{"id":1955,"date":"2017-04-03T12:24:37","date_gmt":"2017-04-03T12:24:37","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=1955"},"modified":"2017-04-03T12:24:37","modified_gmt":"2017-04-03T12:24:37","slug":"asya-pasifikde-din-devlet-iliskileri-religion-state-relations-in-asia-pacific","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/asya-pasifikde-din-devlet-iliskileri-religion-state-relations-in-asia-pacific\/","title":{"rendered":"Asya-Pasifik\u2019de Din-Devlet \u0130li\u015fkileri \/ Religion-State Relations in Asia-Pacific"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mehmet Ozay 02.11.2017 <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bat\u0131\u2019n\u0131n kahir ekseriyetiyle sek\u00fcler bir anlay\u0131\u015fla y\u00f6netilti\u011fi ve bunu d\u00fcnyan\u0131n de\u011fi\u015fik co\u011frafyalar\u0131na \u00e7e\u015fitli ara\u00e7larla ihra\u00e7 etti\u011fi iddialar\u0131na ra\u011fmen, Asya-Pasifik b\u00f6lgesinde sadece toplum ve din de\u011fil siyaset ve din ili\u015fkileri de g\u00fcndemde yer i\u015fgal etmeye devam ediyor. Bu \u00e7er\u00e7evede, 23 Mart 2015\u2019de vefat eden ve agnostic g\u00f6r\u00fc\u015fleriyle tan\u0131nan Singapur\u2019un kurucu ba\u015fbakan\u0131 ve ulusal \u2018ak\u0131l babas\u0131\u2019 Lee Kuan Yew\u2019dan Nobel \u00f6d\u00fcll\u00fc Su \u00c7i\u2019nin Burma milliyet\u00e7ili\u011fi ile budizmi birbirine eklemlemi\u015f memleketi Myanmar\u2019a, Tayland\u2019\u0131n yar\u0131 tanr\u0131 krallar\u0131ndan Malezya\u2019n\u0131n \u2018sembolik\u2019 sultanlar\u0131na de\u011fin b\u00f6lge \u00fclkelerinde din-devlet ili\u015fkisi capcanl\u0131 bir tezah\u00fcr arz ediyor. Herbiri kendi ba\u015f\u0131na bir ara\u015ft\u0131rma konusu olmaya aday b\u00f6lge \u00fclkelerinde aras\u0131ndan baz\u0131lar\u0131n\u0131 ele almak suretiyle, din-devlet ili\u015fkisine dair bir fikir vermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u015fu hususlar\u0131 g\u00fcndeme getirmekte fayda var.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Budist Burma Az\u0131nl\u0131klara kar\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Son d\u00f6nemde kar\u015f\u0131m\u0131za Budist Burma etnik \u00e7o\u011funluk ve bunun uzant\u0131s\u0131 olan Myanmar devletinin Arakanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlara y\u00f6nelik politikalar\u0131 ile \u00e7at\u0131\u015fmac\u0131 boyutuyla g\u00fcndeme gelse de, b\u00f6lgedeki di\u011fer \u00fclkeler de de siyaset-din ili\u015fkisi \u00f6nem arz ediyor. Myanmar\u2019la ba\u015flam\u0131\u015fken, tabii Myanmar h\u00fck\u00fcmetinin hem kayna\u011f\u0131 hem destek\u00e7isi oldu\u011fu budist Burma toplumuna bir \u2018sorumlulu\u011fu\u2019 olarak kabul etti\u011fi anla\u015f\u0131lan Arakanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlara ya\u015fam hakk\u0131 tan\u0131mama meselesinin \u00f6tesinde, bizatihi budizmin kendisinden ilham alan bir siyaset ve toplum anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 hakim k\u0131lmay\u0131 \u00f6ncellendi\u011fi anla\u015f\u0131l\u0131yor. Uzun y\u0131llar Bat\u0131da e\u011fitim g\u00f6rm\u00fc\u015f, ya\u015fam\u0131\u015f ve bu anlamda sek\u00fcler siyaset ve toplum e\u011filimlerine a\u015fina oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclebilecek Nobel \u00d6d\u00fcll\u00fc Suu Kyi dahi \u00fclkesinde uzun d\u00f6nem ev hapsinden sonra kazand\u0131\u011f\u0131 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc siyasi mecraya ta\u015f\u0131yarak demokrasi konusunda ad\u0131mlar atsa da yerle\u015fik Budism-siyaset ili\u015fkisinden ne kendini soyutlayabilmi\u015f ne de bu alanda toplumsal esnekli\u011fi toplumsal d\u00fczeyde bir siyasi proje olarak hayata ge\u00e7irebilmi\u015ftir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ge\u00e7en y\u0131l sonbahardan itibaren G\u00fcney Kore\u2019de siyasi istikrara k\u00f6k s\u00f6kt\u00fcren geli\u015fmenin oda\u011f\u0131nda da bir t\u00fcr dini inan\u00e7-ya\u015fam ili\u015fkisinin yer al\u0131yor. Devlet Ba\u015fkan\u0131 Park Geun-hyu\u2019\u0131n daha ilk gen\u00e7lik y\u0131llar\u0131na kadar uzanan ve o d\u00f6nem \u2018hamisi\u2019 konumundaki yeni y\u00fczy\u0131l H\u0131ristiyan tarikatlar\u0131ndan birinin lideri konumundaki Choi Tae-min\u2019le ili\u015fkisi, aradan y\u0131llarda \u2018ailevi\u2019 bir boyuta b\u00fcr\u00fcnd\u00fc. Park ile neredeyse ayn\u0131 ya\u015flarda oldu\u011fu anla\u015f\u0131lan Choi Soon-sil\u2019in herhangi bir siyasi yetkisi ve konumu bulunmamakla birlikte, devlet ba\u015fkan\u0131 makam\u0131na n\u00fcfuz edebilmesi ve bu n\u00fcfuzunun bir etkisi olarak \u00fclkenin \u00f6nde gelen i\u015f d\u00fcnyas\u0131ndan \u2018fon\u2019 dev\u015firmesi, gene bir dini boyutun siyasetle ili\u015fkisi olarak kar\u015f\u0131l\u0131k buluyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">G\u00fcney Kore\u2019de devlet ba\u015fkan\u0131 Park Geun-hye\u2019nin yak\u0131n arkada\u015f\u0131 ve gayri resmi dan\u0131\u015fman\u0131\u00a0Choi Soon-sil\u2019in devlet belgelerine eri\u015fimi ve \u00fclkenin \u00f6nde gelen uluslararas\u0131 firmalar\u0131n\u0131n fonlar\u0131n\u0131 ki\u015fisel \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in kullanmas\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131yla \u00fclkede siyasi istikrar ve toplumsal huzur darbe ald\u0131. Ekim ay\u0131 sonlar\u0131ndan itibaren giderek artan kitlesel g\u00f6steriler, 1987 y\u0131l\u0131nda d\u00f6nemin askeri rejimine kar\u015f\u0131 sergilenen tepkilerden sonraki en geni\u015f kat\u0131l\u0131ml\u0131 eylemler olmas\u0131yla dikkati \u00e7ekti. Ba\u015fkan Park, g\u00f6sterilerin ba\u015flang\u0131c\u0131nda \u2018yap\u0131lan yanl\u0131\u015flar\u0131\u2019 kabul ederken kendisi istifa etmek yerine, olu\u015fan siyasi krizi atlatmak ad\u0131na en yak\u0131n dan\u0131\u015fmanlar\u0131n\u0131n ve adalet bakan\u0131n\u0131n istifas\u0131n\u0131 kabul etmekle yetindi. Ancak bu istifalar toplumsal tepkinin durulmas\u0131 bir yana, daha da alevlenmesine sebep oldu. Bu geli\u015fmenin salt bir arkada\u015fl\u0131k ili\u015fkisinin \u00f6tesinde ait olunan dini yap\u0131n\u0131n\/inanc\u0131n veya ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n g\u00fcncel politik uygulamalara etkisi olarak okumak gerekir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Liberal ekonomi \u00c7in\u2019de dini \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere kap\u0131 aralam\u0131yor<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sadece b\u00f6lgenin de\u011fil, d\u00fcnyan\u0131n g\u00fcndeminde her g\u00fcn yer i\u015fgal eden \u00c7in\u2019in siyasi rejim olarak kendini \u2018kom\u00fcnist\u2019 idejoloi ile tan\u0131mlamas\u0131na ra\u011fmen, ekonomide alabildi\u011fine liberal bir seyir takip eden s\u00fcre\u00e7ler sonras\u0131nda din ve dini kurumlarla ili\u015fkisinde kayda de\u011fer bir geli\u015fmenin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek g\u00fc\u00e7. Bu siyasi\/ideolojik etikete ra\u011fmen, \u00c7in halk\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fcn\u00fc \u2018ateist\u2019 kabul etmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bu anlamda, 1949 y\u0131l\u0131nda siyasi rejim olarak kom\u00fcnizmle 1949 y\u0131l\u0131nda resmen tan\u0131\u015fan \u00c7in\u2019de halk\u0131n kahir ekseriyetinin atalar dini, budizm, konf\u00fc\u00e7yanizm gibi do\u011fu dinlerinin bir c\u00fcmlesinin yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 yan\u0131nda, M\u00fcsl\u00fcman Uygurlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda \u00c7in k\u00f6kenli m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, katolik ve protestan mezheplerine mensup H\u0131ristiyanlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 da s\u00f6z konusu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ancak Pekin h\u00fck\u00fcmetinin dini gruplar\u0131 \u2018sivil toplum\u2019 yap\u0131lar\u0131 \u015feklinde alg\u0131lad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir g\u00f6stergesi olarak veya dini gruplar\u0131n bu siyasi rejimde alan a\u00e7ma ad\u0131na kendilerini \u2018sivil toplumcu\u2019 olarak sergileme \u00e7abalar\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k olarak, \u00c7in y\u00f6netimi yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 yasalarla dini gruplar\u0131n faaliyetlerine s\u0131n\u0131rlama getirmekte bir beis g\u00f6rmemi\u015fti. \u00d6rne\u011fin, ge\u00e7en y\u0131l Nisan ay\u0131nda sivil toplum kurulu\u015flar\u0131yla ilgili yeni bir d\u00fczenlemeye gidilerek \u00fclkede faaliyet g\u00f6steren yedi bini a\u015fk\u0131n kurumun yeniden kayd\u0131 g\u00fcndeme gelmi\u015fti. Aralar\u0131nda dini cemaatlerin de bulundu\u011fu sivil toplum olu\u015fumlar\u0131, bu \u00e7er\u00e7evede daha s\u0131k\u0131 bir denetime tabii tutulmas\u0131 ve \u00c7in toplumu \u00fczerinde n\u00fcfuz sava\u015flar\u0131na mani olunmas\u0131n\u0131 hedefliyor. Liberal ekonominin geli\u015fmesine paralel olarak, liberal bir siyasi rejim ve toplum yap\u0131s\u0131 \u00fcretece\u011fini ve bu anlamda, t\u0131pk\u0131 Bat\u0131 \u00fclkelerinde oldu\u011fu haliyle dini cemaat ve gruplara \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler bah\u015fedilece\u011fi alg\u0131s\u0131, teorisi ve prati\u011fine \u00c7in\u2019de hen\u00fcz rastlanm\u0131yor. Kald\u0131 ki, M\u00fcsl\u00fcman Uygurlar, Budist Tibetliler \u00f6rne\u011finde oldu\u011fu \u00fczere, Pekin y\u00f6netiminin iki farkl\u0131 dini yap\u0131 sergileyen iki \u00f6zerk b\u00f6lge \u00fczerindeki siyasi ve askeri bask\u0131s\u0131n\u0131 sonuna kadar hissettirmekten de geri durmuyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Kutsal Kral Adulyadef<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00f6lgenin darbelerle an\u0131lan \u00fclkesi Tayland Krall\u0131\u011f\u0131\u2019nda neredeyse \u00fc\u00e7 nesil d\u00fcnya kamuoyunun ad\u0131n\u0131 zaman zaman duydu\u011fu, son d\u00f6nemde ise hastal\u0131\u011f\u0131 ile g\u00fcndeme gelmi\u015f olan ve 13 Ekim 2016 tarihinde vefat eden Bhumibol Adulyadef sadece bir \u2018kral\u2019 de\u011fildi. Aksine kendisine yar\u0131 tanr\u0131 h\u00fcviyeti atfedilen \u2018kutsal\u2019 bir \u015fahsiyetti. Budist Tayland halk\u0131n\u0131n bir \u2018ibadet\u2019 \u015fevkiyle \u00f6n\u00fcnde yere kapand\u0131\u011f\u0131 kral\u0131n bir s\u00f6z\u00fcn\u00fcn iki edilmemesi, sadece toplumsal de\u011fil \u00fclke politikalar\u0131yla da ba\u011flant\u0131l\u0131 bir y\u00f6ne sahipti. Kral Adulyadef, ba\u015fkanl\u0131k etti\u011fi \u2018Kraliyet Dan\u0131\u015fma Konseyi\u2019 sembolik olman\u0131n \u00f6tesinde \u00fclke siyasal ve toplumsal vechesini belirleyen kararlara imza atan ve bu anlamda meclisin \u00fczerinde i\u015flev g\u00f6ren \u00f6nemli bir organd\u0131. \u00d6yle ki, on alt\u0131 ki\u015fiden olu\u015fan Dan\u0131\u015fma Meclisi\u2019nin eski asker ve b\u00fcrokratlardan olu\u015fmas\u0131 ve bu grubun \u00fclke sivil y\u00f6netimi ve de ordu \u00fczerindeki ba\u015fat konumlar\u0131 siyasal g\u00fcndemi ve gelecek projelerini belirlemede birincil konuma getiriyordu. Bu anlamda, 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131ndan bu yana \u00fclkenin darbelere maruz kalmas\u0131 ve 2014 darbesinden bu g\u00fcne kadar ge\u00e7en s\u00fcrede de yakinen tan\u0131k olundu\u011fu \u00fczere darbe sonralar\u0131nda darbeci generallerin \u00fcniformalar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131kart\u0131p sivil giysilerle yukardan a\u015fa\u011f\u0131ya hiyerar\u015fik atamalarla h\u00fck\u00fcmetleri ve b\u00fcrokrasiyi \u015fekillendirmelerinin ku\u015fkusuz ki Dan\u0131\u015fma Konseyi\u2019nden ba\u011f\u0131ms\u0131z oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu anlam\u0131yla Tayland\u2019da 1932 y\u0131l\u0131nda \u2018monar\u015fi\u2019 kurumuna y\u00f6nelik darbeye ra\u011fmen, monar\u015fi bu anlamda Kral Adulyadef zamanla monar\u015fi kurumunun maruz kald\u0131\u011f\u0131 \u2018yaralar\u0131 sararak\u2019 yeniden siyasal ve toplumsal ya\u015famda etkinli\u011fini ortaya koymaya ba\u015flad\u0131. Tabii ya\u015fanan darbenin d\u00f6nemin getirdi\u011fi \u00f6zellikle d\u0131\u015f fakt\u00f6rlerin etkisine tabi bir y\u00f6n\u00fc oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. Bu anlamda, Kral Adulyadef\u2019in yaralar\u0131 sararken, halk\u0131n kahir ekseriyetince de makbul say\u0131lmas\u0131 yukar\u0131da ifade edilen ve en az\u0131ndan 234 y\u0131ll\u0131k ge\u00e7mi\u015fi olan \u00c7akri Hanedanl\u0131\u011f\u0131 ba\u011flam\u0131nda ifade etmek gerekirse, Tay Budist inanc\u0131 ile kral aras\u0131ndaki kutsal ili\u015fkiye tekab\u00fcl eder.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Tabii, Tayland ba\u011flam\u0131nda \u00fclkenin g\u00fcneyinde Patani Malaylar\u0131n\u0131n ahvalinin de yukar\u0131da k\u0131saca dikkat \u00e7ekilen geli\u015fmelerden ba\u011f\u0131ms\u0131z bir yan\u0131 bulunmuyor. T\u0131pk Myanmar\u2019da oldu\u011fu \u00fczere \u2018budizme\u2019 eklemlenen milliyet\u00e7iliklerin \u00fclke siyasetini belirlemesi kadar, ilgili \u00fclkelerdeki az\u0131nl\u0131k konumundaki M\u00fcsl\u00fcmanlar dahil di\u011fer dini gruplar\u0131\/cemaatleri de do\u011frudan etkiliyor. Asl\u0131nda bu noktada do\u011fu ve g\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019n\u0131n geleneksel toplumlar\u0131n\u0131n modernle\u015fme s\u00fcre\u00e7lerinde kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 farkl\u0131la\u015fmalar, ayr\u0131\u015fmalar, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n da olduk\u00e7a karma\u015f\u0131k ili\u015fkiler a\u011f\u0131n\u0131n olu\u015fmas\u0131ndaki rol\u00fcn\u00fc g\u00f6zden uzak tutmamak gerekir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Sultan \u2018Sembolik\u2019, Parlamento \u2018\u0130slami\u2019<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Son \u00f6rne\u011fi Malezya olarak belirlemek m\u00fcmk\u00fcn. Geleneksel sultanl\u0131klar ile parlamenter sistemin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 birbirine eklemlendi\u011fi Malezya\u2019da hakim dini unsur, yukar\u0131dakilerden farkl\u0131 olarak \u0130slamiyet\u2019tir. Her ne kadar \u00e7ok etnikli, \u00e7ok dinli klasik tan\u0131mlamas\u0131 i\u00e7erisinde yer alsa da, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k \u00f6ncesinde, \u0130ngilizlerin dayatmas\u0131ndan ziyade belki de \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde demek gerekir, olu\u015fan \u2018toplumsal\/siyasal s\u00f6zle\u015fme\u2019nin \u201cMalay\u201dlara verdi\u011fi siyasal hak kendini zaman i\u00e7erisinde toplumsal ve dini alanda da hissettirmi\u015ftir. Bir anlamda M\u00fcsl\u00fcmanlara tekab\u00fcl eden siyasal terminoloji olarak Malay y\u00f6netimi tek ba\u015f\u0131na tezah\u00fcr etmiyor. Aksine, aralar\u0131nda h\u0131ristiyan mezhepleri ile budist, taoist gibi do\u011fu dinlerini de bar\u0131nd\u0131ran geni\u015f say\u0131labilecek toplum kesimlerini temsil eden \u201cetnik az\u0131nl\u0131k\u201d partilerinin de yer ald\u0131\u011f\u0131 \u201ciktidar koalisyonu\u201d bulunuyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131ktan bu yana, ayn\u0131 \u00e7ok partili koalisyon \u00fclkeyi y\u00f6netmeye \u00e7al\u0131\u015fsa da, bu durum \u2018din\u2019 eksenli politikalar\u0131n, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n, adaptasyonlar\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 anlam\u0131 ta\u015f\u0131m\u0131yor. \u0130ktidar koalisyonunun b\u00fcy\u00fck orta\u011f\u0131 Birle\u015fik Malay Ulusal Organizasyonu (UMNO), ayn\u0131 zamanda \u2018M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n\u2019 yani, Malaylar\u0131n haklar\u0131n\u0131 koruma ve kollama vazifesini de \u00fcstlendi\u011finden ulusal politikalar\u0131n temelinde b\u00f6ylesi bir belirleyicilik bulunuyor. Bununla birlikte, anayasada belirtildi\u011fi \u00fczere, \u2018Ancak az\u0131nl\u0131klar da dini \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini kullanmakta serbesttirler.\u2019 anlam\u0131na gelen ifade de ortada duruyor. Buradan \u00e7eli\u015fkilerle dolu bir alana bakmak gerekir. O da, 1946 y\u0131l\u0131nda kurulan UMNO\u2019nun kurucu unsurlar\u0131 aras\u0131nda yer alan ve \u2018alimler\u2019 grubu olarak tan\u0131mlanabilecek yap\u0131n\u0131n 1950\u2019lerin ba\u015f\u0131nda partiden ayr\u0131larak kendi siyasi hareketlerini yani \u2018Malezya \u0130slam Partisi\u2019ni (PAS) olu\u015fturmalar\u0131n\u0131n bug\u00fcne kadar gelen ve \u2018\u0130slami\u2019 denilen bir gelene\u011fi olu\u015fturmas\u0131. UMNO\u2019nun Malay M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n haklar\u0131n\u0131 koruma vazifesi ile PAS\u2019\u0131n geleneksel kabul edilen dokuz eyaletteki dokuz sultan\u0131n \u2018g\u00f6zlemci\u2019 konumunda bulundu\u011fu siyasal s\u00fcre\u00e7lerde, \u00fclke m\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 yani, \u2018Malaylar\u0131n\u2019 yukar\u0131da zikredilen iki \u2018ana siyasi damar\u2019\u0131n\u0131 birbiriyle i\u015fbirli\u011fi-\u00e7at\u0131\u015fma s\u00fcre\u00e7lerine sahne olmaktad\u0131r. Bu aral\u0131kta, dokuz sultan ve be\u015f y\u0131lda bir \u2018se\u00e7ilen\u2019 federal sultan\u0131n i\u015flevleri ise, \u2018iktidar ayg\u0131t\u0131nda\u2019 belirleyici olan UMNO\u2019nun M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n toplumsal ya\u015famlar\u0131n\u0131 konu alan yasalar\u0131 \u2018onaylamas\u0131yla\u2019 s\u0131n\u0131rl\u0131 sembolik bir de\u011fer ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Mitolojilerle y\u00fckl\u00fc inan\u00e7 yap\u0131lar\u0131, kitapl\u0131 dinlerin uzun d\u00f6nemli varl\u0131\u011f\u0131 Asya-Pasifik b\u00f6lgesinde dini devlet ve h\u00fck\u00fcmet politikalar\u0131ndan azede k\u0131lmak yerine, tam da siyaset ve toplum ili\u015fkilerinde ba\u015fat bir yere ta\u015f\u0131yor. Modernle\u015fme ve kalk\u0131nma s\u00fcre\u00e7lerinde bat\u0131n\u0131n liberalism ve kom\u00fcnizm ideolojileri kendine yer bulsa da, \u2018yerli akl\u0131n\u2019 h\u00fckmetti\u011fi siyasi rejimler inan\u00e7 unsurlar\u0131 \u00e7e\u015fitli vesilerle kendi politikalar\u0131nda g\u00fcndemin tam ortas\u0131nda yer vermeye devam ediyorlar.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a href=\"http:\/\/www.dunyabulteni.net\/haber-analiz\/397308\/asya-pasifikte-din-devlet-iliskileri\">http:\/\/www.dunyabulteni.net\/haber-analiz\/397308\/asya-pasifikte-din-devlet-iliskileri<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a003.04.2017 Bat\u0131\u2019n\u0131n kahir ekseriyetiyle sek\u00fcler bir [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":1956,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,6],"tags":[],"class_list":["post-1955","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-asya-pasifik","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1955","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1955"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1955\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1956"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1955"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1955"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1955"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}