{"id":108,"date":"2013-06-04T07:10:00","date_gmt":"2013-06-04T07:10:00","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost:8080\/ini\/?p=108"},"modified":"2013-06-04T07:10:00","modified_gmt":"2013-06-04T07:10:00","slug":"bir-lider-prototipi-olarak-hasan-di","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/bir-lider-prototipi-olarak-hasan-di\/","title":{"rendered":"Bir Lider Prototipi Olarak Hasan di Tiro \/ Hasa di Tiro: A Leadership Prototype"},"content":{"rendered":"<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><b>Mehmet \u00d6zay 24 Juni 2013<\/b><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><b><br \/><\/b><b>It\u2019s already been three years&#8230; The importance of leaders can be perceived well after their lost. There is no doubt that it is observed the same phenomenon in Aceh, after Hasan di Tiro passed away on 3rd June, 2010. He was one the great leaders raised in Southeast Asia&#8230; being a golden son of Daud Beureuh, then conducted sound academic success for being raised as a first diplomat of the Republic of Indonesia. Hence the awareness of history drew him to his homeland&#8230; He was not alone a fighter for freedom but more than this he became a very charismatic and intellectual leader. It is witnessed in his very distinguished writings such as &#8220;Democracy for Indonesia&#8221; (1958); &#8220;The Political Future of the Malay Archipelago&#8221; (1965); &#8220;The Legal Status of Acheh-Sumatra Under International Law&#8221; (1980); &#8220;Indonesia as a Model Neo-Colony&#8221; (1984); &#8220;The Case and the Cause of the National Liberation Front of Acheh-Sumatra&#8221; (1985); Indonesian Nationalism: A Western Invention to Contain Islam in the Dutch East Indies,&#8221; (1986); &#8220;The Price of Freedom: The Unfinished Diary&#8221; (1976)\u2026<\/b><br \/><b><br \/><\/b><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Hasan Di Tiro\u2019nun \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc. Liderlerin \u00f6nemi, vefatlar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan daha iyi anla\u015f\u0131l\u0131r. Hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, Hasan di Tiro\u2019nun 3 Haziran 2010\u2019da vefat\u0131ndan ard\u0131ndan bunun A\u00e7e\u2019de de ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na tan\u0131k olunuyor&#8230;<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Hasan di Tiro, 20. y\u00fczy\u0131lda \u0130slam co\u011frafyas\u0131nda verilen \u00f6nemli m\u00fccadelelerden birinin lideri olarak tarih yazd\u0131 ve de tarihe ge\u00e7ti. M\u00fccadelesini sadece askeri olu\u015fumla \u015fekillendirmekle kalmam\u0131\u015f, bundan \u00e7ok daha \u00f6tesi, bu m\u00fccadeleyi g\u00fc\u00e7l\u00fc siyasi temellere dayand\u0131rm\u0131\u015f bir siyaset adam\u0131yd\u0131. Bu \u00f6zelli\u011finin nedenleri aras\u0131nda akademik e\u011fitimi, g\u00fc\u00e7l\u00fc \u015fahsiyeti ve entellekt\u00fcel kapasitesi, ailesinden tevar\u00fcs etmi\u015f nitelikler ve de vatan\u0131na ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n geldi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Hukuk ard\u0131ndan Uluslararas\u0131 \u0130li\u015fkiler Doktoras\u0131 onu, akademi, entellekt\u00fcel d\u00fcnyaya ba\u011flayan iki \u00f6nemli s\u00fcre\u00e7 olarak dikkat \u00e7eker. Bunun \u00f6tesinde pratikte bir devlet adam\u0131 olma yolunda ilk ad\u0131m\u0131 gene bu s\u00fcrecin devam\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kacak ve Cakarta y\u00f6netiminin Birle\u015fmi\u015f Milletler misyonunda g\u00f6rev alan ilk ki\u015fiydi.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Bu \u00f6zellikleri kendinde meczeden bir lider olarak Hasan Di Tiro tarihi ve i\u00e7ine do\u011fdu\u011fu topraklar\u0131n ve \u00fclkenin tarihini okumada \u0131srarc\u0131yd\u0131 ve de ba\u015far\u0131l\u0131yd\u0131. Di Tiro\u2019nun bir di\u011fer meziyeti ise entellekt\u00fcel verimlili\u011fiydi. M\u00fccadele s\u0131ras\u0131nda bile, kalemi elinden b\u0131rakmayan, s\u00f6ylemini sloganlar\u0131n s\u0131n\u0131rl\u0131l\u0131\u011f\u0131na hapsetmeyen bir liderdi. Bu \u00f6zelli\u011fini koyan \u00e7ok \u00f6nemli bir \u00f6rnek oldu\u011fundan hat\u0131rlatmakta fayda var. 1976\u2019da A\u00e7e\u2019ye d\u00f6n\u00fcp d\u00f6nemin liderleri ile hareketi ba\u015flatmak konusunda hem fikir olduktan sonra Halimon Da\u011f\u0131\u2019nda ba\u015flayan m\u00fccadelede oradan oraya g\u00f6\u00e7 \u015feklinde ge\u00e7en ilk y\u0131llarda yaz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmesi i\u00e7in ilk konaklanan yerde yard\u0131mc\u0131lar\u0131nca daktilosunu kullanabilece\u011fi bir ortam haz\u0131rlan\u0131yordu. Di Tiro daktilo ba\u015f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, kimi zaman, yard\u0131mc\u0131lar\u0131n\u0131n daktilo sesinin do\u011furabilece\u011fi istenmeyen geli\u015fmelere kar\u015f\u0131 uyar\u0131l\u0131yordu.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Tarih, politika, edebiyat konular\u0131ndaki eserleri hareketinin arka plan\u0131n\u0131 t\u00fcm vechesiyle ortaya koyan entellekt\u00fcel ve siyasi \u00fcr\u00fcnlerdi. Kaleme ald\u0131\u011f\u0131 eserlerden baz\u0131lar\u0131 \u015funlard\u0131r: &#8220;Democracy for Indonesia&#8221; (1958); &#8220;The Political Future of the Malay Archipelago&#8221; (1965); &#8220;The Legal Status of Acheh-Sumatra Under International Law&#8221; (1980); &#8220;Indonesia as a Model Neo-Colony&#8221; (1984); &#8220;The Case and the Cause of the National Liberation Front of Acheh-Sumatra&#8221; (1985); Indonesian Nationalism: A Western Invention to Contain Islam in the Dutch East Indies,&#8221; (1986); &#8220;The Price of Freedom: The Unfinished Diary&#8221; (1976).<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">\u0130sve\u00e7\u2019te s\u00fcrg\u00fcn h\u00fck\u00fcmetinin ba\u015f\u0131nda bulundu\u011fu d\u00f6nemde, hareketini d\u00fcnyaya tan\u0131tma konusunda ciddi gayretler sarf etmi\u015f ve bunu diplomatik ustal\u0131kla ortaya koymu\u015ftu. Tekil ba\u011flamda Avrupa \u00fclkeleri, Avrupa Birli\u011fi, Birle\u015fmi\u015f Milletler gibi \u00f6nemli organizasyonlarda hareketin me\u015fruiyeti konusundaki \u0131srarl\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n benzerini \u0130slam co\u011frafyas\u0131n\u0131n kimi \u00fclkeleri ve liderleri ile girdi\u011fi ili\u015fkide g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn. Merkez g\u00fc\u00e7ler onu yok sayarken, sanal olarak hayatla ili\u015fkisini bitirirken di Tiro, bir \u00fclkeden di\u011ferine hareketinin propandas\u0131n\u0131 yapmakla me\u015fguld\u00fc. Burada bir \u00f6rnek vermekte fayda var. D\u00f6nemin devlet ba\u015fkan\u0131 Suharto Cakarta\u2019da, di Tiro\u2019nun \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc yolunda bas\u0131na a\u00e7\u0131klamalar yapt\u0131\u011f\u0131 s\u0131ralarda, di Tiro Portekiz Parlamentosu\u2019nda davas\u0131n\u0131n me\u015fruiyetini tan\u0131tmakla me\u015fguld\u00fc. <\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Di Tiro\u2019nun harekete ba\u015flama s\u00fcreci de ge\u00e7mi\u015fle i\u00e7inde bulundu\u011fu an ve gelece\u011fe dair kayg\u0131lar\u0131 aras\u0131nda bir \u2018e\u015fik\u2019 olmas\u0131 hasebiyle dikkate de\u011ferdir. 1950\u2019li y\u0131llar\u0131n ba\u015flar\u0131nda \u00fclkede ba\u015fg\u00f6steren Dar\u2019ul Islam Hareketi\u2019ne destek olmak hasebiyle New York\u2019daki g\u00f6revinden istifa eder. O d\u00f6nem Dar\u2019ul Islam Hareketi\u2019nin A\u00e7e aya\u011f\u0131nda lider Davud Beureuh\u2019dir. Di Tiro\u2019nun ilk \u00e7ocukluk y\u0131llar\u0131ndan itibaren geli\u015fiminde g\u00f6z ard\u0131 edilemeyecek bir yeri olan Davud Beureuh\u2019in i\u00e7inde bulundu\u011fu b\u00f6yle bir harekete destek vermek bir yandan siyasi sorumluluk \u00f6te yandan da vefa borcu olarak okunabilir. Bu karar\u0131, onun \u00fclkenin modern siyasi ya\u015fam\u0131na damgas\u0131n\u0131 vurmu\u015f ve ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k sonras\u0131ndaki s\u00fcre\u00e7te neredeyse altm\u0131\u015f y\u0131l \u00fclkede egemen olmu\u015f iki \u00f6nemli fig\u00fcr\u00fc Sukarno ve Suharto ile m\u00fccadelesinin ilk ad\u0131m\u0131n\u0131 olu\u015fturur. Gerek ulusal gerekse uluslararas\u0131 arenada ses getiren iki siyaset adam\u0131 olan Sukarno ve Suharto kar\u015f\u0131s\u0131nda m\u00fccadele adam\u0131 olarak sergiledi\u011fi performans hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, tarih\u00e7ilerin g\u00f6z\u00fcnden ka\u00e7mam\u0131\u015ft\u0131r. <\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Di Tiro nereden al\u0131yordu bu g\u00fcc\u00fcn\u00fc sorusu \u00f6nemlidir. Hollanda s\u00f6m\u00fcrgecili\u011fine kar\u015f\u0131 m\u00fccadele vermi\u015f, bu s\u00fcre\u00e7te lider kadrosunda yer alm\u0131\u015f, d\u00f6neminin tan\u0131nm\u0131\u015f alimlerinden ve 1899 y\u0131l\u0131nda sava\u015fta \u015fehit d\u00fc\u015fm\u00fc\u015f olan dedesi Saman di Tiro, \u00fclkenin ulusal kahramanlar\u0131 aras\u0131ndad\u0131r ayn\u0131 zamanda. Bu ailenin sorumlulu\u011fu sadece \u00fczerinde y\u00fckseldikleri vatan\u0131n s\u0131radan bir ferdi olmakla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmam\u0131\u015ft\u0131r. D\u00f6nemin hanedanl\u0131k ailesine mensup fertlerinin da\u011f\u0131lmas\u0131, hayatta kalanlar\u0131n \u00e7e\u015fitli fakt\u00f6rler nedeniyle siyasi ve askeri hareketi y\u00fcr\u00fctmeden uzak kal\u0131\u015flar\u0131 Tiro ailesinin fertlerini A\u00e7e hareketinin ba\u015f\u0131na getirilmesine vesile olmu\u015ftur. Bu noktada, G\u00fcneydo\u011fu Asya topraklar\u0131ndaki \u0130slam devletlerinde saray ve \u00e7evresi aras\u0131ndaki ili\u015fkileri anlamak gerekiyor. Hanedan\u0131n akamete u\u011framas\u0131 devletin be<br \/>\nkas\u0131 gere\u011fi saraya yak\u0131n kitle aras\u0131ndan liderlik kadrosunun yeniden \u015fekillendirilmesini ve siyasi yap\u0131n\u0131n yeniden yap\u0131land\u0131r\u0131lmas\u0131na olanak tan\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Tiro ailesinin, Hollanda\u2019ya kar\u015f\u0131 verilen cihad hareketindeki rol\u00fc ve bu konuda geni\u015f kitleler nezdinde me\u015fruiyetinin kayna\u011f\u0131 budur. Hasan di Tiro\u2019nun 4 Aral\u0131k 1976 tarihinde harekete y\u00f6n verecek giri\u015fime ba\u015flatmas\u0131n\u0131n ard\u0131nda b\u00f6ylesi bir liderlik ili\u015fkisinin yatt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">\u0130lk d\u00f6nem lider kadrosunun \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc sava\u015fta hayat\u0131n\u0131 kaybetmi\u015f veya hapishanelere d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. Ancak m\u00fccadele varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyordu. \u00d6yle ki, Di Tiro\u2019nun d\u00f6nemin ko\u015fullar\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda binlerce kilometre mesafeden hareketi y\u00f6netmesi, kendisini bizzat g\u00f6rmeyen ve dinlemeyen gen\u00e7 nesillerce hareketine ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n devam ettirilmesi sahip oldu\u011fu liderlik karizmas\u0131n\u0131n bir g\u00f6stergesiydi. Gen\u00e7 nesil nezdinde o, A\u00e7e Hareketi\u2019ni d\u00fcnyaya tan\u0131tan bir liderdi. <\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Di Tiro gibi d\u00fcnyan\u0131n tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 bir lidere sahip olmak, onun ilkeleri do\u011frultusunda toplumsal ve siyasal varl\u0131k sahnesinde yer almaya devam edebilmek \u00f6nemliydi. 1990\u2019lar\u0131n sonlar\u0131nda \u00fcst \u00fcste ge\u00e7irdi\u011fi rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n ard\u0131ndan aktif olarak g\u00f6revi Tgk. Malik Mahmud \u00fcstlenmi\u015fti. Bu liderlik havuzunda uzun y\u0131llar yer alm\u0131\u015f Tgk. Malik, gene o y\u0131llarda Endonezya ordusunun A\u00e7e\u2019de giri\u015fti\u011fi icraatlar kar\u015f\u0131s\u0131nda \u2018tek nefer kalana kadar m\u00fccadeleye devam\u2019 karar\u0131n\u0131n alt\u0131na imza at\u0131yordu. Hasan di Tiro\u2019nun devam ettiricisi oldu\u011fu tarihi hareket bug\u00fcn \u015fu veya bu \u015fekilde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Siyasi ve toplumsal de\u011fi\u015fimlerden bu hareketin de pay\u0131n\u0131 ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemleniyor. Ancak ku\u015fku duyulmayan bir husus var ki, o da A\u00e7e\u2019nin bug\u00fcnk\u00fc nesilleri ge\u00e7mi\u015fin duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131, siyasi ve dini ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fcreklerinde hisseden ve bunu g\u00fcn\u00fcn gerektirdi\u011fi \u015fekilde ortaya koyma noktas\u0131nda tarihsel ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 akt\u00f6r rol\u00fcn\u00fc yerine getiriyorlar. <\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Hasan di Tiro\u2019nun vefat\u0131 \u00f6nemli bir d\u00f6nemi kapat\u0131rken, A\u00e7e\u2019nin gelece\u011finde belirleyici olacak \u015fekilde siyasi ve entellekt\u00fcel katk\u0131s\u0131n\u0131 devam ettirdi\u011fine ku\u015fku yok. <\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Hasan di Tiro\u2019ya Allah\u2019tan rahmet diliyorum.&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.dunyabulteni.net\/?aType=haber&amp;ArticleID=262478\">http:\/\/www.dunyabulteni.net\/?aType=haber&amp;ArticleID=262478<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;&nbsp;3 Haziran 2013 It\u2019s already been three years&#8230; The importance of leaders can be perceived well after their lost. There is no doubt that it is observed the same phenomenon in Aceh, [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-108","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-ace"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=108"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/108\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=108"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=108"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=108"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}