{"id":1929,"date":"2017-03-10T09:40:45","date_gmt":"2017-03-10T09:40:45","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=1929"},"modified":"2017-03-10T09:40:45","modified_gmt":"2017-03-10T09:40:45","slug":"iora-hint-okyanusunda-bolgesel-isbirligi-mi-iora-attemp-for-regional-cooperation-in-indian-ocean","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/iora-hint-okyanusunda-bolgesel-isbirligi-mi-iora-attemp-for-regional-cooperation-in-indian-ocean\/","title":{"rendered":"IORA: Hint Okyanusu\u2019nda B\u00f6lgesel \u0130\u015fbirli\u011fi mi? \/ IORA: \u201cAttemp for Regional Cooperation in Indian Ocean?\u201d"},"content":{"rendered":"

Mehmet Ozay 02.11.2017<\/strong><\/p>\n

Endonezya\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Cakarta, 6-7 Mart g\u00fcnlerinde \u2018Hint Okyanusu\u2019na K\u0131y\u0131s\u0131 Olan \u00dclkeler Birli\u011fi\u201d (IORA) ad\u0131yla an\u0131lan toplant\u0131ya ev sahipli\u011fi yapt\u0131. 21 \u00fclkeden \u00fcst d\u00fczey kat\u0131l\u0131mla ger\u00e7ekle\u015ftirilen toplant\u0131 kat\u0131l\u0131mc\u0131 \u00fclkelerin say\u0131sal \u00e7o\u011funlu\u011funun \u00f6tesinde, Hint Okyanusu gibi \u00f6nemli bir su yolunun yeniden g\u00fcndeme gelmesi bak\u0131m\u0131ndan \u00f6nem arz ediyor. Afrika k\u0131y\u0131lar\u0131ndan do\u011fuya do\u011fru uzanan geni\u015f co\u011frafyada yer alan \u00fcye \u00fclkeler \u015funlar: Avustralya, Banglade\u015f, Birle\u015fik Arap Emirlikleri, Endonezya, G\u00fcney Afrika, Hindistan, \u0130ran, Kenya, Komor, Madagaskar, Malezya, Mauritus, Mozambik, Singapur, Somali, Sri Lanka, Umman, \u015eeysel Adalar\u0131, Tanzanya, Tayland ve Yemen. Ayr\u0131ca g\u00f6zlemci s\u0131fat\u0131yla alt\u0131 \u00fclke de -\u00c7in, Fransa, Japonya, ABD, M\u0131s\u0131r, Almanya ve \u0130ngiltere- toplant\u0131larda yer ald\u0131.<\/p>\n

D\u00fcnyan\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00fcy\u00fck okyanusu olarak istatistiklerde yer alan Hint Okyanusu Malaka Bo\u011faz\u0131 ile b\u00f6lgedeki di\u011fer irili ufakl\u0131 su yollar\u0131yla Ortaasya ve Do\u011fu Asya ile Tak\u0131madalar b\u00fct\u00fcn\u00fcn birbirine ba\u011flarken S\u00fcvey\u015f Kanal\u0131 ile Akdeniz\u2019e ula\u015f\u0131yor. Bu \u00e7er\u00e7evede, 1950\u2019li y\u0131llarda Japonya ile ba\u015flayan \u00f6zellikle 1980\u2019lerden itibaren kalk\u0131nma hamlelerinin ba\u015fg\u00f6sterdi\u011fi Do\u011fu Asya ve G\u00fcneydo\u011fu Asya \u00fclkelerinin enerji ihtiyac\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 kadar, bu b\u00f6lgenin \u00fcretti\u011fi emtian\u0131n ayn\u0131 yolla Ortado\u011fu, Afrika ve \u00f6zellikle de Avrupa\u2019ya aktar\u0131lmas\u0131nda aktarma organ\u0131 olarak i\u015flev g\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n

Asl\u0131nda IORA, Sovyetler Birli\u011fi\u2019nin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi \u2018Do\u011fu Bloku\u2019nun \u00e7\u00f6kmesi ve So\u011fuk Sava\u015f y\u0131llar\u0131n\u0131n sona ermesiyle 1990\u2019l\u0131 y\u0131llarda olu\u015fan yeni d\u00fcnya d\u00fczeninde aray\u0131\u015flardan biri olarak g\u00fcndeme geldi ve temelleri o d\u00f6nemde at\u0131ld\u0131. \u0130lk defa 1993 y\u0131l\u0131nda g\u00fcndeme getirilen ve \u00e7e\u015fitli g\u00f6r\u00fc\u015fmeler sonras\u0131nda 6 Mart 1997 y\u0131l\u0131nda kurulan o d\u00f6nem 14 \u00fcyeli Hint Okyanusuna K\u0131y\u0131s\u0131 olan \u00fclkeler birli\u011fi (IOR-ARC) \u201cPan-Hint Okyanusu\u201d ad\u0131 verilebilecek b\u00f6lgesel birli\u011fin ad\u0131yd\u0131. Grubun i\u00e7inde sadece b\u00f6lgesel de\u011fil, k\u00fcresel olarak da belli bir ekonomik g\u00fcc\u00fc yans\u0131tan Avustralya, G\u00fcney Afrika ve Hindistan da bulunuyordu. Bu birli\u011fin temel ilkelerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ise, \u00f6rne\u011fin son d\u00f6nemde ad\u0131ndan \u00e7ok\u00e7a bahsedilen ancak hayata ge\u00e7irilmesi akamete u\u011frayan Trans Pasifik \u0130\u015fbirli\u011fi Anla\u015fmas\u0131\u2019ndan pek de farkl\u0131 olmayan y\u00f6nler i\u00e7eriyordu. Bunlar aras\u0131nda ticarette liberal yakla\u015f\u0131m, yayg\u0131n bilgi payla\u015f\u0131m\u0131, yat\u0131r\u0131mlar\u0131n geni\u015fletilmesi, bilim ve teknolojide yak\u0131n i\u015fbirli\u011fi, turizm ve insan kaynaklar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi gibi alt ba\u015fl\u0131klar \u00fczerinde duruluyordu. \u00d6te yandan, IORA, kurulu\u015fundan itibaren \u00fcye \u00fclkelerin bakanlar ve teknokratlar\u0131 d\u00fczeyinde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen baz\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmeler d\u0131\u015f\u0131nda pek fazla etkinli\u011fe konu olmad\u0131. Aradan ge\u00e7en yirmi y\u0131l sonra, devlet ba\u015fkanlar\u0131 ve ba\u015fbakanlar\u0131 kat\u0131l\u0131m\u0131yla ilk zirvesi Jakarta\u2019da ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f oldu.<\/p>\n

Bu zirve, aradan ge\u00e7en uzun bir s\u00fcreye ra\u011fmen, halen \u2018ge\u00e7erlili\u011fini\u2019 s\u00fcrd\u00fcren\u2019 \u2018Hint Okyanusu\u2019 temelli yakla\u015f\u0131m\u0131n yeniden masaya yat\u0131r\u0131lmas\u0131 anlam\u0131 ta\u015f\u0131yor. Bununla birlikte, s\u00f6z konusu birli\u011fin yeniden g\u00fcndeme gelmesinde, t\u0131pk\u0131 1990\u2019larda olu\u015fan belirsizlik gibi, 2016 Kas\u0131m se\u00e7imleri sonras\u0131nda ABD\u2019yi y\u00f6netmeye aday olmakla kalmayan, ilk birka\u00e7 ayl\u0131k s\u00f6ylem ve icraat\u0131n\u0131n ortaya koydu\u011fu \u00fczere \u2018icad\u2019 edece\u011fi politikalarla k\u00fcresel g\u00fcndemi belirleyecek ve bu anlamda \u2018belirsizlikler d\u00f6nemine\u2019 kap\u0131 aralayacak Donald Trump y\u00f6netiminin de \u00f6nemli bir etkisi oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. Asya-Pasifik b\u00f6lgesindeki 12 \u00fclkenin kat\u0131l\u0131m\u0131yla olu\u015fturulan ve be\u015f y\u0131ll\u0131k kapsaml\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmeler sonras\u0131nda hayata ge\u00e7irilmesine ramak kala Trans Pasifik \u0130\u015fbirli\u011fi Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n (TPPA) Trump taraf\u0131ndan rafa kald\u0131r\u0131lmas\u0131, \u00fcye \u00fclkelerden \u00f6zellikle Japonya-Singapur, Malezya, Yeni Zelanda Avustralya taraf\u0131ndan alternatif aray\u0131\u015flar\u0131 oldu\u011fu biliniyor. IORA\u2019ya \u00fcye \u00fclkelere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, TPPA i\u00e7inde yer alan \u00fclkelerden \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fcn Avustralya, Maleya ve Singapur aktif \u00fcye, Japonya\u2019n\u0131n ise g\u00f6zlemci \u00fclke s\u0131fat\u0131yla IORA toplant\u0131lar\u0131nda yer almas\u0131, TPPA\u2019ya alternatif aray\u0131\u015flar\u0131nda yeni bir y\u00f6nelime i\u015faret ediyor. Ev sahibi konumundaki Endonezya ise, TPPA\u2019ya \u00fcye olmasa da \u00fcye olmak i\u00e7in haz\u0131rl\u0131k i\u00e7erisindeydi.<\/p>\n

Cakarta\u2019n\u0131n bu toplant\u0131ya ev sahipli\u011fine istekli olmas\u0131, elbette Jokowi\u2019nin bir s\u00fcredir Endonezya\u2019n\u0131n bir \u2018Tak\u0131madalar\u2019 \u00fclkesi oldu\u011funu hat\u0131rla\/t\/mas\u0131yla ilintili. Ayr\u0131ca Jokowi\u2019nin bu konuda \u00c7in devlet ba\u015fkan\u0131 \u015ei Cinping\u2019in \u2018Kara ve Deniz \u0130pek Yollar\u0131\u2019n\u0131n getirmesinden de ilham alarak devasa okyanus ve denizlerle \u00e7evrili \u00fclkesinin bu potansiyelden ne \u015fekilde istifade edebilece\u011finin yollar\u0131n\u0131 aramas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Bu noktada, yeni aray\u0131\u015flar i\u00e7erisindeki b\u00f6lge \u00fclkelerin yeni bir ekonomi blo\u011fu olu\u015fturma konusunda IORA \u00fczerinden harekete ge\u00e7mekte olduklar\u0131na tan\u0131k olunuyor. Bu anlamda en az\u0131ndan \u00e7eyrek y\u00fczy\u0131l sonra tarih bir kez daha tekerr\u00fcr ederken, bu sefer acaba Hint Okyanusu\u2019nu \u00e7evreleyen \u00fclkeler nas\u0131l bir siyasi-ekonomik ve k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131la\u015fmaya imza atacaklar\u0131 cd ve bunu uzun erimli k\u0131labilecekleri ise merak konusu.<\/p>\n

S\u0131n\u0131rlar\u0131 G\u00fcney Afrika\u2019dan Avustralya\u2019ya kadar uzanan Arap Yar\u0131madas\u0131n\u0131 \u00e7evreleyen \u00fclkeler, Hint Alt K\u0131tas\u0131, ASEAN veya G\u00fcneydo\u011fu Asya b\u00f6lgesi ile k\u0131ta-\u00fclke Avustralya\u2019y\u0131 i\u00e7ine alan devasa su yolu tarihte sahip oldu\u011fu zenginli\u011fi bug\u00fcn de farkl\u0131 ba\u011flamlarda da olsa s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Toplam 21 \u00fclkenin bulundu\u011fu bu co\u011frafyay\u0131 de\u011fi\u015fik kategoriler \u015feklinde ele almak m\u00fcmk\u00fcn. B\u00f6ylece a\u015fa\u011f\u0131da de\u011finilece\u011fi \u00fczere k\u00fcresel ekonominin bi\u00e7imlendirilmesinde potansiyel bir yeri oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclen birli\u011fin farkl\u0131 ba\u011flamlarla da yerini tespit etmek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n

Genel itibar\u0131yla Do\u011fu ve G\u00fcney Afrika, Arap Yar\u0131madas\u0131 ve K\u00f6rfez, Hint Alt K\u0131tas\u0131, Malay D\u00fcnyas\u0131 ve Avustralya olarak b\u00f6l\u00fcmlere ay\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcn. \u00d6te yandan, dini-k\u00fclt\u00fcrel ba\u011flam\u0131yla ele al\u0131nd\u0131kta kar\u015f\u0131m\u0131za a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak \u0130slamiyetin hayat bah\u015fetti\u011fi milletlerle, H\u0131ristiyanl\u0131k ve Hinduizmi benimsemi\u015f milletlerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131l\u0131r. Bir di\u011fer grupland\u0131rma \u015fekli ise, Anglo-Sakson d\u00fcnyas\u0131na mensup \u00fclkeler ile, bug\u00fcn i\u00e7in neye tekab\u00fcl etti\u011fi sorunlu da olsa, \u2018Ba\u011flant\u0131s\u0131zlar\u2019 ekol\u00fc olarak adland\u0131r\u0131lan \u00fclkeleri saymak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n

Bir ba\u015fka kategori ise, kat\u0131l\u0131mc\u0131 \u00fclkelerle ilgili olarak tarihi referanslar\u0131 ba\u011flam\u0131nda ortaya konulabilir. \u00c7in\u2019in varl\u0131\u011f\u0131 ak\u0131llara, 14. y\u00fczy\u0131lda Ming Hanedanl\u0131\u011f\u0131 d\u00f6neminde Zheng Ho\u2019nun G\u00fcney Afrika\u2019ya kadar uzanan yedi b\u00fcy\u00fck seferini getiriyor. ABD\u2019nin varl\u0131\u011f\u0131, 1820\u2019li y\u0131llardan ba\u015flayarak \u00f6rne\u011fin Boston\u2019dan yola \u00e7\u0131kan ticaret gemilerinin Singapur, Penang ve Sumatra Adalar\u0131\u2019ndaki ticari faaliyete eklemlenmesi geliyor. \u0130ngiltere \u00f6zelinde ise, G\u00fcney Afrika\u2019dan Avustralya\u2019ya kadar uzanan geni\u015f co\u011frafyada neredeyse el de\u011fmedik yer b\u0131rakmamas\u0131 ile \u00f6nemli bir \u2018g\u00f6zlemci\u2019 stat\u00fcs\u00fc rol\u00fcn\u00fc hak etti\u011fine ku\u015fku yok. Japonya ise, 1850\u2019li y\u0131llarda ba\u015flayan modernle\u015fmeci hareketlerini end\u00fcstrile\u015fme ve b\u00fcrokratiklemedeki ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 askeri alanda g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde sergilemesi ile s\u00f6m\u00fcrgeci bat\u0131y\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131na alarak \u2018Asya Asyal\u0131lar\u0131nd\u0131r\u2019 ilkesini hayata ge\u00e7irme hedefiyle 1936\u2019dan ba\u015flayarak 1945\u2019e kadar s\u00fcren Hint \u00c7ini-Malay Tak\u0131madalar\u0131\u2019n\u0131 i\u00e7ine alan co\u011frafyadaki varl\u0131\u011f\u0131yla dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n

Yukar\u0131da bahsi ge\u00e7en kategoriler \u00f6tesinde \u201cAcaba bu \u00fclkelerin t\u00fcm\u00fcn\u00fc birle\u015ftiren yeg\u00e2ne unsur var m\u0131d\u0131r?\u201d sorusu \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Ge\u00e7mi\u015fleri ve bug\u00fcn\u00fcyle \u0130slamiyetle ili\u015fkileri ba\u011flam\u0131ndaki bir \u2018Malay d\u00fcnyas\u0131\u2019; s\u00f6m\u00fcrge d\u00f6nemindeki Anglo-Sakson hegemonyas\u0131n\u0131n s\u00f6m\u00fcrge sonras\u0131 d\u00f6nemdeki \u2018Commonwealth\u2019 ili\u015fkisinden s\u00f6z edilebilirse de, bu de\u011ferlerin birle\u015ftiricilikten bahsetmenin tart\u0131\u015fmal\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Kimi g\u00f6zlemcilerin \u2018g\u00fcney-g\u00fcney\u2019 ili\u015fkisine g\u00fczel bir \u00f6rnek olarak sunmalar\u0131na ra\u011fmen, co\u011frafi olarak g\u00fcneyde olmakla birlikte Kuzey\u2019in temsilcileri h\u00fckm\u00fcndeki Avustralya, Singapur, ile k\u0131smen Malezya bu cephele\u015fmenin d\u0131\u015f\u0131nda ve hatta rakib bir konumda bile kald\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. Geriye \u2018denizci millet\u2019 olma hususiyeti kal\u0131yor ki, zaten 90\u2019lardan ba\u015flayarak hafta ba\u015f\u0131ndaki topland\u0131da da ba\u015fat unsur ekonomi ve ticari ili\u015fkilerin yap\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na odaklan\u0131yor. D\u00f6nemin getirdi\u011fi bir di\u011fer unsur olarak \u2018g\u00fcvenlik\u2019 meselesi de yabana at\u0131l\u0131r bir konu de\u011fil. Bununla birlikte, g\u00f6zlemci stat\u00fcs\u00fcndeki ABD ve \u00c7in\u2019den g\u00fcvenlik noktas\u0131nda do\u011frudan bir a\u00e7\u0131klama gelmi\u015f olmasa da, IORA d\u0131\u015f\u0131ndaki ikili ili\u015fkiler \u00e7er\u00e7evesinde Hint Okyanusu\u2019na m\u00fcdahil olduklar\u0131na tan\u0131k olunuyor. IORA i\u00e7erisinde ise \u00fcye \u00fclkelerden, \u00f6rne\u011fin Hindistan\u2019\u0131n \u00c7in\u2019le olan ayr\u0131\u015fmas\u0131 \u00c7in\u2019in Hint Okyanusu\u2019nda hayata ge\u00e7irilecek g\u00fcvenlik eksenli politikalarda s\u00f6z sahibi olmas\u0131n\u0131 istememesi sonucunu do\u011furuyor. Kald\u0131 ki, Hindistan hen\u00fcz \u00fcye olmamakla birlikte Pakistan\u2019a kar\u015f\u0131 da benzer bir refleks g\u00f6steriyor.<\/p>\n

Bu ba\u011flamda, Endonezya devlet ba\u015fkan\u0131 Jokowi\u2019nin konu\u015fmas\u0131na g\u00f6z atmakta fayda var. Jokowi, \u201c1000 y\u0131l boyunca Atlantik d\u00fcnyaya egemen oldu. \u015eimdi s\u0131ra Hint Okyanusu\u2019nda\u2026 Hint Okyanusu, d\u00fcnya ekonomisine y\u00f6n verebilecek bir b\u00fcy\u00fcme sergiliyor.\u201d tarz\u0131nda bir s\u00f6ylemi dillendirmesi dikkat \u00e7ekiciydi. Bu s\u00f6ylem, sanki IORA ba\u011flam\u0131nda tarihin y\u00f6n\u00fc de\u011fi\u015fiyor veya de\u011fi\u015fmeye aday bir alg\u0131 olu\u015fmuyor de\u011fil. Jokowi\u2019nin bu s\u00f6yleminde k\u0131smen hakl\u0131l\u0131k pay\u0131 oldu\u011funu bile s\u00f6ylemekle m\u00fcmk\u00fcn. Ancak \u20181000 y\u0131l boyunca Atlanti\u011fin rol\u00fc\u2019 ne idiyse bunu belirleyen Avrupa oldu. \u00d6te yandan, Hint Okyanusu\u2019nda neler olup bitti\u011fini ise, genel anlamda 1000 y\u0131la varan bir yakla\u015f\u0131mla bile ele almaktan uzak bir durumda olu\u015fumuzda, bu okyanusu \u00e7evreleyen milletlerin tarihinin de Avrupal\u0131larca belirlenmesinin etkisi var. Bu ba\u011flamda, Avrupa merkezci yakla\u015f\u0131m\u0131n bir \u00fcr\u00fcn\u00fc olarak d\u00fcnya tarihine Magellan\u2019\u0131n 15. y\u00fczy\u0131l sonundaki Hindistan seferiyle giren Hint Okyanusu\u2019nun bu y\u00fczy\u0131l \u00f6ncesinde ne gibi rol oynad\u0131\u011f\u0131 konusunda yerel kaynaklar\u0131n ve bu geni\u015f co\u011frafyada ya\u015fayan \u00e7e\u015fitli milletlerin tarihi, dini-k\u00fclt\u00fcrel ve ekonomik etkinliklerinin es ge\u00e7ilmesi, g\u00f6zleri s\u00fcrekli Bat\u0131l\u0131 ara\u015ft\u0131rma kurumlar\u0131 ve \u00fcniversitelerin verilerine mahkum ediyor. Bu tarihi referanslar \u00fczerine uzun uzun konu\u015fmak m\u00fcmk\u00fcnse de, Ba\u015fkan Jokowi\u2019nin bu yakla\u015f\u0131m\u0131n revize edilmeye matuf bir y\u00f6n\u00fc oldu\u011funu belirterek yetinelim.<\/p>\n

Yukar\u0131da zikretti\u011fim baz\u0131 itirazlara ra\u011fmen, bug\u00fcn IORA\u2019n\u0131n yeniden bir araya getirilmesine sebep, bu co\u011frafyan\u0131n k\u00fcresel ekonomi i\u00e7erisindeki yerine i\u015faret eden \u015fu anki konumu ile sahip oldu\u011fu potansiyellerinin cazibesidir. Yine Jokowi\u2019nin konu\u015fmas\u0131na at\u0131f yaparsak, b\u00f6lge \u00fclkelerinin ekonomik kalk\u0131nm\u0131\u015fl\u0131k seviyesi, \u00f6rne\u011fin Do\u011fu Afrika\u2019n\u0131n y\u00fczde 6\u2019l\u0131k, Hint Alt K\u0131tas\u0131 ve ASEAN \u00fclkelerinin y\u00fczde 5 ila 7\u2019lere varan b\u00fcy\u00fcme oranlar\u0131 bulunuyor. S\u00f6z konusu b\u00fcy\u00fcme rakamlar\u0131 bir cazibe merkezi olmakla birlikte, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir b\u00fcy\u00fcmenin veya Bat\u0131l\u0131 liberal ekonomilerin ortaya koyduklar\u0131 eko-politik yakla\u015f\u0131mlar\u0131n \u00e7ok\u00e7a uza\u011f\u0131ndaki \u00fclkelerde orta s\u0131n\u0131fla\u015fman\u0131n da etkisiyle \u2018i\u00e7 t\u00fctekimdeki art\u0131\u015f\u2019 gibi farkl\u0131 olgulardan hareketle ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek gerekir. Bu anlamda, bu \u00fclkelerde \u2018kalk\u0131nma h\u0131zlar\u0131n\u0131n\u2019, hakim sistemin, yani mevcut neo liberal politikalar ve geni\u015f anlam\u0131yla kapitalizmin k\u00fcresel etkisinin bir sonucu oldu\u011funa ku\u015fku yok. \u00d6te yandan, bu b\u00fcy\u00fcme rakamlar\u0131 ile s\u00f6z konusu \u00fclkelerin b\u00fcy\u00fck bir \u00e7o\u011funlu\u011funun teknolojik, bilimsel katk\u0131lar\u0131, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir eko-politik politikalar, \u015feffaf y\u00f6netim gibi Bat\u0131l\u0131 liberal ekonomilerin hakim oldu\u011fu s\u00fcre\u00e7leri ne kadar takip edebildikleri ise \u015f\u00fcpheli.<\/p>\n

Bu m\u00fcl\u00e2hazalar \u00e7er\u00e7evesinde ekonomiye kazand\u0131r\u0131lacak potansiyel de\u011ferler, iyi niyet, \u00fclkeerin karakteristiklerinden hareketle g\u00fcney-g\u00fcney ili\u015fkisi ve Bat\u0131\u2019ya tepkinin d\u0131\u015f\u0131nda IORA\u2019y\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir konuma kazand\u0131rmak i\u00e7in \u00fcye \u00fclkelerin daha epey yol katetmesi gerekecek.<\/p>\n

http:\/\/www.dunyabulteni.net\/haberler\/395639\/iora-hint-okyanusunda-bolgesel-isbirligi-mi<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 10.03.2017 Endonezya\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Cakarta, 6-7 Mart […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":1930,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[21,6],"tags":[],"class_list":["post-1929","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-endonezya","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1929","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1929"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1929\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1930"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1929"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1929"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1929"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}