{"id":830,"date":"2014-02-24T03:16:56","date_gmt":"2014-02-24T03:16:56","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=830"},"modified":"2016-10-06T03:17:30","modified_gmt":"2016-10-06T03:17:30","slug":"cinin-cikisi-ve-kuresel-kapitalizm","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/cinin-cikisi-ve-kuresel-kapitalizm\/","title":{"rendered":"\u00c7in\u2019in \u00c7\u0131k\u0131\u015f\u0131 ve K\u00fcresel Kapitalizm"},"content":{"rendered":"<p>\u00c7in\u2019de 5 Mart\u2019ta \u201cUlusal Halk Kongresi\u201d toplanacak. Bu toplant\u0131n\u0131n ku\u015fkusuz ki ana g\u00fcndem maddesi \u00fclkedeki ekonomik reform paketinin detayland\u0131r\u0131lmas\u0131 olacak. Ancak bu toplant\u0131n\u0131n bununla s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek yanl\u0131\u015f olur. Ekonomik reformdan hareketle bu s\u00fcrecin tetikleyece\u011fi sosyal ve de bir \u00f6l\u00e7\u00fcde siyasal a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131 beklemek gerek.<\/p>\n<p>1980\u2019lerden bu yana \u00c7in ekonomosinin y\u0131ll\u0131k %10\u2019luk b\u00fcy\u00fcme h\u0131z\u0131 sona erdi. Asl\u0131nda b\u00f6ylesi bir b\u00fcy\u00fcme s\u00fcreci, 1980\u2019lerin ba\u015f\u0131nda ekonomik liberalle\u015fme karar\u0131 alan \u00c7in y\u00f6netiminin, ba\u015fta ABD olmak \u00fczere Bat\u0131 piyasalar\u0131na ucuz mal \u00fcretimi sayesinde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015fti. \u00c7in\u2019de ekonomik b\u00fcy\u00fcmenin %7\u2019lere d\u00fc\u015fmesi ve belki daha da d\u00fc\u015fme ihtimali olan bu y\u00f6nelime ra\u011fmen, Yale \u00dcniversitesi\u2019nden Stephen S. Roach gibi konunun uzmanlar\u0131n\u0131n bunu pek de o kadar \u2018olumsuz\u2019 alg\u0131lamad\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ya\u015fananlar\u0131n bir ge\u00e7i\u015f s\u00fcreci oldu\u011fu, as\u0131l sorunun \u00c7in\u2019in bu ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecine nas\u0131l adapte olaca\u011f\u0131na vurgu yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p>Bu minvalde ge\u00e7en y\u0131l Kas\u0131m ay\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u00c7in Komunist Partisi 18. Genel Kurul toplant\u0131s\u0131 sonras\u0131nda al\u0131nan \u201cKapsaml\u0131 Reform S\u00fcreci Ba\u011flam\u0131nda \u00d6nemli Konulara Dair Bir Karar\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131yla yay\u0131nlanan belgede, on bir ana hat \u00fczerinde duruluyordu. Bu maddeler ba\u011flam\u0131nda ortada sadece bir ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinden s\u00f6z etmek yetmez, aksine bir tarih yaz\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia edebiliriz. Bu toplant\u0131n\u0131n g\u00f6ze \u00e7arpan maddeleri aras\u0131nda \u00c7in\u2019de \u2018piyasa\/siyasal y\u00f6netim\u2019 ili\u015fkisinde karar mekanizmalar\u0131 s\u00fcre\u00e7lerinde dengenin piyasalar y\u00f6n\u00fcnde de\u011fi\u015fimi; \u2018sosyalist\u2019 piyasa ekonomisinde ekonomik ve toplumsal kalk\u0131nman\u0131n temeli olarak kamu ve \u00f6zel sekt\u00f6re yap\u0131lan e\u015fit vurgu; k\u0131r\/kent \u00e7eli\u015fkilerinin \u00fczerine ciddiyetle gidilmesi; d\u0131\u015f yat\u0131r\u0131mlara daha a\u00e7\u0131k ve yat\u0131r\u0131mlar\u0131 \u00e7e\u015fitlendirmeye d\u00f6n\u00fck programlar. \u00d6zellikle Bat\u0131l\u0131 ulusa\u015f\u0131r\u0131 \u015firketlerle yap\u0131lacak ortak yat\u0131r\u0131mlar, ayn\u0131 zamanda yukar\u0131da zikredilen di\u011fer olgular\u0131n da hayata ge\u00e7irilmesinde ba\u015fat bir rol oynayaca\u011f\u0131na ku\u015fku yok.<\/p>\n<p>\u00c7in\u2019den ne gibi beklentiler oldu\u011funun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 bu kararlarda yer al\u0131yor. Asl\u0131nda \u00c7in gibi k\u00fcresel ikinci b\u00fcy\u00fck ekonominin \u2018sa\u011flam raylar\u2019 \u00fczerinde seyahat edebilmesi i\u00e7in -abart\u0131 pay\u0131n\u0131 da unutmadan- d\u00fcnyan\u0131n seferber oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. \u00c7in\u2019in son otuz y\u0131lda Bat\u0131\u2019y\u0131 besleyen ucuz \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerinin aksine, art\u0131k kendi i\u00e7 t\u00fcketim \u2018g\u00fcc\u00fcn\u00fc\u2019 ortaya koymas\u0131 bekleniyor. Yani, \u00c7in halk\u0131n\u0131n ucuz emekle d\u0131\u015far\u0131ya y\u00f6nelik bol \u00fcretim kademesinden, d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131 denmese de, giderek artan oranda d\u0131\u015fardan beslenen t\u00fcketimci bir topluma d\u00f6n\u00fc\u015fmesi s\u00fcreci beklentisi var. Daha s\u0131 bu beklentiyi ortaya \u00e7\u0131kartacak ulusal ve k\u00fcresel bir eko-siyasi iradeden bahsetmek de m\u00fcmk\u00fcn. \u00c7in\u2019deki bu y\u00f6nelimin tarihin bu evresinde yeni kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan bir sosyo-ekonomik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm oldu\u011funu s\u00f6ylemek g\u00fc\u00e7. Temelde, b\u00f6lgenin s\u00f6m\u00fcrgecilik d\u00f6nemlerinde Bat\u0131l\u0131 g\u00fc\u00e7 unsurlar\u0131n\u0131n, \u00f6nce yerli halklar\u0131n \u00fcretti\u011fi tar\u0131m ve tekstil ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli \u00fcr\u00fcnleri Avrupa\u2019ya ithalinin ve bir s\u00fcre sonra da Avrupa\u2019da \u00fcretilen veya Avrupa ad\u0131na yerli topraklarda ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u00fcretim mekanizmalar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan yerli halklara \u2018arz\u0131n\u0131n\u2019 nas\u0131l \u2018t\u0131k\u0131r t\u0131k\u0131r\u2019 i\u015fletildi\u011fi hat\u0131rlan\u0131rsa \u00c7in\u2019de bug\u00fcnk\u00fc mevcut yap\u0131 daha a\u00e7\u0131k se\u00e7ik kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kar.<\/p>\n<p>Peki \u00c7in t\u00fcketimci bir toplum kimli\u011fine b\u00fcr\u00fcnecekse o zaman kim \u00fcretecek sorusunun cevab\u0131n\u0131 da gene \u00c7in\u2019in etraf\u0131ndaki co\u011frafyaya \u015f\u00f6yle bir bakarak vermek m\u00fcmk\u00fcn. Bu noktada, Bat\u0131l\u0131 \u00e7ok uluslu \u015firketlerin Myanmar\u2019dan ba\u015flayarak Mekong Vadisi\u2019ne do\u011fru uzanan hat boyunca \u2018stokta\u2019 tuttuklar\u0131 yeni \u00fcretim havzalar\u0131n\u0131n birer birer devreye girmekte oldu\u011fu bir zamand\u0131r g\u00f6zlemleniyor.<\/p>\n<p>Asl\u0131nda yukar\u0131da de\u011findi\u011fimiz t\u00fcketimcilik noktas\u0131nda \u00fclkenin ekonomik kalk\u0131nmas\u0131nda lokomotif rol\u00fc oynayan belli ba\u015fl\u0131 d\u00f6rt be\u015f \u015fehrin, \u00fclkenin di\u011fer b\u00f6lgeleri i\u00e7in model olarak da sunuluyor. Hazc\u0131l\u0131k s\u0131n\u0131rlar\u0131na yoklamalarda bulunan ve bu alanda \u2018serbest dola\u015f\u0131m\u2019 hakk\u0131 kazanan \u00c7in tarz\u0131 yeni orta s\u0131n\u0131f\u0131na, kimi ba\u011flamlarda b\u00f6lgenin turizmin d\u0131\u015f\u0131nda \u2018t\u00fcketim\u2019 beldeleri say\u0131labilecek Singapur, Malezya gibi \u00fclkelerde tan\u0131k olmak m\u00fcmk\u00fcn. Yat\u0131r\u0131mlar\u0131n bu belli \u015fehir ve co\u011frafyalarda yo\u011funla\u015fmas\u0131, modern d\u00f6nemlerin k\u0131r\/kent \u00e7eli\u015fkisini \u00c7in\u2019in de g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde ya\u015famas\u0131na neden oluyor. Ekonomide liberalle\u015firken, insanlar\u0131n ve bilginin mobilizasyonunu ideolojik kayg\u0131larla engelleme u\u011fra\u015f\u0131ndaki \u00c7in y\u00f6netimi asl\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir karar a\u015famas\u0131nda. \u00c7ift\u00e7ilerin toprak haklar\u0131 konusundaki son d\u00f6nemdeki \u00e7al\u0131\u015fmalar bunun a\u00e7\u0131k g\u00f6stergelerinden biri. Bir di\u011fer sosyal sorun \u2018tek-\u00e7ocukluluk\u2019 uygulamas\u0131n\u0131n da g\u00f6zden ge\u00e7irilmekte oldu\u011fu biliniyor&#8230; Devlet y\u00f6nelimli kapitalist a\u00e7\u0131l\u0131m belli \u015fehirlere odaklan\u0131r, buralarda olu\u015fan \u2018g\u00f6rece refah\u2019 ortam\u0131 cazibe merkezi olurken, toplumsal talepleri de beraberinde getirecektir. Ancak, \u00f6rne\u011fin k\u0131rda ya\u015fayan halk\u0131n \u00f6yle kendi istedi\u011fi \u015fekilde bir yerden bir yere g\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fcn pekde m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131 bir \u2018siyasi\u2019 iklimde ne t\u00fcr sorunlar\u0131n \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 da zamanla g\u00f6r\u00fclecektir.<\/p>\n<p>Bu s\u00fcre\u00e7, \u00c7in\u2019i geldi\u011fi noktada kendi ayaklar\u0131 \u00fczerinde durmay\u0131 devam ettirirken, bir yandan da b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel piyasalara g\u00fc\u00e7 aktar\u0131m\u0131 yapacak. Bu aktar\u0131mda en b\u00fcy\u00fc pay\u0131 almas\u0131 beklenen ise elbette ki, ABD&#8230; Sorun bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ne kadarl\u0131k bir zaman s\u00fcrecine yay\u0131laca\u011f\u0131yla ilgili. Dengesiz yat\u0131r\u0131mlarla \u00fclkenin \u00f6zellikle okyanusa k\u0131y\u0131s\u0131 olan eyaletlerinde \u00f6nemli alt yap\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na imza atan merkezi y\u00f6netim, bu eyaletlerdeki yerel y\u00f6netimlerin g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00f6tesinde bor\u00e7lanmas\u0131na neden oldu. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde bu yat\u0131r\u0131mlar\u0131n birden sona erdirilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek yanl\u0131\u015f olur. Ancak bu h\u0131zla da gitmeyece\u011fi ortada. \u00c7in gibi devasa bir \u00fclkede, bug\u00fcne kadar s\u00fcregiden ekonomik yap\u0131la\u015fman\u0131n d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ge\u00e7irmesi ku\u015fkusuz ki, ayn\u0131 zamanda baz\u0131 sorunlar\u0131 da beraberinde getiriyor. Bunlar aras\u0131nda, hava, nehir ve g\u00f6llerin kirlili\u011fi ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli \u00e7evre sorunlar\u0131; \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler ve ekonomik durgunluk temelli toplumsal sorunlar ba\u015fta geliyor.<\/p>\n<p>T\u00fcm bu s\u00fcre\u00e7ler, \u00c7in\u2019in k\u00fcresel kapitalist ekonominin bir par\u00e7as\u0131 hem de \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011funu ortaya koyuyor. Bu noktada bir s\u00fcredir g\u00fcndeme getirilen \u201cABD\u2019nin gerilemesi \u00c7in\u2019in y\u00fckselmesi\u201d oluyor tarz\u0131ndaki yakla\u015f\u0131m\u0131n ku\u015fkuyla kar\u015f\u0131lan\u0131r yanlar\u0131 oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ku\u015fku yok ki, burada \u00f6ncelikle \u015fu hususlar\u0131 dikkate almakta fayda var: a)\u00c7in b\u00f6yle bir \u2018\u00f6zg\u00fcven\u2019 i\u00e7erisinde midir?; b)\u00c7in tek ba\u015f\u0131na bu i\u015fin alt\u0131nda kalkabilir mi? Kald\u0131 ki, \u00c7in ekonomisinde ya\u015fanacak bir daralman\u0131n ba\u015fta yan\u0131 ba\u015f\u0131ndaki kom\u015fu \u00fclkeler G\u00fcney Kore, Mo\u011folistan ve Tayvan\u2019dan ba\u015flayarak ASEAN ve Avustralya\u2019ya kadar uzanan b\u00f6lgede oradan da d\u00fcnyan\u0131n di\u011fer b\u00f6lgelerine sirayeti s\u00f6z konusu. Burada iki soru akla geliyor: \u0130lki, k\u00fcresel ekonomi buna izin verir mi? \u0130kincisi de, \u00c7in bu s\u00fcre\u00e7te Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019y\u0131 \u00e7evreleyen denizlerdeki Adalar ve k\u0131ta sahanl\u0131\u011f\u0131 sorununu \u2018s\u0131cak alanlara\u2019 ta\u015f\u0131r m\u0131? Asl\u0131nda ikincisi, birinci soruya verilecek cevapla ilgili.<\/p>\n<p>Art\u0131k k\u00fcresel ekonominin olmazsa olmaz\u0131 haline gelmi\u015f \u00c7in\u2019de ya\u015fanacak krizlerin bu \u00fclkeye hammadde ve imal \u00fcr\u00fcn ihra\u00e7 eden \u00fclkeleri dar bo\u011faza sokaca\u011f\u0131na g\u00f6re, pek de kimsenin \u00c7in\u2019de ekonomik krizi isteyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Kald\u0131 ki, yukar\u0131da de\u011findi\u011fimiz \u00fczere, Kom\u00fcnist Parti\u2019nin 18. Genel Kurul toplant\u0131s\u0131nda al\u0131nan kararlar, \u00fclkenin kapitalist d\u00fcnyaya evrilmesinde ikinci safhay\u0131 te\u015fkil ediyor. Ba\u015fkan Xi Jinping, sadece komunist parti ve ordunun ba\u015fkan\u0131 olmakla kalm\u0131yor, son birbu\u00e7uk y\u0131lda reform \u00e7abalar\u0131nda da tek g\u00fc\u00e7l\u00fc isim olarak ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Ba\u015fkan\u2019\u0131n bu konuda yeter miktarda g\u00fcvence verdi\u011fi bug\u00fcne kadar vaki. Jinping, ge\u00e7en Kas\u0131m ay\u0131nda Shandong Eyaleti\u2019nde bir ziyaret dolay\u0131s\u0131yla yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, \u201cReform s\u00fcrecinden d\u00f6nmek yok. A\u015f\u0131lmas\u0131 gereken t\u00fcm zorluklar\u0131 a\u015faca\u011f\u0131z\u201d diyordu.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.dunyabulteni.net\/haber-analiz\/290612\/cinin-cikisi-ve-kuresel-kapitalizm\">http:\/\/www.dunyabulteni.net\/haber-analiz\/290612\/cinin-cikisi-ve-kuresel-kapitalizm<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7in\u2019de 5 Mart\u2019ta \u201cUlusal Halk Kongresi\u201d toplanacak. Bu toplant\u0131n\u0131n ku\u015fkusuz ki ana g\u00fcndem maddesi \u00fclkedeki ekonomik reform paketinin detayland\u0131r\u0131lmas\u0131 olacak. Ancak bu toplant\u0131n\u0131n bununla s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmek yanl\u0131\u015f olur. Ekonomik reformdan hareketle bu s\u00fcrecin tetikleyece\u011fi sosyal ve de bir \u00f6l\u00e7\u00fcde siyasal a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131 beklemek gerek. 1980\u2019lerden bu yana \u00c7in ekonomosinin y\u0131ll\u0131k %10\u2019luk b\u00fcy\u00fcme h\u0131z\u0131 sona erdi. [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":831,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20,6],"tags":[],"class_list":["post-830","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cin","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/830","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=830"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/830\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/831"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=830"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=830"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=830"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}