{"id":1144,"date":"2012-07-30T00:19:00","date_gmt":"2012-07-30T00:19:00","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost:8080\/ini\/?p=234"},"modified":"2020-06-15T09:42:41","modified_gmt":"2020-06-15T09:42:41","slug":"ailesi-anlaslmadan-malezya-anlaslmaz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/ailesi-anlaslmadan-malezya-anlaslmaz\/","title":{"rendered":"\u00dc\u00e7 Nesil \u00dczerinden Malay Toplumu Okumas\u0131: Onn ailesi anla\u015f\u0131lmadan Malezya anla\u015f\u0131lmaz"},"content":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 28.07.2012<\/strong><\/p>\n

\u015eimdi sizlere sunaca\u011f\u0131m\u0131z r\u00f6portaj \u00f6zel, Malay d\u00fcnyas\u0131na ilgi duyanlara hitap eden bir r\u00f6portaj. Mehmet \u00d6zay’\u0131n sorular\u0131, izahlar\u0131, kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 belli okumalara dayan\u0131yor. Metin i\u00e7erisinde t\u00fcm gidi\u015f geli\u015fleri bu birikime vak\u0131f olan anlar san\u0131r\u0131z. Kolay de\u011fil,\u00a0Malezya<\/strong>\u2019y\u0131 Malezya yapan \u00f6nemli de\u011fer koyuculardan bahsediyoruz.\u00a0Onn ailesi<\/strong>\u00a0anla\u015f\u0131lmadan Malezya anla\u015f\u0131lmaz. Ailenin \u00f6nemi buradan geliyor.<\/em><\/p>\n

Onn’lar M\u00fcsl\u00fcman m\u0131d\u0131r, Malay milliyet\u00e7isi midir? Malum 19. y\u00fczy\u0131l sonu, 20. y\u00fczy\u0131l ilk yar\u0131s\u0131 kar\u0131\u015f\u0131k bir d\u00f6nem. Sadece Ortado\u011fu i\u00e7in de\u011fil, t\u00fcm D\u00fcnya M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 i\u00e7in. Bundan Malay d\u00fcnyas\u0131 da pay\u0131n\u0131 al\u0131yor. \u00d6zellikle o M\u00fcsl\u00fcman, bu milliyet\u00e7i ayr\u0131m\u0131n\u0131 kesin olarak yapmak pek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. \u0130slamc\u0131 siyaset ba\u011flam\u0131nda konu\u015fuyorsak, Onn’lar \u0130slamc\u0131 siyasetten gelmiyorlar. \u00d6zellikle o\u011ful Onn\u2019u, \u0130ngiliz e\u011fitim almas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla modern Malay milliyet\u00e7isinin \u00f6nc\u00fclerinden sayabiliriz. Bununla birlikte, \u0130ngilizlerin \u201cbu adam \u00e7ok ak\u0131ll\u0131, i\u015fimize yaramaz\u201d dedi\u011fi bir insan.<\/em><\/p>\n

Zainah Han\u0131m\u2019a gelince, Malezya \u00f6rne\u011finde \u015funu kabul etmek gerekir ki, kimse burada kolay kolay ben \u201cM\u00fcsl\u00fcman de\u011filim\u201d demiyor. Feodal monar\u015fik yap\u0131dan da gelse, \u0130ngiliz e\u011fitimi de alsa, avam da olsa M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131klar\u0131, aidiyet anlam\u0131nda g\u00fcc\u00fcn\u00fc ‘yeri geldi\u011finde’\u00a0 hissettiriyor.<\/em><\/p>\n

Sisters in Islam<\/strong>\u00a0kurucular\u0131ndan\u00a0Zainah Anwar<\/strong>\u00a0ile, kaleme ald\u0131\u011f\u0131\u00a0Legacy of Honour<\/em><\/strong>\u00a0adl\u0131 eserini konu alan m\u00fcl\u00e2kat\u0131, Malezya\u2019da,\u00a0Kuala Lumpur<\/strong>\u2019da \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 kurumda ger\u00e7ekle\u015ftirdim. Erkek sine\u011fin bile giremedi\u011fi Sisters in Islam\u2019\u0131n Kuala Lumpur\u2019un ferah mahallelerinden birindeki mek\u00e2n\u0131na vard\u0131\u011f\u0131mda, birbiri ard\u0131 s\u0131ra \u00fc\u00e7 bayan\u0131n sorgusuna maruz kald\u0131ktan sonra, beklemeye al\u0131nd\u0131m. Allah\u2019tan Zainah Han\u0131m\u2019la \u00f6nceden randevula\u015fm\u0131\u015ft\u0131m. Buna ra\u011fmen yo\u011funlu\u011fundan dolay\u0131 s\u00f6zle\u015fti\u011fimiz saatte ofiste de\u011fildi.<\/p>\n

Zainah Anwar\u2019\u0131 sizlere,\u00a0Legacy of Honour<\/em>\u00a0adl\u0131 eseri\u00a0dunyabulteni<\/strong><\/a>\u2019nde tan\u0131tm\u0131\u015ft\u0131m. Bu eserin yazar\u0131 olmas\u0131n\u0131n ve de Sisters in Islam\u2019\u0131n kurucular\u0131ndan olmas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, ailesinin Onn ailesine yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 onu yak\u0131n d\u00f6nem Malay siyasi ge\u00e7mi\u015fiyle ili\u015fkili k\u0131l\u0131yor. \u00d6zellikle babas\u0131n\u0131n Dato Onn\u2019la arkada\u015f olu\u015fu, kendisinin ifade etti\u011fi \u00fczere, Onn ailesinin ondan b\u00f6yle bir \u00e7al\u0131\u015fma yapmas\u0131n\u0131 talep etmeleri ilk elden onunla g\u00f6r\u00fc\u015fmemi \u00f6nemli k\u0131lan unsurlard\u0131.<\/p>\n

Zainah Han\u0131m\u2019\u0131n kaleme ald\u0131\u011f\u0131 bu eser, Malezya\u2019n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k \u00f6ncesi ve k\u0131smen de sonras\u0131nda siyasi ya\u015fama damgas\u0131n\u0131 vuran bir ailenin, yani Onn ailesinin izle\u011fini s\u00fcrmesiyle olduk\u00e7a \u00f6nemli: B\u00fcy\u00fckbaba\u00a0Dato Cafer bin Muhammed<\/strong>, o\u011ful\u00a0Dato Onn bin Cafer<\/strong>\u00a0ve torun\u00a0H\u00fcseyin bin Onn<\/strong>.<\/p>\n

Dato Cafer, Cohor Sultanl\u0131\u011f\u0131 y\u00f6netiminin 19. y\u00fczy\u0131l ikinci yar\u0131s\u0131ndan 20. y\u00fczy\u0131l ikinci on y\u0131l\u0131na kadar oda\u011f\u0131nda olmu\u015f bir isim. O\u011ful, Dato Onn ise 20. y\u00fczy\u0131lda ba\u015f g\u00f6steren Malay milliyet\u00e7ili\u011finin \u00f6nemli simalar\u0131ndan biri olmas\u0131 ve Malay siyasetinin kurucu unsuru olan UMNO (Birle\u015fik Malay Milliyet\u00e7i Organizasyonu) kurucusudur. Dolay\u0131s\u0131yla bir yandan \u0130ngiliz s\u00f6m\u00fcrge y\u00f6netimiyle, \u00f6te yandan geleneksel g\u00fc\u00e7 merkezi Sultan\u2019la ili\u015fkileri \u00f6nemli m\u00fccadelelere konu olmu\u015ftur. Dato Onn, siyasi karakterinin yan\u0131 s\u0131ra, bir entelekt\u00fcel olmas\u0131 hasebiyle modern Malay d\u00fc\u015f\u00fcnce d\u00fcnyas\u0131nda kayda de\u011fer bir yere sahiptir. Torun H\u00fcseyin Onn ise bu iki g\u00fc\u00e7l\u00fc fig\u00fcr\u00fcn ard\u0131ndan siyaset sahnesine biraz da istemeyerek \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Malezya ikinci ba\u015fbakan\u0131n\u0131n \u201czamans\u0131z\u201d vefat\u0131n\u0131n, onun ba\u015fbakanl\u0131k makam\u0131na ta\u015f\u0131nmas\u0131nda b\u00fcy\u00fck rol\u00fc vard\u0131r. Babas\u0131 Dato Onn\u2019un aksine i\u00e7ine kapan\u0131k bir ki\u015fili\u011fe sahip olmakla birlikte, disiplinli \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 ile ulusun zor d\u00f6neminde bir \u00e7are oldu\u011funa ku\u015fku yok. Evet, ilk \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na yakla\u015f\u0131k on yedi y\u0131l \u00f6nce ba\u015flayan ve nihayet ge\u00e7en y\u0131l yay\u0131nlanan eserin yazar\u0131 ile bu \u00fc\u00e7 fig\u00fcr\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra Malay siyasetinin baz\u0131 unsurlar\u0131n\u0131 da i\u00e7eren m\u00fcl\u00e2kat\u0131 sizlere sunuyoruz.<\/p>\n

Bu \u00e7al\u0131\u015fmaya ne zaman ve hangi ko\u015fullarda karar verdiniz?<\/strong><\/p>\n

Bu asl\u0131nda uzun bir hik\u00e2ye. Tam\u0131 tam\u0131na 16 y\u0131l \u00f6nce ba\u015flad\u0131m diyebilirim. Talep Onn ailesinden geldi. Ni\u00e7in bana b\u00f6yle bir \u00f6neri getirdikleri sorulabilir elbette. Nedeni, babam\u0131n Dato Onn ile olduk\u00e7a yak\u0131n bir arkada\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n olmas\u0131yd\u0131. Benim de gazeteci ve yazar olmam hasebiyle ailenin o d\u00f6nemki fertleri b\u00f6ylesi bir \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n benim taraf\u0131mdan haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131n yararl\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyordu.<\/p>\n

Kitab\u0131n\u0131zda pek \u00e7ok isim ge\u00e7iyor. Muhtemelen pek \u00e7o\u011fuyla m\u00fcl\u00e2kat yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z. Bu ne kadar vaktinizi ald\u0131?<\/strong><\/p>\n

1996 y\u0131l\u0131nda ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m bu \u00e7al\u0131\u015fmada, m\u00fcl\u00e2katlar\u0131 yakla\u015f\u0131k iki y\u0131lda tamamlad\u0131m. Toplam ka\u00e7 ki\u015fiyle g\u00f6r\u00fc\u015fme yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131 hat\u0131rlam\u0131yorum, ancak say\u0131 epeyce vard\u0131. \u0130ki a\u015famada ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fim m\u00fcl\u00e2katlar\u0131n ilk turunda Dato Cafer bin Muhammed ve Dato Onn bin Cafer \u00fczerinde yo\u011funla\u015ft\u0131m. \u0130kinci turda ise H\u00fcseyin Onn\u2026 \u0130kinci turun sadece H\u00fcseyin Onn\u2019a ayr\u0131lmas\u0131n\u0131n nedeni onu tan\u0131yan pek \u00e7ok ki\u015finin h\u00e2l\u00e2 hayatta olu\u015fuydu. \u0130ki y\u0131l i\u00e7inde yani 1998\u2019de \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n bir anlamda ilk a\u015famas\u0131 yani taslak sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Ailenin \u00f6nde gelen fertleri i\u00e7inde g\u00f6r\u00fc\u015fmedi\u011finiz ki\u015fi veya ki\u015filer oldu mu?<\/strong><\/p>\n

Hemen hemen hay\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc o d\u00f6nemde hayatta olan pek \u00e7ok aile ferdiyle g\u00f6r\u00fc\u015fme f\u0131rsat\u0131 buldum. Bug\u00fcn o nesilden pek kimsenin kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebilirim.<\/p>\n

Yay\u0131nlanmas\u0131 ni\u00e7in bu kadar gecikti?<\/strong><\/p>\n

Ortaya \u00e7\u0131kan taslak \u00fczerinde d\u00fczeltmeler nedeniyle s\u00fcrekli aile fertlerine yeni m\u00fcracaatlar\u0131m oldu. Bu arada, \u00e7e\u015fitli nedenlerle zaman zaman, diyelim bir ka\u00e7 y\u0131l boyunca \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 hi\u00e7 elime alamad\u0131\u011f\u0131m da oldu. En nihayetinde, kitab\u0131n yay\u0131nlanmas\u0131ndan iki y\u0131l \u00f6nce t\u00fcm vaktimi bu esere vererek bitirdim.<\/p>\n

M\u00fcl\u00e2katlar\u0131 nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015ftirdiniz? Yani kay\u0131t veya videoya ald\u0131n\u0131z m\u0131?<\/strong><\/p>\n

Hay\u0131r. Hi\u00e7bir teknoloji aleti kullanmad\u0131m. G\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm aile fertlerinin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc zaten ya\u015fl\u0131 oldu\u011fundan yava\u015f konu\u015fuyorlard\u0131. Ayr\u0131ca gazeteci k\u00f6kenli oldu\u011fumdan not almakta zorluk \u00e7ekmedim.<\/p>\n

Bu \u00fc\u00e7 \u00f6nemli siyasi ki\u015fili\u011fi ortaya koyarken, aile fertlerini birinci kaynak olarak kulland\u0131n\u0131z. Bu anlamda otantik bir \u00e7al\u0131\u015fma oldu diyebilir miyiz?<\/strong><\/p>\n

Elbette. Ayn\u0131 aileye mensup ve Malay siyasetinin oda\u011f\u0131nda birbiri ard\u0131na siyaset sahnesine \u00e7\u0131kan bu \u00fc\u00e7 ki\u015finin izini s\u00fcrmek son derece ilgin\u00e7ti.<\/p>\n

Aile fertleriyle g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinizde \u00f6zellikle bu \u00fc\u00e7 fert aras\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan belirgin siyasi farkl\u0131l\u0131klar konusuna de\u011findiniz mi? De\u011findiyseniz nas\u0131l bir tepki ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131n\u0131z?<\/strong><\/p>\n

Elbette, t\u00fcm aile fertlerinin \u015fu veya bu \u015fekilde siyasetin i\u00e7inde yer ald\u0131klar\u0131 biliniyor. Her biri son derece a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc insanlar ve g\u00f6r\u00fc\u015flerini olduk\u00e7a net bir \u015fekilde ortaya koydular. Beni en \u00e7ok etkileyen ise, 80 ve hatta 90\u2019\u0131na varm\u0131\u015f aile fertlerinin inan\u0131lmaz bir ifade g\u00fcc\u00fcne sahip olduklar\u0131n\u0131 ve her\u015feyi dobra dobra ortaya koyduklar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcm.<\/p>\n

\u00d6yle anla\u015f\u0131l\u0131yor ki, aile tarihi konusunda bir \u201ckaynak ki\u015fi\u201d konumundas\u0131n\u0131z. Yeni projelerle size gelenler oluyor mu?<\/strong><\/p>\n

Evet. Mesela H\u00fcseyin Onn hakk\u0131nda yap\u0131lan bir belgesele katk\u0131 yapt\u0131m.<\/p>\n

Tuttu\u011funuz notlar h\u00e2l\u00e2 elinizde mi?<\/strong><\/p>\n

Evet. Hepsini muhafaza ediyorum.<\/p>\n

Bu eserden hareketle ba\u015fka projeler g\u00fcndeme geldi mi veya gelecek mi? \u00d6rne\u011fin bir belgesel \u00e7ekimi vs.<\/strong><\/p>\n

Hay\u0131r, bug\u00fcne kadar kimse bu t\u00fcr \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7in ba\u015fvuruda bulunmad\u0131. Ancak umar\u0131m k\u0131sa bir s\u00fcre zarf\u0131nda Malaycaya terc\u00fcme edilir. (Eserin \u0130ngilizce yay\u0131nland\u0131\u011f\u0131n\u0131 burada hat\u0131rlatay\u0131m.M.\u00d6.). Ancak H\u00fcseyin Onn\u2019u konu alan bir belgesel film yap\u0131ld\u0131. O d\u00f6nemde yap\u0131mc\u0131, benimle de r\u00f6portaj yapt\u0131. Benim bu eserden hareketle bir belgesel \u00e7ekmem, \u00e7ok yo\u011fun oldu\u011fumdan, \u015fimdilik imk\u00e2ns\u0131z g\u00f6z\u00fck\u00fcyor.<\/p>\n

Feminist oldu\u011funuzu da dikkate alarak sormak istiyorum. Bu eserde \u00fc\u00e7 \u201cerkek\u201dten bahsediyorsunuz. Hi\u00e7 kad\u0131n fig\u00fcr\u00fc yok mu?<\/strong><\/p>\n

Ailede olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7l\u00fc kad\u0131n \u015fahsiyetler var elbette. Ailenin kad\u0131n \u00fcyeleri de, \u00f6rne\u011fin t\u0131pk\u0131 Dato Onn gibi o d\u00f6nemde birlikte siyaset hayat\u0131na at\u0131larak UMNO (Birle\u015fik Malay Milliyet\u00e7i Organizasyonu) i\u00e7inde aktif rol alm\u0131\u015flar. Ve bu kad\u0131n \u00fcyeler, o d\u00f6nem \u0130ngilizlerin Malay M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131na dayatt\u0131\u011f\u0131 Malay Birli\u011fi (Malayan Union)\u2019a kar\u015f\u0131 g\u00f6sterilere Malay kad\u0131nlar\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131 konusunda ciddi giri\u015fimlerde bulunmu\u015flar. \u0130\u015fte bu giri\u015fimler sonucunda belki de modern anlamda ilk defa Malay kad\u0131nlar\u0131 kendi \u00f6zel alanlar\u0131ndan yani evden kamusal alana m\u00fcdahil olmu\u015flar, meydanlarda yap\u0131lan g\u00f6sterilere kat\u0131lm\u0131\u015flar, m\u00fccevherlerini satarak harekete maddi destekte bulunmu\u015flar. \u00d6yle ki, bu \u015fekilde harekete \u00fcyelik aidat\u0131n\u0131 \u2013ki 1 Ringgit gibi c\u00fcz\u2019i bir rakamd\u0131r- \u00f6deyemeyen kad\u0131nlar\u0131nkini bile kar\u015f\u0131lam\u0131\u015flar. Eserde bu hususlar\u0131 dile getirdim.<\/p>\n

S\u00f6ylediklerinizden hareketle, bu d\u00f6nemi, Malay kad\u0131n hareketinin ba\u015flang\u0131\u00e7 y\u0131llar\u0131 kabul edebilir miyiz?<\/strong><\/p>\n

Akademisyen de\u011filim, bu anlamda bir \u015fey s\u00f6yleyemeyece\u011fim. Elbette kad\u0131n hareketi ve milliyet\u00e7ilik \u00fczerine kimi akademik \u00e7al\u0131\u015fmalar var. Ancak d\u00f6nemsel olarak neler s\u00f6yl\u00fcyorlar, a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 bilmiyorum. Kesin olan \u015fu ki, o d\u00f6nem Ibu Zain, Khadijah Sidek, Putih Mariam gibi kad\u0131n fig\u00fcrlerinin bu d\u00f6nemde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131r. O d\u00f6nemler kad\u0131n\u0131n modern e\u011fitimle ili\u015fkisinin s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011fu, ev i\u00e7i bir hayat s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc, kamusal alanda \u00f6nc\u00fcl\u00fck yap(a)mad\u0131\u011f\u0131 vs. vs. biliniyor. Bizzat kad\u0131nlar\u0131 organize etme faaliyetine i\u015ftirak etmi\u015f kad\u0131nlarla yapt\u0131\u011f\u0131m m\u00fclakatlardan, Malay haklar\u0131n\u0131 savunan UMNO siyasi toplant\u0131lar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc kad\u0131nlar\u0131n evlerinin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmak i\u00e7in makul gerek\u00e7eleri oldu\u011funu anl\u0131yoruz. Bizzat annemin de evi b\u00f6ylesi kad\u0131n toplant\u0131lar\u0131na a\u00e7anlardan oldu\u011funu yakinen biliyorum. Annem, \u00e7ok iyi bir ah\u00e7\u0131yd\u0131 ve ah\u00e7\u0131l\u0131k ve bi\u00e7ki-diki\u015f \u00f6\u011fretme bahanesiyle kad\u0131nlar evde toplan\u0131yordu. Asl\u0131nda, bu toplanmalar\u0131n temel gayesi Malay Birli\u011fi\u2019nin ne olup olmad\u0131\u011f\u0131 konusunda politik bilin\u00e7lendirme faaliyetlerine zemin olmas\u0131yd\u0131.<\/p>\n

Eserinizin ba\u015fl\u0131\u011f\u0131na gelelim\u2026 Bu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7menizin \u00f6zel bir nedeni var m\u0131yd\u0131?<\/strong><\/p>\n

Evet. Bu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 bilerek se\u00e7tim. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu \u00fc\u00e7 fig\u00fcr de onurlu, \u015fahsiyetli ve ilkeli insanlard\u0131\u2026 (burada derin bir nefes al\u0131yor Zainah Han\u0131m) Bu nedenle, bug\u00fcnk\u00fc nesle bir zamanlar Malezya siyasal ya\u015fam\u0131nda b\u00f6ylesi ilkeli bir gelene\u011fin var oldu\u011funu hat\u0131rlatmak istedim.<\/p>\n

Yani, derin i\u00e7erik ba\u011flam\u0131nda mesaj vermek istiyorsunuz.<\/strong><\/p>\n

Elbette\u2026 Bu mesaj a\u00e7\u0131k\u2026 Bu ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 bilin\u00e7li olarak att\u0131m\u2026<\/p>\n

Ba\u015fbakan Necib bin Razak, kitab\u0131n\u0131za bir giri\u015f yaz\u0131s\u0131 yazm\u0131\u015f. Ba\u015fbakan\u0131n bir konu\u015fmas\u0131nda Onn ailesiyle ba\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi\u011fini hat\u0131rl\u0131yorum. \u0130ki aile aras\u0131nda ger\u00e7ekten bir ba\u011f var m\u0131?<\/strong><\/p>\n

Evet\u2026 Evlilik vas\u0131tas\u0131yla Onn ailesi ile Razak ailesi aras\u0131nda bir ba\u011f, hem de yak\u0131n bir ba\u011f var.<\/p>\n

Kitab\u0131n kahramanlar\u0131na ge\u00e7elim\u2026 Dato Onn\u2019u modern bir \u2018Hang Tuah\u2019 kabul edebilir miyiz?<\/strong><\/p>\n

Bunu hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmemi\u015ftim. Yani sultanla anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131ndan dolay\u0131 b\u00f6yle bir g\u00f6ndermede bulunuyorsunuz san\u0131r\u0131m\u2026 Bilemiyorum\u2026 San\u0131r\u0131m bu beni a\u015far. Yani \u00e7\u00fcnk\u00fc Hang Tuah hakk\u0131nda ve onun Sultan\u2019a ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 konusunda \u00e7eli\u015fik d\u00fc\u015f\u00fcncelere sahibim. Bana g\u00f6re kahraman Hang Jebat\u2019t\u0131r. Nihayetinde, Hang Tuah en iyi arkada\u015f\u0131 Hang Jebat\u2019\u0131, yani onu koruyan arkada\u015f\u0131n\u0131 aldatm\u0131\u015ft\u0131r. Bu benzerli\u011fe itiraz\u0131m olacak.<\/p>\n

B\u00fcy\u00fckbaba Dato Cafer bin Muhammed, Sultan Ebubekir\u2019in sa\u011f koluydu ve yaz\u0131lanlardan biliyoruz ki, Malay modernle\u015fmesine \u00f6nemli katk\u0131larda bulunmu\u015ftu. Cafer bin Muhammed\u2019le ilgili s\u00f6zl\u00fc anlat\u0131lardan size ula\u015fan herhangi \u00f6nemli bir malumat var m\u0131?<\/strong><\/p>\n

Evet, g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm ya\u015fl\u0131, -ki neredeyse y\u00fcz ya\u015f\u0131n\u0131 a\u015fm\u0131\u015ft\u0131 o d\u00f6nem- bayanlardan biri Bukit Senyum\u2019da ya\u015fam\u0131\u015f. (Bukit Senyum, Cafer bin Muhammed\u2019in Johor Bahru\u2019da son y\u0131llar\u0131n\u0131 ge\u00e7irdi\u011fi malikanesinin bulundu\u011fu yer. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bu malikane m\u00fcze olarak hizmet veriyor. M.\u00d6.). O d\u00f6nemle ilgili kimi bilgiler verdi. Ancak Dato Cafer\u2019le ilgili dolayl\u0131 bilgi sahibiydi. As\u0131l kaynak, Profes\u00f6r Ungku Aziz\u2019in kay\u0131n validesi (e\u015fi Azah Aziz\u2019in annesi) Dato Onn\u2019a daha yak\u0131nd\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla Buti Senyum y\u0131llar\u0131na ve Dato Cafer\u2019e dair malumata sahip tek ki\u015fi bu bayand\u0131.<\/p>\n

Dato Cafer neredeyse \u00f6l\u00fcm d\u00f6\u015fe\u011finde aile bireylerine yapt\u0131\u011f\u0131 bir konu\u015fmas\u0131 var. Bu konu\u015fmada Dato Cafer \u00f6nemli \u015feyler sarfeder. Dato Onn\u2019un siyasi duru\u015fuyla babas\u0131ndan bir anlamda \u2018miras kalan\u2019 bu g\u00f6r\u00fc\u015fler aras\u0131nda ba\u011flant\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyebilir miyiz?<\/strong><\/p>\n

Evet, belki bir \u00f6l\u00e7\u00fcye kadar. Dato Cafer\u2019in Sultan \u0130brahim\u2019le aras\u0131 pek ho\u015f olmad\u0131\u011f\u0131 biliniyor. Ancak saraya sadakat noktas\u0131nda, Sultan \u0130brahim\u2019e meydan okudu\u011funu s\u00f6yleyemeyiz. S\u00f6yleminde dikkat \u00e7eken \u015fey, yeni neslin, yani \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n sultanla ili\u015fkilerinde \u201cg\u00f6z\u00fc kapal\u0131 itaat etmemeleridir\u201d. Yani sultan da olsa, yanl\u0131\u015f yanl\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle yeni nesil, daha \u2018protest\u2019 bir yakla\u015f\u0131m sergilemeliydi. Bunu Azah Aziz s\u00f6yledi bana.<\/p>\n

Dato Cafer\u2019in Sultan \u0130brahim\u2019le ili\u015fkisine dair neler biliyoruz?<\/strong><\/p>\n

Sultan \u0130brahim, o d\u00f6nem gen\u00e7 bir sultand\u0131r. \u0130ngilizler\u2019in -dan\u0131\u015fmanl\u0131k vas\u0131tas\u0131yla- sultanl\u0131\u011f\u0131n ili\u015fkilerine m\u00fcdahil olmas\u0131na izin verir. Dato Cafer bu geli\u015fmeden ve di\u011ferlerinden, \u00f6rne\u011fin, sultan\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 para harcama al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 vs. vs. memnun de\u011fildir.<\/p>\n

\u00d6rne\u011fin, Osmanl\u0131 tarihinden bildi\u011fimiz \u00fczere, d\u00f6nem d\u00f6nem padi\u015fahlar yerine devlet y\u00f6netiminde s\u00f6z sahibi olan vezirler var. Cohor Sultanl\u0131\u011f\u0131\u2019nda da en az\u0131ndan Dato Cafer\u2019in b\u00f6yle bir i\u015flev g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yleyebilir miyiz?<\/strong><\/p>\n

Evet\u2026 Bu anlamda Sultan Ebubekir d\u00f6neminde, Dato Cafer bir vezir konumundayd\u0131 ve y\u00f6netimde s\u00f6z sahibiydi. Ancak o\u011ful sultan \u0130brahim\u2019in tahta \u00e7\u0131kmas\u0131yla Dato Cafer\u2019in sarayda pek s\u00f6z\u00fcn\u00fcn ge\u00e7ti\u011fini s\u00f6yleyemeyiz. Onun yerine art\u0131k sahnede Rahman Andak vard\u0131r sarayda s\u00f6z\u00fc ge\u00e7en\u2026 Sultan \u0130brahim\u2019in g\u00f6zdesi Andak\u2019t\u0131r. T\u00fcm bu nedenler Dato Cafer\u2019in sultanla aras\u0131n\u0131n ho\u015f olmamas\u0131n\u0131n sebeplerindendi.<\/p>\n

Ancak Sultan Ebubekir\u2019in Dato Cafer\u2019e b\u00fcy\u00fck g\u00fcven besledi\u011fini biliyoruz. O derecede ki, s\u0131k s\u0131k ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi yurt d\u0131\u015f\u0131 ziyaretlerinde sultanl\u0131\u011f\u0131 Dato Cafer\u2019e emanet ediyordu.<\/strong><\/p>\n

Evet, hakl\u0131s\u0131n\u0131z, do\u011fru. Bu ili\u015fki, Sultan \u0130brahim d\u00f6neminde maalesef ger\u00e7ekle\u015fmiyor. San\u0131r\u0131m kitapta yer verdim. Sultan Ebubekir o\u011ful \u0130brahim\u2019den memnun de\u011fildir. Onun yerini ba\u015fkas\u0131n\u0131 tahta ge\u00e7irmek arzusundad\u0131r. Ancak, Dato Cafer devreye girerek, Sultan Ebubekir\u2019i ikna eder ve o\u011ful \u0130brahim\u2019in \u2018\u00e7\u0131rakl\u0131k d\u00f6neminde\u2019 yard\u0131mc\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 ifade eder. Ancak daha sonradan hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frayacakt\u0131r.<\/p>\n

O\u011ful Dato Onn\u2019a gelelim. Dato Onn UMNO\u2019dan ayr\u0131lmasayd\u0131 Malay siyasetinde yeri neresi olurdu?<\/strong><\/p>\n

Elbette, kesinlikle ba\u011f\u0131ms\u0131z Malezya\u2019n\u0131n ilk ba\u015fbakan\u0131 olurdu. Fakat onun partiden ayr\u0131lmas\u0131 siyasal liderlikte sergiledi\u011fi ilkeden kaynaklan\u0131yordu. Onun d\u00fc\u015f\u00fcncelerini parti \u00fcyeleri kabullenemiyordu. Bir ba\u015fka deyi\u015fle politikalar\u0131n\u0131 kabul ettiremiyordu. Bu ilkeli duru\u015fu nedeniyle kolayca sahip olabilece\u011fi ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131 elinin tersiyle itebildi.<\/p>\n

Bir siyaset adam\u0131 olman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda Dato Onn\u2019un Malezya\u2019ya kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 neler var? Yani onun liderli\u011finin Malay toplumunun yeniden in\u015fas\u0131na katk\u0131s\u0131 olmu\u015ftur diyebilir miyiz?<\/strong><\/p>\n

San\u0131r\u0131m, bu sorunun cevab\u0131 evet, \u00e7\u00fcnk\u00fc son derece g\u00fc\u00e7l\u00fc bir insand\u0131, karizmatik bir liderlik taraf\u0131 vard\u0131, kitleleri harekete ge\u00e7irebilme kabiliyetine sahipti. Buna ilaveten, o d\u00f6nem Malezyas\u0131ndaki t\u00fcm \u0131rklar\u0131 bir araya getirme ba\u011flam\u0131nda geli\u015fimci bir vizyona sahipti. Bildi\u011finiz gibi, Malay toplumu saraya ve sultana ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile \u00f6ne \u00e7\u0131kan bir toplum. Bu \u00e7er\u00e7evede kendini bir \u201culus\u201d olarak g\u00f6rmemi\u015fti hi\u00e7bir zaman, ne federal d\u00fczeyde ne de ulusal bazda. Dato Onn \u00fclke ger\u00e7ekli\u011findeki \u00e7ok \u0131rkl\u0131 bak\u0131\u015f\u0131 yakalayabilmi\u015fti, t\u0131pk\u0131 Tunku Abdul Rahman gibi\u2026 Gene t\u0131pk\u0131 Tunku gibi \u0130ngiliz okullar\u0131nda okumu\u015f ve hem Malay hem de \u0130ngiliz bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131na ve duru\u015funa sahipti. Global anlamda a\u00e7\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015fl\u00fc bir insand\u0131 diyebiliriz.<\/p>\n

Fakat Tunku saray ailesine mensup\u2026<\/strong><\/p>\n

Do\u011fru\u2026 Ancak \u00f6te yandan, Dato Onn da saray \u00e7evresinde yeti\u015fmi\u015f biri. Sultan\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 ile birlikte oynad\u0131, okula gitti. Tunku sarayl\u0131yd\u0131, bununla birlikte bir halk adam\u0131yd\u0131. Halka uzak bir \u015fahsiyet de\u011fildi. Kimi a\u00e7\u0131lardan birbirleriyle \u00e7ok benze\u015fiyorlar\u2026 Her ikisi de \u00e7o\u011fulcu \u0131rk toplum yap\u0131s\u0131nda g\u00fcvenli bir \u015fekilde liderliklerini sergiliyorlard\u0131. Malezya\u2019n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k s\u00fcrecinde farkl\u0131 \u0131rklar\u0131 getirebilme kabiliyetine dayand\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Tunku bunu ba\u015fard\u0131 ve onun yerinde Dato Onn olsayd\u0131, inan\u0131yorum ki, o da benzer bir ba\u015far\u0131 sergileyebilirdi. Bu \u00e7er\u00e7evede Dato Onn\u2019un en \u00f6nemli kusuru, inat\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131yd\u0131. Bir kere karar verdi\u011finde asla kimse verdi\u011fi o karardan d\u00f6nd\u00fcremezdi. Bu \u00f6zelli\u011finin o s\u00fcre\u00e7te sorun olu\u015fturdu\u011fu kanaatindeyim. Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 yeni elde etmi\u015f \u00fclkenin lideri olarak Tunku bu anlamda daha a\u00e7\u0131k ve esnek bir yakla\u015f\u0131m sergiliyordu.<\/p>\n

Peki, Dato Onn ile Lee Kuan Yew aras\u0131nda nas\u0131l bir ili\u015fki oldu\u011funu sorsam?<\/strong><\/p>\n

Dato Onn\u2019un Lee Kuan Yew gibi otokrat bir lider olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. Bir keresinde babam\u0131n bana s\u00f6yledi\u011fi \u00fczere, Dato Onn \u00e7evresindekilerle s\u00fcrekli fikir al\u0131\u015f veri\u015finde bulunan ve buna \u00f6nem veren bir liderdi. Sohbeti sever ve gen\u00e7 olsun, ya\u015fl\u0131 olsun insanlar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcncelerini almay\u0131 \u00f6nemserdi. Bu anlamda, her Per\u015fembe ak\u015fam\u0131 Dato Onn\u2019un evinde meclisler kurulur ve sabah 3\u2019lere 4\u2019lere kadar s\u00fcren sohbetler yap\u0131l\u0131rd\u0131. Dato Onn bir konuda tart\u0131\u015fma a\u00e7ar ve herkesin katk\u0131da bulunmas\u0131n\u0131 isterdi. Herkes \u00e7ekinmeden, serbest\u00e7e fikrini ortaya koyard\u0131. Lee Kuan Yew\u2019un karakterinde bu unsurlar\u0131n yer alabilece\u011fini sanm\u0131yorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc Lee her \u015feyin cevab\u0131n\u0131 kendisinin bildi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnen bir lider\u2026<\/p>\n

https:\/\/www.dunyabizim.com\/soylesi\/onn-ailesi-anlasilmadan-malezya-anlasilmaz-h10533.html<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 28.07.2012 \u015eimdi sizlere sunaca\u011f\u0131m\u0131z r\u00f6portaj \u00f6zel, Malay […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":3318,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[73],"tags":[],"class_list":["post-1144","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-mulakatlar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1144","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1144"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1144\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3318"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1144"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1144"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1144"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}