Hindistan\u2019da son on y\u0131ld\u0131r iktidardaki Kongre Partisi zor g\u00fcnler ya\u015f\u0131yor. Se\u00e7imlere birka\u00e7 ay kala, yeniden se\u00e7ilme \u015fans\u0131 zora giren partiyi kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 s\u00fcrerken, \u00fclke siyasal ya\u015fam\u0131na yeni bir parti ad\u0131m\u0131n\u0131 att\u0131. N\u00fckleer g\u00fcc\u00fc, uzay \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, Hint Okyanusu\u2019nun do\u011fusu ve bat\u0131s\u0131na uzanabilme kabiliyetine sahip, ASEAN ile tarihsel ba\u011flar\u0131, Pakistan\u2019la bitmeyen siyasi m\u00fccadelesi, Banglade\u015f\u2019te i\u00e7 siyasete m\u00fcdahaleye kadar varan ili\u015fkiler a\u011f\u0131 olan bir \u00fclke Hindistan. \u00d6te yandan, \u00c7in\u2019in Do\u011fu Asya\u2019dan G\u00fcneydo\u011fu Asya ve Hint Okyanusu \u00fczerinden Ortado\u011fu ve Afrika\u2019ya do\u011fru uzanan ekonomik yay\u0131lmac\u0131l\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda Hindistan, Amerika\u2019n\u0131n \u2018m\u00fcttefiki\u2019 konumunda.<\/p>\n
T\u00fcm bu \u00f6zellikleri ile b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel arenada dikkat \u00e7eken Hindistan\u2019da May\u0131s ay\u0131nda yap\u0131lacak se\u00e7imler bir ba\u015fka \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Bug\u00fcne kadar Kongre Partisi ve Bharatiya Janata Partisi (BJP) m\u00fccadelesine sahne olan Hindistan siyasetinin bu d\u00f6nem yeni kurulan Halk Partisi (Aam Admee) (AAP) ile farkl\u0131 bir y\u00f6ne evrilece\u011fi konusunda g\u00f6r\u00fc\u015fler g\u00fcndemde yer buluyor. 545 sandalyeli meclisi belirleyecek se\u00e7imler \u00f6ncesinde \u00fc\u00e7 siyasi parti \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u015flad\u0131. Partilerden birinin tek ba\u015f\u0131na iktidar olabilmesi i\u00e7in 273 say\u0131s\u0131na ula\u015fmas\u0131 gerekiyor. Her \u015feyin de\u011fi\u015fmeye matuf olsa da, ge\u00e7enlerde yap\u0131lan kamuoyu yoklamalar\u0131nda Kongre Partisi\u2019nin \u00fc\u00e7 parti aras\u0131nda son s\u0131rada yer al\u0131yor.<\/p>\n
Son iki d\u00f6nemdir, yani on y\u0131ld\u0131r k\u00f6kl\u00fc Kongre Partisi Hindistan\u2019da y\u00f6netimde. Ba\u015fbakan Manmohan Singh\u2019in ad\u0131, son d\u00f6nemde \u00f6zellikle telekom\u00fcnikasyon ve k\u00f6m\u00fcr madenleri i\u015fletmelerindeki yolsuzluklarla birlikte an\u0131l\u0131yor. En son ya\u015fanan skandal ise \u0130talya ile yap\u0131lan Savunma Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n iptali oldu. G\u00f6zlemciler bu iptal \u00fclkenin prestijini etkiledi\u011fi gibi, h\u00fck\u00fcmetteki yolsuzluklara uzanan boyutuna dikkat \u00e7ekiyorlar. Bu ve benzeri nedenlernle Kongre Partisi\u2019nin yeniden se\u00e7ilmesi g\u00fc\u00e7 g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Ba\u015fbakan Singh, bu geli\u015fmeler sonras\u0131nda gelecek d\u00f6nem siyaset sahnesinde aktif olarak yer almayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131. Bu nedenle, yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fananlardan sonra Parti Meclisi, yeni lider aray\u0131\u015f\u0131nda. Uzunca bir s\u00fcre ba\u015fkanl\u0131kta g\u00f6z\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Nehru-Gandhi ailesinin gen\u00e7 temsilcisi ve Kongre Partisi\u2019nin genel ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131lar\u0131ndan Rahul Gandhi ge\u00e7enlerde partinin ba\u015fbakan adayl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etti\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. Yak\u0131n d\u00f6neme kadar Ba\u015fbakanl\u0131kta g\u00f6z\u00fc olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve g\u00fcc\u00fcn zehirleyici etkisi oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde felsefi g\u00f6r\u00fc\u015fleriyle dikkat \u00e7eken Rahul Gandhi \u00f6yle g\u00f6z\u00fck\u00fcyor ki, yak\u0131n \u00e7everesinin bask\u0131lar\u0131na yenilmi\u015f g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Rahul Gandhi\u2019nin ba\u015fkanl\u0131k yar\u0131\u015f\u0131na \u00e7ekilmesi sadece parti y\u00f6netiminin bir karar\u0131 olman\u0131n \u00f6tesinde, ba\u015fta medya ve i\u015f \u00e7evrelerinin de etraf\u0131nda uzla\u015ft\u0131\u011f\u0131 bir isim oldu\u011fu dikkat \u00e7ekiyor. Rahul Gandhi\u2019nin ad\u0131n\u0131n ge\u00e7mesinin baz\u0131 makul nedenleri var. \u0130lki \u00fclkenin modern siyasal ya\u015fam\u0131nda egemenlik tesis etmi\u015f olan Gandhi-Nehru ailesinden olmas\u0131. Bir ba\u015fka ifadeyle s\u00f6ylersek, babas\u0131, babaannesi ve b\u00fcy\u00fckbabas\u0131 \u00fclke y\u00f6netiminde s\u00f6z sahibi olmu\u015f bir siyaset\u00e7i Rahul\u2026 43 ya\u015f\u0131nda olu\u015fu da k\u00fcresel bir fenomeon olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kan gen\u00e7 se\u00e7men kitlelerine y\u00f6nelik bir cazibe unsuru olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor. Raluh\u2019un \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n nedeni aile ad\u0131n\u0131n, giderek halk katmanlar\u0131nda deste\u011fini yitiren Kongre Partisi\u2019ni yeniden harekete ge\u00e7irecek bir ki\u015fi olarak g\u00f6r\u00fclmesinde yat\u0131yor.<\/p>\n
Kongre Partisi, Rahul ile se\u00e7ime haz\u0131rlan\u0131rken, muhalefet partisi ve Hindu milliyet\u00e7ili\u011finden beslenen BJP\u2019nin aday\u0131 Narendna Mori. Mori, M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n demografik yap\u0131da \u00f6nemli bir yeri olan Bat\u0131\u2019daki G\u00fccerat Eyaleti\u2019nden geliyor. Mori, Eyalet Valisi oldu\u011fu 2002 y\u0131l\u0131nda G\u00fccerat\u2019ta M\u00fcsl\u00fcmanlara kar\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015fen \u015fiddet olaylar\u0131na g\u00f6z yummakla hat\u0131rlan\u0131yor. Kongre Partisi\u2019nin \u2018sek\u00fcler e\u011filimleri\u2019 ile \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 dikkat \u00e7ekildi\u011finde, ilk etapta Hindu milliyet\u00e7ili\u011fini di\u011fer az\u0131nl\u0131klar \u00fczerinde bask\u0131 arac\u0131 kullanan BJP ile kayda de\u011fer bir ayr\u0131m\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Ancak kimi g\u00f6zlemcilerin dile getirdi\u011fi \u00fczere, son on y\u0131ll\u0131k Kongre iktidar\u0131 d\u00f6neminde \u00fclke y\u00f6netiminin s\u00f6zde bir \u2018Avrupa\u2019 sek\u00fclerli\u011fini ortaya koydu\u011funu s\u00f6ylemek g\u00fc\u00e7. Bunun referanslar\u0131n\u0131 ise, \u00fclkenin sembolik de\u011ferlerinde referanslar\u0131n \u2018Hinduizme\u2019 yaslanmas\u0131nda bulmak m\u00fcmk\u00fcn. Ancak bu dev \u00fclkede aralar\u0131nda M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n da oldu\u011fu \u00e7e\u015fitli etnik-dini gruplarla ili\u015fkilere geldi\u011finde her iki partinin toplumsal k\u00f6kleri itibar\u0131yla farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterdi\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek zor.<\/p>\n
Kurulu\u015fu bundan bir y\u0131l \u00f6ncesine dayanan AAP ise, hen\u00fcz ba\u015fbakan aday\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamasa da, Partiyi \u00f6ne \u00e7\u0131karan liderden ziyade mevcut sisteme y\u00f6nelik ele\u015ftirileri olu\u015fturuyor. Bir yanda muhalefet partisi, Bharatiya Janata Partisi (BJP), \u00f6te yandan yeni kurulan Aam Admee Partisi (AAP) se\u00e7imlerde h\u00fck\u00fcmeti kuracak \u00e7o\u011funlu\u011fu almas\u0131n\u0131n \u015fimdilik m\u00fcmk\u00fcn olmasa da, olas\u0131 bir koalisyon g\u00fcc\u00fc olarak ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fi hesaplar\u0131 yap\u0131yor. G\u00f6zlemciler, bu noktada, AAP\u2019nin, son on y\u0131ld\u0131r iktidardaki Kongre Partisi\u2019ne kar\u015f\u0131 yo\u011fun ele\u015ftirileri dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda BJP ile iktidar ortakl\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcncesi \u00fczerinde durabilece\u011fi \u00fczerinde duruyorlar.<\/p>\n
Bu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc siyasi parti \u00fczerinde k\u0131saca durmakta fayda var. Bu parti Hindistan siyasetesine hen\u00fcz yeni girmi\u015f bir olu\u015fum. 2011 y\u0131l\u0131nda yolsuzluklara kar\u015f\u0131 ba\u015flat\u0131lan do\u011fan sivil inisiyatife mensup bir olu\u015fumun bir devam\u0131 olarak siyasi partiye evrildi. Bu olu\u015fumun liderlerinden Arvind Kejriwal, sistem i\u00e7inde aktif olarak m\u00fccadele vermek i\u00e7in siyasi parti kurduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Bu partinin \u00e7arp\u0131c\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n\u0131n en bariz ifadesi ise ge\u00e7en Aral\u0131k ay\u0131nda yap\u0131lan Delhi y\u00f6netim \u00e7evresinde \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc sa\u011flam\u0131\u015f olmas\u0131. Siyasi parti olu\u015fumundank\u0131sa bir s\u00fcre sonra Ba\u015fkent Delhi y\u00f6netimini ele ge\u00e7irmesi partinin ola\u011fan\u00fcst\u00fc \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 olarak yorumlan\u0131yor. Ve geleneksel iki partili Hindistan siyasetine yeni bir soluk getirece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde tahminler yap\u0131lmas\u0131na neden oluyor. Bu s\u00fcre\u00e7te din ve etnik ayr\u0131mc\u0131l\u0131k yapmamas\u0131 ile \u00fclke siyasal ya\u015fam\u0131nda bug\u00fcne kadar egemen olmu\u015f kabulleri y\u0131kmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 \u015feklinde yorumlan\u0131yor. Ayr\u0131ca, pek \u00e7ok sorunlarla bo\u011fu\u015fan \u015fehir halk\u0131n\u0131 rahatlatmak amac\u0131yla elektrik ve su \u00fccretlerinde indirim yapmas\u0131yla dikkat \u00e7eken politikalara imza att\u0131. Bu ve benzeri politikalar\u0131 ile mevcut Kongre Partisi ile muhalefeti olu\u015fturan bir alternatif bir siyasi yap\u0131lanma olarak halk nezdinde bir kar\u015f\u0131l\u0131k buldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. Sivil toplum, gen\u00e7 \u015fehirli se\u00e7menin iltifat g\u00f6sterdi\u011fi AAP, ayn\u0131 zamanda g\u00fc\u00e7l\u00fc Hint diasporas\u0131 i\u00e7in de cazibe merkezi oluyor. Bu anlamda partiye \u00f6nemli ba\u011f\u0131\u015flar\u0131n geldi\u011fi ifade ediliyor. AAP\u2019nin siyasal ya\u015fama kat\u0131l\u0131m\u0131yla birlikte yukarda s\u00f6z\u00fc edilen kitleler \u00fclkede siyasal bir de\u011fi\u015fimin hedeflendi\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde. Y\u0131llar\u0131n birikimine sahip Kongre Partisi ile Hindu milliyet\u00e7ili\u011fini azd\u0131rmaya matuf muhalefetteki Bharatiya Janata Partisi aras\u0131ndaki yar\u0131\u015ft\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc yol AAP olarak g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Se\u00e7im yakla\u015ft\u0131k\u00e7a siyasi atmosferin daha da \u0131s\u0131naca\u011f\u0131 Hindistan\u2019da b\u00fcy\u00fck bir ihtimalle iktidar de\u011fi\u015fikli\u011fi ger\u00e7ekle\u015fecek. Ancak \u015fimdiden bunun hangi y\u00f6nde evrilece\u011fini kestirmek ise zor.<\/p>\n
<\/p>\n