{"id":3458,"date":"2020-09-19T18:52:35","date_gmt":"2020-09-19T18:52:35","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=3458"},"modified":"2020-09-19T18:52:35","modified_gmt":"2020-09-19T18:52:35","slug":"malezyada-sabah-eyalet-secimleri-ve-ulusal-siyaset-elections-in-sabah-province-and-national-politics-in-malaysia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/malezyada-sabah-eyalet-secimleri-ve-ulusal-siyaset-elections-in-sabah-province-and-national-politics-in-malaysia\/","title":{"rendered":"Malezya\u2019da Sabah eyalet se\u00e7imleri ve ulusal siyaset \/ Elections in Sabah Province and national politics in Malaysia"},"content":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay 02.05.2020<\/strong><\/p>\n

Malezya\u2019da 26 Eyl\u00fcl\u2019de Sabah Eyaleti\u2019nde eyalet y\u00f6netimini belirleyecek se\u00e7imlere az bir s\u00fcre kala, bu eyalet se\u00e7iminin giderek ulusal siyasette daha da belirleyici bir nitelik kazanmakta oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n

Malezya\u2019da darbe h\u00fck\u00fcmeti ba\u015fbakan\u0131 Muhyiddin Yasin, ge\u00e7en Cuma g\u00fcn\u00fc yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, 26 Eyl\u00fcl\u2019de Sabah eyaleti\u2019nde yap\u0131lacak eyalet se\u00e7imlerinde ba\u015far\u0131 kazanmalar\u0131 halinde, en k\u0131sa s\u00fcrede erken se\u00e7im karar\u0131 verece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n

A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131, ba\u015fbakan Muhyiddin Yasin\u2019in bu a\u00e7\u0131klamas\u0131, Sabah Eyaleti\u2019nin kritik bir b\u00f6lge oldu\u011funu bir kez daha ortaya koyuyor.<\/p>\n

Me\u015fruiyet tart\u0131\u015fmas\u0131 yok, aray\u0131\u015f\u0131 var<\/strong><\/p>\n

Bu durum, iktidar\u0131 olu\u015fturan Ulusal \u0130ttifak (Perikatan Nasional<\/em>-PN) koalisyonunun \u00fclke \u00e7ap\u0131nda kabul edildi\u011fi gibi bir izlenim olu\u015ftursa da, bunun b\u00f6yle oldu\u011fu ancak somut bir geli\u015fmeyle yani, genel se\u00e7imle kan\u0131tlanabilir.<\/p>\n

9 May\u0131s 2018, 13. genel se\u00e7imlerinde ba\u015far\u0131 kazanan Umut Koalisyonu\u2019nun (Pakatan Harapan<\/em>-PH), iktidar\u0131 s\u00fcrecinde halk deste\u011fini kaybederek daha iki y\u0131l dolmadan iktidardan uzakla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f de\u011fil. Aksine, bu me\u015fru PH iktidar\u0131na kar\u015f\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirilen sivil bir darbenin bir sonucu olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

\u015eayet Muhyiddin Yasin\u2019in ba\u015f\u0131nda bulundu\u011fu h\u00fck\u00fcmete halk deste\u011fi ya da bunun ulusal mecliste kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olarak siyasi deste\u011fi s\u00f6z konusu olsayd\u0131, 24 \u015eubat 2020\u2019de yap\u0131lan sivil darbeden bu yana meclisin toplanarak ulusal sultan taraf\u0131ndan atanan ve h\u00fck\u00fcmet kurdurtulan Muhyiddin Yasin\u2019e deste\u011fin ortaya konmu\u015f olmas\u0131 gerekirdi.<\/p>\n

Ancak bug\u00fcne kadar b\u00f6yle bir durum ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015f de\u011fil. Kald\u0131 ki, ulusal mecliste yap\u0131lacak olas\u0131 bir g\u00fcven oylamas\u0131n\u0131n, ne denli kritik bir durum te\u015fkil etti\u011fi aleni bir \u015fekilde ortada. Bu noktada, darbe h\u00fck\u00fcmeti PN\u2019in iddialara g\u00f6re, bir ya da iki milletvekilli\u011fi ile bunu sa\u011flayabildi\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc bunu kan\u0131tl\u0131yor.<\/p>\n

PN h\u00fck\u00fcmeti ve koalisyon ortaklar\u0131<\/strong><\/p>\n

Sabah se\u00e7imlerinden umutlu oldu\u011fu anla\u015f\u0131lan Malay Birlik Partisi\u2019nde (P<\/em>arti Pribumi Bersatu Malaysia<\/em>-Bersatu) ba\u015fkan\u0131 ve ba\u015fbakan Muhyiddin Yasin\u2019e destek veren siyasi partiler, 2018 se\u00e7imlerini kaybetmi\u015f olan, Ulusal Cephe koalisyonunun omurgas\u0131n\u0131 olu\u015fturan Birle\u015fik Malay Ulusal Organizasyonu (United Malay National Organization<\/em>-UMNO), bu koalisyon i\u00e7inde yer alan Malezya \u00c7in Birli\u011fi (Malaysia Chinese Association<\/em>-MCA), (Malezya Hint Kongresi (Malaysia Indian Congress<\/em>-MIC) ile UMNO ile 2019 y\u0131l\u0131nda \u2018siyasi ittifak\u2019 (muafakat<\/em>) yapan Malezya \u0130slam Partisi (PAS).<\/p>\n

Ve UMNO\u2019nun Sabah Eyaleti\u2019nde ittifak yapt\u0131\u011f\u0131 eyalet temelli siyaset yapan siyasi olu\u015fumlar.<\/p>\n

Bu siyasi blokta en g\u00fc\u00e7l\u00fc yap\u0131 hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, UMNO. PAS\u2019\u0131n b\u00f6lgede siyasi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n olmamas\u0131 kadar, MAC ve MIC\u2019in de b\u00f6lge se\u00e7menini temsil edecek yap\u0131da bulunmamas\u0131, bu anlamda Sabah Halk Birli\u011fi (Gabungan Rakyat Sabah<\/em>-GRS), \u0130lerlemeci Sabah Partisi (Sabah Progressive Party<\/em>-SAAP) ve Dayan\u0131\u015fma Partisi (Parti Solidariti Tanah Airku<\/em>-STAR) gibi yerel partileri \u00f6ne \u00e7\u0131kart\u0131yor.<\/p>\n

Sabah\u2019tan Putrajaya\u2019ya ulusal siyaset<\/strong><\/p>\n

1 Mart\u2019tan bu yana ba\u015fbakanl\u0131k koltu\u011funda oturan Muhyiddin Yasin\u2019in ilk defa se\u00e7im s\u00f6z\u00fcn\u00fc s\u00f6yleminde yer vererek ve kayda de\u011fer bir siyasi cesaretle, \u201cSabah se\u00e7imlerini kazanmalar\u0131 halinde genel se\u00e7ime gitme karar\u0131 alaca\u011f\u0131\u201d y\u00f6n\u00fcnde karar\u0131 b\u00f6lgenin se\u00e7men niteli\u011finden kaynaklan\u0131yor.<\/p>\n

Daha \u00f6nceki se\u00e7im s\u00fcre\u00e7lerinde Sarawak Eyaleti ile birlikte, omurgas\u0131n\u0131 UMNO\u2019nun olu\u015fturdu\u011fu Ulusal Cephe\u2019nin oy deposu olan Sabah Eyaleti\u2019nde ger\u00e7ekle\u015ftirilecek olan bu se\u00e7im, \u00f6zellikle UMNO se\u00e7im mekanizmas\u0131 i\u015fletilerek mevcut h\u00fck\u00fcmetin se\u00e7imi \u00f6nde bitirmesi beklentisi bulunuyor.<\/p>\n

Ba\u015fbakan Muhyiddin Yasin\u2019in erken bir genel se\u00e7im karar\u0131 a\u00e7\u0131klamas\u0131na sevinen ba\u015fka \u00e7evreler de yok de\u011fil. \u00d6rne\u011fin, UMNO bunlar\u0131n ba\u015f\u0131nda geliyor…<\/p>\n

UMNO\u2019nun sivil darbenin geli\u015fimindeki rol\u00fcne ra\u011fmen, federal sultan marifetiyle kurdurtulan h\u00fck\u00fcmet i\u00e7inde sadece belirli bakanl\u0131klar\u0131 alabildi. \u015eimdi ise UMNO siyasi eliti, bir erken se\u00e7imler iktidarda b\u00fcy\u00fck pay sahibi olaca\u011f\u0131 ve do\u011frudan h\u00fck\u00fcmeti y\u00f6netebilece\u011fi bir siyasi hayal pe\u015finde.<\/p>\n

Bu \u00e7er\u00e7evede, Sabah Eyaleti\u2019nde kazan\u0131lacak bir se\u00e7im ve ard\u0131ndan gelecek bir erken genel se\u00e7im karar\u0131, UMNO siyasi elitinin ulusal iktidar\u0131 yeniden ele ge\u00e7irme hesaplar\u0131 aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n

Muhyiddin Yasin belirleyici olabilir mi?<\/strong><\/p>\n

B\u00f6ylesi bir genel se\u00e7imde Dr. Mahathir Muhammed\u2019i ve \u00f6nde gelen baz\u0131 milletvekillerini partiden ihra\u00e7 etmi\u015f olan Bersatu\u2019nun sadece Muhyiddin Yasin ile b\u00fcy\u00fck bir ba\u015far\u0131ya imza atabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek safl\u0131k olur.<\/p>\n

Muhyiddin Yasin\u2019in son alt\u0131 ayl\u0131k s\u00fcre zarf\u0131nda ulusal mecliste g\u00fcven oyu karar\u0131 alma y\u00f6n\u00fcnde giri\u015fimde bulunmam\u0131\u015f olmas\u0131, 24 \u015eubat sivli darbesi sonras\u0131nda olu\u015fan siyasi ortam\u0131 so\u011futmaya y\u00f6nelik bir giri\u015fimdi ve kovid-19\u2019la m\u00fccadele de bir anlamda buna hizmet etmi\u015f oldu.<\/p>\n

Halk\u0131n \u00f6nceli\u011finin tabiri caizse \u00f6l\u00fcm\/kal\u0131m oldu\u011fu bir d\u00f6nemde, siyaset ortam\u0131n\u0131n gizli\/a\u00e7\u0131k m\u00fccadelelerinin ikincil s\u0131raya d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc de bir ba\u015fka ger\u00e7ek. Bu durum, Sabah se\u00e7imleri \u00f6ncesinde a\u00e7\u0131klanan baz\u0131 kamuoyu yoklamalar\u0131na da yans\u0131d\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zleniyor.<\/p>\n

Buna g\u00f6re, ba\u015fbakan Muhyiddin Yasin\u2019e halk\u0131n deste\u011fi y\u00fczde 69 olarak belirtilirken, ba\u015f\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131 PN koalisyona destek ise, y\u00fczde 50\u2019nin alt\u0131nda bulunuyor. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131, bu \u00e7arp\u0131c\u0131 bir farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 ortaya koymas\u0131yla kamuoyu yoklamalar\u0131 \u00fczerindeki \u015f\u00fcpheleri akla getiriyor.<\/p>\n

Muhyiddin Yasin\u2019in \u00f6rne\u011fin, Dr. Mahathir, Enver \u0130brahim gibi karizmatik bir siyaset\u00e7i olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemeye gerek yok.<\/p>\n

Ekonomik vaatler ve se\u00e7men pragmatikli\u011fi<\/strong><\/p>\n

Burada, kovid-19 ile m\u00fccadele nedeniyle mevcut h\u00fck\u00fcmetin toplumun farkl\u0131 kesimlerine y\u00f6nelik \u201cyard\u0131m faaliyetlerinin\u201d \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn. Ancak, bu yard\u0131mlar\u0131n halk nezdinde h\u00fck\u00fcmet yerine, ba\u015fbakana y\u00f6nelik bir tevcihe yol a\u00e7mas\u0131 gayet ilgin\u00e7.<\/p>\n

Kamuoyu yoklamas\u0131ndan al\u0131nan bir di\u011fer veriyse, halk\u0131n y\u00fczde 51\u2019nin Malezya\u2019n\u0131n \u201cdo\u011fru yolda oldu\u011fu\u201d g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc. Bununla birlikte, yolda olu\u015fun neye ara\u015ft\u0131rmada neye tekab\u00fcl etti\u011fi belirtilmiyor.<\/p>\n

S\u00f6z konusu bu y\u00fczde 51\u2019lik sonu\u00e7, Umut Koalisyonu h\u00fck\u00fcmetinin son birka\u00e7 ay\u0131nda al\u0131nan y\u00fczde 25\u2019lik sonucuyla k\u0131yaslanmak suretiyle mevcut iktidar\u0131n me\u015fruiyetinin bir g\u00f6stergesi olarak sunuluyor.<\/p>\n

Hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, bu rakamlar ba\u015fbakan Muhyiddin Yasin\u2019in y\u00fcz\u00fcn\u00fc g\u00fcld\u00fcrmeye yetiyor. Ancak, ba\u015fbakan bununla yetinmek istemiyor. Aksine, Sabah halk\u0131n\u0131n PN h\u00fck\u00fcmetine deste\u011fini 26 Eyl\u00fcl se\u00e7iminde g\u00f6stermesiyle neler kazanabileceklerine dair vaatlerle te\u015fvik etmekten ka\u00e7\u0131nm\u0131yor.<\/p>\n

Zengin eyalete fakir edebiyat\u0131<\/strong><\/p>\n

Bu noktada, Sabah Eyaleti\u2019nin \u00fclkedeki 13 eyaletten ikinci en b\u00fcy\u00fck eyalet olmas\u0131 do\u011fal ve ekonomik kaynaklar\u0131n\u0131n g\u00f6rece \u00e7ok olmas\u0131 anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n

Ba\u015fbakan Muhyiddin Yasin bu ger\u00e7ekli\u011fe dikkat \u00e7ekerek, \u201ceyalete kalk\u0131nman\u0131n getirilebilmesi i\u00e7in kendisine ve ba\u015f\u0131nda bulundu\u011fu h\u00fck\u00fcmete destek olunmas\u0131 gerekti\u011fini\u201d s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n

Ancak Sabah Eyaleti\u2019nin \u00fclkenin en fakir eyaletleri aras\u0131nda yer almas\u0131 tezat\u0131n\u0131n neye tekab\u00fcl etti\u011fini a\u00e7\u0131klama gere\u011fi duymuyor. Sabah, t\u0131pk\u0131 Sarawak gibi uzun y\u0131llar UMNO destekli yerel partilerce y\u00f6netilirken, yine ayn\u0131 yer alt\u0131 ve yer \u00fcst\u00fc zenginliklerine sahipti.<\/p>\n

Ve bu iki eyaletin son d\u00f6nemde merkezi federal yap\u0131dan ayr\u0131lma talepleriyle g\u00fcndeme gelmesinin yeg\u00e2ne sebebi ekonomik modernle\u015fme konusunda hak edilen ilgilin kendilerinden esirgenmesi ger\u00e7e\u011fine dayan\u0131yor.<\/p>\n

Muhyiddin Yasin\u2019in, Sabah halk\u0131n\u0131 PN koalisyonunu se\u00e7mesi konusundaki te\u015fviklerinden biri de, \u201cart\u0131k Umut Koalisyonu\u2019nun merkezi iktidarda olmad\u0131\u011f\u0131\u201d ger\u00e7e\u011fine vurgu yapmas\u0131.<\/p>\n

Ba\u015fbakan, bu s\u00f6ylemle Umut Koalisyonu ile ittifak yapan Warisan\u2019\u0131n ve de bu partinin ba\u015f\u0131ndaki Shafie Apdal\u2019\u0131n yeniden se\u00e7ilmesinin bir anlam ifade etmedi\u011fini gizli\/a\u00e7\u0131k ortaya koyuyor. Bu noktada, Sabah Eyaleti\u2019nin kalk\u0131nmas\u0131nda rol alacak temel etkenin merkezi\/federal siyasal yap\u0131n\u0131n kimin hakimiyetinde oldu\u011fuyla ili\u015fkilendirilmesi dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n

Peki, Sabah Eyaleti se\u00e7imlerinde PN d\u0131\u015f\u0131ndaki koalisyon yap\u0131s\u0131 ba\u015far\u0131l\u0131 olursa? B\u00f6yle bir olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n ya da sonucun ger\u00e7ekle\u015fmeyece\u011fi iddia edilemez.<\/p>\n

\u00d6yle ki, eyalette son iki y\u0131ld\u0131r y\u00f6netimi elinde bulunduran, ancak darbeci ulusal h\u00fck\u00fcmet \u00e7evrelerinin -di\u011fer baz\u0131 eyaletlerde oldu\u011fu gibi, milletvekili transferleriyle- eyalet y\u00f6netimini de\u011fi\u015ftirme giri\u015fimleri kar\u015f\u0131s\u0131nda se\u00e7im karar\u0131 alan Sabah Miras\u0131 Partisi (Parti Warisan Sabah<\/em>) ya da k\u0131saca Warisan\u2019\u0131n ba\u015f\u0131nda bulunan tecr\u00fcbeli siyaset\u00e7i Shafie Apdal\u2019\u0131n \u00f6nemli bir siyasi g\u00fcc\u00fc oldu\u011fu unutulmamal\u0131.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 19.09.2020 Malezya\u2019da 26 Eyl\u00fcl\u2019de Sabah Eyaleti\u2019nde eyalet […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":3459,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,27],"tags":[],"class_list":["post-3458","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-malezya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3458","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3458"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3458\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3459"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3458"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3458"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3458"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}