{"id":6251,"date":"2025-12-20T08:18:39","date_gmt":"2025-12-20T08:18:39","guid":{"rendered":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=6251"},"modified":"2025-12-20T08:18:40","modified_gmt":"2025-12-20T08:18:40","slug":"tayvan-asya-pasifikte-guc-politikalarinda-anahtar-ulke-taiwan-a-key-country-in-power-politics-in-the-asia-pacific-region","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/tayvan-asya-pasifikte-guc-politikalarinda-anahtar-ulke-taiwan-a-key-country-in-power-politics-in-the-asia-pacific-region\/","title":{"rendered":"Tayvan: Asya-Pasifik\u2019te g\u00fc\u00e7 politikalar\u0131nda anahtar \u00fclke \/ Taiwan: A key country in power politics in the Asia-Pacific region"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mehmet \u00d6zay 16.07.2025<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tayvan, Asya-Pasifik b\u00f6lgesinde yeniden g\u00fcndemde&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tayvan\u2019da, i\u00e7 siyaset ba\u015fkan Lai-Ching-te\u2019ye kar\u015f\u0131 g\u00f6revden el \u00e7ektirme s\u00fcreci ya\u015fan\u0131rken, ayn\u0131 zamanda ABD\u2019nin Tayvan\u2019a yeni askeri deste\u011fi, Ada\u2019n\u0131n \u00c7in ve ABD aras\u0131nda yeni bir kriz anlam\u0131 ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mecliste hareketlilik<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tayvan\u2019da muhalefet partileri taraf\u0131ndan, Ba\u015fkan Lai-Ching\u2019e y\u00f6nelik su\u00e7lama, mecliste kabul edilen bir yasayla ilgili karara dayan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130lgili yasal de\u011fi\u015fiklik, b\u00f6lge otoritelerinin yerel y\u00f6netimlere kaynak aktar\u0131m\u0131n\u0131 olanak tan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130\u00e7 siyaset bu yeni yasal s\u00fcre\u00e7le hareketlenirken, ABD y\u00f6netiminin, Tayvan\u2019a 11.1 milyar dolarl\u0131k yeni silah sat\u0131\u015f\u0131na onay vermesini, b\u00f6lgede yeni bir gerilim kayna\u011f\u0131 olarak de\u011ferlendirmek gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7in y\u00f6netiminin, b\u00fcy\u00fck tepkisini \u00e7eken bu a\u00e7\u0131klama, Asya-Pasifik\u2019de g\u00fcndeme gelen Tayvan sorununun \u00f6neminde bir \u015fey kaybetmedi\u011fini ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>ABD\u2019den silah sat\u0131\u015f\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u00f6z konusu silah sat\u0131\u015f\u0131nda belirtilen mebla\u011f\u0131n, ABD y\u00f6netimi taraf\u0131ndan, bug\u00fcne kadar Tayvan\u2019a yap\u0131lan en b\u00fcy\u00fck silah sat\u0131\u015f\u0131 olmas\u0131, yukar\u0131da dikkat \u00e7ekti\u011fim gerilimin \u00f6nemini de ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6te yandan, senato\u2019dan onay\u0131 beklenen ve i\u00e7inde tank savar, roket sistemleri, anti-drone gibi unsurlar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 bu silah sat\u0131\u015f\u0131, Trump\u2019\u0131n iktidar\u0131nda birinci y\u0131l\u0131 dolmadan Tayvan\u2019a yap\u0131lan ikinci silah sat\u0131\u015f\u0131 anlam\u0131na geliyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu geli\u015fmenin, DPP iktidar\u0131ndaki Tayvan\u2019da ge\u00e7ti\u011fimiz ay, meclisin \u00f6nemli tart\u0131\u015fmalar\u0131n ya\u015fanmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, ulusal savunma b\u00fct\u00e7esini yakla\u015f\u0131k 39.7 milyar Dolar\u2019a \u00e7\u0131karmas\u0131yla birlikte de\u011ferlendirmek gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ABD savunma g\u00fcvenlik i\u015fbirli\u011fi ajans\u0131 yetkililerinin s\u00f6z konusu silah sat\u0131\u015f\u0131n\u0131, \u201cABD\u2019nin ulusal, ekonomik ve g\u00fcvenlik \u00e7\u0131karlar\u0131yla\u201d ili\u015fkilendirmeleri olduk\u00e7a dikkat \u00e7ekici.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Polonya ile i\u015fbirli\u011fi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunun yan\u0131 s\u0131ra, bug\u00fcnlerde, Tayvan\u2019\u0131n ulusal g\u00fcvenlik sistemlerini geli\u015ftirme konusundaki politikalar\u0131 sadece, ABD ile de s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tlayan bir geli\u015fme ya\u015fand\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tayvan d\u0131\u015fi\u015fleri bakan\u0131 Lin Chia-lung ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131ndaki bir heyet ge\u00e7ti\u011fimiz hafta Polonya\u2019da yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin ard\u0131ndan iki \u00fclke aras\u0131nda ortak drone geli\u015ftirme projesi ba\u015flat\u0131laca\u011f\u0131 duyuruldu. Projenin geli\u015ftirilmesinde,\u201c\u00c7in \u00fcr\u00fcn\u00fc olmayan tedarik zinciri\u201dne yap\u0131lan at\u0131f dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>\u00c7in\u2019den tepki<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">ABD\u2019nin silah sat\u0131\u015f\u0131 konusunda \u00c7in\u2019den beklenen tepki gecikmedi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7in Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 s\u00f6zc\u00fcs\u00fc Jiang Bin d\u00fcn yani, Cuma g\u00fcn\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, \u201cABD\u2019nin s\u00fcrekli verdi\u011fi s\u00f6zlerden geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc\u201d s\u00f6yleyerek geli\u015fmeyi \u00f6zetledi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u00f6z konusu silah sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u2018Tek-\u00c7in\u2019 ilkesiyle \u00e7eli\u015fti\u011fine vurgu yapan s\u00f6zc\u00fc, ABD\u2019nin bu politikas\u0131n\u0131n \u00c7in\u2019in egemenlik ve g\u00fcvenlik \u00e7\u0131karlar\u0131yla uyu\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylerken, \u201cbu ve benzeri geli\u015fmelerin iki \u00fclke ara\u0131ndaki stratejik g\u00fcven olgusuna da ciddi anlamda zarar verdi\u011fine\u201d i\u015faret etti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mecliste yer alan Muhalefet partileri yani Tayvan Halk Partisi (<em>Taiwan People\u2019s Party<\/em>-TPP) ve Tayvan Milliyet\u00e7i Partisi (KMT) milletvekillerince, Anayasa\u2019ya ayk\u0131r\u0131 bulduklar\u0131 mali kaynaklar\u0131n kullan\u0131m\u0131na y\u00f6nelik yeni d\u00fczenleme nedeniyle hem, meclis ba\u015fkan\u0131 ve hem de, devlet ba\u015fkan\u0131 hakk\u0131nda yasal s\u00fcre\u00e7 ba\u015flat\u0131laca\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131 yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130lgili milletvekilleri, konuyla ilgili olarak mecliste yapacaklar\u0131 ba\u015fvuru \u00f6ncesinde, ge\u00e7ti\u011fimiz Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc a\u00e7\u0131lan bir platformla, devlet ba\u015fkan\u0131 Lai Ching-te\u2019nin g\u00f6revden al\u0131nmas\u0131 amac\u0131yla imza kampanyas\u0131 ba\u015flatt\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hedefin, 2024 y\u0131l\u0131nda Lai Ching\u2019in devlet ba\u015fkan\u0131 se\u00e7ilmesini sa\u011flayan 5.586.019 say\u0131s\u0131na ula\u015fmak oldu\u011fu belirtiliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bununla birlikte, bug\u00fcn Tayvan konusu, ABD\u2019nin \u00f6nemli bir askeri silah anla\u015fmas\u0131n\u0131n g\u00fcndeme gelmesiyle yeniden g\u00fcndemde yer ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>G\u00f6revden el \u00e7ektirme<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Muhalefetteki \u00c7in Milliyet\u00e7i Partisi (KMT) y\u00f6netimince \u2018devlet ba\u015fkan\u0131\u2019 ve Demokrati \u0130lerlemeci Partisi (<em>Democratic Progressive Party<\/em>-DPP) ba\u015fkan\u0131 Lai Ching-te\u2019ye kar\u015f\u0131 yetkilerini ihlal etti\u011fi iddias\u0131yla, g\u00f6revden el \u00e7ektirilmesi konusunda bir soru\u015ftuma g\u00fcndeme getirece\u011fi a\u00e7\u0131kland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tayvan\u2019da, g\u00f6r\u00fcn\u00fcrde, bir i\u00e7 siyaset geli\u015fmesi olarak dikkat \u00e7eken geli\u015fme, Ada\u2019da siyasal istikrar a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem arz ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu durumun, \u00c7in\u2019le ya\u015fanan ili\u015fkilerden ba\u011flant\u0131s\u0131z kabul etmek ise m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu geli\u015fme Ada\u2019da, Lai Ching-te\u2019nin 2024 y\u0131l\u0131 Ocak ay\u0131nda devlet ba\u015fkan\u0131 se\u00e7ilmesinden itibaren ya\u015fanan gerilimin bir devam\u0131 olarak kabul ediliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ba\u015fkan se\u00e7ilmesinin ard\u0131ndan, DPP yanl\u0131s\u0131 sivil toplum kurulu\u015flar\u0131nca meclisteki 24 KMT milletvekilinin g\u00f6revden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla bir yasal giri\u015fimde bulunulmu\u015f, ancak parlamentoda yeter say\u0131daki milletvekilinin deste\u011fini alamam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu giri\u015fimin ard\u0131nda, DPP ba\u015fkan\u0131 ve devlet ba\u015fkan\u0131 Lai Ching-te\u2019nin olmas\u0131, bug\u00fcn ya\u015fanan s\u00fcrecin nedenini olu\u015fturuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00d6yle ki, bug\u00fcn muhalefet partilerince benzer bir s\u00fcrecin meclis ba\u015fkan\u0131 Cho-Jung-tai ile ba\u015fkan Lai-Ching-te\u2019ye kar\u015f\u0131 ba\u015flat\u0131l\u0131rken, bu geli\u015fmede, i\u00e7 siyaset d\u0131\u015f\u0131 akt\u00f6rlerin de rol\u00fc oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nin Tayvan\u2019da muhalefet partisi, \u00c7in Milliyet\u00e7i Partisi (KMT) \u00fczerinden Tayvan siyasetine m\u00fcdahale etmekte oldu\u011funu s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu noktada, KMT\u2019de ge\u00e7ti\u011fimiz Ekim ay\u0131nda ya\u015fanan ba\u015fkan de\u011fi\u015fimin ard\u0131ndan, KMT ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131 Jung-kung\u2019un ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131nda bir heyetin Kas\u0131m ay\u0131nda Pekin\u2019e yapt\u0131\u011f\u0131 ziyareti do\u011fru de\u011ferlendirmek gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu ziyaretin, s\u0131radan bir nezaket ziyareti olmad\u0131\u011f\u0131 aksine, \u00c7in\u2019in Tayvan politikas\u0131na y\u00f6nelik bir giri\u015fimle ilintili bir yan\u0131 oldu\u011fu g\u00f6zlerden ka\u00e7m\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Asya-Pasifik boyutu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ge\u00e7ti\u011fimiz bir ay boyunca Tayvan sorunu, Asya-Pasifik b\u00f6lgesinde \u00f6zellikle Japonya ba\u015fbakan\u0131 Sanei Takaichi\u2019nin a\u00e7\u0131klamalar\u0131yla ya\u015fanan gerilimlere konu olmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu geli\u015fmenin bug\u00fcn, \u00f6zellikle ABD\u2019nin silah sat\u0131\u015f\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131yla yeniden g\u00fcndemde yer etti\u011fine ku\u015fku yok.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ada\u2019n\u0131n, \u00c7in Halk Cumhuriyeti taraf\u0131ndan bir eyalet stat\u00fcs\u00fcnde kabul edilmesine ra\u011fmen, ABD ve \u00c7in aras\u0131nda -var olan anla\u015fmalara ve \u00f6zellikle de, \u2018Tek \u00c7in\u2019 ilkesine ra\u011fmen, politika farkl\u0131l\u0131klar\u0131na konu olmas\u0131yla \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Asya-Pasifik\u2019de Tayvan sorunu, ge\u00e7ti\u011fimiz Kas\u0131m ay\u0131 ba\u015flar\u0131nda, Japonya ba\u015fbakan\u0131 Takaichi\u2019nin yapt\u0131\u011f\u0131 bir a\u00e7\u0131klama ile yeniden g\u00fcndeme gelmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Takaichi\u2019nin, Japonya\u2019n\u0131n ulusal g\u00fcvenli\u011fini \u00f6ncelleyerek g\u00fcndeme ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 olgu, Tayvan\u2019a \u00c7in taraf\u0131ndan yap\u0131lacak olas\u0131 bir askeri m\u00fcdahaleye seyirci kalmayacaklar\u0131 y\u00f6n\u00fcndeydi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aradan ge\u00e7en s\u00fcre zarf\u0131nda, taraflar aras\u0131nda gerilimi dindirmeye y\u00f6nelik ad\u0131m, ABD ba\u015fkan\u0131 Donald Trump\u2019dan gelmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Trump, \u015ei Chinping ve Sanei ile yapt\u0131\u011f\u0131 telefon g\u00f6r\u00fc\u015fmeleriyle bir anlamda Asya-Pasifik b\u00f6lgesinde gerilimi dindirmeye y\u00f6nelik bir giri\u015fimin mimar\u0131 olarak kendini ortaya koysa da, bug\u00fcn ABD\u2019nin Tayvan\u2019a silah sat\u0131\u015f\u0131 ile do\u011frudan \u00c7in\u2019in hedefi konumunda oldu\u011funu s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u00f6z konusu bu geli\u015fmeler b\u00f6lgede, \u2018Tayvan Bo\u011faz\u0131\u2019 ad\u0131yla an\u0131lan potansiyel bir \u00e7at\u0131\u015fma alan\u0131n\u0131n \u00f6neminden bir\u015fey kaybetmedi\u011fini ortaya koyarken, b\u00fct\u00fcn bir b\u00f6lgenin yani, Asya-Pasifik\u2019in de, bu geli\u015fmelerden do\u011frudan etkilenebilece\u011fine i\u015faret ediyor.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;12.20.2025 Tayvan, Asya-Pasifik b\u00f6lgesinde yeniden g\u00fcndemde&#8230; Tayvan\u2019da, i\u00e7 siyaset ba\u015fkan Lai-Ching-te\u2019ye kar\u015f\u0131 g\u00f6revden el \u00e7ektirme s\u00fcreci ya\u015fan\u0131rken, ayn\u0131 zamanda ABD\u2019nin Tayvan\u2019a yeni askeri deste\u011fi, Ada\u2019n\u0131n \u00c7in ve ABD aras\u0131nda yeni bir kriz anlam\u0131 ta\u015f\u0131yor. Mecliste hareketlilik Tayvan\u2019da muhalefet partileri taraf\u0131ndan, Ba\u015fkan Lai-Ching\u2019e y\u00f6nelik su\u00e7lama, mecliste kabul edilen bir yasayla ilgili karara dayan\u0131yor. [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":6252,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,6],"tags":[],"class_list":["post-6251","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-asya-pasifik","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6251","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6251"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6251\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6252"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6251"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6251"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6251"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}