{"id":6801,"date":"2026-11-14T15:55:58","date_gmt":"2026-11-14T15:55:58","guid":{"rendered":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=6801"},"modified":"2026-11-15T11:00:34","modified_gmt":"2026-11-15T11:00:34","slug":"maleyzada-neler-oluyor-whats-happening-in-malaysia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/maleyzada-neler-oluyor-whats-happening-in-malaysia\/","title":{"rendered":"Maleyza\u2019da neler oluyor? \/ What\u2019s happening in Malaysia?"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 14.11.2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Malezya\u2019n\u0131n \u00f6nemli eyaletlerinden (Negeri) Melaka\u2019da bug\u00fcn yani, 14 Kas\u0131m\u2019da yap\u0131lan eyalet se\u00e7imlerini, Ulusal Cephe (<em>Barisan Nasional-<\/em>BN) ve Ulusal \u0130ttifak\u2019\u0131n (<em>Perikatan Nasional<\/em>-PN) koalisyonunun zaferiyle sonu\u00e7land\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Neredeyse son be\u015f ayl\u0131k s\u00fcre zarf\u0131nda, \u00f6nce 11 Temmuz\u2019da Cohor ve ard\u0131ndan, 1 A\u011fustos\u2019da Negeri Sembilan\u2019da yap\u0131lan eyalet se\u00e7imlerini kazanan bu koalisyon blo\u011funun elde etti\u011fi bug\u00fcnk\u00fc \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ba\u015far\u0131, Malezya siyasetinde ve de toplumunda neler olup bitti\u011fi sorgulamas\u0131n\u0131 g\u00fcndeme getirmeye yetiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Malaka\u2019da bug\u00fcn yap\u0131lan se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re, 28 sandalyeli eyalet parlamentosunda BN ve BP koalisyonu 24 milletvekili, bug\u00fcnk\u00fc Federal y\u00f6netimde iktidar\u0131n \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015fturan Umut Koalisyonu (<em>Pakatan Harapan<\/em>) ise 4 milletvekili kazand\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u015eimdi ne olacak?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ak\u0131llara, \u201c\u015eimdi ne olacak? sorusu geliyor do\u011fal olarak.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">BN ve BP koalisyon unsurlar\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bu sorunun cevab\u0131 gayet kolay&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201c\u00dc\u00e7 eyalet se\u00e7imini \u00fcst \u00fcste kazanan, biz yani, muhalefet oldu\u011funa g\u00f6re, Federal h\u00fck\u00fcmet me\u015fruiyet krizindedir. Ve en k\u0131sa s\u00fcrede genel se\u00e7imlere gitmelidir\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Asl\u0131nda tarafs\u0131z diyebilece\u011fimiz ve i\u00e7inde uluslararas\u0131 medyan\u0131n da bulundu\u011fu \u00e7evrelerde de, ayn\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn hakim oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunun ard\u0131ndan, \u015fu soruyu g\u00fcndeme getirmek gerekiyor. \u201cPeki, mevcut Federal iktidar, kendini genel se\u00e7imlere karar vermeye zorlayacak bir durumda hissediyor mu?\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130ktidar a\u00e7\u0131s\u0131ndan gayet zor bir soru&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cevab\u0131n\u0131n hemen verilemeyecek olmas\u0131 kadar, verilebilecek cevab\u0131n \u00f6yle kolayca \u2018hay\u0131r\u2019 olmad\u0131\u011f\u0131 da ortada.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunu bize s\u00f6yleten, \u00fclkede mevcut siyasal ve toplumsal yap\u0131n\u0131n geldi\u011fi noktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sadece, Cohor, Negeri Sembilan ve Malaka eyalet se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131na bakarak verilebilecek bir cevap bulunmuyor ortada.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Komplike koalisyonlar<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Her ne kadar, Ulusal Cephe (BN) ve Ulusal \u0130ttifak (PN) koalisyonu \u015feklinde zikredilse de asl\u0131nda, \u00fclkedeki siyasal olu\u015fumlar, birlikler ve koalisyonlar gayet par\u00e7al\u0131 bir o kadar da dinamik bir yap\u0131 arz ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu durum, Malezye siyasetine ve toplumuna kimin ve de, nereden bakt\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak, \u00fclkede toplumun ve siyasetin nereye do\u011fru gitmekte oldu\u011funa dair de, farkl\u0131 a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131 g\u00fcndeme getirmeye yetiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6ncelikle, \u015funu hat\u0131rlatmakta fayda var ki, Ulusal Cephe (BN)&nbsp; ve Ulusal \u0130ttifak (PN) tekil gruplar olarak kendi i\u00e7lerinde birer koalisyon g\u00fcc\u00fcn\u00fc te\u015fkil ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Son d\u00f6nemde ve de gayet s\u00fcrpriz bir \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kan durum ise, bu iki farkl\u0131 koalisyon blo\u011funun biraraya gelme becerisini g\u00f6sterebilmi\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ve olu\u015fan yeni b\u00fcy\u00fck koalisyon olu\u015fumu, Cohor, Negeri Sembilan ve Melaka eyaletlerinde yap\u0131lan se\u00e7imleri kazanmak suretiyle sadece yerel siyaset ba\u011flam\u0131nda de\u011fil, ulusal siyasette veya Federal siyasal ve iktidar yap\u0131la\u015fmas\u0131nda yeni bir siyasal olgunun ortaya \u00e7\u0131kmakta oldu\u011funa i\u015faret ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bug\u00fcn, s\u00f6z konusu koalisyon bloklar\u0131n\u0131n veya genel itibar\u0131yla s\u00f6ylemek gerekirse, mevcut Federal iktidar kar\u015f\u0131s\u0131nda kendini muhalefette g\u00f6ren siyasal partilerin bug\u00fcn elde ettikleri se\u00e7im ba\u015far\u0131s\u0131n\u0131 bir de bu \u00e7er\u00e7eveden de\u011ferlendirmek gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Neye alternatif?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nihayetinde, bug\u00fcn konu\u015fulmakta olan, bir se\u00e7im ba\u015far\u0131s\u0131d\u0131r&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak, bu koalisyon bloklar\u0131n\u0131n siyasal ve ideolojik olarak nerede durduklar\u0131, birbirleriyle hangi noktalarda \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fckleri ve hangi noktalarda ayr\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 tart\u0131\u015fma s\u00fcre\u00e7lerinde yer buldu\u011funu s\u00f6ylemek g\u00fc\u00e7.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunu s\u00f6ylerken, ortada herhangi bir toplumsal ve siyasal arg\u00fcman olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek istemiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bilakis, Malezya siyasal ve toplumsal zeminini olu\u015fturan etnik ve dini yap\u0131la\u015fmalar gibi gayet k\u00f6kle\u015fmi\u015f olgular, s\u00f6z konusu son \u00fc\u00e7 eyalet se\u00e7imlerinde de \u015fu veya bu \u00f6l\u00e7\u00fcde g\u00fcndemdeydi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir anlamda ve kimi \u00f6l\u00e7\u00fclerde, bu k\u00f6kle\u015fmi\u015f ve derin ideolojik yar\u0131klar olu\u015fturmu\u015f temel olgular\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda yeni ve alternatif s\u00f6ylem ve politikalarla kar\u015f\u0131la\u015fmak m\u00fcmk\u00fcn olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 sahaya giderek g\u00f6zlemleyerek anlamak gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu \u00e7er\u00e7evede, ad\u0131na \u2018siyasal tart\u0131\u015fma\u2019 denilen olgunun olup olmad\u0131\u011f\u0131 bile sorgulanmaya de\u011fer bir durum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bug\u00fcn olan ne?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">BN ve PN koalisyonunun gayet yeni bir siyasal olgu olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na yukar\u0131da k\u0131saca de\u011finmi\u015ftim.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu noktada, par\u00e7al\u0131 koalisyonlar\u0131n, \u00e7ok farkl\u0131 nedenlerle se\u00e7im d\u00f6neminde yeni ve farkl\u0131 se\u00e7im ittifaklar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fmesi belki de, Malezya siyaseti i\u00e7in yeni bir olgu de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak, bu siyasal ger\u00e7ekli\u011fin bug\u00fcn geldi\u011fi nokta, \u00e7ok daha dinamik ve daha \u00e7ok ses getiren bir niteli\u011fi i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131r\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunun temel nedenlerini hem, t\u00fcm siyasal, ekonomik, etnik, dini, g\u00f6\u00e7men vb. dengeleriyle ulusal i\u00e7 siyaset ile hem de, b\u00f6lgesel ve \u00f6zellikle k\u00fcresel siyasette g\u00fc\u00e7 erklerinin olu\u015fum s\u00fcre\u00e7lerinde ya\u015fananlardan ay\u0131rt etmek m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ne demek istedi\u011fimi, bug\u00fcnk\u00fc mevcut iktidar\u0131n olu\u015ftu\u011fu 19 Kas\u0131m 2022 genel se\u00e7imlerine d\u00f6nerek anlatmak ve anlamakta yarar var.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nihayetinde,&nbsp; yukar\u0131da zikredilen koalisyon bloklar\u0131n\u0131n Cohor, Negeri Sembilan ve bug\u00fcn Melaka eyaletlerindeki se\u00e7imleri \u00fcst \u00fcste kazanmas\u0131n\u0131n temel nedeni, ulusal veya Federal y\u00f6netimde iktidar olan siyasal yap\u0131ya y\u00f6nelik, bir siyasal-ideolojik veya sosyolojik bir \u00e7\u0131k\u0131\u015f anlam\u0131 ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nedir bug\u00fcnk\u00fc Federal y\u00f6netimde iktidar olan yap\u0131?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu sorunun cevab\u0131n\u0131 sadece, ba\u015fbakanl\u0131k koltu\u011funda oturan Enver \u0130brahim ismini zikrederek vermek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Benzer \u015fekilde, bu sorunun cevab\u0131n\u0131, Enver \u0130brahim\u2019in ba\u015f\u0131nda bulundu\u011fu Halk\u0131n Adaleti Partisi (<em>Partai Keadilan Rakyat<\/em>-PKR) ile ya da, yine, Enver \u0130brahim\u2019in lideri oldu\u011fu Umut Koalisyonu\u2019nu (<em>Pakatan Harapan<\/em>-PH) zikrederek verebiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Ni\u00e7in?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7\u00fcnk\u00fc, 2022 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan 15. genel se\u00e7imler sonras\u0131nda Umut Koalisyonu (PH) bir koalisyon blo\u011fu olarak tek ba\u015f\u0131na iktidar olmad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Pek \u00e7ok d\u0131\u015f g\u00f6zlemcinin, belki de, ka\u00e7\u0131rd\u0131\u011f\u0131 temel bir nokta buras\u0131&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130ktidar\u0131 getiren, Umut Koalisyonu\u2019nun (<em>Pakatan Harapan<\/em>), yani farkl\u0131 siyasal partilerden m\u00fcte\u015fekkil bir koalisyon g\u00fcc\u00fcn\u00fcn tek ba\u015f\u0131na iktidar olmas\u0131 de\u011fildi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aksine, ulusal \u00e7apta ve i\u00e7inde \u00f6zellikle Sabah ve Sarawak Eyaletleri\u2019nde yerel siyasetin \u00f6nde gelen siyasi partileriyle ittifak\u0131n olu\u015fturdu\u011fu \u00e7ok renkli, \u00e7ok sesli bir b\u00fcy\u00fck ulusal koalisyon blo\u011fu olu\u015fturuyordu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu nedenledir ki, s\u00f6z konusu Federal iktidar \u00f6rne\u011fin bir \u201cEnver \u0130brahim iktidar\u0131\u201d veya \u201cHalk\u0131n Adaleti Partisi \u0130ktidar\u0131\u201d ya da \u201cUmut Koalisyonu \u0130ktidar\u0131\u201d olarak an\u0131lmad\u0131 hi\u00e7bir zaman. Bu iktidar, \u201cUlusal Birlik \u0130ktidar\u0131\u201d (<em>union government<\/em>) ad\u0131yla kuruldu ve bug\u00fcne kadar da \u00f6yle geldi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u00f6z konusu bu iktidar\u0131n kritik ortaklar\u0131ndan biri olan Ulusal Cephe (BN), d\u00fcn Cohor ve Negeri Sembilan\u2019da oldu\u011fu gibi bug\u00fcn de Malaka\u2019daki se\u00e7imlerin en \u00f6nemli galibi konumunda.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">En az\u0131ndan eldeki siyasal temsil mekanizmalar\u0131n\u0131 kullanma becerisi bak\u0131m\u0131ndan bunun b\u00f6yle oldu\u011funa ku\u015fku yok.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bug\u00fcn, mevcut Federal iktidar\u0131n siyasi me\u015fruiyetini kaybedip kaybetmedi\u011fi ve Ba\u015fbakan Enver \u0130brahim\u2019in en k\u0131sa zamanda genel se\u00e7im a\u00e7\u0131klamas\u0131 yap\u0131p yapmamas\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki kararda bu geli\u015fmenin gayet belirleyici olaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek gerekir.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 14.11.2026 Malezya\u2019n\u0131n \u00f6nemli eyaletlerinden (Negeri) Melaka\u2019da bug\u00fcn yani, 14 Kas\u0131m\u2019da yap\u0131lan eyalet se\u00e7imlerini, Ulusal Cephe (Barisan Nasional-BN) ve Ulusal \u0130ttifak\u2019\u0131n (Perikatan Nasional-PN) koalisyonunun zaferiyle sonu\u00e7land\u0131. Neredeyse son be\u015f ayl\u0131k s\u00fcre zarf\u0131nda, \u00f6nce 11 Temmuz\u2019da Cohor ve ard\u0131ndan, 1 A\u011fustos\u2019da Negeri Sembilan\u2019da yap\u0131lan eyalet se\u00e7imlerini kazanan bu koalisyon blo\u011funun elde etti\u011fi bug\u00fcnk\u00fc [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":6803,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,27],"tags":[],"class_list":["post-6801","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-malezya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6801","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6801"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6801\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6803"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6801"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6801"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6801"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}