Malezya\u2019da ulus-devlet sorunu ba\u011flam\u0131nda \u2018vatanda\u015fl\u0131k\u2019 olgusu \u00f6nemli bir yer i\u015fgal eder. Bu \u00f6nemi hemen yaz\u0131s\u0131n giri\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde bir uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne at\u0131fla ortaya koyal\u0131m. Barolar Birli\u011fi Anayasa Komisyonu \u00fcyelerinden bir avukat\u0131n dile getirdi\u011fi \u00fczere \u201cAnayasa\u2019da vatanda\u015fl\u0131k ile \u2018\u00f6zel etnik yap\u0131\u2019 ayr\u0131m\u0131 Malezya anayasas\u0131n\u0131 di\u011fer \u00fclke anayasalar\u0131ndan ay\u0131rmaya kafi bir \u00f6zellik ta\u015f\u0131yor. Buna il\u00e2ve olarak, vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131, ayn\u0131 hedef ve idealler etraf\u0131nda biraraya gelmi\u015f toplumsal grup olarak ele alacak olursak, bunun Malezya sosyolojisindeki yerinin tart\u0131\u015fmaya epeyce a\u00e7\u0131k oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n
Malaya topraklar\u0131nda, etnik ve tarihi k\u00f6kenleri farkl\u0131 toplum kesimlerinin biraraya getirilmesi s\u00f6m\u00fcrgecilik d\u00f6neminde bir proje olarak g\u00fcndeme gelmedi ve getirilmedi de. \u0130ngiliz s\u00f6m\u00fcrgesi y\u00f6netim bi\u00e7imini tan\u0131mlamada \u00e7ok yayg\u0131n bir \u015fekilde kullan\u0131lan b\u00f6l\/y\u00f6net metodunun asl\u0131nda Malaya\u2019da uygulanabilecek ne gibi bir temele sahip olup olmad\u0131\u011f\u0131 sorgulanabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc ortada \u2018b\u00f6l\u00fcnebilmeye\u2019 m\u00fcsait toplumsal yap\u0131larla ilgili ciddi bir s\u0131k\u0131nt\u0131 s\u00f6z konusuydu. \u00d6yle ki, bu topraklarda hakim unsur olan Malay kitlelerin \u2018k\u0131rsal\u2019 ya\u015fama ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131ktan kurtulma gibi bir \u00e7aba i\u00e7erisinde olmamalar\u0131; aksine bu k\u0131rsala ba\u011f\u0131ml\u0131 yap\u0131yla organik ili\u015fkileri ve de her bir Malay alt grubunun ait oldu\u011fu \u2018sultanlar\u0131n\u2019 g\u00f6lgesinde ya\u015fam s\u00fcrmek zorunda kal\u0131\u015flar\u0131 -veya buna g\u00f6n\u00fcll\u00fc i\u015ftirakleri-, onlar\u0131 sonradan geli\u015fme g\u00f6sterecek g\u00f6\u00e7men kitleleri ile ili\u015fkilerinde s\u0131n\u0131rlay\u0131c\u0131 etkisi olan \u2018kas\u0131tl\u0131 bir eylem\u2019 olarak anla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
\u00c7in\u2019in g\u00fcneyinde k\u0131r toplumuna mensup kitlelerin hayata sar\u0131labilecekleri yeni bir mekan aray\u0131\u015f\u0131yla g\u00f6\u00e7 eden ve de\u011fi\u015fik alt-etnik gruplara mensup \u00c7inli kitlelerin zaten birlikte olma gibi bir \u00f6zellik ta\u015f\u0131m\u0131yorlard\u0131. Bunun somut g\u00f6stergelerinden biri, alt-etnik gruplara aiditeyin bir unsuru olarak tezah\u00fcr eden ve di\u011ferlerinden ciddi bir ayr\u0131\u015fmaya neden olan \u2018dil farkl\u0131la\u015fmas\u0131\u2019yd\u0131. K\u0131rsal\u0131ndan \u00e7\u0131kmayan Malay ile, madencilik sekt\u00f6r\u00fcne eklemlenen \u00c7inli g\u00f6\u00e7men kar\u015f\u0131s\u0131nda \u0130ngiliz s\u00f6m\u00fcrge y\u00f6netimi ekonomik geli\u015fimi hedeflemesi \u00e7er\u00e7evesinde ihtiya\u00e7 duydu\u011fu tar\u0131msal i\u015fg\u00fcc\u00fcn\u00fc Hindistan ve Sri Lanka\u2019dan (Ceylon) kar\u015f\u0131lama gere\u011fi duyuyordu.<\/p>\n
Farkl\u0131 etnik kitlelerin bir araya gelemedi\u011fi b\u00f6ylesi bir \u015fema i\u00e7erisinde \u0130ngilizlerin \u2018b\u00f6lme\u2019 gibi bir \u00e7aba i\u00e7inde olmas\u0131na da gerek yoktu. Bug\u00fcn dahi s\u00fcren bu b\u00f6l\u00fcnm\u00fc\u015fl\u00fc\u011fe tarihi perspektiften bakan entellekt\u00fcel\/akademisyenlerin \u2018bizi bu hale getiren \u0130ngilizler\u2019 demelerinde pek bir anlam aramak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. \u0130ngilizlerin bu topraklarda ortaya koydu\u011fu icraat, tarihi ko\u015fullar \u00e7er\u00e7evesinde olu\u015fan ve kitlelerin \u2018etkile\u015fimsizli\u011fi\u2019 \u00fczerine bina edilen yap\u0131y\u0131 y\u00f6netmekten ibaretti ve b\u00f6yle de yapt\u0131lar.<\/p>\n
Peki 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131nda neler olup bitti? Vatanda\u015fl\u0131k konusundaki tart\u0131\u015fmalara ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k \u00f6ncesinde ba\u015fland\u0131\u011f\u0131na ku\u015fku yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u0130ngiliz milletler toplulu\u011funa ba\u011fl\u0131 kurulacak yeni bir ulus-devletin \u00fcyelerinin kimler olaca\u011f\u0131na karar verilmesi \u00f6nemliydi. Yap\u0131lan pek \u00e7ok tart\u0131\u015fmalar\u0131n ard\u0131ndan, \u0130ngilizlerin \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde \u00fc\u00e7 etnik yap\u0131 yani Malay-\u00c7in ve Hint toplumu temsilcilerinin anla\u015fmas\u0131yla \u00fc\u00e7 etnik yap\u0131n\u0131n yeni ulus-devletin vatanda\u015flar\u0131 olmas\u0131na karar verildi. B\u00f6ylece, etnik yap\u0131 ayr\u0131m\u0131 g\u00f6zetilmeksizin belli \u015fartlara haiz olan herkese vatanda\u015fl\u0131k stas\u00fcs\u00fc verildi. Asl\u0131nda buna mecbur kal\u0131nd\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc bu bir \u00f6n \u015fart olarak \u0130ngilizlerce masaya getirilmi\u015fti. Bu noktada, Malay \u00e7evrelerinde bu \u015farta muhalif seslerin de y\u00fckseldi\u011fini not edelim.<\/p>\n
Her bir etnik grubun liderleri\/elitleri aras\u0131ndaki s\u00f6zl\u00fc anla\u015fmaya dayal\u0131 \u2018toplumsal s\u00f6zle\u015fme\u2019nin \u00fclke toplum yap\u0131s\u0131na nas\u0131l yans\u0131d\u0131\u011f\u0131 asl\u0131nda bu vatanda\u015fl\u0131k olgusunun Malaya topraklar\u0131nda neye tekab\u00fcl etti\u011fini de ortaya koyuyor. Bu \u00e7er\u00e7evede, Malaylar\u0131n \u2018iktidar\u2019 olgusuyla e\u015fle\u015ftirilmeleri, di\u011fer \u2018vatanda\u015flar\u0131\u2019 \u00fclkede misafir konumunda g\u00f6r\u00fclmesine neden oldu. Asl\u0131nda bu \u2018misafirlik\u2019 olgusu, aradan ge\u00e7en zaman zarf\u0131nda ortadan kalkm\u0131\u015f da de\u011fil. Kimi Malay politikac\u0131lar\u0131n\u0131n bu olguyu \u015fu veya bu \u015fekilde kimi zaman kullanmalar\u0131 \u2018misafir vatanda\u015flar\u2019ca bir a\u015fa\u011f\u0131lanma \u015feklinde alg\u0131land\u0131\u011f\u0131 da vakidir.<\/p>\n
Tam da bu noktada, ulus-devlet kavram\u0131n\u0131 gizleyen bir ayr\u0131m ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f veya \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015f oluyor. Asli vatanda\u015flar ile -ki bu aslilik a\u00e7\u0131k\u00e7a Federal Anayasa\u2019da yer almasa da, b\u00fcy\u00fck kitleler ba\u011flam\u0131nda \u2018gizli\/a\u00e7\u0131k\u2019 bir ger\u00e7eklik olarak \u2018bumiputra<\/em>\u2019 (Anayas\u0131\u2019n\u0131n 153. Maddesi), yani \u2018vatan\u0131n as\u0131l sahipleri\u2019 kavram\u0131yla yer etmi\u015ftir- bu yap\u0131ya \u015fu veya bu \u015fekilde eklemlendirilmi\u015f \u2018misafirler\u2019 aras\u0131nda ne t\u00fcrden bir \u00fclke ve hedef birli\u011finin sa\u011flanaca\u011f\u0131 ise bug\u00fcne kadar \u00e7\u00f6z\u00fcmlenmeyi bekleyen \u00f6nemli bir soru. \u00c7oklukla dile getirildi\u011fi \u00fczere bunun cevab\u0131n\u0131n \u2018ekonomik kalk\u0131nmada\u2019 bulundu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n H\u00e2l b\u00f6yle olunca, ad\u0131na ulus-devlet denilmesi gereken yap\u0131 i\u00e7erisinde geni\u015f kitlelerin \u2018vatanda\u015f\u2019 olarak nerede durdu\u011fu sorunsal\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131l\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc, kendilerine \u2018bumiputra\u2019 diyenler vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131 \u2018Malayl\u0131l\u0131kla\u2019 e\u015fde\u015fle\u015ftirirken, \u00f6zellikle di\u011fer etnik yap\u0131lar\u0131n siyasi liderleri, entellekt\u00fcelleri ve s\u0131radan halk katmanlar\u0131 \u2018Malezyal\u0131l\u0131k\u2019 kavram\u0131na s\u0131\u011f\u0131n\u0131yorlar. Mevcut iktidar kal\u0131plar\u0131 i\u00e7erisinde bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Malay iktidar odaklar\u0131 da \u2018Malezyal\u0131l\u0131k\u2019 s\u00f6ylemini g\u00fcndeme getirmiyor de\u011filler. Ancak kurulan ili\u015fkinin ba\u015fka boyutlarda seyretti\u011fi de bir ger\u00e7ek. Bu kavrama at\u0131flar olsa da, i\u00e7eri\u011finin neye tekab\u00fcl etti\u011fi konusunda da tart\u0131\u015fmalar s\u00f6z konusu.<\/p>\n \u0130\u015fin i\u00e7ine, burada kimilerince sek\u00fcler oldu\u011fu ifade edilen bir \u00fclkede \u2018vatanda\u015fl\u0131k\u2019 olgusunun anayasal bir teminat olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tart\u0131\u015fmaya a\u00e7acak \u015fekilde din ile, bumiputra ili\u015fkisi ba\u011flam\u0131nda dile getirecek olursak, \u2018M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131kla\u2019 ba\u011f\u0131n\u0131n kuruldu\u011funa dikkat \u00e7ekmek gerekir. Bu yap\u0131 i\u00e7erisinde bir di\u011fer handikapm\u0131\u015f gibi g\u00f6z\u00fcken ise, \u00f6rne\u011fin \u00fclkede di\u011fer etnik yap\u0131lar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda g\u00f6rece az bir kitleyi olu\u015ftursa da Hindistanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131, bu kitleyi \u2018bumiputra\u2019 yapmaya yetmiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc aranan bir ba\u015fka \u015fart \u2018Malay\u2019 olmak. Bu ba\u011flamda, M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k ile Malayl\u0131l\u0131\u011f\u0131n e\u015f anlaml\u0131 kullan\u0131lm\u0131\u015f oldu\u011fu a\u015fik\u00e2r bir durum. Mevzuya hakim olanlar\u0131n \u201c Sabah ve Sarawak\u2019daki yerli kabileleri aras\u0131nda M\u00fcsl\u00fcman olmayan unsurlar da \u2018bumiputra\u2019 s\u0131n\u0131flamas\u0131na dahil\u201d diyeceklerini i\u015fitmek g\u00fc\u00e7 de\u011fil. \u0130\u015fin komplikasyonu burada bitmiyor. Bu ise ba\u015fka bir hik\u00e2ye…<\/p>\n <\/p>\n \u015eimdi ortaya \u00e7\u0131kan bu yap\u0131 i\u00e7erisinde \u2018Malayl\u0131l\u0131k\u2019 asli ve \u00fcst kategori olarak \u2018vatanda\u015fl\u0131k nosyonun\u2019da yer al\u0131yor. Peki o zaman, ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k \u00f6ncesinde \u00c7in ve Hint k\u00f6kenlilere ni\u00e7in ve ne t\u00fcr \u2018vatanda\u015fl\u0131k\u2019 verildi sorusu hakl\u0131 bir \u015fekilde sorulmay\u0131 bekliyor. Bu sorunun cevab\u0131n\u0131 \u00fclkenin yeti\u015ftirdi\u011fi \u00f6nemli sosyal bilimcilerden Dr. Chandra Muzaffer\u2019le bir g\u00f6r\u00fc\u015fmemde alm\u0131\u015ft\u0131m. Say\u0131n Chandra, o d\u00f6nemde, yani ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k \u00f6ncesinin ko\u015fullar\u0131nda biri \u015fehir ekonomisini, di\u011feri tar\u0131m ekonomisini \u00fcstlenen bu iki etnik unsurun yeni kurulacak \u2018ulus-devlet\u2019 s\u0131n\u0131rlar\u0131na dahil edilmemesi nas\u0131l bir toplum\/nas\u0131l bir devlet ili\u015fkisinin hedeflendi\u011fiyle al\u00e2kal\u0131d\u0131r. Bu cevab\u0131n devam\u0131nda, bug\u00fcn halen y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan \u2018Malaylara y\u00f6nelik imtiyazlar\/ayr\u0131cal\u0131klar\u2019 tasar\u0131m\u0131n\u0131n, yukar\u0131da zikredilen ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k \u00f6ncesindeki \u2018misafir az\u0131nl\u0131klar\u0131n\u2019 sahip olduklar\u0131yla k\u0131yaslamas\u0131na dayand\u0131\u011f\u0131 ifadesi ortaya \u00e7\u0131kar. Tabii g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde e\u011fitim\/geni\u015f anlam\u0131yla b\u00fcrokrasi\/y\u00f6netimi i\u00e7ine alan ayr\u0131cal\u0131klar ile Malayl\u0131l\u0131k ili\u015fkisi, di\u011ferlerinin yerini sorgulamaya kafi geliyor. Bu \u00e7er\u00e7evede, \u2018Malaylar\u2019 ile \u2018misafirler\u2019 aras\u0131nda mevcut duruma dair reaktif ve savunmac\u0131 tarzda geli\u015fen ili\u015fki t\u00fcr\u00fc bug\u00fcne kadar varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Gene Dr. Chandra\u2019ya m\u00fcracaatla bu yap\u0131n\u0131n, ku\u015fkusuz bir entegrasyon sorunu olarak s\u00fcrekli g\u00fcncellendi\u011fine tan\u0131k olunuyor.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Malezya\u2019da ulus-devlet sorunu ba\u011flam\u0131nda \u2018vatanda\u015fl\u0131k\u2019 olgusu \u00f6nemli bir yer i\u015fgal eder. Bu \u00f6nemi hemen yaz\u0131s\u0131n giri\u015f b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde bir uzman g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne at\u0131fla ortaya koyal\u0131m. Barolar Birli\u011fi Anayasa Komisyonu \u00fcyelerinden bir avukat\u0131n dile getirdi\u011fi \u00fczere \u201cAnayasa\u2019da vatanda\u015fl\u0131k ile \u2018\u00f6zel etnik yap\u0131\u2019 ayr\u0131m\u0131 Malezya anayasas\u0131n\u0131 di\u011fer \u00fclke anayasalar\u0131ndan ay\u0131rmaya kafi bir \u00f6zellik ta\u015f\u0131yor. Buna il\u00e2ve olarak, vatanda\u015fl\u0131\u011f\u0131, ayn\u0131 […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":715,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,27],"tags":[],"class_list":["post-714","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-malezya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/714","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=714"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/714\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/715"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=714"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=714"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=714"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}