{"id":5243,"date":"2024-05-21T14:47:13","date_gmt":"2024-05-21T14:47:13","guid":{"rendered":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=5243"},"modified":"2024-05-21T14:47:13","modified_gmt":"2024-05-21T14:47:13","slug":"tayvanda-yeni-baskan-lai-ching-te-demokrasi-ve-uluslararasicilik-vurgusu-lai-ching-te-new-president-in-taiwan-emphasis-on-democracy-and-internationalism","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/tayvanda-yeni-baskan-lai-ching-te-demokrasi-ve-uluslararasicilik-vurgusu-lai-ching-te-new-president-in-taiwan-emphasis-on-democracy-and-internationalism\/","title":{"rendered":"Tayvan\u2019da yeni ba\u015fkan Lai Ching-te: Demokrasi ve uluslararas\u0131c\u0131l\u0131k vurgusu \/ Lai Ching-te, New president in Taiwan: emphasis on democracy and internationalism"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 21.05.2024<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tayvan\u2019da, yeni ba\u015fkan William Lai Ching-te, d\u00fcn ger\u00e7ekle\u015ftirilen yemin t\u00f6reninin ard\u0131ndan g\u00f6revine ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Demokratik Geli\u015fimci Parti (<em>Democratic Progressive Party<\/em>-DPP) ba\u015fkan\u0131 ve 64 ya\u015f\u0131ndaki yeni ba\u015fkan Lai Ching-te\u2019nin a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda \u00f6ne \u00e7\u0131kan husus, hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, \u00c7in tehdidi ve bunun kar\u015f\u0131s\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131, korunmas\u0131 gereken bar\u0131\u015fa dair vurgusuydu.<\/p>\n\n\n\n<p>Lai Ching-te Pekin\u2019e g\u00f6nderme yaparak, \u201c\u00c7in\u2019in siyasi ve askeri tehditlerine son vermesi\u201d ve \u201colas\u0131 bir sava\u015f korkusundan d\u00fcnyay\u0131 kurtarmas\u0131\u201d \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu y\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda yap\u0131lan se\u00e7imler \u00f6ncesinde, Pekin y\u00f6netiminin Tayvan se\u00e7imlerine y\u00f6nelik yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n, \u2018sava\u015f ve bar\u0131\u015f\u2019 dikotomisi ekseninde geli\u015ftirildi\u011fi hat\u0131rlanacak olursa, Lai Ching-te\u2019yi zorlu g\u00fcnlerin bekledi\u011fini s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Lai Ching-te\u2019nin, \u00c7in Halk Cumhuriyeti y\u00f6netimince \u201ctehlikeli ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131\u201d olarak adland\u0131r\u0131lmas\u0131, iki taraf yetkililerinin \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde biraraya gelmelerinin pek de olanakl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>K\u00fcresel temsil g\u00fcc\u00fc<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><em>De facto<\/em> siyasal egemen bir yap\u0131 olarak uluslararas\u0131 arenada var olan Tayvan\u2019daki siyasal yap\u0131n\u0131n ve ba\u015fkanl\u0131k de\u011fi\u015fiminin, s\u00f6z konusu bu Ada \u00fclkesi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 olmayan boyutlar\u0131na dikkat \u00e7ekmekte yarar var.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nin (<em>People\u2019s Republic of China<\/em> -PRC) y\u00f6netiminin Tayvan\u2019\u0131 yani, bir ba\u015fka ifadeyle, \u00c7in Cumhuriyeti\u2019ni (<em>Republic of China<\/em>-RoC) siyasal egemenlik olgusu olarak tel\u00e2kki etmesiyle, \u00c7in-Tayvan ili\u015fkilerinde ya\u015fanan gerilim, kendini b\u00f6lgesel ve uluslararas\u0131 arenaya yans\u0131mas\u0131yla \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Tam da bu durum, Tayvan\u2019da se\u00e7imleri ve ba\u015fkan de\u011fi\u015fimlerini, b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel olarak izlenmesi gereken bir olgu olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kart\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p>Yeni ba\u015fkan Lai Ching-te, yemin t\u00f6reni sonras\u0131ndaki konu\u015fmas\u0131n\u0131n ilerleyen b\u00f6l\u00fcmlerinde, \u201cTayvan\u2019\u0131n gelece\u011fi, d\u00fcnyan\u0131n gelece\u011fi i\u00e7in \u00f6nemlidir\u201d c\u00fcmlesini dikkatle ele almak gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Tayvan\u2019\u0131n k\u00fcresel geli\u015fmelerin merkezine koyan bu s\u00f6ylemi, salt bir retorik olarak de\u011ferlendirilmemelidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Aksine, \u00e7at\u0131\u015fma alanlar\u0131n\u0131n Ortado\u011fu merkeziyle s\u0131n\u0131rl\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 hat\u0131rland\u0131\u011f\u0131nda, G\u00fcney \u00c7in Denizi\u2019nde, \u00c7in\u2019in egemenlik hakk\u0131 ve bunu elde etmek i\u00e7in sava\u015f\u0131 g\u00f6ze alabilece\u011fi s\u00f6ylemi kar\u015f\u0131s\u0131nda Tayvan\u2019\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 b\u00f6lgesel de\u011fil, k\u00fcresel \u00e7er\u00e7evede de\u011ferlendirmek gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Asl\u0131nda, yeni ba\u015fkan Lai de yukar\u0131da dile getirilen ifadesiyle buna vurgu yap\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Tsai\u2019nin \u2018uluslararas\u0131c\u0131l\u0131k\u2019 g\u00f6ndermesi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130ki d\u00f6nem, yani son sekiz y\u0131ld\u0131r devlet ba\u015fkan\u0131 olarak Tayvan\u2019\u0131 y\u00f6neten Tsai, g\u00f6revinin sona ermesinden bir g\u00fcn \u00f6nce yani, Pazar g\u00fcn\u00fc verdi\u011fi mesajlarda Tayvan\u2019\u0131n gelece\u011fini, \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nin Ada \u00fczerindeki egemenlik hakk\u0131n\u0131 uluslararas\u0131 geli\u015fmelerle birlikte zikretmesi ve iki temel olgu aras\u0131nda analojiler yapmas\u0131 dikkat \u00e7ekmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>Tsai, \u00f6zellikle Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna\u2019y\u0131 istilas\u0131yla ortaya \u00e7\u0131kan sava\u015f durumuna ve sonras\u0131 geli\u015fmelerle, Pekin y\u00f6netiminin art\u0131k benzer bir siyasal ve de \u00f6zellikle, askeri s\u00fcreci akl\u0131na getirmemesi gerekti\u011fini vurguluyordu.<\/p>\n\n\n\n<p>Tsai, \u00fclkesinin, d\u00fcnyadaki pek \u00e7ok \u00fclke ve de uluslararas\u0131 kurulu\u015flar taraf\u0131ndan ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131 tan\u0131nmayan, ancak bununla birlikte, ba\u015fta Anglo-Sakson \u00fclkeleri olmak \u00fczere, ikili ili\u015fkileri gayet \u00fcst d\u00fczeyde seyreden bir \u00fclke oldu\u011funun fark\u0131nda.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u2018Uluslararas\u0131 camia\u2019 vurgusu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Bu nedenle, son d\u00f6nemde yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda, \u201culuslararas\u0131 camia\u201d kavram\u0131n\u0131 kas\u0131tl\u0131 olarak kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek yanl\u0131\u015f olmayacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Tsai\u2019nin bu kavramla vurgusu yine, Do\u011fu Avrupa\u2019da ortaya \u00e7\u0131kan siyasi ve askeri geli\u015fmelerle benzerli\u011fi ba\u011flam\u0131nda de\u011ferlendirmek gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Tsai\u2019nin g\u00f6revini tamamlamas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla Pazar g\u00fcn\u00fc ba\u015fkanl\u0131k ofisindeki resepsiyonda Singapur, Japonya ve Birle\u015fik Krall\u0131k (\u0130ngiltere) temsilcileriyle biraraya gelmesi, s\u00f6z konusu uluslararas\u0131c\u0131l\u0131k olgusunun en a\u00e7\u0131k g\u00f6stergesi kabul edilmelidir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bu noktada, Tsai ile Tayvan y\u00f6netiminin en \u00f6nemli siyasal ba\u015fvuru arac\u0131 olarak \u2018uluslararas\u0131\u2019 ba\u011flant\u0131l\u0131 kavramlar\u0131 g\u00fcndeme getirmesine \u015fa\u015fmamak gerekiyor.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lk etapta, s\u00f6z konusu bu vurgunun savunmac\u0131 nitelikte oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Hatta, Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerin, Rusya\u2019n\u0131n Ukrayna i\u015fgali sonras\u0131nda \u00f6zellikle, askeri yard\u0131mda \u2018ikircikli\u2019 tutumlar\u0131 hat\u0131rland\u0131\u011f\u0131nda Tayvan\u2019\u0131n, b\u00f6ylesi benzer bir olas\u0131 geli\u015fmede kendine modael alabilece\u011fi bir yap\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131 dahi ileri s\u00fcr\u00fclebilir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunda hakl\u0131l\u0131k pay\u0131 yok de\u011fil&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Tam da bu noktada, Ukrayna-Tayvan ikilisini birbirinden ay\u0131ran iki temel husus oldu\u011funa dikkat \u00e7ekelim.<\/p>\n\n\n\n<p>Bunlardan ilki, Tayvan\u2019\u0131n ba\u015fta Anglo-Sakson \u00fclkeleri olmak \u00fczere neredeyse, t\u00fcm geli\u015fmi\u015f -ve hatta geli\u015fmekte olan \u00fclkelerin- ticaret g\u00fczerg\u00e2hlar\u0131n\u0131n \u00fczerinde bulunuyor olu\u015fudur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130kincisi ise, Tayvan\u2019\u0131n, Ukrayna\u2019n\u0131n askeri yap\u0131la\u015fmas\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131lamayacak \u00f6l\u00e7\u00fcde askeri bilimsel ve teknolojik yat\u0131r\u0131mlar\u0131 b\u00fcnyesinde bar\u0131nd\u0131rmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Donan\u0131ml\u0131 Tayvan<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tsai\u2019nin son konu\u015fmalar\u0131nda dile getirdi\u011fi \u00fczere, Tayvan, son d\u00f6nemde \u00c7in Halk Cumhuriyeti\u2019nin askeri kalk\u0131nmas\u0131na paralel denilebilecek bir s\u00fcrece konu oldu\u011funu hat\u0131rlatmak gerekiyor. &nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Savunma sanayi ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda de\u011ferlendirilebilecek olan bu husus, sadece Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin Tayvan\u2019a verdi\u011fi destekten bahsetmiyoruz.<\/p>\n\n\n\n<p>Bizatihi, teknolojik yat\u0131r\u0131mlar\u0131 ile g\u00f6z dolduran Tayvan\u2019\u0131n bu geli\u015fmi\u015fli\u011fini, askeri teknoloji alan\u0131na yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmek b\u00fcy\u00fck bir hayalcilik olur.<\/p>\n\n\n\n<p>Tsai, i\u015fte bu g\u00fcce gizli\/a\u00e7\u0131k at\u0131fta bulunarak, olas\u0131 bir askeri giri\u015fim kar\u015f\u0131s\u0131nda \u00c7in\u2019in kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalaca\u011f\u0131 duruma i\u015faret ediyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Burada yine bir analoji olarak g\u00f6r\u00fclebilecek \u015fekilde, Pekin y\u00f6netiminin, g\u00f6rece zay\u0131f ve -baz\u0131 \u00f6l\u00e7\u00fclerde yaln\u0131z b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f- Ukrayna kar\u015f\u0131s\u0131nda bile, Rusya\u2019n\u0131n i\u00e7ine d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc halin \u00f6tesinde bir durumla kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131na vurgu yap\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>\u00c7in birli\u011fi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Tayvan Bo\u011faz\u0131 ile tan\u0131mlayan ve \u00c7in Halk Cumhuriyeti ile Tayvan aras\u0131nda gerilimli d\u00f6nemlerin ya\u015fanmas\u0131na kar\u015f\u0131n, d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 b\u00f6lgelerindeki geli\u015fmeler \u00c7in birli\u011fi meselesinin ele al\u0131nabilirli\u011fine dair bir fikir veriyor.<\/p>\n\n\n\n<p>Yaz\u0131n\u0131n ba\u015flar\u0131nda dile getirildi\u011fi \u00fczere, sab\u0131k ba\u015fkan Tsai ve -her ne kadar, Pekin y\u00f6netimince \u2018ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131\u2019 olarak adland\u0131r\u0131lsa da-, yeni ba\u015fkan Lai Ching-te \u00c7in\u2019le g\u00f6r\u00fc\u015fme s\u00fcre\u00e7lerine t\u00fcmden kap\u0131y\u0131 kapatm\u0131\u015f de\u011filler.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6yle ki, Tayvanl\u0131 liderler, \u00c7in\u2019le olas\u0131 bir birle\u015fmeyi t\u00fcm\u00fcyle reddetmiyorlar&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Ancak, Tayvan\u2019\u0131n bug\u00fcn ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 sosyo-ekonomik geli\u015fmi\u015flikten ferag\u00e2t etmeyecek bir s\u00fcrecin i\u015fletilmesinden yanalar.<\/p>\n\n\n\n<p>Bununla birlikte, bu talebe Pekin y\u00f6netiminde tam ve do\u011fru bir kar\u015f\u0131l\u0131k bulud\u011funu s\u00f6ylemek ise m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n<p>Pekin y\u00f6netimi, bu y\u0131l\u0131n ba\u015f\u0131nda Tayvan\u2019da yap\u0131lan se\u00e7imleri \u201csava\u015f ve bar\u0131\u015f\u201d dikotomisiyle a\u00e7\u0131klama getirmi\u015f, Demokratik Geli\u015fimci Partisi\u2019nin se\u00e7ilmesine a\u00e7\u0131k\u00e7a, \u2018sava\u015f\u2019 vurgusuyla tan\u0131mlama getirmi\u015fti.<\/p>\n\n\n\n<p>Bug\u00fcn Tayvan\u2019\u0131, bu dikotominin \u2018sava\u015f\u2019 b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde yer alan bir ismi yani, Lai Ching-te y\u00f6netmeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Ola\u011fan\u00fcst\u00fc geli\u015fmeler olmamas\u0131 halinde, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemin her iki taraf i\u00e7in de kolay olmayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek gerekiyor.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; 21.05.2024 Tayvan\u2019da, yeni ba\u015fkan William Lai Ching-te, d\u00fcn ger\u00e7ekle\u015ftirilen yemin t\u00f6reninin ard\u0131ndan g\u00f6revine ba\u015flad\u0131. Demokratik Geli\u015fimci Parti (Democratic Progressive Party-DPP) ba\u015fkan\u0131 ve 64 ya\u015f\u0131ndaki yeni ba\u015fkan Lai Ching-te\u2019nin a\u00e7\u0131klamalar\u0131nda \u00f6ne \u00e7\u0131kan husus, hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, \u00c7in tehdidi ve bunun kar\u015f\u0131s\u0131nda a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131, korunmas\u0131 gereken bar\u0131\u015fa dair vurgusuydu. Lai Ching-te Pekin\u2019e g\u00f6nderme yaparak, [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":3,"featured_media":5244,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,33],"tags":[],"class_list":["post-5243","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-tayvan"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5243","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5243"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5243\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5244"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5243"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5243"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5243"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}