{"id":2781,"date":"2019-02-25T19:16:32","date_gmt":"2019-02-25T19:16:32","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=2781"},"modified":"2019-02-25T19:18:20","modified_gmt":"2019-02-25T19:18:20","slug":"malezyada-dr-mahathir-umno-hesaplasmasi-iktidara-yarayacak-mi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/malezyada-dr-mahathir-umno-hesaplasmasi-iktidara-yarayacak-mi\/","title":{"rendered":"Malezya\u2019da Dr. Mahathir-UMNO hesapla\u015fmas\u0131 iktidara yarayacak m\u0131?"},"content":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay 06.01.2019<\/strong><\/p>\n

Malezya\u2019da iktidar de\u011fi\u015fikli\u011finin ard\u0131ndan siyaset d\u00fcnyas\u0131nda beklenen yeniden yap\u0131lanma kendisini g\u00f6stermeye ba\u015flad\u0131.<\/p>\n

9 May\u0131s 2018 se\u00e7imlerinin ard\u0131ndan, Umut Koalisyonu (Pakatan Harapan<\/em>-PH) ad\u0131 verilen muhalefet blo\u011fu, 61 y\u0131ll\u0131k Ulusal \u0130ttifak iktidar\u0131na son verdi\u011finde, bunun s\u0131radan bir h\u00fck\u00fcmet de\u011fi\u015fikli\u011fi olmad\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekmi\u015ftik.<\/p>\n

Dr. Mahathir\u2019in partisi g\u00fc\u00e7 dev\u015firiyor<\/strong><\/p>\n

Bir s\u00fcredir g\u00f6zler, 8 Ekim 2018 Port Dickson\u2019da yap\u0131lan se\u00e7imin ard\u0131ndan federal meclise milletvekili olarak girmeyi hak kazanan Enver \u0130brahim\u2019in ne zaman ba\u015fbakanl\u0131k koltu\u011funa oturaca\u011f\u0131na konu\u015flanm\u0131\u015fken, iktidar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck orta\u011f\u0131 konumundaki Dr. Mahathir\u2019in ba\u015f\u0131nda bulundu\u011fu Yerli Birlik Partisi\u2019nin (PPBM) federal ve baz\u0131 eyalet meclislerinde temsil g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131rmas\u0131na tan\u0131k olunuyor.<\/p>\n

Bu geli\u015fme, iktidar i\u00e7erisinde g\u00fc\u00e7 da\u011f\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 do\u011frudan etkilemeye matuf bir y\u00f6n\u00fc oldu\u011fu kadar, PPBM\u2019ye transfer olan milletvekillerinin hangi partiden geldikleri noktas\u0131nda da ulusal siyasetin yak\u0131n ve orta vadede gelece\u011fi i\u00e7in de \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n

PPBM aradan ge\u00e7en s\u00fcre zarf\u0131nda, federal meclisteki milletvekili say\u0131s\u0131n\u0131 22\u2019ye \u00e7\u0131kar\u0131rken, bu geli\u015fmenin, salt bir say\u0131sal de\u011fi\u015fimden ibaret olmad\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekmek gerekiyor.<\/p>\n

PPBM, UMNO\u2019ya alternatif <\/strong><\/p>\n

G\u00f6zlemciler UMNO\u2019dan kopmalar\u0131n devam edece\u011fine dikkat \u00e7ekerken, bu geli\u015fme hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, hem iktidardaki Umut Koalisyonu hem de gelecek se\u00e7imler i\u00e7in kayda de\u011fer bir geli\u015fme olmaya \u015fimdiden aday g\u00f6z\u00fck\u00fcyor.<\/p>\n

\u00d6yle ki, bu geli\u015fme PPBM\u2019nin, sadece Dr. Mahathir\u2019in varl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olmayan, aksine giderek ulusal \u00e7apta a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 hissedilecek yeni bir siyasal parti olmaya do\u011fru evrildi\u011finin de habercisidir.<\/p>\n

9 May\u0131s se\u00e7imlerinde Halk\u0131n Adaleti Partisi (PKR), Demokratik Eylem Partisi (DAP) ve Emanet Partisi ile birlikte umut koalisyonunun d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc orta\u011f\u0131 olan PPBM\u2019nin, bug\u00fcn ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve hatta yeni transferlerle koalisyon aritmeti\u011finde edinece\u011fi a\u011f\u0131rl\u0131kla iktidar\u0131n politika yapma s\u00fcre\u00e7lerinde g\u00f6rece daha fazla rol alaca\u011f\u0131 anlam\u0131 ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n

Bu noktada, PPBM lehine geli\u015fmekte olan bu de\u011fi\u015fim, yani ba\u015fta federal meclis olmak \u00fczere, baz\u0131 eyalet meclislerinde milletvekili say\u0131s\u0131nda g\u00f6r\u00fclen art\u0131\u015f, \u00fclkenin kurucu partisi h\u00fckm\u00fcndeki Ulusal Malay Birle\u015fik Organizasyonu\u2019nda (UMNO) ya\u015fanan kopmalardan kaynaklan\u0131yor.<\/p>\n

Kay\u0131plar\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 2013<\/strong><\/p>\n

Bu geli\u015fme, milletvekillerinin parti de\u011fi\u015ftirmelerinin neredeyse geleneksel bir nitelik ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilecek Malezya siyaseti i\u00e7in normal oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Ancak, UMNO milletvekillerinin bu s\u00fcre\u00e7te kendi \u2018p\u00fcr\u2019 iradeleriyle parti de\u011fi\u015ftirdiklerini s\u00f6ylemek saf\u00e7a bir yakla\u015f\u0131m olacakt\u0131r.<\/p>\n

9 May\u0131s se\u00e7imlerinin umut koalisyonu lehine d\u00f6nmesinde az\u0131msanamayacak bir katk\u0131da bulunan Dr. Mahathir fakt\u00f6r\u00fcn\u00fcn, milletvekili transferlerinde de \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na ku\u015fku yok.<\/p>\n

Bu s\u00fcreci tetikleyen en \u00f6nemli geli\u015fme ise, 1 Malezya Kalk\u0131nma Fonu (1MDB) ile ba\u011flant\u0131l\u0131 yarg\u0131lama s\u00fcre\u00e7lerinin giderek geni\u015fleyerek devam etmesi ve bunun UMNO \u00fczerinde olu\u015fturdu\u011fu siyasal ve toplumsal bask\u0131d\u0131r.<\/p>\n

\u00d6yle ki, bug\u00fcn olan bitenlerin, \u00f6zellikle se\u00e7imden sonra sab\u0131k ba\u015fbakan Necib bin Rezzak ba\u015fta olmak \u00fczere e\u015fi, partinin baz\u0131 \u00f6nemli isimlerin de i\u00e7inde bulundu\u011fu ki\u015filere y\u00f6nelik yolsuzluk iddialar\u0131 nedeniyle a\u00e7\u0131lan mahkemelerin bir etkisi oldu\u011fu a\u015fik\u00e2r.<\/p>\n

Dr. Mahathir bu geli\u015fmeyi en iyi \u015fekilde de\u011ferlendirebilecek siyasi zek\u00e2ya ve tecr\u00fcbeye sahip bir lider ve bug\u00fcne kadar ki yakla\u015f\u0131m\u0131 da bunu ortaya koyuyor.<\/p>\n

Bu ba\u011flamda, Dr. Mahathir 2015 y\u0131l\u0131ndan itibaren UMNO i\u00e7erisinde siyasi eliti de\u011fi\u015ftirmeye matuf giri\u015fimlerinde alamad\u0131\u011f\u0131 deste\u011fi \u015fimdi kurdu\u011fu parti ve iktidar orta\u011f\u0131 olarak rahatl\u0131kla dev\u015firmekte oldu\u011funa tan\u0131k olunuyor.<\/p>\n

Parti de\u011fi\u015ftiren milletvekilleri nezdinde de siyaset ahl\u00e2k\u0131 olgusunun tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir mesele oldu\u011fundan burada ele almam\u0131z m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\n

D\u00fcn ne oldu\u011funa k\u0131saca bakal\u0131m\u2026<\/p>\n

Dr. Mahathir, 2013 se\u00e7imlerinin hemen ard\u0131ndan sab\u0131k ba\u015fbakan Necib bin Rezzak\u2019a ve h\u00fck\u00fcmete y\u00f6nelik ele\u015ftirilerini, Necib bin Rezzak\u2019la yapt\u0131\u011f\u0131 birka\u00e7 do\u011frudan g\u00f6r\u00fc\u015fmede ortaya koymas\u0131na ra\u011fmen, olumlu bir y\u00f6nde de\u011fi\u015fiklik olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6zlemlemi\u015ftik.<\/p>\n

Bunun ard\u0131ndan, 1MDB ba\u011flam\u0131nda, biraraya gelmesi pek de muhtemel g\u00f6z\u00fckmeyen \u00e7e\u015fitli akt\u00f6rlerin birlikteli\u011fiyle ortaya konulan uluslararas\u0131 boyuttaki para aklama s\u00fcreci, Necib bin Rezzak ve h\u00fck\u00fcmetin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 en b\u00fcy\u00fck handikap olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

\u0130ktidar olman\u0131n, hem de yar\u0131m y\u00fczy\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n bir s\u00fcre iktidar olman\u0131n verdi\u011fi g\u00fcvenle bireysel ve h\u00fck\u00fcmet politikalar\u0131na y\u00f6neltilen ele\u015ftirilere kulak asmayan iktidar ve \u00f6zellikle de sab\u0131k ba\u015fbakan, 9 May\u0131s\u2019ta bunun bedelini olduk\u00e7a a\u011f\u0131r bir \u015fekilde \u00f6demi\u015flerdi.<\/p>\n

T\u00fcm bu s\u00fcre\u00e7ler bize iktidar\u0131n devam\u0131 ve bu devamda PPBM\u2019nin rol\u00fcn\u00fcn giderek artmakta oldu\u011funu ortaya koyuyor. Bir ba\u015fka \u00f6nemli husus ise, UMNO\u2019nun siyasi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n devam\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 g\u00f6z\u00fck\u00fcyor. Asl\u0131nda bu iki olgunun birbiriyle do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu anlamak zor de\u011fil.<\/p>\n

Mahathir\u2019siz h\u00fck\u00fcmet form\u00fcl\u00fc i\u015flemedi<\/strong><\/p>\n

\u00d6yle ki, daha 9 May\u0131s ak\u015fam\u0131, se\u00e7im sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n gecikmesine de etkisi olan geli\u015fmelerden biri UMNO ve federal sultan vas\u0131tas\u0131yla ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131n Dr. Mahathir\u2019e de\u011fil de, PKR\u2019\u0131n o d\u00f6nemki ba\u015fkan\u0131 konumundaki ve Enver \u0130brahim\u2019in e\u015fi olan Dr. Wan Azizah Wan \u0130smail\u2019e verilmesi y\u00f6n\u00fcndeki giri\u015fimdi.<\/p>\n

Bu giri\u015fimi, siyasi kurt Dr. Mahathir\u2019in yeni iktidar koalisyonunda olu\u015fturaca\u011f\u0131 siyasi egemenlik ve bunun UMNO \u00fczerinde tesis edece\u011fi agresif \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 engellemeye y\u00f6nelik ilk giri\u015fim olarak anmakta bir mahsur bulunmuyor.<\/p>\n

Bug\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kan tabloya bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, UMNO elit kadrosunun se\u00e7im ak\u015fam\u0131 ellerindeki t\u00fcm imk\u00e2nlarla s\u00fcreci de\u011fi\u015ftirme \u00e7abalar\u0131 \u00e7ok daha anlaml\u0131 hale geliyor.<\/p>\n

Akamete u\u011frayan bu s\u00fcre\u00e7, siyasi bir lider olarak Dr. Mahathir\u2019i modern Malezya siyasetinde ula\u015fabilece\u011fi en u\u00e7 noktaya ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131na tan\u0131k olunuyor. Bir Bat\u0131l\u0131 \u00fclkede olsayd\u0131, Dr. Mahathir gibi 93 ya\u015f\u0131ndaki bir siyasi zek\u00e2n\u0131n g\u00f6klere \u00e7\u0131kart\u0131labilece\u011fine ve yeni bir siyaset teorisine neden olabilece\u011fini kestirmek kabildi.<\/p>\n

Enver \u0130brahim s\u00fcreci izliyor<\/strong><\/p>\n

T\u00fcm bunlar olup biterken, yaz\u0131n\u0131n giri\u015finde at\u0131fta bulundu\u011fumuz Enver \u0130brahim\u2019in ba\u015fbakanl\u0131\u011f\u0131 ne oldu sorusu da bu s\u00fcre\u00e7le ba\u011flant\u0131l\u0131. Enver \u0130brahim, daha se\u00e7imler \u00f6ncesinde koalisyon ortaklar\u0131nca var\u0131lan anla\u015fma gere\u011fince Dr. Mahathir\u2019in iki y\u0131ll\u0131k ba\u015fbakanl\u0131k yapmas\u0131 konusunda tavr\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n

Kimi \u00e7evrelerin iki lider aras\u0131nda ihtilaf \u00e7\u0131karma gayretlerini s\u00fcrekli geri \u00e7eviren ve anla\u015fma \u015fartlar\u0131na uyaca\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Enver \u0130brahim geli\u015fmeleri yakinen izledi\u011fine ku\u015fku yok. Kendi partisi PKR i\u00e7inden de y\u00fckselen PPBM\u2019ye UMNO milletvekillerinin al\u0131nmamas\u0131 konusundaki \u00e7\u0131k\u0131\u015flar\u0131 da bu noktada frenleyebiliyor diyebiliriz.<\/p>\n

Bununla birlikte, \u00f6zellikle gen\u00e7 politikac\u0131lar\u0131n dile getirdi\u011fi \u00fczere, UMNO\u2019dan transfer edilen ve iktidar g\u00fcc\u00fc i\u00e7inde yer alan milletvekillerinin varl\u0131\u011f\u0131ndan duyulan rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n hangi boyutlara varabilece\u011fini \u015fimdiden kestirmek g\u00fc\u00e7. Bu biraz da Dr. Mahathir, Enver \u0130brahim ikilisinin yakla\u015f\u0131mlar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak geli\u015fecektir.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 25.02.2019 Malezya\u2019da iktidar de\u011fi\u015fikli\u011finin ard\u0131ndan siyaset d\u00fcnyas\u0131nda […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":2782,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,27],"tags":[],"class_list":["post-2781","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-malezya"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2781","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2781"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2781\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2782"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2781"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2781"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2781"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}