{"id":5874,"date":"2025-05-26T14:06:16","date_gmt":"2025-05-26T14:06:16","guid":{"rendered":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=5874"},"modified":"2025-05-26T14:06:17","modified_gmt":"2025-05-26T14:06:17","slug":"aseandan-kuresel-kararlilik-global-determination-from-asean","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/aseandan-kuresel-kararlilik-global-determination-from-asean\/","title":{"rendered":"ASEAN\u2019dan k\u00fcresel kararl\u0131l\u0131k \/ Global determination from ASEAN"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mehmet \u00d6zay 16.07.2025<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>G\u00fcneydo\u011fu Asya \u00dclkleri Birli\u011fi (<em>Association of Southeast Asian Nations<\/em>-ASEAN) 46. Zirvesi, bu y\u0131l d\u00f6nem ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fcten Malezya\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Kuala Lumpur\u2019da yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu y\u0131l, ASEAN d\u00f6nem ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fcten Malezya\u2019n\u0131n ev sahipli\u011finin, k\u00fcresel bunal\u0131mlar ve belirsizlikler d\u00f6nemine denk geldi\u011fine ku\u015fku yok.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla birlikte, bu k\u00fcresel sorunlara kar\u015f\u0131n, dinamik bir y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131 benimsemi\u015f olan Malezya h\u00fck\u00fcmeti, ASEAN\u2019\u0131 yeni d\u00f6nemde merkeze alan politikalar\u0131 g\u00fcndeme ta\u015f\u0131mas\u0131yla dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Kuala Lumpur\u2019daki zirvenin g\u00f6r\u00fcn\u00fcr g\u00fcndeminin yan\u0131 s\u0131ra, bu g\u00fcndemin arka pl\u00e2n\u0131nda olan bitene &nbsp;k\u0131saca de\u011finmekte yarar var.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu noktada, \u201c46. ASEAN zirvesi\u2019nden beklentiler ne? sorusunu y\u00f6neltmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir s\u00fcredir s\u0131kl\u0131kla g\u00fcndeme getirilen ve her ilgili toplant\u0131da zikredilen \u201ck\u00fcresel belirsizlikler\u201d durumu, kendini tek tek ulus-devletler ve b\u00f6lgesel birlikler ba\u011flam\u0131nda derinden hissettirirken, 46. ASEAN zirvesi bu belirsizliklere bir kar\u015f\u0131l\u0131k verebilir mi?<\/p>\n\n\n\n<p>Bu anlamda, 46. ASEAN zirvesi Kuala Lumpur\u2019da ger\u00e7ekle\u015firken, baz\u0131 ilkler ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u201cASEAN+\u201d<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f6z konusu zirveyi sadece, on \u00fcyeli b\u00f6lgesel birlik toplant\u0131s\u0131 olarak g\u00f6rmemek gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunun \u00f6tesinde ASEAN, bu y\u00fczy\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131ndan itibaren, tedrici olarak k\u00fcresel g\u00fc\u00e7 merkezleri veya bu merkezlerin \u00e7ekim alan\u0131nda yer alan \u00fclkelerle, \u201cASEAN+\u201d ili\u015fkisini geli\u015ftirmesiyle dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fcresel g\u00fc\u00e7 merkezlerinden kas\u0131t, hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, ABD, \u00c7in, Japonya, G\u00fcney Kore, Avrupa Birli\u011fi, Kanada, Rusya, Avustralya, Yeni Zelanda\u2019d\u0131r&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Ge\u00e7en yirmibe\u015f y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7te, k\u00fcresel ekonomi dengelerine adaptasyon anlam\u0131nda bir ivme yakalayan ASEAN, bug\u00fcn \u00f6zellikle de, ABD ba\u015fkan\u0131 Donald Trump\u2019\u0131n k\u00fcresel ticaret sistemini kaosa sevk eden politikalar\u0131yla, kendi ekseni ba\u011flam\u0131nda b\u00f6lgesel ve hatta, k\u00fcresel ekonomi ve ticaret g\u00fcndemini belirlemeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fcresel ili\u015fkilerde \u201ctarafs\u0131zl\u0131k\u201d ilkesiyle hareket eden ASEAN\u2019\u0131n ABD ile temelde bir sorunu bulunmuyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak, Trump h\u00fck\u00fcmetlerince olu\u015fturulan politikalar sonras\u0131 ABD\u2019nin b\u00f6lgedeki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n giderek zay\u0131flam\u0131\u015f oldu\u011fu da bir ger\u00e7ek.<\/p>\n\n\n\n<p>Ekonomik varl\u0131\u011f\u0131 d\u0131\u015f ticari ili\u015fkiilere dayal\u0131 ASEAN, ABD y\u00f6netimi taraf\u0131ndan olu\u015fturulan &nbsp;belirsizlikler s\u00fcrecini, yeni ekonomik yap\u0131lanmalarla kendi lehine \u00e7evirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu durumda, merkeze \u00c7in\u2019in gelmi\u015f olmas\u0131n\u0131 yad\u0131rgamamak gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7in\u2019in konumu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Kuala Lumpur\u2019daki zirvede ve ilgili toplant\u0131larda g\u00f6zlerin, \u00c7in\u2019de oldu\u011funu ku\u015fku yok&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eunu hemen ifade etmekte yarar var ki, ASEAN i\u00e7in \u00c7in yeni bir ticaret partneri de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu y\u00fczy\u0131l i\u00e7indeki geli\u015fmeler ve hatta, \u00f6nceki y\u00fczy\u0131l\u0131n son \u00e7eyre\u011finden itibaren ortaya \u00e7\u0131kan geli\u015fmelere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00c7in\u2019in bir birlik olarak ASEAN ile ya da ASEAN i\u00e7erisinde g\u00fc\u00e7 merkezi te\u015fkil eden tekil \u00fclkelerle ekonomik kalk\u0131nma s\u00fcre\u00e7lerinde s\u00fcrekli dirsek temas\u0131nda oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu noktada, yukar\u0131da dikkat \u00e7ekti\u011fim \u201cASEAN+\u201d \u00e7er\u00e7evesine d\u00f6nerek, \u00c7in\u2019in konumunu netle\u015ftirmek gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u201cASEAN+\u201d i\u00e7erisinde yer alan \u00fclkelerin a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak, Bat\u0131 eksenli eko-politik temelde yap\u0131lanan \u00fclkelerin, -ki bunun i\u00e7inde Japonya ve G\u00fcney Kore de vard\u0131r- i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 \u201cASEAN+\u201d ili\u015fkiler b\u00fct\u00fcn\u00fcne \u00c7in\u2019in dahil olmas\u0131n\u0131n, ASEAN i\u00e7in, yeni bir eko-politik etkile\u015fim anlam\u0131na geldi\u011fine ku\u015fku yok.<\/p>\n\n\n\n<p>Her ne kadar, bir Do\u011fu Asya \u00fclkesi olman\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda medeniyet ve k\u00fclt\u00fcr ba\u011flam\u0131nda, gayet \u00f6nemli bir yeri bulunan \u00c7in\u2019in, tarihsel ve geleneksel olarak ASEAN\u2019\u0131 olu\u015fturan G\u00fcneydo\u011fu Asya co\u011frafyas\u0131yla olan ili\u015fkilerinin, yirminci y\u00fczy\u0131l\u0131n son \u00e7eyre\u011finden itibaren, yeni bir form i\u00e7erisinde geli\u015fmekte oldu\u011funu s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc ortaya koymam\u0131za sebep, bizatihi kendisi bir ekonomik birlik h\u00fcviyeti ta\u015f\u0131yan ASEAN\u2019\u0131n \u00c7in\u2019le ili\u015fkilerinin, ekonomi eksenli yap\u0131la\u015fma sergilemesinden kaynaklan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla birlikte, \u00c7in\u2019in, 1970\u2019lerin ortalar\u0131ndan itibaren d\u00fcnyaya ve \u00f6zellikle de, Bat\u0131\u2019ya a\u00e7\u0131lma s\u00fcrecinde, kendine bi\u00e7ti\u011fi veya kendisine bi\u00e7ilen \u2018yeni ekonomi\u2019 yap\u0131lanmas\u0131ndan hareketle, yukar\u0131da dikkat \u00e7ekilen Bat\u0131 blo\u011fuyla benze\u015fti\u011fi s\u00f6ylenebilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Buna ku\u015fku yok&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla birlikte, \u00c7in\u2019den beklenen siyasal ve bir \u00f6l\u00e7\u00fcde, k\u00fclt\u00fcrel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ger\u00e7ekle\u015fmemi\u015f olmas\u0131, Bat\u0131 nezdinde \u00c7in\u2019in tehdit boyutuyla ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na ya da Bat\u0131\u2019n\u0131n \u00c7in alg\u0131s\u0131nda sadece ekonomik olarak de\u011fil, k\u00fclt\u00fcrel ve siyasal olarak da d\u00f6n\u00fc\u015fmesi beklentisinin ger\u00e7ekle\u015fmemesine tan\u0131k oldu\u011fumuz son on be\u015f y\u0131ll\u0131k s\u00fcre\u00e7 bize g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Donald Trump\u2019\u0131n, birinci ba\u015fkanl\u0131k d\u00f6neminde yani, 2016 y\u0131l\u0131nda ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 ve 20 Ocak 2025\u2019den itibaren ortaya koymaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 \u00c7in merkezli k\u00fcresel ticaret politikalar\u0131n\u0131n arka pl\u00e2n\u0131nda, \u00c7in\u2019de arzu edilen d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn ya\u015fanmam\u0131\u015f oldu\u011funu s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn, 46. ASEAN zirvesi \u00e7er\u00e7evesinde yap\u0131lan toplant\u0131larda dikkat \u00e7eken husus bir ekonomi birlik olarak ASEAN\u2019\u0131n, \u00c7in\u2019le giderek daha \u00e7ok entegre olma karar\u0131d\u0131r.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;26.05.2025 G\u00fcneydo\u011fu Asya \u00dclkleri Birli\u011fi (Association of Southeast Asian Nations-ASEAN) 46. Zirvesi, bu y\u0131l d\u00f6nem ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fcten Malezya\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Kuala Lumpur\u2019da yap\u0131l\u0131yor. Bu y\u0131l, ASEAN d\u00f6nem ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fcten Malezya\u2019n\u0131n ev sahipli\u011finin, k\u00fcresel bunal\u0131mlar ve belirsizlikler d\u00f6nemine denk geldi\u011fine ku\u015fku yok. Bununla birlikte, bu k\u00fcresel sorunlara kar\u015f\u0131n, dinamik bir y\u00f6netim anlay\u0131\u015f\u0131 benimsemi\u015f olan [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":5875,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,6],"tags":[],"class_list":["post-5874","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-asean","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5874","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5874"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5874\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5875"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5874"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5874"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5874"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}