 uluslararas\u0131 tahkim mahkemesine ta\u015f\u0131m\u0131\u015f ve mahkeme Filipinler lehine karar vermi\u015fti. Duterte y\u00f6netimi ise, bug\u00fcn bu konuyu ulusal d\u0131\u015f politikas\u0131n\u0131n g\u00fcndeminden \u00e7\u0131kart\u0131\u011f\u0131 gibi, bu yakla\u015f\u0131m\u0131 ASEAN i\u00e7erisinde de s\u00fcrd\u00fcrmeye \u2018g\u00f6n\u00fcll\u00fc\u2019 g\u00f6z\u00fck\u00fcyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ancak ayn\u0131 Duterte, zirvenin son g\u00fcn\u00fc yani Cumartesi yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada ise, \u201cASEAN b\u00f6lgesinde anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n uluslararas\u0131 kurallar \u00e7er\u00e7evesinde halledilmesi gerekti\u011fi\u201d y\u00f6n\u00fcndeki a\u00e7\u0131klamas\u0131 ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 boyunca yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7eli\u015fkili a\u00e7\u0131klamalar\u0131na bir yenisini eklemekten ba\u015fka bir anlam ifade etmiyor. Ba\u015fkan Duterte\u2019nin yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalardan bir di\u011feri ise, \u201cher \u00fclkenin egemenlik haklar\u0131na sayg\u0131\u201d \u00e7er\u00e7evesini g\u00fcndeme ta\u015f\u0131mas\u0131 oldu. Bu a\u00e7\u0131klaman\u0131n ard\u0131nda, Duterte\u2019nin ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ilk g\u00fcnlerinden itibaren uygulamaya koydu\u011fu uyu\u015fturucu \u00e7eteleriyle m\u00fccadelesi kar\u015f\u0131s\u0131nda uluslararas\u0131 \u00e7evreler nezdinde maruz kald\u0131\u011f\u0131 ele\u015ftirilere bir set \u00e7ekme, \u00f6te yandan b\u00f6lge \u00fclkelerinden destek aray\u0131\u015f\u0131 bulunuyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zirvenin a\u00e7\u0131l\u0131\u015f konu\u015fmas\u0131n\u0131 yapan Malezya ba\u015fbakan\u0131 Necib bin Rezzak ise, g\u00fcndemi ekonomik kalk\u0131nm\u0131\u015fl\u0131k ve adil payla\u015f\u0131m \u00fczerinden belirlemeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Ba\u015fbakan Necib konu\u015fmas\u0131nda ekonomik geli\u015fmenin toplumun t\u00fcm kesimlerini kapsaman\u0131n\u0131n \u00f6nemine dikkat \u00e7ekerken, bununla Malezya\u2019n\u0131n \u2018ba\u015far\u0131s\u0131na\u2019 g\u00f6nderme yap\u0131yordu. Ba\u015fbakan bu konu\u015fmas\u0131yla, bu y\u0131l yap\u0131lacak genel se\u00e7imler i\u00e7in kendi kamuoyuna mesaj g\u00f6nderirken, bir yandan da ASEAN \u00fcye \u00fclkelerindeki ekonomik dengesizli\u011fin \u2018radikalizme\u2019 yol a\u00e7ma tehlikesini g\u00fcndeme ta\u015f\u0131d\u0131. Bu mesaj\u0131n do\u011frudan hedefi ise ku\u015fku yok ki, Filipinler\u2019di. Tarihsel olarak Luzon Adas\u0131\u2019nda Manila merkezli bir geli\u015fmeye konu olan ekonomik yap\u0131, t\u00fcm \u00e7abalara ra\u011fmen kalk\u0131nman\u0131n meyvelerini di\u011fer adalarda alabildi\u011fini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bu \u00e7er\u00e7evede, 2010-2015 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda gayri safi milli has\u0131lan\u0131n \u00fc\u00e7te ikisinin Manila ve \u00e7evresinde ger\u00e7ekle\u015fmesi, bu konuda maalesef bir \u2018devaml\u0131l\u0131k\u2019 oldu\u011funu ortaya koyuyor. Mindanao ve \u00e7evre adalardaki M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n s\u00f6m\u00fcrgecilik d\u00f6nemi m\u00fccadeleleri bir yana, modern Filipinler devletinde ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k ve\/ya \u00f6zerklik taleplerinin arkas\u0131nda di\u011fer baz\u0131 \u00e7ok temel nedenlerin yan\u0131 s\u0131ra ekonomik geri kalm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n da bir fakt\u00f6r olarak yer ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Sadece M\u00fcsl\u00fcman kitleler de\u011fil, \u00fclkenin de\u011fi\u015fik b\u00f6lgelerindeki adalarda topraks\u0131z k\u00f6yl\u00fclerin m\u00fccadeleleri, kom\u00fcnist partisinin ye\u015ferip b\u00fcy\u00fcmesi, kendilerini \u2018yerli\u2019 olarak tan\u0131mlayan kitlelerin verdikleri \u2018haklar m\u00fccadelesinde\u2019 de bu husus g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zirvede ele al\u0131nan konular\u0131n ba\u015f\u0131nda gelen, Kore Yar\u0131madas\u0131\u2019ndaki gerginli\u011fin ASEAN topraklar\u0131nda s\u0131cak bir geli\u015fmeden ziyade, ekonomi ve ticaret a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 etkisi ile \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n do\u011furaca\u011f\u0131 bir g\u00f6\u00e7 dalgas\u0131na nedeniyle \u00f6nemle takip ediliyor. Bu nedenle, b\u00f6lgede giderek yakla\u015fmakta olan \u00e7at\u0131\u015fma ortam\u0131 sadece Yar\u0131maday\u0131 de\u011fil, d\u00fcn oldu\u011fu gibi bug\u00fcn de ekonomileri d\u0131\u015f yat\u0131r\u0131mlarla \u015fekillenmi\u015f ASEAN \u00fcye \u00fclkelerini de sarsacak boyutlar i\u00e7ermesi nedeniyle yer ald\u0131. Ba\u015fkan Duterte, Yar\u0131mada\u2019da s\u0131cak geli\u015fmeyi engelleme ad\u0131na Duterte ABD\u2019yi Kuzey Kore\u2019nin oyununa gelmemesi yolundaki uyar\u0131s\u0131 \u00f6nemliydi. Ancak Duterte, Kuzey Kore\u2019nin bu f\u00fczelerle bi\u00e7imlendirdi\u011fi \u2018oyunu\u2019 bug\u00fcnk\u00fc hale getirirken, yan\u0131 ba\u015f\u0131ndaki kom\u015fusu \u00c7in\u2019in ne gibi katk\u0131s\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve s\u0131cak bir \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n e\u015fi\u011finin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 bug\u00fcnlerde \u00c7in\u2019in nas\u0131l bir \u2018yap\u0131c\u0131 rol\u2019 \u00fcstlenebilece\u011fini ise g\u00fcndeme almad\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">ASEAN\u2019\u0131 tedirgin eden konular\u0131n bir di\u011feri ise serbest ticaret anla\u015fmalar\u0131yd\u0131. G\u00fcvenlik olgusu ile ekonomik ili\u015fkilerin at ba\u015f\u0131 gitti\u011fi b\u00f6lgede ABD\u2019de yeni ba\u015fkan Donald Trump\u2019\u0131n, \u201cTrans Pasifik \u0130\u015fbirli\u011fi Anla\u015fmas\u0131\u201dn\u0131 (TPPA) rafa kald\u0131rmas\u0131 sonras\u0131nda yeni aray\u0131\u015flar\u0131 da beraberinde getirmi\u015fti. Ge\u00e7en y\u0131l 2.5 trilyon dolar\u0131 bulan birli\u011fin gayri safi has\u0131las\u0131, ASEAN\u2019\u0131n ekonomik b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ortaya koyarken, birli\u011fin genel sekreteri Le Luong Minh\u2019in de a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, d\u00fcnyan\u0131n \u00f6nde gelen g\u00fc\u00e7leri ve ekonomi bloklar\u0131 taraf\u0131ndan ASEAN cazip bir \u2018partner\u2019 olmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Bu \u00e7er\u00e7evede, ABD\u2019nin bo\u015faltt\u0131\u011f\u0131 alan\u0131 \u00c7in\u2019in doldurmas\u0131 kadar, bu s\u00fcre\u00e7te \u00c7in\u2019e mahkum olmama ad\u0131na ASEAN\u2019da bir gayretinde oldu\u011fu s\u00f6ylenebilir. ABD\u2019nin \u015fimdilik \u2018kaybetmi\u015f\u2019 g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc ticareti i\u015fbirli\u011finde ASEAN bir birlik olarak kendi aralar\u0131nda serbest ticareti geli\u015ftirmenin yollar\u0131n\u0131 ar\u0131yor. Bunun en \u00f6nemli arac\u0131 ise, birli\u011fin bu y\u0131l ba\u015f\u0131 itibar\u0131yla ekonomik i\u015fbirli\u011fini hayata ge\u00e7irmi\u015f olmas\u0131 olu\u015fturuyor. ASEAN, ayn\u0131 zamanda b\u00f6lgesel i\u015fbirli\u011finde \u00f6ne \u00e7\u0131kmaya haz\u0131rlanan \u00c7in\u2019le \u2018B\u00f6lgesel Kapsaml\u0131 Ekonomik Ortakl\u0131k\u2019 (RCEP) \u00e7er\u00e7evesinde g\u00f6r\u00fc\u015fmelere devam ediyor. TPPA\u2019n\u0131n yerini almas\u0131 ve 16 \u00fcyeli olmas\u0131 beklenen RCEP\u2019de taraflar aras\u0131nda \u015fu ana kadarki g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde, 15 ba\u015fl\u0131ktan ikisi \u00fczerinde anla\u015fma sa\u011flanmas\u0131 yava\u015f, ancak emin ad\u0131mlar at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zirvenin ana temas\u0131 olan, \u201cDe\u011fi\u015fik Ortakl\u0131\u011f\u0131 ve D\u00fcnya\u2019ya B\u00fct\u00fcnle\u015fme\u201d \u00e7er\u00e7evesinde de g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, ASEAN\u2019\u0131n bir de\u011fi\u015fime ihtiya\u00e7 oldu\u011fu bir s\u00fcredir zaten tart\u0131\u015fma konusu. Birli\u011fin ekonomik i\u015fbirli\u011fi anla\u015fmas\u0131na ra\u011fmen, siyasi bir b\u00fct\u00fcn olarak varl\u0131k g\u00f6stermemesi \u00fcye \u00fclkelerde ilgili \u00e7evrelerden ele\u015ftirilere neden oluyor. Bu anlamda ASEAN s\u00f6zle\u015fmesindeki, \u201c\u00fcye \u00fclkelerin birbirlerinin i\u00e7 i\u015flerine kar\u0131\u015fmamas\u0131\u201d y\u00f6n\u00fcndeki madde s\u00fcrekli bir engel olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00d6te yandan, ASEAN, G\u00fcney \u00c7in Denizi sorunu gibi b\u00f6lgeselden k\u00fcresele evrilen sorun ba\u011flam\u0131nda, \u00c7in gibi k\u00fcresel bir g\u00fcc\u00fc kar\u015f\u0131s\u0131na al\u0131p almama gibi bir ikilemle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. Bu noktada, ellinci y\u0131l\u0131na ula\u015fan birlik i\u00e7erisinde liderlik konusunun s\u00fcr\u00fcncemede b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 da, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve belirleyici siyasi mesajlar verilmesine mani oluyor. ASEAN\u2019\u0131n bir lider \u00fclke \u00e7\u0131kart\/a\/mam\u0131\u015f olmas\u0131, asl\u0131nda \u00fcye \u00fclkelerin tek tek kendi ulusal politikalar\u0131ndaki istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n da bir g\u00f6stergesi. Bu noktada \u00f6ne \u00e7\u0131kan iki \u00fclkesiyle ilgili k\u0131sa bir de\u011ferlendirme yapmakta fayda var.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ekonomik b\u00fcy\u00fckl\u00fck bak\u0131m\u0131ndan \u00fcye \u00fclkeler aras\u0131nda ilk s\u0131rada bulunan Endonezya\u2019da siyaset d\u00fcnyas\u0131n\u0131n alabildi\u011fine par\u00e7al\u0131 yap\u0131 arz ediyor. Kimilerinin g\u00f6rmezden geldi\u011fi, aralar\u0131nda asker ve polisin de bulundu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde g\u00fc\u00e7l\u00fc bir intiba uyand\u0131ran ve ba\u015fkent valilik se\u00e7imlerine kadar n\u00fcfuz eden \u00e7ok akt\u00f6rl\u00fc i\u00e7 siyaset ba\u011flam\u0131 ASEAN\u2019\u0131n do\u011fal lideri konumunda g\u00f6r\u00fclen bu \u00fclkeyi liderlik makam\u0131na ta\u015f\u0131mas\u0131 beklenemez. Ekonomik geli\u015fmi\u015flik noktas\u0131nda ikinci s\u0131radaki Tayland bulunuyor. Ancak modern d\u00f6nemde sadece yar\u0131-tanr\u0131 Kral\u0131yla de\u011fil, darbeleriyle de me\u015fhur \u00fclkesi Tayland, siyasi bir model olarak kendi halk\u0131na bir umut vaad etmedi\u011fi ve \u00fclkenin g\u00fcneyinde Patani\u2019de sava\u015f halinin varl\u0131\u011f\u0131 gibi nedenlerle ASEAN i\u00e7erisinde bir liderlik profili sergilemekten \u00e7ok uzak. 2014 y\u0131l\u0131nda darbeden bu yana cunta rejimiyle idare edilen, anayasa \u00fczerindeki tart\u0131\u015fmalar\u0131 halen devam eden, i\u00e7 politikada ise g\u00fc\u00e7l\u00fc bir halk deste\u011fine sahip muhalefet hareketiyle sorunlar\u0131n\u0131 a\u015famam\u0131\u015f, demokratikle\u015fme ile ilgili s\u00fcreci \u2018zamana yayan\u2019 ve bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda kral dan\u0131\u015fma kurulu-ordu-Bangkok zenginleri i\u015fbirli\u011finde y\u00f6netimi elinde tutan bir yap\u0131 bulunuyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu noktada, ciddi bir liderlik sorunu ya\u015fayan birli\u011fin, \u201cd\u00fcnyayla b\u00fct\u00fcnle\u015fme\u201d olgusunu hem teori hem pratik olarak g\u00fcndeme ta\u015f\u0131mas\u0131n\u0131n da zorlu\u011fu ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Kald\u0131 ki, ASEAN s\u00f6zle\u015fmesinin revizyona ihtiyac\u0131 oldu\u011fu uzmanlarca g\u00fcndeme getirildi\u011fi bir ortamda, \u2018k\u00fcresel yap\u0131 i\u00e7erisinde ciddi bir akt\u00f6r olma konusunda hedefleri tutturmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Ge\u00e7en y\u0131l tan\u0131k olundu\u011fu \u00fczere, bir yandan ABD \u00f6te yandan Rusya\u2019n\u0131n ASEAN liderlerini kendi \u00fclkelerinde konuk etmeleri, \u00c7in\u2019le G\u00fcney \u00c7in Denizi sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc konusundaki tart\u0131\u015fmalarda birlik i\u00e7erisinde \u2018birli\u011fi yans\u0131tan\u2019 bir g\u00f6r\u00fc\u015f ortakl\u0131\u011f\u0131n\u0131n yoksunlu\u011fu, ASEAN\u2019\u0131n nas\u0131l ve ne \u015fekilde bir k\u00fcresel akt\u00f6r olabilece\u011fi konusunda ciddi kayg\u0131lara neden oluyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Zaten ev sahibi devlet ba\u015fkan\u0131 Duterte de, zirveden birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce yapt\u0131\u011f\u0131 bir a\u00e7\u0131klamada, \u201cG\u00fcney \u00c7in Denizi anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00fcndeme alman\u0131n gere\u011fi yok. \u00c7in\u2019e bask\u0131 yapmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil\u201d tarz\u0131nda bir yakla\u015f\u0131m sergileyerek hem d\u00f6nem ba\u015fkan\u0131 Filipinler hem de birli\u011fin bu can al\u0131c\u0131 meseleyi bir kez daha has\u0131r alt\u0131 etme y\u00f6nelimini ortaya koyuyor. Ba\u015fkan Duterte\u2019nin bu a\u00e7\u0131klamas\u0131, liderlik konumunda olabilecek iki \u00fclkeyle ilgili yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z de\u011ferlendirmenin, bir bak\u0131ma Filipinler nezdinde de ayn\u0131 a\u00e7mazlar i\u00e7erdi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.haberiyat.com\/haber-yorum\/asean-30-zirvesi-ve-bolgesel-degisimler\">http:\/\/www.haberiyat.com\/haber-yorum\/asean-30-zirvesi-ve-bolgesel-degisimler<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a001.05.2017 Bu y\u0131l ASEAN d\u00f6nem ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":1978,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,6],"tags":[],"class_list":["post-1977","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-asean","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1977","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1977"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1977\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1978"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1977"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1977"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1977"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}