{"id":4177,"date":"2021-11-19T21:26:35","date_gmt":"2021-11-19T21:26:35","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=4177"},"modified":"2021-11-19T21:30:32","modified_gmt":"2021-11-19T21:30:32","slug":"malezyada-malaka-eyalet-secimi-ve-siyasal-gorunum-malacca-elections-and-political-perspective-in-malaysia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/malezyada-malaka-eyalet-secimi-ve-siyasal-gorunum-malacca-elections-and-political-perspective-in-malaysia\/","title":{"rendered":"Malezya\u2019da Malaka eyalet se\u00e7imleri ve siyasal g\u00f6r\u00fcn\u00fcm \/ Malacca elections and political perspective in Malaysia"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mehmet \u00d6zay 10.09.2021<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Malezya Federasyonu\u2019nu olu\u015fturan 13 eyaletten biri olan Malaka\u2019da 15. eyalet parlamentosu se\u00e7imi yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00dclkenin g\u00fcneyinde Cohor Eyaleti\u2019ne kom\u015fu ve ba\u015fkentini Malaka \u015fehrinin olu\u015fturdu\u011fu Malaka Eyaleti\u2019ndeki se\u00e7imle, 28 \u00fcyeli eyalet parlamentosu ve eyalet valisinin (<em>chief minister<\/em>) belirlenmesi i\u00e7in yakla\u015f\u0131k be\u015f bin ki\u015fiye varan se\u00e7men oy kullanacak.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Se\u00e7imlerin, Umut Koalisyonu (<em>Pakatan Harapan<\/em>-HP), Ulusal Cephe (<em>Barisan Nasional<\/em>-BN) ve Ulusal \u0130ttifak (<em>Perikatan Nasional<\/em>-PN) adl\u0131 \u00fc\u00e7 koalisyon grubu aras\u0131nda ge\u00e7mesi bekleniyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2018 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan se\u00e7imlerin ard\u0131ndan be\u015f y\u0131l dolmadan yap\u0131lan bu erken se\u00e7ime sebep ise \u00fclkede son d\u00f6nemde ya\u015fanan siyasal istikrars\u0131zl\u0131k. Birle\u015fik Malay Ulusal Organizasyonu\u2019na (<em>United Malay National Organization-<\/em>UMNO) mensup eyalet valisi Idris Haron\u2019dan meclisteki d\u00f6rt milletvekilinin ge\u00e7ti\u011fimiz ay deste\u011fini \u00e7ekmesiyle erken se\u00e7im karar\u0131 al\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yar\u0131n, yani 20 Kas\u0131m\u2019daki se\u00e7im birka\u00e7 a\u00e7\u0131dan \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekmekte yarar var. Bunlardan ilki, kovid-19 s\u00fcrecinde yap\u0131lacak ikinci eyalet se\u00e7imi olmas\u0131, salg\u0131n\u0131n yeniden n\u00fcksetmesine yol a\u00e7\u0131p a\u00e7mayaca\u011f\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Kovid-19 g\u00f6lgesinde ikinci se\u00e7im<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu noktada, kovid-19 s\u00fcrecinin ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 2020 y\u0131l\u0131 Mart ay\u0131 ve ilerleyen aylarda pek sorun ya\u015famayan Malezya\u2019n\u0131n \u00f6zellikle, ayn\u0131 y\u0131l\u0131n 26 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcnde yap\u0131lan Borneo Adas\u0131\u2019ndaki Sabah Eyalet se\u00e7imleriyle birlikte, pandeminin \u00fclkenin d\u00f6rt bir yan\u0131na yay\u0131lmas\u0131 \u00f6rne\u011fi halen ak\u0131llarda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Malaka se\u00e7imleriyle ilgili ikinci \u00f6nemli husus, bu eyalet se\u00e7imi ile 2022\u2019de yap\u0131lmas\u0131 beklenen genel se\u00e7imler aras\u0131ndaki olas\u0131 ili\u015fkiyle ba\u011flant\u0131l\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu \u00e7er\u00e7evede, 2018 se\u00e7imleri sonras\u0131nda kurulan Umut Koalisyon (<em>Pakatan Harapan<\/em>-PH) h\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilen ve sivil darbe olarak adland\u0131r\u0131lan 24 \u015eubat 2020 s\u00fcrecinin ard\u0131ndan ya\u015fananlar, hem yar\u0131nki se\u00e7imde, hem de 2022 genel se\u00e7imlerine bir \u015fekilde projeksiyon tutulmas\u0131na imk\u00e2n tan\u0131yaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Pandemi y\u00f6netimsizli\u011fi ve siyasi kaos<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Malezya gibi co\u011frafi geni\u015fli\u011fi ile n\u00fcfus oran\u0131 aras\u0131nda ilki lehine avantaja ra\u011fmen, Sabah Eyalet se\u00e7imlerinin k\u00f6t\u00fc y\u00f6netilmesi nedeniyle pandemide g\u00f6r\u00fclen art\u0131\u015f ve \u00f6l\u00fcmc\u00fcl vaka say\u0131lar\u0131n\u0131n y\u00fckselmesi sadece sa\u011fl\u0131k sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc vurmad\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00dclke ekonomisi b\u00fcy\u00fck bir yara al\u0131rken, d\u00f6nemin <em>Perikatan <\/em>h\u00fck\u00fcmeti birbiri ard\u0131na ald\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 ekonomik destek tedbirlerinin de sonu\u00e7 vermemesi siyasi kriz olarak geri tepti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bir yandan, federal sultan Abdullah \u00f6te yandan, Enver \u0130brahim liderli\u011findeki muhalefet pandemiyle m\u00fccadelede s\u00f6zde al\u0131nan tedbirlere ra\u011fmen, uzun s\u00fcreli kapanmalar\u0131n ya\u015fanmas\u0131, ulusal ve eyalet parlamentolar\u0131n\u0131n sekiz aya varan s\u00fcreyle i\u015flevsizle\u015ftirilmesi ve geni\u015f toplum kesimlerinin ekonomik anlamda ma\u011fduriyeti kar\u015f\u0131s\u0131nda getirdikleri ele\u015ftiriler \u00fclke siyasal ya\u015fam\u0131na damgas\u0131n\u0131 vurmu\u015ftu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">B\u00f6ylece, 24 \u015eubat sivil darbesinin ard\u0131ndan 1 Mart\u2019da kurulan Ulusal \u0130ttifak (<em>Perikatan Nasional<\/em>-PN) h\u00fck\u00fcmetinin pandemiyi y\u00f6netemesinin faturas\u0131 ba\u015fbakan Muhyiddin Yasin\u2019e \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve federal sultan ile muhalefetin giderek artan yo\u011fun ele\u015ftirileri sonras\u0131nda istifa etmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bunun akabinde, ge\u00e7ti\u011fimiz 21 Eyl\u00fcl\u2019de, UMNO merkezli yeni bir h\u00fck\u00fcmet kuruldu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">UMNO milletvekili \u0130smail Sabri Yaakob\u2019un ba\u015fbakanl\u0131\u011fa getirildi\u011fi h\u00fck\u00fcmet \u00f6nceli\u011fi pandemiyle m\u00fccadeleye ve akabinde \u00fclkeyi genel se\u00e7imlere haz\u0131rlamay\u0131 \u00f6ncellemesi nedeniyle bir se\u00e7im h\u00fck\u00fcmeti olarak da adland\u0131r\u0131lmay\u0131 hak ediyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Malaka se\u00e7imleri ve \u00e7ok katmanl\u0131 rekabet<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yukar\u0131da k\u0131saca de\u011finildi\u011fi \u00fczere, 24 \u015eubat 2020 ve 21 Eyl\u00fcl 2021 tarihleri aras\u0131nda \u00fclke tarihinin belki de en istikrars\u0131z ve kaotik ortam\u0131n\u0131n ya\u015fanmas\u0131, bu \u00e7er\u00e7evede h\u00fck\u00fcmetin d\u00fc\u015fmesi, koalisyon bloklar\u0131 aras\u0131nda ayr\u0131\u015fma, yeni partilerin kurulmas\u0131 gibi \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcrede ya\u015fanan siyasal de\u011fi\u015fimlerin yar\u0131nki Malaka se\u00e7imlerine gayet \u00f6nemli yans\u0131malar\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Yar\u0131n Malaka Eyaleti\u2019nde yap\u0131lacak olan se\u00e7im i\u015fte b\u00f6ylesine \u00f6nemli bir d\u00f6nemi arkada b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 izlenimi veren Malezya\u2019da \u00fclkeyi olumlu veya olumsuz anlamda etkileyebilecek bir \u00f6neme sahip.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bununla birlikte, al\u0131nan t\u00fcm a\u015f\u0131 s\u00fcre\u00e7lerine ve tedbirlere ra\u011fmen, se\u00e7mende belirgin bir pandemi korkusu oldu\u011fu a\u015fik\u00e2r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Son d\u00f6nemde, a\u015f\u0131 s\u00fcrecinin h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131yla, toplumsal ya\u015fam\u0131n normale d\u00f6nmeye ba\u015flamas\u0131na ra\u011fmen, sadece Malaka Eyaleti\u2019nde de\u011fil, bu eyaletteki se\u00e7men listelerine kay\u0131tl\u0131 olup da ba\u015fka eyaletlerde ya\u015fam s\u00fcren ve se\u00e7im i\u00e7in memleketlerine d\u00f6nme arzusunda olanlar \u00fczerinde de, kovid-19 salg\u0131n\u0131na maruz kalma endi\u015fesi s\u00f6z konusu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu endi\u015feyle ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyenebilecek ilk geli\u015fme, \u00f6zellikle g\u00fcvenlik birimlerine mensup g\u00f6revliler ve ailelerinin 16 Kas\u0131m\u2019da oy verme s\u00fcrecinde ya\u015fand\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Belirlenen sa\u011fl\u0131k protokollerine ve e\u011fitimli kesimi olu\u015fturmas\u0131na ra\u011fmen, bu kitle aras\u0131nda se\u00e7ime kat\u0131l\u0131m oran\u0131 y\u00fczde 52 civar\u0131nda olmas\u0131, yar\u0131n yap\u0131lacak se\u00e7imde kat\u0131l\u0131m oran\u0131na dair endi\u015feleri g\u00fcndeme getiriyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Eyalet se\u00e7imlerinin, giri\u015fte belirtti\u011fim \u00fc\u00e7 temel koalisyon blo\u011fu aras\u0131nda ge\u00e7mesi bekleniyor. Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, 2018 y\u0131l\u0131nda kurulan Malay milliyet\u00e7i partisi olarak da bilinen Malezya Yerli Partisi (<em>Parti Bumiputra Perkasa Malaysia<\/em>-Putra) ve 2019 y\u0131l\u0131nda kurulan Hint k\u00f6kenli Malay M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n kurdu\u011fu Hint M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 Ulusal Birli\u011fi Partisi (<em>Parti Perikatan India Muslim Nasional<\/em>-IMAN) adaylar\u0131 ile ba\u011f\u0131ms\u0131z adaylar da yar\u0131\u015facak.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu siyasi blokla\u015fmada en dikkat \u00e7eken ise Ulusal Cephe (BN) ve Ulusal \u0130ttifak (PN) aras\u0131nda oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. \u0130\u00e7inde UMNO\u2019nun ana omurgas\u0131n\u0131 UMNO\u2019nun olu\u015fturdu\u011fu BN i\u00e7erisinde \u00c7in etnik partisi MAC, Hint etnik partisi MIC yer al\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">BN denkleminde yer alan Malezya \u0130slam Partisi (<em>Parti Islam SeMalaysia<\/em>-PAS), Malaka eyalet se\u00e7imlerinde Muhyiddin Yasi\u2019in ba\u015f\u0131nda bulundu\u011fu ve Vatan M\u00fccadelesi Partisi (<em>Parti Pejuang Tanah Air<\/em>-Pejuang) ile ittifak kurmay\u0131 tercih etti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu geli\u015fme, UMNO ve PAS aras\u0131nda 2016 y\u0131l\u0131nda kurulan siyasi ittifaktan kopu\u015f anlam\u0131 ta\u015f\u0131yor. Bu kopu\u015fun sadece, Malaka se\u00e7imleriyle s\u0131n\u0131rl\u0131 olup olmayaca\u011f\u0131n\u0131 ise zaman g\u00f6sterecek.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu \u00e7er\u00e7evede, Malakal\u0131 se\u00e7menin nas\u0131l bir y\u00f6nelim sergileyece\u011fi merak konusu. H\u00fck\u00fcmetin ald\u0131\u011f\u0131 pandemi tedbirlerine ra\u011fmen, kendi bireysel tedbirini \u00f6ncelleyen se\u00e7menin sand\u0131k ba\u015f\u0131na gidip gitmemesi de se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde etkileyecektir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0BN i\u00e7erisinde \u00c7in ve Hint merkezli siyasi partiler olsa da, \u00f6zellikle Malay M\u00fcsl\u00fcman se\u00e7mene hitap edilmesi bu koalisyon ile PN aras\u0131ndaki \u00f6nemli bir rekabetin ya\u015fanmas\u0131 anlam\u0131 ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6te yandan, bu rekabetin yo\u011fun olarak ya\u015fanaca\u011f\u0131 tahmin edilen se\u00e7im b\u00f6lgelerinde ise, ba\u015f\u0131nda Enver \u0130brahim\u2019in bulundu\u011fu PH koalisyonunun kazan\u00e7l\u0131 \u00e7\u0131kabilece\u011fi \u00fczerinde duruluyor. Yar\u0131nki se\u00e7imlerin ard\u0131ndan olu\u015facak siyasi kompozisyonu ilerleyen g\u00fcnlerde yeniden ele alaca\u011f\u0131.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 19.11.2021 Malezya Federasyonu\u2019nu olu\u015fturan 13 eyaletten biri [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":4178,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,27],"tags":[],"class_list":["post-4177","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-malezya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4177","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4177"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4177\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4178"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4177"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4177"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4177"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}