{"id":1021,"date":"2012-03-10T08:17:00","date_gmt":"2012-03-10T08:17:00","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost:8080\/ini\/?p=384"},"modified":"2012-03-10T08:17:00","modified_gmt":"2012-03-10T08:17:00","slug":"ace-islamn-anlama-cabas-i","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/ace-islamn-anlama-cabas-i\/","title":{"rendered":"A\u00e7e \u0130slam\u0131\u2019n\u0131 Anlama \u00c7abas\u0131 – I"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

Mehmet \u00d6zay- 10 \u015eubat 2012 <\/div>\n
<\/p>\n
<\/a><\/div>\n

A\u00e7e, her ne kadar bug\u00fcn modern Endonezya Cumhuriyeti s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde yer alan bir eyalet olarak an\u0131lsa da, tarihte \u00fcstlendi\u011fi \u2018sorumluluklar\u2019 nedeniyle farkl\u0131 bir perspektiften ele al\u0131nmay\u0131 gerektiriyor. A\u00e7e\u2019nin bu ba\u011flam\u0131 \u00fczerinde durmak, sadece A\u00e7e\u2019yi de\u011fil, b\u00f6lgenin, yani ba\u015fta Endonezya\u2019n\u0131n di\u011fer b\u00f6lgeleri kadar G\u00fcneydo\u011fu Asya \u0130slam\u0131\u2019na dolayl\u0131 bir vurguyu da ortaya koyacakt\u0131r. \u00d6te yandan, A\u00e7e \u0130slam\u0131\u2019na vurgu, merkezi te\u015fkil eden ve tarihten tevar\u00fcs eden veya ettirilen \u00fcst\u00fcnl\u00fck kompleksinin do\u011fal bir uzant\u0131s\u0131 olan hegemonik yakla\u015f\u0131ma \u201cs\u0131n\u0131r \u00e7ekme\u201d olana\u011f\u0131n\u0131 da \u00fcretmeyi ama\u00e7l\u0131yor. S\u00f6z konusu bu \u201c\u00fcst\u00fcnl\u00fck kompleksini\u201d sergileyenlerin g\u00f6rmekte zorland\u0131klar\u0131 husus, tarihin bir ba\u015fka boyutunda ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve s\u00f6m\u00fcrgeci g\u00fc\u00e7 olarak adland\u0131r\u0131lan yap\u0131n\u0131n, kas\u0131t d\u0131\u015f\u0131 da olsa \u201ci\u00e7erden devam\u0131\u201d mahiyetinde olmas\u0131 gibi bir tehlikeyi i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. \u0130\u015fte bu nedenledir ki, d\u0131\u015farl\u0131kl\u0131lar\u0131n A\u00e7e \u0130slam\u0131n\u0131 anlama \u00e7abas\u0131, yeni bir d\u00f6neme ayak basan A\u00e7e\u2019nin kimlik tetkiki, yenilenmesi ve canlanmas\u0131 s\u00fcre\u00e7lerinde ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir \u00f6neme sahiptir. Bu yakla\u015f\u0131m, bir yandan A\u00e7e halk\u0131n\u0131n kendini yeniden kavrama, anlama ve anlamland\u0131rma s\u00fcre\u00e7lerinin geli\u015fmesine arac\u0131l\u0131k ederken, hegemonik ve \u00fcst\u00fcnl\u00fck kompleksi ile maruf \u201cmerkez g\u00fc\u00e7lerin\u201d de A\u00e7e\u2019yle ilintisi dolay\u0131m\u0131nda kendi tarihlerini yeniden ve farkl\u0131 bir okumaya tabi tutmalar\u0131na yol a\u00e7abilece\u011fi gibi, bug\u00fcnk\u00fc duru\u015flar\u0131n\u0131 da analiz ve tetkik mecburiyetine sevk edecektir. Bu sevk i\u015finin yerine getirilmesi ka\u00e7\u0131n\u0131lmazl\u0131k arz etmektedir.  <\/p><\/div>\n

\n

<\/a><\/div>\n

<\/a>Evvel emirde, giri\u015f bab\u0131nda da olsa ni\u00e7in b\u00f6ylesi bir yaz\u0131y\u0131 konu edindi\u011fimize de\u011finelim. Ge\u00e7en alt\u0131 y\u0131l\u0131 kapsayan s\u00fcrece bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda A\u00e7e \u00f6zelinde ile Endonezya ve G\u00fcneydo\u011fu Asya genelinde g\u00fcndeme getirdi\u011fimiz yaz\u0131larda ne gibi farklar oldu\u011fu \u015fu veya bu \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131. Ancak zaman zaman sahada kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z gizli veya a\u00e7\u0131k kimi g\u00f6r\u00fcn\u00fcmler A\u00e7e \u0130slam\u0131\u2019n\u0131n dinamikleri konusunda durmaks\u0131z\u0131n yazmay\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz k\u0131lmaktad\u0131r. Bununla neyi kastediyoruz? Temelde i\u015fin kayna\u011f\u0131nda yer alan merkez ile \u00e7evre ili\u015fkisi boyutu kadar, merkezde yer alma iddias\u0131ndaki olu\u015fumlar\u0131n, bizatihi merkezdeki \u201c\u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131\u201d \u00e7epere ta\u015f\u0131ma ve \u00e7eperi kendilerine mevzi k\u0131lma gayretleri ile ba\u011flant\u0131s\u0131 es ge\u00e7ilemez. Merkez-\u00e7evre ili\u015fkisi ile, Ortado\u011fu \u0130slam\u0131 genelinde T\u00fcrk-\u0130slam\u0131 eksenli tarih perspektifinin modern d\u00f6neme sarkan bi\u00e7imleni\u015flerini kastetti\u011fimiz biliniyor. Tarihte Osmanl\u0131 Devleti \u00f6zelinde do\u011fu veya bu yaz\u0131ya konu olan co\u011frafya ekseninde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek G\u00fcneydo\u011fu Asya ve onun ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz \u2018damar\u0131\u2019 A\u00e7e\u2019yle ili\u015fkilerde hangi saiklerden hareket edildi\u011fi ve ne gibi sonu\u00e7lar elde edildi\u011fi ile ilintilidir. D\u00fcne dair ele\u015ftirel yakla\u015f\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131n k\u00f6keninde, at\u0131fta bulunulan kaynaklar\u0131n s\u00f6yleme d\u00f6k\u00fcl\u00fc\u015f bi\u00e7imi \u201cmerkez\u201d hegemonyas\u0131n\u0131n dayat\u0131lmas\u0131 gibi bir surete b\u00fcr\u00fcn\u00fcrken, do\u011funun sadece \u0130slam anlay\u0131\u015f\u0131 de\u011fil, siyasi, ekonomik ve genelde medeniyet olu\u015fumu ve bunun \u0130slam medeniyeti ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na yer verilmemesini kan\u0131t olarak g\u00f6stermek m\u00fcmk\u00fcn. Yaz\u0131n\u0131n ana konusu olarak dikkat \u00e7ekti\u011fimiz yukar\u0131daki husus, yani bug\u00fcn kendilerini T\u00fcrk\u00fc temsil makam\u0131nda oldu\u011fu iddias\u0131ndaki olu\u015fumlar\u0131n do\u011fu\u2019daki varl\u0131klar\u0131, ge\u00e7mi\u015fin \u201cnegatif y\u00fck\u00fcn\u00fc\u201d ta\u015f\u0131maya aday oldu\u011fu intiba\u0131n\u0131, salt duru\u015f olarak de\u011fil, \u00e7e\u015fitli somut \u00f6rnekleri ile ortaya koymaktad\u0131r. \u0130\u015fte bu duru\u015fun sorunlu bir yap\u0131 olu\u015fturdu\u011fu, sadece ge\u00e7mi\u015fteki \u201chatalar\u0131n\u201d veya ge\u00e7mi\u015fi anlama ve yorumlamadaki \u201chatalar\u0131n\u201d tekrar\u0131 mahiyeti ta\u015f\u0131mad\u0131\u011f\u0131, ayn\u0131 zamanda, do\u011funun tarih ve medeniyet birikiminin bug\u00fcne ta\u015f\u0131nmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcn\u00fc kesmek gibi kay\u0131ts\u0131z kal\u0131namayacak bir \u2018yuvalanmaya\u2019 ve \u2018yuvarlanmaya\u2019 neden oldu\u011funa dikkat \u00e7ekilmelidir. Bu hatalar\u0131 a\u015fman\u0131n \u00f6nemli bir kolunu, A\u00e7e \u0130slam\u0131 \u00fczerinde durulmas\u0131 te\u015fkil etmektedir.<\/div>\n

A\u00e7e \u0130slam\u0131\u2019n\u0131 kendine has k\u0131lan unsurlar\u0131n neler oldu\u011funu bir kez daha sormakta fayda var. Bug\u00fcne kadar, Bat\u0131l\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n \u00f6ne \u00e7\u0131karmay\u0131 tercih ettikleri paradigma \u201ct\u00fcccarlar\u201d eliyle \u0130slam\u2019\u0131n b\u00f6lgeye dolay\u0131s\u0131yla da A\u00e7e\u2019de v\u00fccud buldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndedir. Ancak burada durup d\u00fcn\u00fc\u015f\u00fclmesi gerekti\u011fini hat\u0131rlatan Naqib Al-Attas\u2019a kulak vermekte fayda var. Al-Attas, daha birka\u00e7 ay \u00f6nce yay\u0131nlanan son eserinde Bat\u0131l\u0131 ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n paradigmalar\u0131na meydan okuyan duru\u015funu devam ettirmekle kalm\u0131yor, \u00fcst\u00fcne \u00fcstl\u00fck Malay elyazmalar\u0131ndan referanslarla dikkatleri asli ve hakiki bir \u0130slamla\u015fma s\u00fcrecine vurgu yap\u0131yor. Bu minvalde, s\u00f6z evvel emirde \u2018Hikayat Raja Raja Pasai\u2019de ge\u00e7en bir hadise dayanmas\u0131 nedeniyle A\u00e7e \u0130slam\u2019\u0131n\u0131n k\u00f6kenlerini sa\u011flam dayanaklara oturtuldu\u011fu dikkat \u00e7ekiyor. Elbette burada Al-Attas\u2019\u0131n kaynaklar\u0131 \u00fczerinden derinlemesine bir bak\u0131\u015f sergilemeyece\u011fiz. Buna mukabil, ne demek istedi\u011fimize dair ya\u015fayan bir \u0130slam felsefecisinin yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n, hem de bizatihi \u201cmerkezdeki\u201d \u0130slami olu\u015fumlarca es ge\u00e7ilme tehlikesi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011funu hat\u0131rlatal\u0131m. Al-Attas\u2019\u0131n derinlikli analizini takiben, A\u00e7e \u0130slam\u0131\u2019n\u0131n ye\u015fermesinde ve geli\u015fmesinde d\u0131\u015f unsurlar kadar i\u00e7 dinamiklerin de az\u0131msanmayacak bir rol\u00fc elbetteki vard\u0131r. Aksi taktirde, ge\u00e7mi\u015fte \u0130slamla\u015fma s\u00fcrecinin i\u00e7selle\u015ftirilememesi, b\u00f6lgenin k\u00fcresel bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme evrilmesinin \u00f6n\u00fcnde engel te\u015fkil etmemesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildi. Bu uzun s\u00fcrecin her bir basama\u011f\u0131n\u0131 te\u015fkil eden geli\u015fmeler muvacehesinde \u015fehir devletleri \u015feklinde tezah\u00fcr eden siyasi yap\u0131lanmalar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, ortaya konulan sadece \u0130slami de\u011fil, edebi ve kimi fen bilimlerine dair eserlerin olu\u015fturdu\u011fu entellekt\u00fcel k\u00fclliyata dikkat \u00e7ekiyoruz. Bug\u00fcn\u00fcn bilim \u00e7evrelerinin ilgisini bekleyen ve herbiri farkl\u0131 y\u00f6nelimlerle ele al\u0131nmay\u0131 hak eden bu eserlerin dikkatlere sunulmas\u0131 sadece b\u00f6lge halk\u0131n\u0131n de\u011fil, daha \u00e7ok da kendini \u201cmerkez g\u00fc\u00e7\u201d olarak tan\u0131mlayan unsurlar\u0131n sorumlulu\u011fundad\u0131r. Bu sorumluluk, k\u00fcresel boyutta, \u0130slam k\u00fclt\u00fcr ve medeniyet havzalar\u0131n\u0131n neye tekab\u00fcl etti\u011fini kendine sorun edinen ki\u015fi ve kurumlara d\u00fc\u015f\u00fcyor. Peki pratikte b\u00f6yle bir \u00e7aba var m\u0131? Dahas\u0131, b\u00f6yle bir \u00e7aba sergileme taraftar\u0131 olma a\u015famas\u0131na gelmeden, do\u011fu\u2019nun b\u00f6ylesi bir k\u00fclliat\u0131 oldu\u011fundan haberdarl\u0131k s\u00f6z konusu mu? Bu ve benzeri sorulara olumlu cevap verebilmenin do\u011fu\u2019da kimi alanlarda akt\u00f6r olma yar\u0131\u015f\u0131na i\u015ftirak edenlerin niyet, eylem ve ama\u00e7 \u00fc\u00e7geninde bulman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 -en az\u0131ndan bug\u00fcne kadar- a\u015fik\u00e2rd\u0131r. Buradan bir ba\u015fka safhaya ge\u00e7i\u015f yapman\u0131n yeridir.<\/div>\n
A\u00e7e \u0130slam\u0131\u2019n\u0131 kendine \u00f6zg\u00fc k\u0131lan de\u011ferlerle bezenmesine neden olan \u00fc\u00e7 farkl\u0131 \u201caral\u0131ktan\u201d bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn. Birincisi bat\u0131 -bu bat\u0131 kavram\u0131, A\u00e7e\u2019nin tarihsel ve co\u011frafi olarak durdu\u011fu yerle kesi\u015fiminden kaynaklanmaktad\u0131r-. Yani \u0130slam medeniyetinin merkezi olma vasf\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan Ortado\u011fu aya\u011f\u0131, \u00f6tekisi ise do\u011fu, yani Malay Tak\u0131madalar\u0131\u2019n\u0131n olu\u015fturdu\u011fu yerli k\u00fclt\u00fcrlerin alabildi\u011fine zengin k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 co\u011frafya ile etkile\u015fim. Tabii, bu iki \u201caral\u0131k\u201da do\u011frudan n\u00fcfuz eden ve A\u00e7e \u0130slamiyetinin ticari, sosyal, ekonomik, siyasi ve dini boyutlar\u0131n\u0131n farkl\u0131 ba\u011flamlarda \u015fekillenmesindeki rol\u00fc ile Bat\u0131l\u0131 s\u00f6m\u00fcrgeci g\u00fc\u00e7lerle uzun erimli kar\u015f\u0131la\u015fmalara ve etkile\u015fimlere konu olan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc aral\u0131k g\u00f6zard\u0131 edilmemelidir. Bu \u00fc\u00e7 \u00f6nemli aral\u0131\u011f\u0131 anlama \u00e7abas\u0131na b\u00fcr\u00fcnmeyen hareketler ve olu\u015fumlar A\u00e7e \u0130slam\u0131n\u0131 yerli yerine oturtma konusunda a\u00e7mazlarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yad\u0131rlar. Sahadaki g\u00f6zlem ve incelemelerden hareketle, b\u00f6ylesi bir kar\u015f\u0131la\u015fmaya bizatihi niyetli, olmak \u015f\u00f6yle dursun, A\u00e7e \u0130slam\u0131\u2019na d\u0131\u015far\u0131dan n\u00fcfuz \u00e7abalar\u0131n\u0131n arac\u0131s\u0131 olmaya te\u015fne giri\u015fimlerin varl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6z konusudur. Bu varl\u0131\u011f\u0131n konu\u015fland\u0131\u011f\u0131 alan kimi y\u00f6nelimleriyle s\u00f6zde T\u00fcrk\u2019\u00fc temsil makam\u0131nda oldu\u011fu gibi, Ortado\u011fu eksenli dini\/mezhebi, sosyal\/e\u011fitimsel hareketler olarak somutla\u015fmakta ve A\u00e7e toplum yap\u0131s\u0131 i\u00e7erisine n\u00fcfuz kabiliyetini gene tarihten tevar\u00fcs edilen, hepsi olmasa bile bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn \u201ckurmaca\u201d ya da  mitsel s\u00f6ylemlere dayand\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131na ku\u015fku yoktur. Bir ad\u0131m daha ileri giderek, yukar\u0131da zikredilen giri\u015fimlerin A\u00e7e \u0130slam\u0131n\u0131 anlama gibi bir \u00e7aba i\u00e7erisinde olmad\u0131klar\u0131 ve \u00f6znel yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n mitsel s\u00f6ylemlerden beslendi\u011fi ifade edilebilir. Bu nedenledir ki, bu mitsel s\u00f6ylemin s\u00f6z konusu \u00e7evrelerde yaban\u0131l \u015fekilde yeniden \u00fcretilmekte oldu\u011fu dikkat \u00e7ekiyor.<\/div>\n
A\u00e7e \u0130slam\u0131\u2019n\u0131n \u015fekillenmesinde ve \u00f6zellikle 16. ve 17. y\u00fczy\u0131lda zirveye \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem b\u00f6lgenin \u0130slam k\u00fclt\u00fcr ve medeniyetindeki yeri konusunda bize bir fikir vermektedir. Ancak san\u0131lmamal\u0131d\u0131r ki, devam eden y\u00fczy\u0131llarda bu \u015fekilleni\u015fin \u00e7e\u015fitli n\u00fcveleri ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f de\u011fildir. Merkezin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 toplumsal sorunlar, de\u011fi\u015fim s\u00fcre\u00e7leri \u00e7evreyi de kapsam\u0131 i\u00e7ine almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia etme durumunda de\u011filiz. \u00d6te yandan, bu s\u00fcre\u00e7lere direni\u015f kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n nas\u0131l ortaya kondu\u011fu da ba\u015fl\u0131ba\u015f\u0131na bir mesele ve ara\u015ft\u0131rma konusudur. \u015eu kadar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyelim ki, A\u00e7e \u0130slam\u0131\u2019n\u0131n varl\u0131k ko\u015fullar\u0131n\u0131n devam \u015fart\u0131, \u00f6nce b\u00f6lge \u0130slam\u0131\u2019n\u0131n dinamiklerinin yeniden ke\u015ffi ile her t\u00fcr\u00fcnden s\u00f6m\u00fcrgeci g\u00fc\u00e7lerle m\u00fccadelenin k\u0131yas\u0131ya s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesiyle m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.  <\/div>\n

http:\/\/www.dunyabulteni.net\/index.php?aType=haber&ArticleID=196638&q=mehmet+%C3%B6zay<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay- 10 \u015eubat 2012  A\u00e7e, her ne kadar bug\u00fcn modern Endonezya Cumhuriyeti s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde yer alan bir eyalet olarak an\u0131lsa da, tarihte \u00fcstlendi\u011fi \u2018sorumluluklar\u2019 nedeniyle farkl\u0131 bir perspektiften ele al\u0131nmay\u0131 gerektiriyor. A\u00e7e\u2019nin bu ba\u011flam\u0131 \u00fczerinde durmak, sadece A\u00e7e\u2019yi de\u011fil, b\u00f6lgenin, yani ba\u015fta Endonezya\u2019n\u0131n di\u011fer b\u00f6lgeleri kadar G\u00fcneydo\u011fu Asya \u0130slam\u0131\u2019na dolayl\u0131 bir vurguyu da ortaya […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":1022,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-1021","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ace"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1021","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1021"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1021\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1022"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1021"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1021"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/indonesia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1021"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}