{"id":4024,"date":"2021-09-07T20:52:41","date_gmt":"2021-09-07T20:52:41","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=4024"},"modified":"2021-09-07T20:52:41","modified_gmt":"2021-09-07T20:52:41","slug":"911-2001in-yildonumunde-abd-afganistan-ve-guneydogu-asya-the-20th-commemoration-of-911-2001-the-us-afghanistan-and-southeast-asia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/911-2001in-yildonumunde-abd-afganistan-ve-guneydogu-asya-the-20th-commemoration-of-911-2001-the-us-afghanistan-and-southeast-asia\/","title":{"rendered":"The US, Afghanistan and Southeast Asia on the anniversary of 9\/11 2001 \/ The 20th Commemoration of 9\/11, 2001: the US, Afghanistan and Southeast Asia"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mehmet \u00d6zay 10.09.2021<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">2001 Eyl\u00fcl sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n 20. y\u0131l\u0131nda ABD y\u00f6netimi Afganistan\u2019da ya\u015fananlar kar\u015f\u0131s\u0131nda \u015fa\u015fk\u0131n\u2026<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">ABD\u2019de Joe Biden y\u00f6netiminin h\u00fck\u00fcmetteki ilk alt\u0131 ayl\u0131k g\u00f6rev s\u00fcresinde belki de, en \u00f6nemli icraat\u0131 olarak tarihe ge\u00e7mesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen Afganistan\u2019dan \u00e7ekilme pl\u00e2n\u0131 karabasana d\u00f6nm\u00fc\u015f durumda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu durum, Biden y\u00f6netiminin 2001 Eyl\u00fcl bombalamalar\u0131n\u0131n 20. y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fcnde Afganistan\u2019dan \u00e7ekilme karar\u0131 ile Amerikan ve k\u00fcresel kamuoyuna vermek istedi\u011fi mesaj\u0131n yerini bulmad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret ediyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00d6te yandan, Afganistan\u2019daki geli\u015fmenin ABD ve m\u00fcttefiklerinin d\u0131\u015f\u0131nda, geni\u015f \u0130slam toplumlar\u0131nda ve bu toplumlar\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 devletlerde nas\u0131l kar\u015f\u0131l\u0131k bulaca\u011f\u0131n\u0131 ise zaman g\u00f6sterecek.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bununla birlikte, 2001 hadiselerinin ard\u0131ndan G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019da Endonezya\u2019da ya\u015fananlar ve 2010\u2019lu y\u0131llarda \u0130\u015e\u0130D ile b\u00f6lgeyi saran ter\u00f6r dalgas\u0131 haf\u0131zalardan silinmi\u015f de\u011fil. Bu \u00e7er\u00e7evede, Malezya ve Endonezya\u2019da y\u00f6netimler kadar, sivil-dini yap\u0131lar\u0131n bu geli\u015fme kar\u015f\u0131s\u0131nda gerekli yakla\u015f\u0131mlar\u0131 \u015fimdiden ortaya koymalar\u0131nda yarar var.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>K\u00fcresel belirsizlik ve gerginli\u011fe do\u011fru<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">ABD ve NATO\u2019nun Afganistan\u2019daki 20 y\u0131ll\u0131k varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir zafer ve umut olarak sunumu, ge\u00e7ti\u011fimiz ay geri \u00e7ekilme karar\u0131n\u0131n y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konmas\u0131yla yerini, \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k ve h\u00fcsrana terk etmi\u015f durumda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sadece Amerikan kamuoyunu de\u011fil, k\u00fcresel kamuoyunu da \u015fa\u015fk\u0131na \u00e7eviren bu beklenmedik geli\u015fme, 2001 y\u0131l\u0131 Eyl\u00fcl ay\u0131nda \u2018ter\u00f6rle k\u00fcresel sava\u015f\u2019 kavram\u0131n\u0131 g\u00fcndeme ta\u015f\u0131yan ve bunu istedi\u011fi her yerde uygulayan ABD y\u00f6netiminin \u015fimdi ne yapaca\u011f\u0131 merak konusu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">ABD\u2019nin modern zamanlar\u0131n en ciddi sald\u0131r\u0131s\u0131na maruz kald\u0131\u011f\u0131 2001 Eyl\u00fcl bombalamalar\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, ulusal g\u00fcvenli\u011fini k\u00fcresel d\u00fczeye \u00e7\u0131kartan ve sald\u0131r\u0131lar\u0131n sorumlusu olarak kabul edilen el-Kaide\u2019nin \u00fcst y\u00f6netim kadrosunu ortadan kald\u0131rmak amac\u0131yla, her yere n\u00fcfuz etme me\u015fruiyetini elde eden ABD\u2019nin temel hedefi Afganistan\u2019d\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">ABD\u2019de yeni y\u00f6netimin Afganistan\u2019dan \u00e7ekilme karar\u0131, ba\u015fta G\u00fcney Asya olmak \u00fczere k\u00fcresel bar\u0131\u015f ad\u0131na olumlu bir geli\u015fme olarak adland\u0131r\u0131lma ihtimali ta\u015f\u0131yordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bununla birlikte, s\u00f6z konusu bu geli\u015fmeden has\u0131l olacak kazan\u0131m\u0131n\u0131 Joe Biden y\u00f6netimi almaya haz\u0131rlan\u0131rken, beklenmedik bir \u015fekilde ortaya \u00e7\u0131kan Taliban hegemonyas\u0131 yirmi, y\u0131ll\u0131k ABD varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ne denli ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klarla dolu oldu\u011funun sembolik olarak g\u00f6steriyor olsa gerek.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu durum, asl\u0131nda ABD\u2019de de\u011fi\u015fen h\u00fck\u00fcmetlere ra\u011fmen, 2001 sald\u0131r\u0131lar\u0131ndan hemen sonra kaleme al\u0131nan kapsaml\u0131 g\u00fcvenlik raporunda, hi\u00e7bir ABD g\u00fcvenlik birimi sorumlu tutulmazken, \u201cherkes sorumludur\u201d denilerek asl\u0131nda ABD\u2019nin y\u00f6netim olarak modern zamanlar\u0131n b\u00f6ylesine y\u0131k\u0131c\u0131 sald\u0131r\u0131s\u0131 \u00f6ncesinde ne denli haz\u0131rl\u0131ks\u0131z oldu\u011funu a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyuyordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, aradan ge\u00e7en yirmi y\u0131l\u0131n ard\u0131ndan, ABD\u2019nin ve NATO\u2019nun askerlerini \u00e7ekmesinden g\u00fcnler sonra Taliban\u2019\u0131n, neredeyse b\u00fct\u00fcn Afganistan\u2019da siyasi ve askeri egemenli\u011fi ele ge\u00e7irmesinin kime nas\u0131l bir sorumluluk y\u00fckleyece\u011fini muhtemelen yak\u0131nda ortaya konulacak benzeri bir raporla \u00f6\u011frenmi\u015f olaca\u011f\u0131z.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>Afganistan\u2019da y\u00f6netim kurulurken<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Taliban \u00fclkenin b\u00fcy\u00fck b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde egemenli\u011fi ele ge\u00e7irirken, k\u00fcresel kamuoyunun g\u00f6z\u00fc hi\u00e7 ku\u015fku yok k, ba\u015f\u0131ndan bu yana Kabil havaalan\u0131nda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">ABD ve NATO\u2019nun \u00e7ekilme karar\u0131n\u0131n hemen sonras\u0131nda Taliban\u2019\u0131n \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerde egemenlik tesis etti\u011fini a\u00e7\u0131klamas\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda ABD y\u00f6netimi ve Afganistan konusunda uzman addedilen isimler, \u201cKabil havaliman\u0131n\u0131 kim kontrol ederse Afganistan\u2019\u0131 o kontrol eder\u201d arg\u00fcman\u0131yla g\u00fcndemi belirlemeye \u00e7al\u0131\u015farak Taliban\u2019\u0131n egemenlik olgusunu dolayl\u0131 olarak yads\u0131yorlard\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Oysa, ABD\u2019nin 20 y\u0131l boyunca b\u00fcy\u00fct\u00fcp besledi\u011fi Afganistan ulusal ordusu ve y\u00f6netimi silahlar\u0131 indirmesi ile g\u00fcnler i\u00e7erisinde ba\u015fkent Kabil ile havaliman\u0131 da Taliban\u2019\u0131n eline ge\u00e7mi\u015f oldu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">ABD askeri varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Kabil havaliman\u0131nda yapabilece\u011fi tek \u015fey mevcut Amerikan vatanda\u015flar\u0131n\u0131n ve ABD ad\u0131na \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f baz\u0131 Afganl\u0131lar\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca kazas\u0131z bel\u00e2s\u0131z b\u00f6lgeden uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu giri\u015fim, ak\u0131llara Vietnam Sava\u015f\u0131\u2019ndaki benzer tahliye operasyonu getirirken, i\u00e7ten i\u00e7e acaba ABD ayn\u0131 hezimeti Kabil\u2019de de mi ya\u015fayacak sorusu da elbette beraberinde geliyordu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">ABD\u2019nin can\u0131n\u0131 s\u0131kan sadece s\u00f6z konusu tahliye operasyonu olmad\u0131\u011f\u0131, ayn\u0131 zamanda ABD y\u00f6netiminin Kabil\u2019i ve havaliman\u0131n\u0131 ele ge\u00e7iren ve bug\u00fcnlerde yeni h\u00fck\u00fcmeti kurmakla me\u015fgul Taliban y\u00f6netimini tan\u0131y\u0131p tan\u0131mayaca\u011f\u0131 ve\/ya ne t\u00fcr bir ili\u015fki geli\u015ftirilece\u011fi \u00fczerine de odaklan\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ba\u015fkan Joe Biden\u2019e y\u00f6neltilen bu y\u00f6ndeki soruya verdi\u011fi, \u201c\u00d6n\u00fcm\u00fczde daha uzun bir yol var\u201d ba\u011flam\u0131ndaki cevap, a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 ortada koca bir belirsizli\u011fin oldu\u011funa i\u015faret ediyor. Biden\u2019\u0131n bu soruya muhatap oldu\u011fu g\u00fcn Taliban y\u00f6netiminin lider isimleri ilan edilirken, aralar\u0131nda Birle\u015fmi\u015f Milletler\u2019in yapt\u0131r\u0131m uygulad\u0131\u011f\u0131 Mohammad Hassan Akhud\u2019un bulunmas\u0131 gayet ilgin\u00e7 bir durum ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu durum, sadece ABD\u2019nin de\u011fil, \u00e7e\u015fitli \u00fclke y\u00f6netimlerinin Afganistan\u2019da h\u00fck\u00fcmeti il\u00e2n etmeye haz\u0131rlanan Taliban\u2019\u0131n Hassan Akhund liderli\u011fiyle ne t\u00fcr siyasal ili\u015fki kuracaklar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 gayet sorunlu bir hale getiriyor. T\u0131pk\u0131 2001 sald\u0131r\u0131lar\u0131 sonras\u0131nda olu\u015fturulan k\u00fcresel korku ortam\u0131nda \u201cya bizdensiniz, ya onlardan\u201d s\u00f6yleminin yeniden gelip gelmeyece\u011fini ise \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki s\u00fcre\u00e7 g\u00f6sterecektir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong>\u0130slam co\u011frafyas\u0131 ve bitmeyen itham<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">9 Eyl\u00fcl 2001 tarihinde modern zamanlar\u0131n en \u00f6nemli ter\u00f6r hadisesi ABD topraklar\u0131nda ya\u015fan\u0131rken, bunun etkisini ve zarar\u0131n\u0131 en \u00e7ok M\u00fcsl\u00fcman toplumlar g\u00f6rd\u00fc.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">O g\u00fcnden bu yana maddi ve manevi olarak M\u00fcsl\u00fcman toplumlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Irak ve Afganistan gibi topraklar ABD ve m\u00fcttefiki g\u00fc\u00e7lerin sald\u0131r\u0131 ve i\u015fgaline konu olurken, sadece Bat\u0131\u2019da de\u011fil, d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 b\u00f6lgelerinde hatta kendi ana vatanlar\u0131nda ya\u015fayan M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 hedef alan ve ad\u0131na \u0130slamifobi denilen olgu ile neredeyse her g\u00fcn yeni bir ve\u00e7hesiyle y\u00fczle\u015fildi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">K\u00fcresel medyan\u0131n, ba\u015fta Bat\u0131l\u0131 olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli co\u011frafyalardaki \u00fclke y\u00f6neticilerinin gizli\/a\u00e7\u0131k M\u00fcsl\u00fcman kitleler \u00fczerinde olu\u015fturmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131 bask\u0131 ortam\u0131 s\u00f6z konusu ter\u00f6r ba\u011flam\u0131n\u0131n uzant\u0131s\u0131 olmak kadar, i\u00e7inde belirsizlikleri de bar\u0131nd\u0131ran bu geli\u015fmeden kendi ulusal ve siyasal \u00e7\u0131karlar\u0131 i\u00e7in yararlanmak amac\u0131yla bir imk\u00e2n haline getirdiler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ter\u00f6r unsurlar\u0131yla, kendinde inan\u00e7 sahibini birbirine kar\u0131\u015ft\u0131ran ve giderek daha \u00e7ok belirsizlik \u00fcreten bu ortamda M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n savunmac\u0131 konumda olmalar\u0131 bir ba\u015fka varolu\u015fsal durum olarak kendini ortaya koyuyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Afganistan\u2019daki geli\u015fme kar\u015f\u0131s\u0131nda ba\u015fta, \u0130slam \u0130\u015fbirli\u011fi Te\u015fkilat\u0131 (<em>Organization of Islamic Cooperation<\/em>-OIC) olmak \u00fczere n\u00fcfuslar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu M\u00fcsl\u00fcman olan \u00fclkelerin nas\u0131l tav\u0131r alacaklar\u0131 ise merak konusu.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ge\u00e7ti\u011fimiz on y\u0131l zarf\u0131nda Arap d\u00fcnyas\u0131nda ya\u015fanan ve ba\u015far\u0131s\u0131z siyasal de\u011fi\u015fim \u00e7abalar\u0131n\u0131n \u00fcretti\u011fi belirsizlik ve par\u00e7alanma tecr\u00fcbesinin ard\u0131ndan, Afganistan\u2019daki geli\u015fmenin benzer bir belirsizlik ve b\u00f6l\u00fcnmeye yol a\u00e7\u0131p a\u00e7mayaca\u011f\u0131 \u00f6nemli.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu durum, Arap d\u00fcnyas\u0131n\u0131n on y\u0131l\u0131na mal olan geli\u015fmelerin \u00f6tesinde, genel itibar\u0131yla M\u00fcsl\u00fcman bireyleri ve onlar\u0131n inan\u00e7 yap\u0131lar\u0131n\u0131 hedef alacak unsurlar\u0131 i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rmas\u0131yla, hem M\u00fcsl\u00fcman toplumlar\u0131n kendileri, hem de Bat\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere d\u00fcnya kamuoyunca yak\u0131ndan izlenecektir.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bu \u00e7er\u00e7evede, \u00f6zellikle G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019da \u0130slam d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc olu\u015fturan Malay M\u00fcsl\u00fcman toplumlar\u0131n duru\u015funu yak\u0131ndan takip etmek gerekiyor.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00c7e\u015fitli sorunlar\u0131na kar\u015f\u0131n geli\u015fmi\u015f ve geli\u015fmekte olan \u00fclkeler stat\u00fcs\u00fcnde bulunan ve\/ya bu hedeflere ula\u015fmak ad\u0131na \u00e7aba sergileyen Malezya ve Endonezya\u2019da siyasi erk ve geni\u015f kamuoyu Afganistan konusunda ve\/ya bu \u00fclkedeki \u00e7e\u015fitli unsurlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 dolay\u0131s\u0131yla ge\u00e7mi\u015fte ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131lar\u0131n benzerini ya\u015famak istemeyece\u011fi a\u015fik\u00e2rd\u0131r.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bununla birlikte, Afganistan\u2019daki mevcut belirsizlik kadar ilgili \u00fclkelerdeki M\u00fcsl\u00fcman entelekt\u00fcel \u00e7evreler, alimler, resmi kurum yetkilileri s\u00f6z konusu bu durum kar\u015f\u0131s\u0131nda hem kendi \u00fclkelerinde, hem geni\u015f \u0130slam d\u00fcnyas\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde ortak bir \u00e7aba sergilenmesi konusunda inisiyatifi alabilecek kapasitededirler.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Bug\u00fcnden ortaya konulacak \u00e7abalar, yak\u0131n ve orta vadede istenmeyen sonu\u00e7lar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 da engelleyece\u011fi \u00fcmit edilir.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 07.09.2021 2001 Eyl\u00fcl sald\u0131r\u0131lar\u0131n\u0131n 20. y\u0131l\u0131nda ABD [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":4025,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7,6],"tags":[],"class_list":["post-4024","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-asean","category-gunluk-yazilar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4024","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4024"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4024\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4025"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4024"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4024"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4024"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}