{"id":3923,"date":"2021-07-04T16:22:24","date_gmt":"2021-07-04T16:22:24","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=3923"},"modified":"2021-07-04T16:24:41","modified_gmt":"2021-07-04T16:24:41","slug":"naqib-el-attas-ve-tarihsel-gerceklik-bilinci-naqib-al-attas-conciousness-about-historical-facts","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/naqib-el-attas-ve-tarihsel-gerceklik-bilinci-naqib-al-attas-conciousness-about-historical-facts\/","title":{"rendered":"Naqib el-Attas ve tarihsel ger\u00e7eklik bilinci \/ Naqib al-Attas conciousness about historical facts"},"content":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay 10.09.2021<\/strong><\/p>\n

Sosyal bilimlerde teori, metodoloji\u00a0 \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar her daim tart\u0131\u015fma konusu olmu\u015ftur. Bu durum felsefe ve tarih \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131ndan ba\u015flayarak sosyal bilimlerin ayr\u0131\u015fmas\u0131 ve geli\u015fim s\u00fcre\u00e7lerinde de varl\u0131k g\u00f6stermi\u015ftir.<\/p>\n

Tarih \u00e7al\u0131\u015fma sahas\u0131nda bilim adamlar\u0131n\u0131n i\u00e7ine do\u011fduklar\u0131 topraklar\u0131n tarihine y\u00f6nelik \u00f6zc\u00fc ilgileri kadar, di\u011fer toplumlar\u0131n ve co\u011frafyalar\u0131n tarihlerine y\u00f6nelik ilgilerinin de var oldu\u011fu ve giderek yayg\u0131nl\u0131k kazand\u0131\u011f\u0131na tan\u0131k olunmaktad\u0131r. Bu noktada, seyyahlar\u0131n bireysel ke\u015fif duygular\u0131 ve tecr\u00fcbeleri veya baz\u0131 ekonomik gerek\u00e7elerle yollara d\u00fc\u015fen baz\u0131 t\u00fcccarlar\u0131n seyyahl\u0131\u011fa evrilen bireysel y\u00f6nelimleri, erken d\u00f6nem verilerin olu\u015fmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bu s\u00fcrecin \u00f6zellikle, Bat\u0131 Avrupal\u0131 denizci milletlerin bir yandan Pasifik, \u00f6te yandan Hint Okyanusu \u00fczerinden ortaya koyduklar\u0131 s\u00f6m\u00fcrgecilik s\u00fcre\u00e7leri ile birlikte, belki \u00f6nce s\u00f6zl\u00fc anlat\u0131lar, k\u0131sa notlar, g\u00fczerg\u00e2h ve insan ve toplum t\u00fcrleri, dil yap\u0131lar\u0131, ekonomik faaliyetler gibi pratik ve pragmatik konular \u00fczerinden geli\u015fme kaydetmi\u015ftir.<\/p>\n

Eli kalem tutan denizci, t\u00fcccar ile bizzat ilgili s\u00f6m\u00fcrge metropol\u00fcnden g\u00f6revlendirilmi\u015f tarih yaz\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 ve belki, \u00f6nce tek t\u00fck bireysel kat\u0131l\u0131mlar ancak, ard\u0131ndan kurumsal bir yap\u0131 olarak Kilise \u00f6rg\u00fctlerince organize edilen misyonerlik s\u00fcre\u00e7leri, s\u00f6m\u00fcrge topraklar\u0131n\u0131 tan\u0131mada birincil ara\u00e7 i\u015flevi g\u00f6rm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

Yukar\u0131da zikredilen \u00e7e\u015fitli bireyleri ve \u00e7e\u015fitli yaz\u0131m t\u00fcrlerini i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran anlat\u0131lar zamanla objektiflik\/nesnellik kriterlerinin olu\u015fmas\u0131na ve\/ya var olan belirli kriterler noktas\u0131nda ele\u015ftirel de\u011ferlendirmeye tabi tutulmas\u0131na kap\u0131 aralam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Tarih \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda \u00e7e\u015fitli formlar\u0131yla yaz\u0131l\u0131 ve maddi somut veriler kaynak niteli\u011fi ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 gibi, ilgili d\u00f6nemlere dair olan biten anlamland\u0131rma s\u00fcrecinin belki de, s\u00f6z konusu somut veriler kadar \u00f6nemli bir y\u00f6ntem olarak uyguland\u0131\u011f\u0131na tan\u0131k olunmaktad\u0131r. Yorumun bizatihi bir y\u00f6ntem olmas\u0131 eldeki mevcut somut verilerden ba\u011f\u0131ms\u0131zla\u015fabilme \u00f6zelli\u011fine de i\u00e7kin oldu\u011funu s\u00f6ylemek gerekir.<\/p>\n

Bu noktada, Malay d\u00fcnyas\u0131 ile ilgili histografya olu\u015fumunun \u015fekillenme s\u00fcreci ve bug\u00fcn gelinen nokta \u00e7e\u015fitli a\u00e7\u0131lardan ele\u015ftiri konusu yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bu s\u00fcre\u00e7te, tarihi verilere yakla\u015f\u0131m\u0131, yorumlamas\u0131 ve ana ak\u0131m Bat\u0131l\u0131 tarih\u00e7ilerin verilerine ve yorumlar\u0131na y\u00f6nelik ele\u015ftirel tutumu ile Naqib el-Attas\u2019\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fleri dikkat \u00e7ekicidir. 2011 y\u0131l\u0131nda Malezya\u2019n\u0131n \u00f6nemli ara\u015ft\u0131rma \u00fcniversitelerinden Universiti Teknologi Malaysia (UTM) taraf\u0131ndan yay\u0131mlanan ve daha \u00f6nce k\u0131sa bir tan\u0131t\u0131m\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z Historical Fact and Fiction<\/em> adl\u0131 eseri yan\u0131lm\u0131yorsam, bu alandaki g\u00f6r\u00fc\u015flerinin son \u00f6rne\u011fini te\u015fkil etmektedir.<\/p>\n

Naqib el-Attas eserin daha ilk sat\u0131rlar\u0131ndan itibaren Bat\u0131l\u0131 tarih\u00e7ilerin ve onlar\u0131n Malay d\u00fcnyas\u0131ndaki takip\u00e7ilerinin ele almakta zorlanacaklar\u0131 ya da ele alsalar bile, farkl\u0131 bir \u015fekilde yorumlayacaklar\u0131 Hikayat Raja Raja Pasai<\/em>\u2019deki \u2018Merah Silau\u2019 fig\u00fcr\u00fc ve bu onun etraf\u0131nda geli\u015fen hadiselere y\u00f6nelik \u00f6zg\u00fcn denilebilecek bir \u00e7aba ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n

Tabii burada ama\u00e7, Naqib el-Attas\u2019\u0131n Merah Silau \u00fczerinden neler ortaya koyup etti\u011finden ziyade, metodolojik olarak Bat\u0131l\u0131 tarih\u00e7i \u00e7evrelerine yakla\u015f\u0131m\u0131na k\u0131saca de\u011finmektir.<\/p>\n

El-Attas\u2019\u0131n metodolojik yakla\u015f\u0131mlar\u0131 \u00f6ne \u00e7\u0131karan, ancak en az bunun kadar bir ba\u015fka \u00f6nemli olan, bilgi kayna\u011f\u0131 sorununu da g\u00fcndeme getirmektedir. \u00d6yle ki, bunu da hem Bat\u0131l\u0131 tarih yaz\u0131c\u0131lar\u0131 hem de bunlar\u0131n Malay akademi d\u00fcnyas\u0131ndaki takip\u00e7ilerinin eserlerinde g\u00fcndeme ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemektedir.<\/p>\n

Bu iki alan \u00fczerine derinlikli e\u011filme gere\u011finin hakl\u0131 gerek\u00e7esi, hem bilgi\/bilgi kayna\u011f\u0131 eksikli\u011fi ve sorunu hem de kabul edildi\u011fi varsay\u0131lan ham bilgi\/bilgi kaynaklar\u0131 \u00fczerinde geli\u015ftirilen metodolojilerin neden oldu\u011fu sorunlard\u0131r.<\/p>\n

Bunlar\u0131 iki \u015fekilde de\u011ferlendirmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u0130lki, s\u00f6z konusu bilgi kaynaklar\u0131 ve nihayetinde bu \u00f6zde karma\u015f\u0131k ancak, belirli metodolojiler rehberli\u011finde olu\u015fturulan teorilerdir. \u0130kincisi, bu s\u00fcre\u00e7leri hem yap\u0131land\u0131ran hem bu s\u00fcre\u00e7lerin sonunda ortaya \u00e7\u0131kan \u201cak\u0131lc\u0131la\u015ft\u0131rma\u201d (reasoning<\/em>), \u201canaliz\u201d (analysis<\/em>) ve \u201cula\u015f\u0131lan sonu\u00e7larla\u201d ilgili unsurlard\u0131r. T\u00fcm bu unsurlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 \u00fcr\u00fcn ise, vazge\u00e7ilmesi pek de m\u00fcmk\u00fcn olmayan bir Malay tarih anlat\u0131s\u0131 kadar, Malay d\u00fc\u015f\u00fcnce sistemi \u00fczerinde de deformasyonlara yol a\u00e7mas\u0131 olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n

Malay toplumlar\u0131n\u0131n tarihinin in\u015fas\u0131nda Bat\u0131\u2019da \u00fcretilmi\u015f teorileri ve metodolojilerinde belirleyici husus, \u201cde\u011fer yoksunlu\u011fu\u201d eksikli\u011fidir. Bununla birlikte, el-Attas\u2019\u0131n ele\u015ftirdi\u011fi \u00f6nemli noktalardan biri veri eksikli\u011finin neden oldu\u011fu tarihi geli\u015fmelerin yeniden in\u015fas\u0131nda i\u015flevsellik kazanan teori, metod ve yorumlama s\u00fcre\u00e7lerinin Bat\u0131l\u0131 genelde sosyal bilimciler ve \u00f6zelde tarih\u00e7iler taraf\u0131ndan belirli de\u011fer y\u00fckl\u00fc yakla\u015f\u0131mlara konu olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n

El-Attas, \u201cbizim tarihimize y\u00f6nelik entellekt\u00fcel katk\u0131lar\u0131n\u0131 takdir etmeliyiz\u201d derken, \u201cbizim\u201d vurgusu, okuyucuda s\u00fcbjektifli\u011fe bir y\u00f6nelme oldu\u011fu hissinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden oluyor.<\/p>\n

Bunu, el-Attas gibi sosyal bilimlerin \u00f6nde gelen t\u00fcm alanlar\u0131nda eser kaleme alm\u0131\u015f, g\u00f6r\u00fc\u015f beyan etmi\u015f birinin, naif ve\/ya inferiority<\/em> ba\u011flam\u0131nda bir s\u00fcbjektiflik olarak g\u00fcndeme getirdi\u011fini s\u00f6ylemek olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7.<\/p>\n

Kald\u0131 ki, el-Attas, salt Bat\u0131l\u0131 tarih yaz\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n Malay d\u00fcnyas\u0131 \u00fczerindeki \u2018uzmanl\u0131klar\u0131na\u2019 kar\u015f\u0131 bir duru\u015f olarak alg\u0131lanmayacak, aksine bizatihi Malay d\u00fcnyas\u0131n\u0131n \u00fcretti\u011fi Malay k\u00f6kenli tarih yaz\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n kahir ekseriyetince benimsenerek ortaya konmu\u015f metodolojilerden de ayr\u0131\u015fan bir entellekt\u00fcel \u00e7aba ortaya koydu\u011funa vurgu yapmaktad\u0131r.<\/p>\n

Bu noktada, el-Attas b\u00f6yle bir yakla\u015f\u0131m sergilemekle s\u00fcbjektiflik yerine, Malay akademi d\u00fcnyas\u0131na kendi kaynaklar\u0131na ve bu kaynaklar \u00fczerinden tarihi yap\u0131la\u015ft\u0131rmada, ne t\u00fcrden bir y\u00f6ntem veye y\u00f6ntemler dizisi izlemeleri gerekti\u011fine gizli\/a\u00e7\u0131k i\u015faret etmektedir.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 04.07.2021 Sosyal bilimlerde teori, metodoloji\u00a0 \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":3926,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,75],"tags":[],"class_list":["post-3923","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-sosyoloji-tarih"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3923","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3923"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3923\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3926"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3923"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3923"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3923"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}