{"id":704,"date":"2014-09-24T09:12:49","date_gmt":"2014-09-24T09:12:49","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=704"},"modified":"2016-10-04T09:27:40","modified_gmt":"2016-10-04T09:27:40","slug":"abdnin-asya-yuzyili-ve-yeni-eksen-arayislari-asian-century-and-the-search-for-new-axis","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/abdnin-asya-yuzyili-ve-yeni-eksen-arayislari-asian-century-and-the-search-for-new-axis\/","title":{"rendered":"ABD\u2019nin Asya Y\u00fczy\u0131l\u0131 ve Yeni Eksen Aray\u0131\u015flar\u0131 \/ Asian Century and the Search for New Axis"},"content":{"rendered":"<p>\u00c7in Devlet Ba\u015fkan\u0131 Xi Jinping\u2019in Hindistan\u2019a yapt\u0131\u011f\u0131 resmi ziyaret, bu y\u00fczy\u0131la bi\u00e7ilen \u2018Asya\u2019 vurgusunu g\u00fc\u00e7lendirir nitelikteydi. Ancak bu geli\u015fmeyle dikkat \u00e7eken husus, Asya vurgusunda belirleyici g\u00fcc\u00fcn ABD mi, yoksa b\u00f6lge g\u00fc\u00e7leri mi olaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde odaklan\u0131yor. Bir tezat\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran bu durum, Asya Y\u00fczy\u0131l\u0131 vurgusuna ABD kadar \u00c7in ve Hindistan\u2019\u0131n da rol alabilece\u011fini g\u00f6steriyor. \u00d6yle ki, bu ziyaretin ortaya koydu\u011fu gelecek vaadini Hindistan Ulusal G\u00fcvenlik Dan\u0131\u015fman\u0131\u2019n\u0131n, \u2018y\u00f6r\u00fcnge s\u0131\u00e7ramas\u0131\u2019 kavram\u0131nda ortaya koymak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p>Bununla birlikte, \u00c7in-Hindistan ili\u015fkilerinin bug\u00fcn ba\u015flamad\u0131\u011f\u0131 gibi, bu iki \u00fclkenin tarihsel ve k\u00fclt\u00fcrel olarak b\u00f6lgede oynad\u0131klar\u0131 rol de yabana at\u0131lacak gibi de\u011fil. \u00d6rne\u011fin, bu ziyaretten sadece birka\u00e7 ay \u00f6nce Beijing\u2019de yap\u0131lan \u00fcst d\u00fczey bir t\u00f6renle \u00c7in-Hindistan (ve de Myanmar) aras\u0131nda Be\u015f \u0130lke ad\u0131yla an\u0131lan bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l birliktelik s\u00f6zle\u015fmesinin 60. y\u0131l\u0131 kutlamalar\u0131 vard\u0131. Sava\u015f sonras\u0131 geli\u015fmelerinde do\u011fan Be\u015f \u0130lke\u2019ye dayal\u0131 yap\u0131, Bat\u0131-Do\u011fu yani ABD-Sovyetler Birli\u011fi \u00f6zelinde do\u011fan ve ba\u015fat m\u00fccadele sahas\u0131 Avrupa k\u0131tas\u0131 olan \u2018So\u011fuk Sava\u015f\u2019 y\u0131llar\u0131n, G\u00fcney-Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019daki g\u00fc\u00e7leri, ya do\u011fu\/bat\u0131 blo\u011fundan birine yak\u0131nla\u015fan veya ad\u0131na \u2018ba\u011flant\u0131s\u0131zlar\u2019 denilen olu\u015fumun ipu\u00e7lar\u0131n\u0131 da i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. Bug\u00fcn Xi Jinping\u2019in Hindistan ziyaretinin, b\u00f6ylesi bir yap\u0131n\u0131n altm\u0131\u015f\u0131nc\u0131 y\u0131l\u0131na denk gelmesi de olduk\u00e7a anlaml\u0131. Son d\u00f6nemde ise. Premat\u00fcre de olsa, bunun k\u00fcresel boyuttaki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ise BRICS\u2019deki birliktelikte bulmak m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n<p>Ev sahibi Nahendra Modi\u2019nin demecinde yer alan \u201ciki \u00fclkenin birlikte \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n d\u00fcnyada kalk\u0131nma ve ilerlemede \u00f6nemli kap\u0131lar a\u00e7acakt\u0131r\u201d c\u00fcmlesi, Asya Y\u00fczy\u0131l\u0131 vurgusunda ABD\u2019nin tek akt\u00f6r olmad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ediyor. Bunun yan\u0131 s\u0131ra, ABD d\u0131\u015f\u0131nda s\u00f6z s\u00f6yleme kabiliyetinde oldu\u011fu iddias\u0131ndaki g\u00fc\u00e7leri ortaya koyuyor.<\/p>\n<p>ABD\u2019nin Asya Y\u00fczy\u0131l\u0131 s\u00f6ylemiyle ne kast etti\u011fine k\u0131saca bir bakal\u0131m. S\u00f6z konusu vurguyu, Hillary Clinton 2011 y\u0131l\u0131 Kas\u0131m ay\u0131nda yay\u0131nlanan makale ile yapm\u0131\u015ft\u0131. Clinton \u00f6zelinde ABD\u2019nin bu \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda, Obama y\u00f6netimiyle birlikte Ortado\u011fu ve Afganistan\u2019daki uzun y\u0131llara yay\u0131lan sava\u015f dayatmac\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n sona ermesi ile \u00c7in\u2019in bizzat ABD eliyle geli\u015fme g\u00f6steren ekonomik kalk\u0131nm\u0131\u015fl\u0131k s\u00fcrecinin bizatihi ABD\u2019yi esir alacak boyutlar\u0131n\u0131n u\u00e7 vermesiyle al\u00e2kal\u0131. Bu \u00e7\u0131k\u0131\u015flar, b\u00f6lgede kimin \u2018\u00f6n\u2019 alaca\u011f\u0131yla ilintili. Salt ekonomik geli\u015fmi\u015fli\u011fiyle \u00f6ne \u00e7\u0131kan bir \u00c7in de\u011fil, \u2018paran\u0131n\u2019 getirdi\u011fi bir t\u00fcr zorunlu silahlanma ve yay\u0131lmac\u0131l\u0131k hissi uyand\u0131ran b\u00f6lgesel atraksiyonlar\u0131yla al\u00e2kal\u0131.<\/p>\n<p>Bu y\u00fczy\u0131lla ilgili Asya vurgusu \u00f6ne \u00e7\u0131karken, ABD\u2019nin \u00f6nceli\u011finin b\u00fct\u00fcn bir Asya\u2019y\u0131 kaplad\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmesi de m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Zaten Clinton\u2019un makalesinde vurgu Asya-Pasifik b\u00f6lgesine. Yani, koca bir Asya k\u0131tas\u0131ndan ziyade, ABD\u2019nin bat\u0131s\u0131ndaki deniz s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131 olu\u015fturan Pasifik\u2019in \u00f6te yakas\u0131, yani Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Asya \u00f6zelinedir. Asya-Pasifik\u2019in, ABD\u2019nin \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u00fcz y\u0131ll\u0131k politikas\u0131nda odak b\u00f6lge \u00f6zelli\u011fine \u00e7\u0131kart\u0131lmas\u0131nda, okyanus s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n \u00f6te ucunda var olan \u00c7in\u2019in bu s\u0131n\u0131r \u00fczerinden esneme hareketleri sergilemesi bulunuyor. Ancak giri\u015fte dile getirildi\u011fi \u00fczere, ba\u015fta enerji olmak \u00fczere k\u00fcresel emtian\u0131n de\u011fi\u015f toku\u015funda aktarma organ\u0131 rol\u00fc oynayan Hint Okyanusu ve \u00e7evresinin g\u00fcvenli\u011fi Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Asya sular\u0131ndan ayr\u0131 de\u011ferlendirilmiyor.<\/p>\n<p>ABD\u2019nin b\u00f6lge \u00fczerinde yap\u0131la\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 tasar\u0131m\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k \u00c7in\u2019in uluslararas\u0131 politikalar\u0131nda yeniliklere gitti\u011fine dair ciddi i\u015faretler var. Bu bir anlamda, ABD Asya Y\u00fczy\u0131l\u0131 s\u00f6ylemini \u2018\u00e7er\u00e7eveleme\u2019 \u00e7abas\u0131 olarak da de\u011ferlendirilebilir. Bunun son \u00f6rne\u011fi, Xi Jinping\u2019in Hindistan\u2019a yapt\u0131\u011f\u0131 ziyaret. \u0130ki \u00fclke aras\u0131nda 4000 kilometre uzunlu\u011funda s\u0131n\u0131r\u0131n bulundu\u011fu Himalayalardaki \u00e7at\u0131\u015fmalara kadar varan teritoryal anla\u015fmazl\u0131klarla ko\u015fut giden bu ziyaret, \u00c7in gibi ikili sistemle y\u00f6netilen bir \u00fclke ile, ba\u011flant\u0131s\u0131zlar kul\u00fcb\u00fcn\u00fcn \u00f6nemli \u00fcyesi Hindistan\u2019\u0131n k\u00fcresel ili\u015fkileri tekelinde y\u00fcr\u00fctme gayretindeki ABD\u2019ye kar\u015f\u0131 birarada olabilecekleri vurgusuyla \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n<p>Bu iki \u00fclkenin biraraya geli\u015flerini \u2018s\u00fcpriz\u2019 olarak de\u011ferlendirmek hatal\u0131 olur. Her \u015feyden \u00f6nce, yukar\u0131da k\u0131saca de\u011finilen Sava\u015f sonras\u0131 ko\u015fullar\u0131ndaki anla\u015fman\u0131n \u00f6tesinde, \u015fu tarihi ge\u00e7mi\u015fi hat\u0131rlatmakta fayda var. \u00c7in ve Hindistan sadece bug\u00fcnk\u00fc s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 olu\u015fturduklar\u0131 co\u011frafyada de\u011fil, G\u00fcney, Do\u011fu ve G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019y\u0131 i\u00e7ine alan geni\u015f bir co\u011frafyada dini-k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131lar\u0131 ile yap\u0131la\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 rol oynam\u0131\u015f iki \u00f6nemli blok. Her iki yap\u0131n\u0131n H\u0131ristiyanl\u0131k ve \u0130slam \u00f6ncesi, ki b\u00f6lgeyi konu\u015furken \u0130slam ve H\u0131ristiyanl\u0131k s\u0131ralamas\u0131 daha uygun, dini\/k\u00fclt\u00fcrel rolleri ile, Bat\u0131 Asya\u2019dan Do\u011fu Asya\u2019ya uzanan ve deniz ve su yollar\u0131 ile n\u00fcfuz edebildikleri yerlere kadar ilerleyen birer medeniyet unsuruydular.<\/p>\n<p>Bu son ziyaret vesilesiyle, s\u00f6z konusu bu iki \u00fclkenin, ekonomik temelli geli\u015fmeye odakl\u0131 etkile\u015fimlerini farkl\u0131 alanlara kayd\u0131rabilme kabiliyetlerine sahip olup olmayacaklar\u0131 sorusunu sormak gerekiyor.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7in Devlet Ba\u015fkan\u0131 Xi Jinping\u2019in Hindistan\u2019a yapt\u0131\u011f\u0131 resmi ziyaret, bu y\u00fczy\u0131la bi\u00e7ilen \u2018Asya\u2019 vurgusunu g\u00fc\u00e7lendirir nitelikteydi. Ancak bu geli\u015fmeyle dikkat \u00e7eken husus, Asya vurgusunda belirleyici g\u00fcc\u00fcn ABD mi, yoksa b\u00f6lge g\u00fc\u00e7leri mi olaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde odaklan\u0131yor. Bir tezat\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran bu durum, Asya Y\u00fczy\u0131l\u0131 vurgusuna ABD kadar \u00c7in ve Hindistan\u2019\u0131n da rol alabilece\u011fini g\u00f6steriyor. \u00d6yle [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,6],"tags":[],"class_list":["post-704","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-asean","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/704","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=704"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/704\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=704"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=704"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=704"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}