{"id":6725,"date":"2026-09-24T16:04:47","date_gmt":"2026-09-24T16:04:47","guid":{"rendered":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=6725"},"modified":"2026-09-24T16:04:47","modified_gmt":"2026-09-24T16:04:47","slug":"malay-dunyasi-ve-osmanli-iliskilerinde-saffet-bey-ve-anthony-reidin-goruslerinin-benzerligi-2-the-similarity-between-the-views-of-saffet-bey-and-anthony-reid-regarding-relations-between-t","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/malay-dunyasi-ve-osmanli-iliskilerinde-saffet-bey-ve-anthony-reidin-goruslerinin-benzerligi-2-the-similarity-between-the-views-of-saffet-bey-and-anthony-reid-regarding-relations-between-t\/","title":{"rendered":"Malay d\u00fcnyas\u0131 ve Osmanl\u0131 ili\u015fkilerinde Saffet Bey ve Anthony Reid\u2019in g\u00f6r\u00fc\u015flerinin benzerli\u011fi (2) \/ The similarity between the views of Saffet Bey and Anthony Reid regarding relations between the Malay world and the Ottoman State (2)"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 24.09.2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Malay D\u00fcnyas\u0131 ve Osmanl\u0131 ili\u015fkilerinde sembolik \u00f6nemine ku\u015fku olmayan, \u201ciki gemi\u201d olgusuna dair yaz\u0131 dizisine devam ediyorum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir \u00f6nceki yaz\u0131da, Saffet Bey\u2019in makalesinde Rumiler ger\u00e7e\u011fini ortaya koymu\u015ftum.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Rum\/i<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu makale \u00fczerinden Osmanl\u0131\u2019n\u0131n A\u00e7e ile ili\u015fkilerine dair, ilk \u00f6nemli makaleye imza atm\u0131\u015f olan Anthony Reid, her nas\u0131lsa Saffet Bey\u2019e at\u0131fla \u2018Rumi\u2019 konusuna kendi makalesinde de\u011finmiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sadece, ilk sayfada Malay kaynaklar\u0131nda ele al\u0131nan \u2018Rum\u2019 olgusuna de\u011findi\u011fi k\u0131s\u0131m ki, o da konuya giri\u015f yapma anlam\u0131nda \u00f6nce Yunan\/Roma, Bizans ve ard\u0131ndan, Osmanl\u0131\u2019ya miras kalan \u2018Rum\u2019 ya da kaynaklarda ge\u00e7ti\u011fi haliyle s\u00f6ylemek gerekirse \u2018<em>Raja Rum<\/em>\u2019 kavram\u0131na k\u0131saca de\u011finmekle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu noktada, Reid, \u00f6zellikle Nureddin er-Raniri taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan <em>Bustan\u2019un Salatin<\/em> ba\u015fl\u0131kl\u0131 eserde, do\u011frudan Osmanl\u0131\u2019ya g\u00f6nderme yapan b\u00f6l\u00fcmlere dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>21 gemi ve tehir<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Sultan 2 Selim emriyle haz\u0131rlanan -irili ufakl\u0131- toplam 21 par\u00e7a geminin,<a href=\"#_ftn1\" id=\"_ftnref1\">[1]<\/a> Yemen isyan\u0131 nedeniyle Sumatra\u2019ya gidememesi konusunu, \u201c&#8230; <em>Tam kalacaklar\u0131 s\u0131rada, Yemen i\u015fi b\u00fcy\u00fcd\u00fc. Gemilere \u00e7ok i\u015f \u00e7\u0131kt\u0131. Ne yaps\u0131nlar, i\u015fi bir y\u0131l sonraya b\u0131rakt\u0131lar. Filo bu y\u0131l\u0131 M\u0131s\u0131r\u2019dan Moha\u2019ya, Aden\u2019e asker ta\u015f\u0131mak Yemen denizi yolunu kesmek ile u\u011fra\u015ft\u0131&#8230;<\/em> \u201d diyerek &nbsp;ortaya koyuyor Saffet Bey.<a href=\"#_ftn2\" id=\"_ftnref2\">[2]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ve ard\u0131ndan, yine 2. Selim\u2019in A\u00e7e el\u00e7isi H\u00fcseyin\u2019e at\u0131fla ba\u015flayan k\u0131sa metnine dikkat \u00e7ekiyor: \u201c&#8230; <em>Yemen canibinde fitne zuhur edip, de\u2019i ve ref\u2019ileri ehem m\u00fchimmetten olma\u011f\u0131n, vilayet-i Hinddiye irsal olunacak donanma-i humayun bu sene tehir olunmu\u015ftur<\/em>&#8230; \u201d<a href=\"#_ftn3\" id=\"_ftnref3\">[3]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yani, yukar\u0131da zikredilen 21 par\u00e7a geminin Sumatra\u2019ya gitmesi zikredilen tarihte yani, 1568 y\u0131l\u0131n\u0131n hemen ba\u015flar\u0131nda (5 Ocak 1568) m\u00fcmk\u00fcn olmuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Gittiler, ama nas\u0131l?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunun ard\u0131ndan, Saffet Bey, 2. Selim\u2019e herhangi bir at\u0131f yapmaks\u0131z\u0131n, gemilerin Sumatra\u2019ya gitti\u011fini iman\u0131n \u00f6tesinde bir yakla\u015f\u0131mla ortaya koyuyor: \u201c&#8230; <em>\u015eu halde seferin de \u2018976\u2019da (1569) oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Ve oraya vard\u0131\u011f\u0131 biliniyorsa da i\u015fi ne kadara kadar g\u00f6t\u00fcrebildikleri karanl\u0131kt\u0131r<\/em>&#8230; \u201d<a href=\"#_ftn4\" id=\"_ftnref4\">[4]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2. Selim\u2019e at\u0131f yapmayan Saffet Bey, bir sonraki sayfada, \u201cRaca ailesine mensup bir zat\u0131n ifadesi\u201d alt ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda bir s\u00f6zl\u00fc anlat\u0131ya dayanarak Osmanl\u0131 gemilerinin Sumatra\u2019ya ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130smini vermedi\u011fi bu A\u00e7e\u2019de siyasi elit veya y\u00f6neticilere verilen \u2018Raca\u2019lardan birinin kim oldu\u011funu bilmiyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130lgin\u00e7tir, Anthony Reid her nas\u0131lsa bu anlat\u0131dan hareketle, ilgili A\u00e7eli Raca\u2019n\u0131n, \u0130stanbul\u2019da Saffet Bey\u2019le g\u00f6r\u00fc\u015fen bir ki\u015fi oldu\u011funu dile getiriyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hem de tarih veriyor \u201c<em>1911 y\u0131l\u0131 Ekim ay\u0131n<\/em>\u201dda diyerek tarih de veryior.<a href=\"#_ftn5\" id=\"_ftnref5\">[5]<\/a> Oysa Saffet Bey b\u00f6yle bir tarih vermedi\u011fi gibi, ilgili ki\u015finin kendisiyle \u0130stanbul\u2019da bulu\u015ftu\u011funa dair de bir \u015fey s\u00f6ylemiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>S\u00f6zl\u00fc anlat\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daha \u00f6nceki yaz\u0131larda dikkat \u00e7ekti\u011fim bir isim vard\u0131: Konsolos Er\u015fad Bey.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zaten, Saffet Bey de, ilerleyen sayfalarda \u201cYine, Er\u015fad Bey efendinin g\u00f6nderdi\u011fi ka\u011f\u0131tlar aras\u0131nda\u201d diyerek ona at\u0131fta bulunuyor. Dolay\u0131s\u0131yla, yukar\u0131da dikkat \u00e7ekilen A\u00e7eli \u2018Raca\u2019 \u0130stanbul\u2019a gelen biri de\u011fil aksine, Batavya\u2019da<a href=\"#_ftn6\" id=\"_ftnref6\">[6]<\/a>, Er\u015fad Bey konsoloshane\u2019de ziyaret eden ki\u015fi. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201cKa\u011f\u0131tlar\u201d ifadesini yabana atmamak gerekir. Bu husu, bir tarih\u00e7i oldu\u011fu anla\u015f\u0131lan Saffet Bey\u2019in b\u00f6ylesine \u00f6nemli bir konuda dayanak noktas\u0131n\u0131 sadece, \u201cka\u011f\u0131tlar\u201d ve belli belirsiz birka\u00e7 ki\u015finin ifadelerine dayand\u0131rm\u0131\u015f olmas\u0131 \u00fczerinde durulmas\u0131 gereken \u00f6nemli bir konudur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Raca\u2019n\u0131n anlat\u0131s\u0131nda ge\u00e7en \u201c&#8230; <em>A\u00e7e\u2019den giden heyetin reis-i halife Ma\u2019dum isminde bir zat idi<\/em>\u201d ifadesine kar\u015f\u0131 Saffet Bey bir yorumda bulunmuyor. Ancak, Osmanl\u0131 kaynaklar\u0131nda ad\u0131 H\u00fcseyin olarak ge\u00e7en biri oldu\u011funa daha \u00f6nce de\u011finmi\u015ftik&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunun yan\u0131 s\u0131ra, hem Saffet Bey, hem de ondan ilhamla makalesini kaleme alan Anthony Reid\u2019in ortaya koyduklar\u0131 \u201ciki gemi\u201d olgusuna dair bulgunun temel ekseninde Raca\u2019n\u0131n anlat\u0131s\u0131nda yer alan, \u201c&#8230; <em>Vaktiyle Sumatra Racas\u0131 taraf\u0131ndan bir heyet-i mebusu g\u00f6nderilip dersaadette zat-\u0131 hazret-i hilafetpenahiden muavenet talep edilmi\u015f ve bu m\u00fcracaat \u00fczerine buraya dersaadetten iki sefene-i Osmaniye gelmi\u015f ve askeriden ve erbab-\u0131 zanaattan bir\u00e7ok muallimin vas\u0131l olmu\u015ftur<\/em>&#8230; \u201d<a href=\"#_ftn7\" id=\"_ftnref7\">[7]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir ba\u015fka ifadeyle s\u00f6ylemek gerekirse, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n Sumatra\u2019ya g\u00f6nderdi\u011fi varsay\u0131lan \u201ciki gemi\u201d olgusunun temel dayana\u011f\u0131 bu Raca\u2019n\u0131n anlat\u0131s\u0131na dayan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Dayanak<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bununla birlikte, Saffet Bey\u2019in, her nedense -bir dayana\u011f\u0131 olmaks\u0131z\u0131n-, Osmanl\u0131\u2019n\u0131n haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 gemilerin tamam\u0131n\u0131n Yemen seferi sonras\u0131nda Sumatra\u2019ya gitti\u011fi y\u00f6n\u00fcnde ciddi bir e\u011filimi var ve bunu Raca\u2019n\u0131n \u201ciki gemi\u201d s\u00f6ylemiyle bir anlamda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rarak ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunu \u015fu \u015fekilde dile getiriyor: \u201c&#8230; <em>Lakin gemilerin say\u0131s\u0131yla ayr\u0131l\u0131yorsa da, belki ikisi orada kalm\u0131\u015f olabilir. Bununla beraber, o y\u0131llardaki koca Portekiz filosunun yol u\u011fra\u011f\u0131ndan ge\u00e7mek i\u00e7in iki geminin gidemeyece\u011fi, bu kadar silah ve cephane ve adam\u0131, \u00f6yle iki gemiyle g\u00f6ndermenin ak\u0131ll\u0131 i\u015f olmayaca\u011f\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131n\u0131rsa, yine bizim vesikalarda oldu\u011fu gibi o filo azdan aza yirmi tekneden a\u015fa\u011f\u0131 de\u011fil idi<\/em>&#8230; \u201d<a href=\"#_ftn8\" id=\"_ftnref8\">[8]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Saffet Bey\u2019in, burada, Raca\u2019n\u0131n aktard\u0131\u011f\u0131 bilgiye yani, iki gemi olgusuna, bir \u015fekilde ele\u015ftirel bir yakla\u015f\u0131m da sergiledi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Koskoca Hint Okyanusu\u2019nu iki geminin hem de, Portekiz gibi bir tehdidin varl\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda kat edemeyce\u011fi ve Sumatra\u2019ya ula\u015famayaca\u011f\u0131 gibi gayet \u2018mant\u0131ksal\u2019 bir \u00e7\u0131kar\u0131m\u0131 ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Saffet Bey asl\u0131nda bu yakla\u015f\u0131m\u0131yla, daha \u00f6nce yazd\u0131\u011f\u0131m ve bir \u201cuzman ki\u015fi\u201dnin g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc olarak dile getirdi\u011fim denizcilik ger\u00e7e\u011fiyle \u00f6rt\u00fc\u015fen bir yakla\u015f\u0131m sergiliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir tekrar olsa da, \u015funu s\u00f6ylemekte yarar var&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Saffet Bey\u2019in \u201cbizim vesikalar\u201d dedi\u011fi veri, temelde haz\u0131rlanan filoyla ilgili. Yoksa, o filonun Sumatra\u2019ya gitmesiyle ilgili de\u011fil&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u0130kinci referans<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Saffet Bey\u2019in ikinci referans\u0131 Abd\u00fclaziz ad\u0131nda bir Osmanl\u0131 vatanda\u015f\u0131n\u0131n Kuzey Sumatra\u2019ya yapt\u0131\u011f\u0131 seyahatte kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 olgular.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu zat\u0131n kim, neyin nesi, ne g\u00f6rev atfen, neye binaen Kuzey Sumatra\u2019ya gitti\u011fi, seyyah ise ba\u015fka nereleri gezip g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcne dair elimizde veri yok. En az\u0131ndan Saffet Bey bu hususlara a\u00e7\u0131kl\u0131k getirmiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Saffet Bey\u2019in bu ki\u015fiden aktard\u0131\u011f\u0131 ifadeler \u015f\u00f6yle: \u201c&#8230; <em>1898\u2019de A\u00e7e\u2019ye gitmi\u015f idim. \u2018Melaboh\u2019 racas\u0131 Teuku S\u00fcleyman ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcm. Bu seferden s\u00f6z ge\u00e7mi\u015f iken, \u2018O toplardan kalan var m\u0131?\u2019 diye sordum. Birinin Sumatra\u2019da h\u00fck\u00fcmet kona\u011f\u0131nda bulundu\u011funu haber verdi. Bir tanesini de Cava\u2019da buldum. A\u00e7e\u2019de baz\u0131 T\u00fcrk mezarlar\u0131, T\u00fcrk yollu adamlar g\u00f6rd\u00fcm. Yaz\u0131k ki, bunlar bir \u015fey bilmiyorlard\u0131.<\/em> <em>Yaln\u0131z T\u00fcrk olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyorlard\u0131. Ba\u015fka bir \u015feye rastlamad\u0131m<\/em>\u2026 \u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Burada bir iki detay var\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130lki, Sumatra\u2019da h\u00fck\u00fcmet kona\u011f\u0131. Bununla Banda A\u00e7e\u2019deki valilik mi kastediliyor? Nihayetinde seyyah Abd\u00fclaziz A\u00e7e\u2019ye gitti\u011fine g\u00f6re Sumatra de\u011fil, A\u00e7e h\u00fck\u00fcmet kona\u011f\u0131 olmal\u0131. Ve o d\u00f6nemde A\u00e7e h\u00fck\u00fcmeti de\u011fil, Hollanda s\u00f6m\u00fcrge y\u00f6netimi oldu\u011funa dair bir veri ortaya konmuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Anthony Reid, bu b\u00f6l\u00fcme at\u0131fta bulunuyor. Ve \u2018Melaboh\u2019 yerine \u2018Meureudu diyor\u2019.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Reid bu metni kendisi okumad\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, kendisine aktaran ki\u015fiden i\u015fitti\u011fi veya yazd\u0131\u011f\u0131 kadar\u0131yla bir \u00e7\u0131kar\u0131mda bulunarak Bat\u0131 A\u00e7e\u2019deki Melaboh yerine, Kuzey A\u00e7e\u2019deki Meureudu b\u00f6lgesini zikrediyor kas\u0131tl\u0131 olmayarak.<a href=\"#_ftn9\" id=\"_ftnref9\">[9]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Saffet Bey makalesini, \u015fu c\u00fcmlelerle bitiriyor: \u201c\u2026 <em>Bu sefer \u00fczerine topluca bir \u015fey s\u00f6ylenebilirse o da, bu seferi ettik. Gidenlerin \u00e7o\u011fu orada kald\u0131. Bu g\u00fcne kadar yerliler bunu unutmam\u0131\u015flard\u0131r. Makalemiz k\u0131sa ve dar olmakla beraber, tarihimizde karanl\u0131k kalan bu seferi olduk\u00e7a ayd\u0131nlatma\u011fa yard\u0131m\u0131 olmu\u015f san\u0131r\u0131z<\/em>\u2026 \u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Saffet Bey\u2019in bir tarih\u00e7i veya sosyal bilimci olarak bu konuyu ne denli ciddi bir \u015fekilde ele ald\u0131\u011f\u0131 tart\u0131\u015fmas\u0131 sadece onun \u015fahs\u0131yla ilgili bir mesele de\u011fildir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunun yan\u0131 s\u0131ra, bu \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 Malay D\u00fcnyas\u0131 ve Osmanl\u0131 ili\u015fkilerinde temel say\u0131labilecek bir makalesine konu edinen Anthony Reid\u2019in benzer bir s\u00fcrece eklemlenmi\u015f olmas\u0131 da gayet ilgin\u00e7 bir durumla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya bulundu\u011fumuza i\u015faret ediyor.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"#_ftnref1\" id=\"_ftn1\">[1]<\/a> \u201c&#8230; S\u00fcvey\u015f\u2019de on be\u015f ve sonradan d\u00f6rt daha kat\u0131larak on dokuz kad\u0131rga, gidecek e\u015fya ve askeri ta\u015f\u0131mak \u00fczere \u00fc\u00e7 parga garube&#8230;\u201d (Saffet Bey. (1327\/1912). \u201cBir Osmanl\u0131 Filosu\u2019nun Sumatra Seferi\u201d, <em>Tarihi Osman-i Enc\u00fcmeni Mecmuas\u0131,<\/em> Kanun-u evvel 1327 (December 1912), 11. C\u00fcz, Ahmet \u0130hsan \u015e\u00fcrekas\u0131, s. 679. (678-683).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"#_ftnref2\" id=\"_ftn2\">[2]<\/a> Saffet Bey. (1327\/1912). A.g.m., s. 680.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"#_ftnref3\" id=\"_ftn3\">[3]<\/a> Saffet Bey. (1327\/1912). A.g.m., s. 680.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"#_ftnref4\" id=\"_ftn4\">[4]<\/a> Saffet Bey. (1327\/1912). A.g.m., s. 681.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"#_ftnref5\" id=\"_ftn5\">[5]<\/a> Anthony Reid. (1969). \u201cSixteenth Century Turkish Influence in Western Indonesia\u201d, <em>JMBRAS<\/em>, Vol. X, No. 3, December, s. 413.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"#_ftnref6\" id=\"_ftn6\">[6]<\/a> G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki Jakarta\u2019d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"#_ftnref7\" id=\"_ftn7\">[7]<\/a> Saffet Bey. (1327\/1912). A.g.m., s. 682.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"#_ftnref8\" id=\"_ftn8\">[8]<\/a> Saffet Bey. (1327\/1912). A.g.m., s. 683.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"#_ftnref9\" id=\"_ftn9\">[9]<\/a> Anthony Reid. (1969). A.g.m. s. 414.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 24.09.2026 Malay D\u00fcnyas\u0131 ve Osmanl\u0131 ili\u015fkilerinde sembolik \u00f6nemine ku\u015fku olmayan, \u201ciki gemi\u201d olgusuna dair yaz\u0131 dizisine devam ediyorum. Bir \u00f6nceki yaz\u0131da, Saffet Bey\u2019in makalesinde Rumiler ger\u00e7e\u011fini ortaya koymu\u015ftum. Rum\/i Bu makale \u00fczerinden Osmanl\u0131\u2019n\u0131n A\u00e7e ile ili\u015fkilerine dair, ilk \u00f6nemli makaleye imza atm\u0131\u015f olan Anthony Reid, her nas\u0131lsa Saffet Bey\u2019e at\u0131fla \u2018Rumi\u2019 [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":6726,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,75],"tags":[],"class_list":["post-6725","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-sosyoloji-tarih"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6725","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6725"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6725\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6726"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6725"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6725"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6725"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}