{"id":5562,"date":"2024-11-26T09:30:51","date_gmt":"2024-11-26T09:30:51","guid":{"rendered":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=5562"},"modified":"2024-11-26T09:30:51","modified_gmt":"2024-11-26T09:30:51","slug":"banglades-kaos-ve-reform-arasinda-bir-ulke-bangladesh-a-country-between-chaos-and-reform","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/banglades-kaos-ve-reform-arasinda-bir-ulke-bangladesh-a-country-between-chaos-and-reform\/","title":{"rendered":"Banglade\u015f: kaos ve reform aras\u0131nda bir \u00fclke \/ Bangladesh: a country between chaos and reform"},"content":{"rendered":"<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Mehmet \u00d6zay 16.07.2025<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Banglade\u015f\u2019te, ge\u00e7ti\u011fimiz Haziran ve Temmuz aylar\u0131nda ya\u015fanan s\u00f6zde \u2018Bahar devrimi\u2019 giri\u015fiminden bu yana, yakla\u015f\u0131k d\u00f6rt ay ge\u00e7mesine kar\u015f\u0131l\u0131k, kayda de\u011fer bir geli\u015fme ortada g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">S\u00f6zde, \u00fc\u00e7 ayl\u0131k s\u00fcre sonras\u0131nda \u00f6nemli geli\u015fme olaca\u011f\u0131 yolundaki beklenti b\u00f6ylece bo\u015fa \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunun yerine, Ekim ay\u0131 sonlar\u0131nda Bangdale\u015f ordu y\u00f6netiminin, \u201cdemokrasi\u2019nin yeniden tesisi i\u00e7in 18 ayl\u0131k s\u00fcreye ihtiya\u00e7 oldu\u011fu\u201d y\u00f6n\u00fcndeki ifadesinin ard\u0131ndan, ge\u00e7ici h\u00fck\u00fcmet ba\u015fkan\u0131 Profes\u00f6r Muhammad Yunus da \u201csistemi temizlemek i\u00e7in \u00f6ng\u00f6r\u00fclen reformlar tamamlan\u0131ncaya kadar se\u00e7imler yap\u0131lmayacak\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 geni\u015f kitleler ve de siyaset\u00e7iler i\u00e7in bekle-g\u00f6r anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Yeni bir kaos mu?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dclkenin yak\u0131n gelece\u011fine dair siyasi a\u00e7\u0131klaman\u0131n, ordu y\u00f6netiminden gelmesi bile, a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 Banglade\u015f\u2019te, ne t\u00fcr bir demokratik s\u00fcrecin i\u015flemekte oldu\u011funa dair bir fikir veriyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oysa hem son en y\u0131ld\u0131r \u015eeyh Hasina liderli\u011finde \u00fclkeyi y\u00f6neten Halk Partisi\u2019nin (<em>Awame League<\/em>) hem de, muhalefeti temsil eden Banglade\u015f Ulusal Partisi\u2019nde beklenti ge\u00e7ici h\u00fck\u00fcmetin \u00fc\u00e7 ay sonras\u0131na se\u00e7im tarihi vermesiydi&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu noktada, A\u011fustos ay\u0131ndan bu yana \u00fclkede, demokratikle\u015fme emareleri olarak g\u00f6r\u00fclebilecek, premat\u00fcre yap\u0131lar\u0131n dahi olu\u015fumuyla ilgili bir geli\u015fmeden bahsetmek bile g\u00fc\u00e7&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Me\u015fhur Profes\u00f6r Muhammed Yunus\u2019un ba\u015f\u0131nda bulundu\u011fu ge\u00e7ici h\u00fck\u00fcmetin, reform s\u00fcrecine dair inand\u0131r\u0131c\u0131 bir ad\u0131m at\u0131p atamayaca\u011f\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in biraz daha beklemek gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kimi a\u00e7\u0131lardan bu mevcut durum, Banglade\u015f\u2019te gerilimin devam etti\u011fi anlam\u0131na gelirken, ak\u0131llarda, \u2018Yeni bir kaosun e\u015fi\u011fine mi geliyoruz?\u2019 sorusunu da getirmiyor de\u011fil&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Bahar\u2019dan Sonbahar\u2019a<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Meydan g\u00f6sterilerinden bu yana ya\u015fanan ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinde, g\u00f6stericiler ve bunlar\u0131n arka pl\u00e2ndaki siyasal ve toplumsal yap\u0131lar\u0131n g\u00fcndeme getirdi\u011fi taleplerin siyasi sonu\u00e7lar\u0131, hen\u00fcz has\u0131l olmu\u015f g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Burada temel sorun, Nobel \u00d6d\u00fcll\u00fc Muhammed Yunus\u2019un \u015fahs\u0131 bir yana, Banglade\u015f\u2019te -ve de benzeri \u00fclkelerde ola\u011fan kar\u015f\u0131lanmas\u0131 gereken- \u2018karga\u015fa\u2019 ortam\u0131n\u0131, \u2018demokratik ideallerle\u2019 kar\u0131\u015ft\u0131rmak gibi ak\u0131l d\u0131\u015f\u0131 giri\u015fimlerin bir \u00f6rne\u011fini daha g\u00f6rmekte oldu\u011funu s\u00f6ylersek yan\u0131lm\u0131\u015f olmay\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Bahar\u2019, \u2018yaz\u2019 gibi s\u0131fatlarla olu\u015fmas\u0131 beklenen devrimci y\u00f6nelimlerin temelde, var olan karga\u015fa ortam\u0131ndan \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n ayak sesleri kabul etme konusunda, gerekti\u011finden fazla umut ba\u011flan\u0131yor olu\u015fu bile asl\u0131nda, bu t\u00fcr toplumlarda var olan derin sorunlar\u0131n anla\u015f\u0131lamam\u0131\u015f oldu\u011funun ifadesidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>5 A\u011fustos sonras\u0131<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ge\u00e7ti\u011fimiz 5 A\u011fustos\u2019da, yakla\u015f\u0131k on be\u015f y\u0131ld\u0131r iktidarda bulunan 76 ya\u015f\u0131ndaki \u015eeyh Hasina, \u00f6nlenemeyen meydan g\u00f6sterileri sonras\u0131nda solu\u011fu, kom\u015fu \u00fclke Hindistan\u2019da al\u0131rken, 8 A\u011fustos\u2019da kurulan ge\u00e7ici h\u00fck\u00fcmetin ba\u015f\u0131na, me\u015fhur Profes\u00f6r Muhammed Yunus atand\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Muhammed Yunus Hoca\u2019n\u0131n, bireysel niteliklerine diyecek yok&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu nedenledir ki, devletin (!) \u00f6nde gelen siyasi ve askeri eliti, \u2018bahar\u2019dan \u2018yaz\u2019a ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecinde g\u00f6revi ona verdi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Daha do\u011frusu, \u2018ate\u015f topunu\u2019 Muhammed Yunus Hoca\u2019n\u0131n kuca\u011f\u0131na b\u0131rakm\u0131\u015f oldu&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Ate\u015f topu\u2019 diyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc ortada neyin nas\u0131l halledilebilece\u011fine dair bir yol haritas\u0131 bulunuyor mu sormak gerekiyor&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u015eayet ortada kapsaml\u0131 bir yol haritas\u0131 yoksa, \u00e7\u0131k\u0131lan yolculu\u011fun da ba\u015far\u0131ya ula\u015fmas\u0131n\u0131 beklemek biraz hayal&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Yine hizip\u00e7ilik!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Banglade\u015f ordusunun ye\u015fil \u0131\u015f\u0131k yakt\u0131\u011f\u0131, 17 ki\u015filik bir kabineden olu\u015fan ge\u00e7ici h\u00fck\u00fcmette, s\u00f6zde Bahar ayaklanmalar\u0131nda yer alan iki \u00f6\u011frenci liderinin yan\u0131 s\u0131ra, sivil toplum, Banglade\u015f Ulusal Partisi (<em>Bangladesh National Party<\/em>-BNP) ile Cemaat-i \u0130slami\u2019den \u00fcyeler bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Se\u00e7im tarihinin belirlenmesi i\u00e7in bi\u00e7ilen \u00fc\u00e7 ayl\u0131k s\u00fcre dolmas\u0131na ra\u011fmen, ge\u00e7ici h\u00fck\u00fcmetin bu y\u00f6nde hen\u00fcz ad\u0131m atmam\u0131\u015f olmas\u0131, siyasal ve toplumsal huzursuzlu\u011fun \u00fclkede devam etti\u011finini i\u015faretidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">A\u011fustos ay\u0131ndan bu yana ge\u00e7en s\u00fcre zarf\u0131nda, bu \u00fc\u00e7 temel grubun kabinedeki varl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k, her bir grubun, kendi siyasal hedefleri ile belirlenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bir s\u00fcrecin oldu\u011funu s\u00f6ylemek abart\u0131 say\u0131lmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Asl\u0131nda, Banglade\u015f\u2019te -ve de benzeri \u00fclkelerde- olan biten, temelde b\u00f6ylesi travma d\u00f6nemlerinde hem, liderler d\u00fczeyinde hem de, kurumsal boyutta, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve rasyonel hareket edebilmeyi sa\u011flayacak mekanizmalar\u0131n var olmamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu durum, geni\u015f halk kesimlerinde ya, umutsuzluk ve i\u00e7e kapanma ya da, oportunizme sar\u0131larak mevcut liderlerin pe\u015fine tak\u0131lma \u015feklinde zuhur eder.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Meydan g\u00f6sterilerinde ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 \u00fczere, bir t\u00fcr \u201ctarihi \u015fans\u201d olgusuyla a\u00e7\u0131klanabilecek geli\u015fmeler kar\u015f\u0131s\u0131nda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir yap\u0131 tesisi yerine, kendi kli\u011fi, hizbi, partisi, cemaati i\u00e7in g\u00fcn\u00fc kurtarabilmenin yollar\u0131n\u0131n aran\u0131yor olmas\u0131, Banglade\u015f ve benzeri \u00fclkelerin en temel sorunudur ve b\u00f6yle giderse olmaya da devam edecektir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunun sosyo-psikolojik kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 liderlerin, birbirlerine ve geni\u015f toplum kesimlerine ve de ayn\u0131 \u015fekilde, ikincilerin de birbirlerine kar\u015f\u0131 g\u00fcven vermemeleri ve hissetmemeleri olarak kar\u015f\u0131l\u0131k bulur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00c7\u00fcnk\u00fc ortada, herkesin ya da kahir ekseriyetin hem fikir oldu\u011fu ve s\u00f6zle\u015fti\u011fi bir yasa metni ve bunu hayata ge\u00e7irecek ciddi ve yap\u0131la\u015fm\u0131\u015f kurumlar bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir ba\u015fka ifadeyle s\u00f6ylemek gerekirse, ortada, bu g\u00fcveni tesis edecek yap\u0131sal ve kurumsal unsurlar\u0131n olmamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu nedenledir ki, ordu y\u00f6netiminin se\u00e7imler i\u00e7in 18 ay sonras\u0131na g\u00fcn vermesini en k\u00f6t\u00fc ihtimalle birileri i\u00e7in zaman kazanma olarak yorumlamak m\u00fcmk\u00fcnken, iyimserler ad\u0131na ise, reformlar i\u00e7in yeter zaman olarak kabul etmek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu s\u00fcrecin hangi y\u00f6nde i\u015fleyece\u011fini birlikte tan\u0131k olaca\u011f\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Sorun k\u00f6kte mi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dclkede siyasal ve ekonomik yolsuzluklar\u0131n, \u00fclkenin kurucu unsurlar\u0131 ile \u00f6zde\u015fle\u015fmi\u015f olmas\u0131 temelde Banglade\u015f\u2019te, ne t\u00fcrden bir toplumsal buhran\u0131n oldu\u011funu ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Bahar devrimi\u2019 s\u00f6ylemiyle ger\u00e7ekle\u015fen toplumsal ayaklanman\u0131n ve bunun do\u011furdu\u011fu onca g\u00fcr\u00fclt\u00fc pat\u0131rt\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, \u00fclkeyi terk eden, daha do\u011frusu ka\u00e7an \u015eeyh Hasina\u2019n\u0131n o\u011flu Sajeeb Wazed Halk Partisi\u2019nin, yeni d\u00f6nemde partinin yeniden \u00f6nemli rol oynayaca\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnde.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Washington\u2019da bulunan Sajeeb Wazed, Ekim ay\u0131 sonunda ordu y\u00f6netiminden gelen ve \u00fclke se\u00e7imlerini 18 ay sonras\u0131na g\u00fcn veren a\u00e7\u0131klamay\u0131 destekleyici a\u00e7\u0131klamas\u0131 \u00f6nemliydi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bununla da kalm\u0131yor, olas\u0131 bir erken se\u00e7imde yeniden iktidara gelme hesaplar\u0131 i\u00e7erisinde, gayet kibirli bir \u015fekilde s\u00f6ylem geli\u015ftiriyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Kibrin k\u00f6keni<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dclkenin kurulu\u015fundan bu yana b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde y\u00f6netimde yer alan Halk Partisi\u2019nin Banglade\u015f halk\u0131na kar\u015f\u0131 kibrinin k\u00f6kenini, yukar\u0131da dile getirdi\u011fim \u015fekilde, \u00fclkenin kurucu unsuruyla ailevi ve ideolojik ba\u011f\u0131 te\u015fkil ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Oysa, 1971 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k s\u00fcrecine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, Pakistan ulus-devlet yap\u0131s\u0131ndan ayr\u0131lman\u0131n temel hedefi, \u2018demokratik\u2019 bir \u00fclkenin tesisiydi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011fa giden s\u00fcre\u00e7te, bir tek siyasal hareket de\u011fil, o d\u00f6nem Pakistan egemenli\u011findeki Banglade\u015f topraklar\u0131nda var olan M\u00fcsl\u00fcman, Hindu, Budist, H\u0131ristiyan vb. gibi az\u0131nl\u0131k-\u00e7o\u011funluk dikotomisini a\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fan unsurlar\u0131n, ortak bir eylemi ve hedefi s\u00f6z konusuydu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kan\u0131mca, sadece \u2018dini nitelikleriyle\u2019 \u00f6ne \u00e7\u0131kar\u0131lan gruplar de\u011fil bunlar&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu yap\u0131lar\u0131n, belki de, her birinin temsilcisi h\u00fckm\u00fcnde olan siyasi hareketleri g\u00f6z ard\u0131 etmemek gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak, burada dikkat \u00e7ekilen husus, \u2018demokrasi\u2019 idealine sahip oldu\u011fu izlenimi veren <a>Halk Partisi\u2019nin (<em>Awame League<\/em>), <\/a>aradan ge\u00e7en ony\u0131llar boyunca, bu s\u00f6ylemi prati\u011fe ge\u00e7irebilecek yasal ve icra s\u00fcre\u00e7lerini uygu\/laya\/mamas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bunun yan\u0131 s\u0131ra, \u2018\u00f6teki\u2019 konumuna indirgenenlerin de benzer \u015fekilde, s\u00fcre\u00e7te oynamakta olduklar\u0131 siyasi rol\u00fcn, iktidar olduklar\u0131nda t\u0131pk\u0131, Halk Partisi gibi davranmalar\u0131 \u015feklinde zuhur etmesidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2018Demokrasi\u2019ye ula\u015fmak bir yana, bu s\u00fcrecin kurumsal boyutlar\u0131ndan yoksunluk, Banglade\u015f toplumu i\u00e7in demokrasi kavram\u0131n\u0131 ve de buna tekab\u00fcl eden kurumsal, toplumsal ve siyasal yap\u0131la\u015fmay\u0131 olsa olsa ill\u00fczyon d\u00fczeyinde ele al\u0131nmas\u0131 anlam\u0131 ta\u015f\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Yap\u0131salla\u015fan irrasyonalite<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bangdale\u015f\u2019te, kurulu\u015fundan bu yana \u00fclkeyi y\u00f6neten Halk Partisi\u2019nin (<em>Awami League<\/em>) dayanak noktalar\u0131ndan hi\u00e7 ku\u015fku yok ki en \u00f6nemlisi, \u00fclkenin kurucu g\u00fcc\u00fc, partisi, eliti oldu\u011fu iddias\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dclke y\u00f6netimini, b\u00f6ylesine tekil bir ger\u00e7eklik \u00fczerine in\u015fa etme vazifesini kendine g\u00f6rev addeden Halk Partisi\u2019nin kar\u015f\u0131s\u0131nda, milliyet\u00e7i parti ve kendini siyasi parti ba\u011flam\u0131nda ifade edememekle birlikte, mevcut siyasi ortam\u0131n, iki aras\u0131 bir deresinde var olmaya konu\u015flanm\u0131\u015f \u0130slamc\u0131 hareketlerin de ad\u0131na demokrasi denilen siyasal s\u00fcre\u00e7lerde iktidar olma s\u00fcre\u00e7leri yine gizli\/a\u00e7\u0131k g\u00fc\u00e7 temerk\u00fcz\u00fcne ba\u011flam\u0131\u015f olmalar\u0131 hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, en b\u00fcy\u00fck handikap\u0131 olu\u015fturuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Halk Partisi, bu kurucu vasf\u0131na dayanarak \u00fclkeyi y\u00f6netmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken, son d\u00f6nemde yapt\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck hata ge\u00e7ti\u011fimiz Haziran ay\u0131nda al\u0131nan bir kararla, Pakistan\u2019a kar\u015f\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n kazan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 1971 y\u0131l\u0131nda ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k ruhuyla hareket eden toplum kesimlerinin aile mensuplar\u0131n\u0131n kamuda istihdam edilmelerine olanak sa\u011flayacak \u015fekilde y\u00fczde 30\u2019luk kotan\u0131n yeniden uygulanmaya konulmas\u0131 olmu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir ba\u015fka ifadeyle s\u00f6ylemek gerekirse, babalar\u0131n\u0131n, dedelerinin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131k s\u00fcrecinde oynad\u0131klar\u0131 rolden \u00f6t\u00fcr\u00fc birilerine \u00fclkenin kamu istihdam\u0131 pe\u015fke\u015f \u00e7ekilmesi yasaya ba\u011flan\u0131yordu&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kota uygulamas\u0131n\u0131, g\u00fcn\u00fcn getirdi\u011fi \u015fartlar i\u00e7erisinde yeni ve yenilik\u00e7i bir \u2018kast sistemi\u2019 olarak kabul etmemek i\u00e7in bir neden bulunmuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Meydan g\u00f6sterilerinin giderek y\u00fckseli\u015fi kar\u015f\u0131s\u0131nda Temmuz sonlar\u0131nda Y\u00fcksek Mahkeme kota\u2019y\u0131 y\u00fczde 5\u2019e indirmi\u015f olsa da, art\u0131k i\u015f i\u015ften ge\u00e7mi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kan\u0131mca, \u2018kota\u2019 kavram\u0131 bile meydan g\u00f6stericilerinin hiddetini daha da art\u0131rmaya yetecek bir unsurdu. Ancak, bu sosyolojik ger\u00e7e\u011fi bile g\u00f6remeyen bir Bangdale\u015f eliti bulunuyor ortada&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>M\u00fcsl\u00fcman \u00fclke<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Banglade\u015f, yeri geldi\u011finde \u0130slam toplumlar\u0131 i\u00e7erisinde, yakla\u015f\u0131k 170 milyonluk n\u00fcfusyla dikkat \u00e7ekilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan bir \u00fclke.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Dikkat \u00e7eken bir di\u011fer \u00f6zelli\u011fi ise Hint Alt K\u0131tas\u0131\u2019nda Pakistan, Hindistan\u2019daki M\u00fcsl\u00fcmanlar veya a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 M\u00fcsl\u00fcman b\u00f6lgelerin ard\u0131ndan co\u011frafi olarak do\u011fal bir eklemlenme haliyle dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bir ba\u015fka ifadeyle, Hint Alt K\u0131tas\u0131\u2019nda bir t\u00fcr \u2018M\u00fcsl\u00fcman ku\u015fa\u011f\u0131\u2019&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bununla birlikte, bu ku\u015fa\u011f\u0131n ne \u00f6teki ucundan ne de Banglade\u015f\u2019ten, ad\u0131na M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131k denilen olguyu hak ettirecek bir siyasal ve toplumsal yap\u0131la\u015fma zuhur etti\u011fine tan\u0131k olunuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak, bu \u00fclkenin n\u00fcfus \u00e7o\u011funlu\u011funun, t\u0131pk\u0131 benzeri \u015fekilde n\u00fcfus \u00e7o\u011funluklar\u0131yla \u00f6ne \u00e7\u0131kart\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lan \u00fclkeler gibi, niceliksel \u00f6zelli\u011finin kayda de\u011fer bir belirleyicili\u011fe sahip oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesi de bir ba\u015fka handikap.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dclke genelinde \u00f6zellikle de gen\u00e7ler aras\u0131nda kamuoyu yoklamas\u0131 yap\u0131lsa, acaba ka\u00e7\u0131 Kuzey Amerika\u2019ya, Avustralya\u2019ya veya benzeri Anglo-Sakson \u00fclkelere yol tutmay\u0131 se\u00e7er bir d\u00fc\u015f\u00fcnmek laz\u0131m.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Asl\u0131nda, g\u00f6zlemler ve s\u00f6ylemlere bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, b\u00f6ylesi bir kamuoyu yoklamas\u0131ndan al\u0131nacak sonucu tahmin etmek g\u00fc\u00e7 de\u011fil&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>B\u00f6lgesel dengeler!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Banglade\u015f\u2019i saran \u2018Bahar r\u00fczg\u00e2rlar\u0131\u2019n\u0131n Sonbahar r\u00fczg\u00e2rlar\u0131\u2019na d\u00f6n\u00fc\u015fmesinin sadece, \u00fclkenin i\u00e7 siyasal ve toplumsal sorunlar\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6ylemek b\u00fcy\u00fck yan\u0131lg\u0131 olur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Temelde sorunun, Banglade\u015f\u2019in Pakistan\u2019dan ayr\u0131lmas\u0131 s\u00fcreciyle ilintili olmas\u0131; do\u011fudan ve bat\u0131dan Pakistan gibi bir \u00fclkeyle s\u0131n\u0131rlar\u0131 olan Hindistan i\u00e7in bulunmaz bir nimetti.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu nedenledir ki, Hindistan\u2019\u0131 ba\u011f\u0131ms\u0131z Banglade\u015f\u2019in en \u00f6nemli siyasal hamisi kabul etmek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bununla birlikte, t\u0131pk\u0131 1947\u2019de Hindistan ve Pakistan ayr\u0131\u015fmas\u0131nda oldu\u011fu ve devam\u0131nda Hindistan\u2019da kalan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n, sek\u00fcler ve\/ya genel itibar\u0131yla Hindu k\u00f6kenlik dini-k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131lanman\u0131n i\u00e7erisinde az\u0131nl\u0131k konumunda kalan M\u00fcsl\u00fcmanlar gibi, Banglade\u015f\u2019in ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 sonras\u0131nda da sek\u00fcler g\u00fc\u00e7ler kar\u015f\u0131s\u0131nda Banglade\u015f\u2019li M\u00fcsl\u00fcman kesimlerin az\u0131nl\u0131kta kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek gerekir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu tablonun, birka\u00e7 tezat\u0131 i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131na ku\u015fku yok. Bunlardan ilki, \u2018halk\u0131n\u0131n kahir ekseriyeti\u2019 denilerek M\u00fcsl\u00fcman \u00fclke kabul edilen Banglade\u015f\u2019de M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n az\u0131nl\u0131k konumunda bulunmalar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130kincisi, kendisi gibi \u2018halk\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu M\u00fcsl\u00fcman olan\u2019 Pakistan\u2019la ili\u015fkilerin arzu edilir d\u00fczeyde seyretmemesidir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, ba\u011f\u0131ms\u0131z bir ulus-devlet olarak Bangdale\u015f\u2019in varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n neredeyse, \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn, Hindistan\u2019\u0131n deste\u011fine tabi olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">D\u00f6rd\u00fcnc\u00fcs\u00fc, Hindistan\u2019la \u00e7\u0131kabilecek \u00f6nemli bir sorunda solu\u011fu \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019yle ili\u015fkileri geli\u015ftirmede bulmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Banglade\u015fi b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel sistem i\u00e7erisinde k\u0131s\u0131tlayan bu \u00f6nemli unsurlar\u0131n, \u00fclkenin i\u00e7 siyasetine olumlu bir etkisi olaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor musunuz?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ge\u00e7ici h\u00fck\u00fcmetin ba\u015f\u0131nda bulunan Muhammed Yunus Hoca\u2019n\u0131n i\u015fi kolay olmad\u0131\u011f\u0131 ortada. Bu s\u00fcre\u00e7te, kapsaml\u0131 reformlar ile bu reformlar\u0131 kendi lehine \u00e7evirme u\u011fra\u015f\u0131nda olacak \u00e7e\u015fitli hizipler temelde \u00fclkenin a\u00e7mazlar\u0131ndan birini olu\u015fturuyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Banglade\u015f\u2019teki geli\u015fmeleri takip etmeye devam edece\u011fim.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 26.11.2024 Banglade\u015f\u2019te, ge\u00e7ti\u011fimiz Haziran ve Temmuz aylar\u0131nda ya\u015fanan s\u00f6zde \u2018Bahar devrimi\u2019 giri\u015fiminden bu yana, yakla\u015f\u0131k d\u00f6rt ay ge\u00e7mesine kar\u015f\u0131l\u0131k, kayda de\u011fer bir geli\u015fme ortada g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor. S\u00f6zde, \u00fc\u00e7 ayl\u0131k s\u00fcre sonras\u0131nda \u00f6nemli geli\u015fme olaca\u011f\u0131 yolundaki beklenti b\u00f6ylece bo\u015fa \u00e7\u0131km\u0131\u015f oldu&#8230; Bunun yerine, Ekim ay\u0131 sonlar\u0131nda Bangdale\u015f ordu y\u00f6netiminin, \u201cdemokrasi\u2019nin yeniden tesisi i\u00e7in 18 [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":5563,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[18,6],"tags":[],"class_list":["post-5562","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-banglades","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5562","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5562"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5562\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5563"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5562"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5562"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5562"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}