Aralar\u0131nda s\u00f6zde \u0130slam \u00fclkeleri s\u0131fat\u0131yla da an\u0131lanlar\u0131n da bulundu\u011fu G\u00fcneydo\u011fu Asya \u00fclkeleri ba\u015fta olmak \u00fczere, t\u00fcm d\u00fcnya Arakan sorunuyla bir kez daha kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. Bu noktada, G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019n\u0131n \u201cKaybolmaya y\u00fcz tutmu\u015f\u201d halk\u0131 Arakanl\u0131lar bir kez daha okyanusda ve bir kez daha A\u00e7e sahillerinde. BM ve IOM gibi uluslararas\u0131 kurulu\u015flar\u0131n tespitlerine g\u00f6re teknelerle denize a\u00e7\u0131lan Arakanl\u0131lar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131n toplam sekiz bin civar\u0131nda oldu\u011fu tahmin ediliyor. Son bir haftad\u0131r ya\u015fananlar\u0131n ard\u0131ndan binlerce Arakanl\u0131 hala okyanusda ya\u015fam m\u00fccadelesi verirken, do\u011fu ve kuzey A\u00e7e sahillerine \u00e7\u0131kabilen yakla\u015f\u0131k bin iki y\u00fcz Arakanl\u0131 A\u00e7elilerin \u2018misafiri\u2019 olmaya devam ediyor. Bu teknelerden bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn A\u00e7e\u2019ye ula\u015fmas\u0131 \u00f6ncesinde, Tayland-Malezya ve Endonezya resmi makamlar\u0131n\u0131n g\u00fcvenlik\/egemenlik\/insan ka\u00e7ak\u00e7\u0131lar\u0131na ders verme vb. ba\u011flamdaki s\u00f6ylemleriyle \u201cteknelerin sahillerine yana\u015fmalar\u0131na izin vermemeleri\/vermeyecekleri y\u00f6n\u00fcndeki a\u00e7\u0131klamalar\u0131\u201d ak\u0131llara durgunluk verecek nitelikte.<\/p>\n
Aralar\u0131nda Malezya ve Endonezya gibi halk\u0131n\u0131n kahir ekseriyeti M\u00fcsl\u00fcman olan ve devlet y\u00f6netimlerini elinde tutan siyasi olu\u015fumlar\u0131n da bu \u00e7o\u011funluk kitlenin temsilcisi ve s\u00f6zde \u0130slam toplumlar\u0131n\u0131 temsil etti\u011fi var say\u0131lan \u0130slam \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131\u2019na \u00fcye olmalar\u0131 ile ad\u0131na D-8 denilen yap\u0131 i\u00e7inde yer almalar\u0131 gibi \u00f6zellikler bu noktada hi\u00e7bir anlam ifade etmiyor. \u201cBudist bir y\u00f6netim, cunta rejimi hakim vs. savlar\u0131yla Tayland\u2019\u0131 biliyoruz\u201d diyenlerin ise, Malezya ve Endonezya siyasi y\u00f6netimlerinin Arakanl\u0131larla ilgili duru\u015flar\u0131n\u0131 anlamland\u0131rabilmeleri m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n
\u00d6te yandan, Arakanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar konusunda b\u00f6lgede ve k\u00fcresel medyan\u0131n bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde iki ba\u011flamda ele al\u0131nmaya devam ediyor. \u0130lki, Malezya-Tayland ve Endonezya\u2019n\u0131n binlerce Arakanl\u0131y\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131na kabul etmemesi; ikincisi ise A\u00e7eli bal\u0131k\u00e7\u0131lar\u0131n kendi inisiyatifleriyle bir grup Arakanl\u0131n\u0131n karaya \u00e7\u0131kmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmalar\u0131. Arakanl\u0131lar\u0131n konu oldu\u011fu ve bir kez daha tan\u0131k olunan insanl\u0131k dram\u0131nda nas\u0131l bir politika izlenece\u011fi noktas\u0131nda ilgili \u00fclke h\u00fck\u00fcmetleri ve de kamuoylar\u0131nda \u00e7eli\u015fkiler giderek art\u0131yor.<\/p>\n
Bu \u00e7eli\u015fkilerin ba\u015f\u0131nda hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, Arakanl\u0131lar\u0131 s\u0131n\u0131rlar\u0131nda istemedi\u011fini fiili ve de yetkililerin beyanat\u0131ndan g\u00fcndeme getiren Endonezya Cumhuriyeti merkezi y\u00f6netimi ile \u00fclkenin \u2018\u00f6zerk\u2019 eyaletlerinden biri olan A\u00e7e\u2019de bal\u0131k\u00e7\u0131lar\u0131n, yerel y\u00f6netim \u00e7evreleri ve de halk\u0131n Arakanl\u0131lara y\u00f6nelik yakla\u015f\u0131mdaki farkl\u0131l\u0131k dikkat \u00e7ekiyor. Bu noktada merkez ile \u00e7evrenin \u2018insan haklar\u0131\u2019 alg\u0131s\u0131nda b\u00fcy\u00fck fark ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemliyoruz. Merkezi temsil makam\u0131nda olan Endonezya Ordusu S\u00f6zc\u00fcleri yapt\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131klamalarda \u201cordunun \u00fclkenin deniz s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 korumakla oldu\u011funu\u201d ve bu noktada emir tonunda \u201cA\u00e7eli bal\u0131k\u00e7\u0131lar s\u0131n\u0131r b\u00f6lgelerinde herhangi bir ki\u015fi veya gruba yard\u0131m edemezler\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131 ak\u0131llara durgunluk verecek nitelikteydi. Daha da vahimi, bu a\u00e7\u0131klamalara \u015fu ana kadar ne devlet ba\u015fkan\u0131 Joko Widodo\u2019dan ne de 2012 Haziran\u2019\u0131nda Myanmar\u2019\u0131n Rakhine Eyaleti\u2019nde Arakanl\u0131lara y\u00f6nelik \u015fiddet olaylar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ard\u0131ndan birtak\u0131m uluslararas\u0131 delegasyonlar\u0131n Myanmar h\u00fck\u00fcmeti nezdindeki giri\u015fimlerinde \u2018kilit\u2019 rol oynayan ve bug\u00fcn devlet ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131 konumundaki Yusuf Kalla\u2019dan \u00e7\u0131t yok.<\/p>\n
Burada meseleyi anla\u015f\u0131l\u0131r k\u0131lacak \u015fekilde k\u0131sa bir a\u00e7\u0131klama yapal\u0131m. A\u00e7e\u2019de toplumsal ya\u015fam\u0131n\u00a0 neredeyse t\u00fcm alanlar\u0131nda oldu\u011fu gibi bal\u0131k\u00e7\u0131lar\u0131n da tabi olduklar\u0131 geleneksel de\u011ferler var. Buna g\u00f6re, \u201cdenizde yard\u0131ma ihtiyac\u0131 olan her kim olursa yard\u0131m edilmesi\u201d ilkesini hayata ge\u00e7iren A\u00e7eli bal\u0131k\u00e7\u0131larla, merkezi y\u00f6netimin ve de onun temsilcilerinin \u2018insana bak\u0131\u015f\u0131\u2019 aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck fark oldu\u011funu g\u00f6steriyor. Bu noktada \u015funu hat\u0131rlatmakta fayda var ki, bug\u00fcnlerde ya\u015fananlar, A\u00e7elilerin Arakanl\u0131lara y\u00f6nelik ilk \u2018empatisi\u2019 ve de \u2018yard\u0131m\u0131\u2019 de\u011fil. Arakanl\u0131lar\u0131 ta\u015f\u0131yan tekneler A\u00e7e sahillerine yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte, 2008 Aral\u0131k ve 2009 \u015eubat aylar\u0131nda Weh Adas\u0131 Sabang liman\u0131 ile Kuzey A\u00e7e\u2019de \u0130di Rayeuk\u2019a \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve A\u00e7eliler bu mazlum insanlardan ilgi ve al\u00e2kalar\u0131n\u0131 o zaman da esirgememi\u015flerdi. A\u00e7eliler tarihi sorumluluklar\u0131n\u0131 nas\u0131l d\u00fcn yerine getirdilerse, bug\u00fcn de ayn\u0131 \u015fekilde insan onur ve haysiyetine de\u011fer verdiklerini t\u00fcm d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6steriyorlar.<\/p>\n
Malezya-Tayland ve Endonezya h\u00fck\u00fcmetlerinin Andaman Denizi, Hint Okyanusu ve Malaka Bo\u011faz\u0131\u2019nda teknelerle s\u0131\u011f\u0131nabilecekleri \u2018emin\u2019 bir b\u00f6lge arayan ve say\u0131lar\u0131n\u0131n sekiz bin civar\u0131nda oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fclen Arakanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlara reva g\u00f6rd\u00fckleri yakla\u015f\u0131m hi\u00e7bir \u015fekilde kabul edilemez. S\u00f6z konusu \u00fclke yetkililerinin g\u00fcvenlik\/insan ka\u00e7ak\u00e7\u0131lar\u0131 gibi s\u00f6zde nedenleri ileri s\u00fcrmelerinin de hi\u00e7bir mant\u0131kl\u0131 y\u00f6n\u00fc bulunmuyor. 2012\u2019den bu yana kaleme ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z yaz\u0131larda ileri s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00fczere, Arakanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n insan tacirlerinin\/ka\u00e7ak\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n eline d\u00fc\u015fmesinin an meselesi oldu\u011funa de\u011finmi\u015f ve zaman zaman bu y\u00f6ndeki geli\u015fmelere dikkat \u00e7ekmi\u015ftik.<\/p>\n
\u00c7ok daha daha ge\u00e7en Nisan ay\u0131 sonlar\u0131nda Malezya\u2019n\u0131n \u00f6nde gelen gazetelerinden \u2018The Malay Mail<\/em>\u2019, Tayland-Malezya s\u0131n\u0131r\u0131nda Kedah Eyaleti\u2019ndeki g\u00f6zetleme kuleleri ve hatt\u0131n\u0131n nas\u0131l \u201ci\u00e7ler ac\u0131s\u0131\u201d bir durumda oldu\u011funu kamuoyuyla payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131. Ve daha birka\u00e7 g\u00fcn \u00f6nce Tayland makamlar\u0131 \u00fclkenin g\u00fcneyinde Malezya s\u0131n\u0131r\u0131na kom\u015fu Satun Eyaleti\u2019nde insan tacirleri\/ka\u00e7ak\u00e7\u0131lar\u0131 oldu\u011funu belirtikleri ve aralar\u0131nda \u00fcst d\u00fczey yetkililerin de oldu\u011fu otuz memuru tutuklad\u0131klar\u0131 haberi g\u00fcndeme gelmi\u015fti. Ba\u015fta Malezya ve Endonezya olmak \u00fczere b\u00f6lge \u00fclke y\u00f6netimleri, insan ka\u00e7ak\u00e7\u0131lar\u0131yla \u201cnas\u0131l m\u00fccadele edeceklerini\u201d asl\u0131nda \u00e7ok iyi biliyorlar…<\/p>\n Bununla birlikte, insan i\u015f g\u00fcc\u00fc piyasas\u0131n\u0131n olduk\u00e7a rekabet\u00e7i oldu\u011fu bir ortamda bu \u00fclkelerin \u015fu veya bu kurumdaki yetkililerin konumlar\u0131n\u0131n da yakinen irdelenmesi gerekir. Dr. Mahathir Muhammed\u2019in \u201cArakan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 sorununu Malezya\u2019n\u0131n tek ba\u015f\u0131na \u00e7\u00f6zemeyece\u011fi\u201d y\u00f6n\u00fcndeki a\u00e7\u0131klamas\u0131 elbetteki do\u011fru. Zaten kimse de Malezya\u2019dan b\u00f6yle bir \u2018mucize\u2019 beklemiyor. Sorunun temelinde Myanmar y\u00f6netiminin Arakanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcman grubu etnik bir yap\u0131 olarak g\u00f6rmemesi vb. siyasi problem oldu\u011fu vaki. Ancak burada Malezya-Endonezya\u2019n\u0131n 1)ASEAN\u2019\u0131n iki \u00f6nemli \u00fclkesi olmas\u0131; 2)\u00e7o\u011funlu\u011fu te\u015fkil eden M\u00fcsl\u00fcman halk ba\u015fta olmak \u00fczere halklar\u0131n kahir ekseriyetinin mazlum Arakanl\u0131lara yard\u0131m edilmesi y\u00f6n\u00fcndeki d\u00fc\u015f\u00fcncesi; 3)Birle\u015fmi\u015f Milletler taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nm\u0131\u015f en \u00f6nemli insan haklar\u0131\/m\u00fclteciler vb. s\u00f6zle\u015fmelere hen\u00fcz imza atmad\u0131klar\u0131 gibi hususiyetler dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda \u00f6nemli bir sorumluluk ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ve bu sorumluluktan da ka\u00e7malar\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir.<\/p>\n Bu \u00e7er\u00e7evede, \u00f6ncelikle, ASEAN S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ndeki do\u011frudan insan haklar\u0131n\u0131 mevzular\u0131 da kapsayacak sorunlar kar\u015f\u0131s\u0131nda \u201ci\u00e7 i\u015flerine kar\u0131\u015fmama\u201d ilkesini \u00f6ne s\u00fcrerek, her kim ve ne gerek\u00e7eyle yap\u0131l\u0131rsa yap\u0131ls\u0131n zul\u00fcmlere ortak olunmas\u0131n\u0131n art\u0131k \u00f6n\u00fc al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Paran\u0131n, meta\u0131n serbest\u00e7e dola\u015f\u0131ma a\u00e7\u0131k oldu\u011fu; bu anlamda ticari rekabeti engellemeye, yat\u0131r\u0131m\u0131 k\u00f6steklemeye y\u00f6nelik politikalara nas\u0131l m\u00fcdahale edilebiliyorsa, 21. y\u00fczy\u0131lda \u00e7ok temel haklar dolay\u0131m\u0131ndaki zul\u00fcmlere de hi\u00e7 bir \u00fclkenin ve halk\u0131n g\u00f6z yummas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Kald\u0131 ki, bu y\u0131l ASEAN d\u00f6nem ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fcten Malezya\u2019n\u0131n ba\u015fbakan\u0131 Necib bin Razak ge\u00e7en y\u0131l\u0131n ortalar\u0131ndan itibaren \u201c\u0130nsan merkezli ASEAN\u201d s\u00f6ylemini dillendirmesine ra\u011fmen, pop\u00fclizmin \u00f6tesine ge\u00e7erek, di\u015fe dokunur bir ad\u0131m at\u0131lamam\u0131\u015f olmas\u0131, b\u0131rak\u0131n \u00f6teki \u00fclkeleri Malezya siyasi \u00e7evreleri ve kamuoyunda dahi b\u00fcy\u00fck ele\u015ftiri konusu olmaktad\u0131r. Bu noktada, yar\u0131n Kuala Lumpur\u2019da Malezya-Endonezya ve Tayland yetkililerinin kat\u0131l\u0131m\u0131yla yap\u0131lacak toplant\u0131n\u0131n nas\u0131l bir sonu\u00e7 verip vermeyece\u011fine hep birlikte tan\u0131k olaca\u011f\u0131z.<\/p>\n Arakanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar Myanmar h\u00fck\u00fcmetince etkin bir grup olarak tan\u0131ncaya, vatanda\u015fl\u0131k haklar\u0131n\u0131 al\u0131ncaya ve Eyaletleri\u2019nde huzur i\u00e7inde ya\u015fay\u0131ncaya kadar veya Myanmar\u2019da ya\u015fayan Arakanl\u0131 M\u00fcsl\u00fcmanlar t\u00fcm\u00fcyle katledilinceye, uzak yak\u0131n kom\u015fu \u00fclkelere g\u00f6\u00e7 ettirilinceye veya nesli t\u00fckeninceye dek bu s\u00fcrecin bitece\u011fi yok.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Aralar\u0131nda s\u00f6zde \u0130slam \u00fclkeleri s\u0131fat\u0131yla da an\u0131lanlar\u0131n da bulundu\u011fu G\u00fcneydo\u011fu Asya \u00fclkeleri ba\u015fta olmak \u00fczere, t\u00fcm d\u00fcnya Arakan sorunuyla bir kez daha kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya. Bu noktada, G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019n\u0131n \u201cKaybolmaya y\u00fcz tutmu\u015f\u201d halk\u0131 Arakanl\u0131lar bir kez daha okyanusda ve bir kez daha A\u00e7e sahillerinde. BM ve IOM gibi uluslararas\u0131 kurulu\u015flar\u0131n tespitlerine g\u00f6re teknelerle denize a\u00e7\u0131lan Arakanl\u0131lar\u0131n […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":567,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[36,6],"tags":[],"class_list":["post-566","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-arakanli-muslumanlar","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/566","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=566"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/566\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/567"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=566"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=566"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=566"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}