{"id":5755,"date":"2025-03-15T16:30:51","date_gmt":"2025-03-15T16:30:51","guid":{"rendered":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=5755"},"modified":"2025-03-15T16:30:52","modified_gmt":"2025-03-15T16:30:52","slug":"tokyo-konferansi-kuresel-baris-ya-da-kuresel-savas-tokyo-conference-global-peace-or-global-war","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/tokyo-konferansi-kuresel-baris-ya-da-kuresel-savas-tokyo-conference-global-peace-or-global-war\/","title":{"rendered":"Tokyo conference: global peace or global war? \/ Tokyo conference: global peace or global war?"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mehmet \u00d6zay 16.07.2025<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tokyo\u2019da 3-4 Mart g\u00fcnlerinde \u201cK\u00fcresel Bar\u0131\u015f in\u015fas\u0131 Birli\u011fi\u201d (<em>Global Peacebuilding Association<\/em>) taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen uluslararas\u0131 konferans, k\u00fcresel bar\u0131\u015f ve k\u00fcresel liderlik konusunda var olanlar\u0131 kadar, yeni tart\u0131\u015fmalar\u0131 da g\u00fcndeme ta\u015f\u0131d\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Toplam 30 \u00fclkeden d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015flar\u0131ndan ve k\u00fcresel organizasyonlardan temsilcilerin yer ald\u0131\u011f\u0131 konferans\u0131n zamanlamas\u0131 gayet \u00f6nemli&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>G\u00f6zlemciler, BM\u2019nin kurulu\u015fundan bu yana, BM \u00fczerine yap\u0131lan en hararetli tart\u0131\u015fmalar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekiyorlar.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lgili konferans\u0131n, \u201cBM\u2019nin k\u00fcresel sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmekte aciz kald\u0131\u011f\u0131 yolunda\u201d bir s\u00fcredir y\u00fcksek sesle dile getirilen s\u00f6ylem ve su\u00e7lamalar kar\u015f\u0131s\u0131nda, BM i\u00e7erisinde ve benzeri k\u00fcresel kurumlarda reform talebinin giderek y\u00fckselerek kendini ortaya koydu\u011fu g\u00f6zlemleniyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu y\u00f6nde at\u0131lan ve \u00f6nemli say\u0131labilecek ad\u0131mlardan biri, ge\u00e7ti\u011fimiz Eyl\u00fcl ay\u0131nda \u2018Gelecek Zirvesi\u2019 ad\u0131yla yap\u0131lan topland\u0131yd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu \u00e7er\u00e7evede, ba\u015fta BM G\u00fcvenlik Konseyi ve di\u011fer k\u00fcresel y\u00f6neti\u015fim kurumlar\u0131nda de\u011fi\u015fimi \u00f6ng\u00f6ren bir \u00f6neriler paketi g\u00fcndemde&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>BM G\u00fcvenlik konseyi ve reform<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu kurumlar aras\u0131nda \u00f6zellikle \u2018G\u00fcvenlik Konseyi\u2019 belirleyici yap\u0131s\u0131yla dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Be\u015f daimi \u00fclkenin ve bu \u00fclkelerin her birinin sahip oldu\u011fu veto hakk\u0131, k\u00fcresel y\u00f6neti\u015fimin \u00f6n\u00fcndeki en \u00f6nemli engellerden biri kabul ediliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>BM i\u00e7inde \u00f6zellikle, \u2018k\u00fcresel g\u00fcney\u2019 olarak adland\u0131r\u0131lan blok i\u00e7erisinde Bat\u0131 ve Anglo-Sakson d\u00fcnyas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda \u201c\u00e7ok katmanl\u0131 y\u00f6neti\u015fim\u201d modeline yap\u0131lan vurgu, ya\u015fanan sorunlar\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131nda, k\u00fcresel monopolc\u00fc veya k\u00fcresel oligar\u015fik yap\u0131n\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131labilmesinde bir ara\u00e7 kabul ediliyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla birlikte, BM ve ilgili kurumlarda olas\u0131 bir reformun da, yukar\u0131da dikkat \u00e7ekilen k\u00fcresel monop\u00fclc\u00fc \u00e7evrelerin iknas\u0131 veya liderli\u011fi ile olaca\u011f\u0131na da ku\u015fku yok.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu monopolc\u00fc yap\u0131lar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, herhangi bir alternatif olu\u015fumun ise \u00e7ok daha yap\u0131c\u0131 m\u0131 yoksa, \u00e7ok daha y\u0131k\u0131c\u0131 m\u0131 sonu\u00e7lar do\u011furaca\u011f\u0131 konusu ise \u015fimdilik spek\u00fclasyondan \u00f6te bir anlam ifade etmiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bizatihi bu iki durum, k\u00fcresey g\u00fcney i\u00e7erisinde yer alan \u00fclkeler i\u00e7in temel bir a\u00e7maz olarak ortada duruyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Hangi g\u00fc\u00e7?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>K\u00fcresel y\u00f6neti\u015fim kurumlar\u0131nda yap\u0131sal de\u011fi\u015fimi \u00f6ng\u00f6ren yakla\u015f\u0131m\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda, g\u00f6z ard\u0131 edilmemesi gereken bir di\u011fer husus \u201ckimin yasalar\u0131n\u0131n\u201d egemen olaca\u011f\u0131yla al\u00e2kal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Asya-Pasifik b\u00f6lgesindeki geli\u015fmeler dikkate al\u0131nacak olursa, egemen denizcilik yasalar\u0131, yerle\u015fik uluslararas\u0131 yasalar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 vb. (<em>rule of law<\/em>) ilgili \u00fclkeler aras\u0131ndaki ayr\u0131\u015fman\u0131n tam da, merkezinde bir sorun te\u015fkil etti\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>BM veya ilgili kurumlar\u0131n reform edilerek yeniden yap\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131nda, \u201ckimin yasalar\u0131\u201d konusu hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, \u00f6ncelikli bir soru olarak g\u00fcndeme geliyor.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>BM ve reform ile ilgili s\u00f6ylemlerde dile getirildi\u011fi \u00fczere, d\u00fcnyan\u0131n art\u0131k 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131 ortamda olmad\u0131\u011f\u0131 yakla\u015f\u0131m\u0131nda hakl\u0131l\u0131k pay\u0131 olmakla birlikte hem, 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131 hem de, sonras\u0131n\u0131 yap\u0131land\u0131ran eko-politik sistemi (<em>eco-politic structure<\/em>) g\u00f6z ard\u0131 ederek geli\u015fmeleri yeniden yorumlamak ve de\u011ferlendirmek m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p><strong>G\u00fcndem: \u2018kriz\u2019<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tokyo\u2019daki toplant\u0131da, bu y\u0131l\u0131n, 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n sona ermesinin ve akabinde, Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019in kurulu\u015funun 80. y\u0131l\u0131 olmas\u0131na yap\u0131lan vurgu ile \u00f6zellikle, son on y\u0131lda k\u00fcresel y\u00f6neti\u015fim ve bar\u0131\u015f s\u00fcre\u00e7lerinde ya\u015fanan gerileme aras\u0131nda bir ba\u011f oldu\u011funa ku\u015fku yok.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunun yan\u0131 s\u0131ra, toplant\u0131da, yukar\u0131da dikkat \u00e7ekilen sorunlara yap\u0131lan vurgu ve \u00e7\u00f6z\u00fcm aray\u0131\u015flar\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki s\u00f6ylemin temel gerek\u00e7esi a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131, herkesin bilgisi dahilinde denilebilecek \u00f6zellikleriyle, b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel sorunlar\u0131n g\u00fcndelik ya\u015fam\u0131n ortas\u0131na oturmu\u015f durumda olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir yandan, Avrupa\u2019n\u0131n ortas\u0131nda Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna topraklar\u0131n\u0131 i\u015fgaliyle ba\u015flayan ve \u00fc\u00e7 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir devam eden sava\u015f; ard\u0131ndan, ABD\u2019de ya\u015fanan ba\u015fkanl\u0131k de\u011fi\u015fimiyle birlikte, ba\u015fkan Donald Trump ve h\u00fck\u00fcmetinin sadece \u00c7in\u2019le s\u0131n\u0131rl\u0131 olmayan aksine, yan\u0131 ba\u015f\u0131ndaki Meksika ve Kanada gibi kom\u015fu \u00fclkelerden ba\u015flayarak giderek k\u00fcresel toplumun \u00e7e\u015fitli kesimlerini hedef alan ticaret sava\u015f\u0131 olgusu; Asya-Pasifik b\u00f6lgesinde \u00c7in\u2019in kom\u015fu \u00fclkeleri tehdit eden boyuttaki hegemonik giri\u015fimleri; d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 k\u00f6\u015felerinde g\u00fcn be g\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kan iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine kar\u015f\u0131l\u0131k gelen do\u011fal geli\u015fmeler vb. bu konferans\u0131 \u00f6nemli k\u0131lmaya yeten fakt\u00f6rlerdir.<\/p>\n\n\n\n<p>ABD\u2019de ba\u015fkan Donald Trump\u2019\u0131n ilk ba\u015fkanl\u0131k d\u00f6neminde yani, 2016 y\u0131l\u0131nda ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 \u00c7in\u2019i hedefe alan ticaret sava\u015flar\u0131n\u0131n yerini bug\u00fcn, bu hedefin daha da geni\u015fletilmi\u015f ve giderek k\u00fcresel toplumun \u00e7e\u015fitli kesimlerini hedef alan yeni ve geli\u015ftirilmi\u015f bir versiyonuyla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Bu durum, ak\u0131llara hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, bir s\u00fcre \u00f6nce ABD ba\u015fkan\u0131 Donald Trump ve yard\u0131mc\u0131s\u0131 JD Vance Ukrayna Devlet ba\u015fkan\u0131 Vlodomir Zelenksyy\u2019i Beyaz Saray\u2019da bas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri \u00e7at\u0131\u015fmac\u0131 s\u00f6ylemi akla getiriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zellikle, Trump\u2019\u0131n Zelenksyy\u2019e y\u00f6nelik su\u00e7lay\u0131c\u0131 bir dille \u201c3. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in u\u011fra\u015f\u0131yorsun\u201d yolundaki s\u00f6ylemi belki de, baz\u0131 ulus-devletler taraf\u0131ndan gizli\/a\u00e7\u0131k hissedilen ve kapal\u0131 kap\u0131lar ard\u0131ndan seslendirilen 3. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 olgusunun d\u00fcnya kamouyounun g\u00fcndemine a\u00e7\u0131k\u00e7a getirilmesi anlam\u0131 ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u00fcresel sava\u015f \u00f6nlenebilir mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu \u00e7er\u00e7evede, Tokyo\u2019da yap\u0131lan toplant\u0131y\u0131 sadece 2. D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n biti\u015fi ve yeni bir k\u00fcresel ileti\u015fim kurumu olarak Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019in kurulu\u015funu anmakla s\u0131n\u0131rl\u0131 bir geli\u015fme kabul etmek m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu toplant\u0131n\u0131n, ABD\u2019nin Asya-Pasifik\u2019teki en \u00f6nemli ittifak\u0131 olan Japonya\u2019n\u0131n ba\u015fkentinde ger\u00e7ekle\u015fmi\u015f olmas\u0131n\u0131n ve hatta ABD\u2019den d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015flar\u0131ndan temsilcilerin de kat\u0131lmas\u0131n\u0131n do\u011furdu\u011fu bir t\u00fcr ikilem de yok de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla birlikte, d\u00fcnya sava\u015f\u0131 olgusu ve bu olgunun getirdi\u011fi en y\u0131k\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 Japonya\u2019dan ba\u015fka birinci elden alg\u0131layabilecek bir d\u00fcnya toplumunun olmamas\u0131, her ne kadar ABD ile ittifak\u0131 olsa da, Japonya\u2019da devlet akl\u0131n\u0131n ve kamu vicdan\u0131n\u0131n olas\u0131 bir d\u00fcnya sava\u015f\u0131 ihtimalinin ger\u00e7ekle\u015fmemesi i\u00e7in ellerinden geleni yapacaklar\u0131n\u0131 da akla getiriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Asl\u0131nda bu toplant\u0131n\u0131n, 2023 y\u0131l\u0131nda yine Tokyo\u2019da yap\u0131lan benzeri toplant\u0131da dikkat \u00e7ekilen<\/p>\n\n\n\n<p>\u201culuslararas\u0131 toplumun d\u00fcnyan\u0131n kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131 sorunlar\u0131 \u00e7\u00f6zmekte aciz kald\u0131\u011f\u0131\u201d y\u00f6n\u00fcndeki tespitte bir t\u00fcr devaml\u0131l\u0131k oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6yle ki, aradan ge\u00e7en iki y\u0131la kar\u015f\u0131n, sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc konusunda k\u00fcresel bir iradeden s\u00f6z etmek bir yana, geli\u015fen yeni ko\u015fullara g\u00f6re var olan k\u00fcresel tehdit boyutlar\u0131n\u0131n giderek artmakta olmas\u0131 endi\u015felerin katlanarak devam etti\u011fini g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu ve benzeri k\u00fcresel toplant\u0131lar\u0131n temel amac\u0131n\u0131n \u201cbirlikte hareket etme\u201d olgusunu fiili olarak canl\u0131 tutma ve hayata ge\u00e7irmeyi hedeflemesine kar\u015f\u0131l\u0131k bunun ne \u015fekilde olaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcnde bir t\u00fcr belirsizli\u011fin de oldu\u011funa ku\u015fku yok.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;15.03.2025 Tokyo\u2019da 3-4 Mart g\u00fcnlerinde \u201cK\u00fcresel Bar\u0131\u015f in\u015fas\u0131 Birli\u011fi\u201d (Global Peacebuilding Association) taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen uluslararas\u0131 konferans, k\u00fcresel bar\u0131\u015f ve k\u00fcresel liderlik konusunda var olanlar\u0131 kadar, yeni tart\u0131\u015fmalar\u0131 da g\u00fcndeme ta\u015f\u0131d\u0131. Toplam 30 \u00fclkeden d\u00fc\u015f\u00fcnce kurulu\u015flar\u0131ndan ve k\u00fcresel organizasyonlardan temsilcilerin yer ald\u0131\u011f\u0131 konferans\u0131n zamanlamas\u0131 gayet \u00f6nemli&#8230; G\u00f6zlemciler, BM\u2019nin kurulu\u015fundan bu yana, BM \u00fczerine [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":5756,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[9,6],"tags":[],"class_list":["post-5755","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-asya-pasifik","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5755","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5755"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5755\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5756"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5755"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5755"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5755"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}