{"id":2771,"date":"2019-02-10T19:26:56","date_gmt":"2019-02-10T19:26:56","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=2771"},"modified":"2019-02-10T19:26:56","modified_gmt":"2019-02-10T19:26:56","slug":"taylandda-secim-kapida","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/taylandda-secim-kapida\/","title":{"rendered":"Tayland\u2019da se\u00e7im kap\u0131da"},"content":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a010 \u015eubat 2019<\/strong><\/p>\n

Tayland, 22 May\u0131s 2014 darbesinin ard\u0131ndan ilk \u2018demokratik\u2019 parlamento se\u00e7imlerinin arefesinde. Se\u00e7imlerin 24 Mart\u2019ta yap\u0131laca\u011f\u0131 il\u00e2n edilirken, d\u00f6rt y\u0131ld\u0131r iktidarda olan darbecilerin bug\u00fcne kadar se\u00e7im s\u00f6zlerini be\u015f kez bozmalar\u0131, Tayland halk\u0131n\u0131n yeni bir s\u00fcrprizle kar\u015f\u0131la\u015fabilece\u011fi ihtimalini g\u00f6steriyor.<\/p>\n

Her hal\u00fck\u00e2rda yap\u0131lmas\u0131 beklenen genel se\u00e7imler sonunda yeni parlamento, dolay\u0131s\u0131yla yeni h\u00fck\u00fcmet ve ba\u015fbakan belirlenecek. S\u00f6z konusu bu se\u00e7im, d\u00f6rt y\u0131l gibi uzun bir s\u00fcre sonunda darbe yanl\u0131lar\u0131 ile demokrasi yanl\u0131lar\u0131n\u0131n m\u00fccadelesinin bir kez daha tekrar\u0131 anlam\u0131na geliyor.<\/p>\n

\u00c7eli\u015fkiler \u00fclkesi<\/strong><\/p>\n

Bu ba\u011flamda, modern tarihi boyunca G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019n\u0131n s\u00fcrekli diktat\u00f6rl\u00fck ve darbelere konu olan \u00fclkesi Tayland\u2019daki bu se\u00e7im t\u00fcm handikaplar\u0131na kar\u015f\u0131n, yeni bir demokratikle\u015fme s\u00fcreci ve heyecan\u0131na konu olacak.<\/p>\n

Tayland, kap\u0131 kom\u015fusu Malezya, kom\u00fcnist rejimlerin hakim oldu\u011fu Kambo\u00e7ya ve Laos\u2019dan ve de\u011fi\u015fim s\u00fcrecini a\u011f\u0131r ve sanc\u0131l\u0131 bir \u015fekilde tecr\u00fcbe etmekte olan Myanmar\u2019dan \u00e7e\u015fitli a\u00e7\u0131lardan farkl\u0131l\u0131klar ta\u015f\u0131yan bir \u00fclke.<\/p>\n

Ekonomik geli\u015fmi\u015fli\u011fi, d\u0131\u015f yat\u0131r\u0131m ve uluslararas\u0131 ticaret ba\u011flamlar\u0131nda k\u00fcresel \u00e7evrelere ve kamuoyuna a\u00e7\u0131kl\u0131\u011f\u0131na ve bunun yan\u0131 s\u0131ra, ASEAN\u2019\u0131n ikinci b\u00fcy\u00fck ekonomisi olmas\u0131na ra\u011fmen, siyasal rejim ve y\u00f6netim becerisi konusunda ayn\u0131 ba\u015far\u0131y\u0131 g\u00f6steremiyor.<\/p>\n

\u00c7e\u015fitli nedenlerle 12 kez askeri darbeye maruz kalan ve 20 kez anayasa de\u011fi\u015fikli\u011fine gidilen \u00fclkede, siyasi ve toplumsal bar\u0131\u015f noktas\u0131nda istikrardan bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor.<\/p>\n

Shinawatra\u2019lar bu sefer yok ama\u2026<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong>Tayland\u2019daki se\u00e7imlerde merakla beklenen Ba\u015fbakan\u2019\u0131n kim olaca\u011f\u0131 sorusu. 2010\u2019dan bu yana \u00fclke siyasetinde muhalefeti temsil eden ve uluslararas\u0131 \u00e7evrelerce de me\u015fru kabul edilen Shinawatra h\u00fck\u00fcmetlerinde ba\u015fbakanl\u0131k yapan abi-k\u0131zkarde\u015f Thaksin Shinawatra (2001-2006) ve Yingluck Shinawatra (2011-2014) do\u011frudan hedef olduklar\u0131 askeri darbelerin ard\u0131ndan haklar\u0131nda a\u00e7\u0131lan davalar nedeniyle yurt d\u0131\u015f\u0131na ka\u00e7mak zorunda olduklar\u0131ndan se\u00e7imlerde yer almayacaklar.<\/p>\n

Shinawatra ailesinin \u00fclke siyasetindeki etkisi kurduklar\u0131 siyasi partiler kapat\u0131lm\u0131\u015f olsa da, o d\u00f6nem kendileriyle birlikte hareket eden siyaset\u00e7ilerin varl\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6zellikle k\u0131rsal kesimdeki se\u00e7menin yo\u011funlukta oldu\u011fu halk deste\u011fi muhalefetin g\u00fcc\u00fcn\u00fc temsil ediyor.<\/p>\n

Bu durumda, partileri kapanan Shinawatra\u2019lar sahip olduklar\u0131 \u00f6nemli bir se\u00e7men deste\u011fini, alternatif olarak kurulan ve ittifak hesaplar\u0131 yapt\u0131klar\u0131 partilere kanalize ederek parlamentoda ba\u015far\u0131y\u0131 hedefliyorlar.<\/p>\n

Darbeci Ba\u015fbakan aday<\/strong><\/p>\n

Se\u00e7imlerin bir di\u011fer aday\u0131 ise darbeci ba\u015fbakan eski general Prayut Chan-o-cha. Yeni kurulan\u00a0 ve ordunun destekledi\u011fi Palang Pracharath adl\u0131 parti, eski general yeni sivil siyaset\u00e7i Prayut\u2019u partinin ba\u015fbakan aday\u0131 olarak g\u00f6sterdi.<\/p>\n

2014 darbesinin mimar\u0131 ve ard\u0131ndan yine \u00e7o\u011funlu\u011funu ordu mensuplar\u0131n\u0131n ve\/ya destek\u00e7ilerinin olu\u015fturdu\u011fu meclis taraf\u0131ndan ba\u015fbakanl\u0131\u011fa se\u00e7ilen Prayut bu kez halk \u00f6n\u00fcnde \u015fans\u0131n\u0131 deneyecek.<\/p>\n

Prayut\u2019un aday olmas\u0131, darbeci subaylar\u0131n sivil siyasette kal\u0131c\u0131 olma arzular\u0131n\u0131n bir devam\u0131 olarak g\u00f6r\u00fclmeli. \u00d6yle ki, 2006 y\u0131l\u0131 Ekim ay\u0131nda Thaksin h\u00fck\u00fcmetine kar\u015f\u0131 darbeyi ger\u00e7ekle\u015ftiren General Sonth Boonvaratkalin de, 2011 se\u00e7imlerinde Yingluck\u2019a kar\u015f\u0131 yar\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Ancak o se\u00e7imi Sonth\u2019\u0131n \u015fahs\u0131nda darbeciler kaybeden taraf olurken, Shinawatra ailesinin halk nezdindeki pop\u00fclaritesi bir kez daha kan\u0131tlanm\u0131\u015f ve Yingluck ba\u015fbakanl\u0131k koltu\u011funa oturmu\u015ftu. 2011 se\u00e7imleri \u00f6ncesindeki bir yaz\u0131mda, o d\u00f6nemki m\u00fccadeleyi Thaksin ve Monar\u015fi aras\u0131nda ikinci raund olarak tan\u0131mlam\u0131\u015ft\u0131m.<\/p>\n

\u015eayet bir de\u011fi\u015fiklik olmazsa, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki ay yap\u0131lacak olan se\u00e7imlerde Shinawatra ailesinden biri yar\u0131\u015f\/a\/mayacak. Ancak yap\u0131lacak genel se\u00e7im, bir kez daha Thankin ile monar\u015fi ve \u00e7evrelerinin siyasi m\u00fccadelesi olaca\u011f\u0131na ku\u015fku yok.<\/p>\n

Monar\u015fi ve siyaset ili\u015fkisi<\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/strong>\u00dclkenin a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 n\u00fcfusunu te\u015fkil eden Tay\u2019lar\u0131n ve bu kitlenin inan\u00e7 de\u011ferlerini olu\u015fturan Budizm\u2019in yan\u0131 s\u0131ra, hi\u00e7 ku\u015fku yok ki \u00fclkede belirleyici olan monar\u015fidir. 2016 y\u0131l\u0131 Ekim ay\u0131nda vefat eden ve Chakri hanedanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 9. kral\u0131 kabul edilen Bhumibol Adulyadej\u2019in, Tay toplumunda yar\u0131 tanr\u0131 konumunda olu\u015funun salt sosyal ve dini \u00f6zelliklerle a\u00e7\u0131klanmas\u0131 veya bu alanla s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor.<\/p>\n

\u00d6yle ki, \u00fclkenin modern siyasal ya\u015fam\u0131nda monar\u015fi ile ortak \u00e7\u0131karlar etraf\u0131nda eklemlenen bir siyasi yap\u0131la\u015fma mevcut. Bunlar \u00f6zellikle ba\u015fkent Bangkok\u2019taki sivil ve askeri elitler ve i\u015f \u00e7evreleri.<\/p>\n

Buna kar\u015f\u0131l\u0131k Shinawatralar\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde geli\u015fen muhalefet hareketinin de a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak \u00fclkenin k\u0131rsal kesimlerindeki kitlelerce desteklenmesi merkez-\u00e7evre \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n bir tezah\u00fcr\u00fc olarak kabul edilebilir.<\/p>\n

Monar\u015finin aktif siyasetten ne anlad\u0131\u011f\u0131 bir yana, ordu ve baz\u0131 siyasi \u00e7evreler bir yandan monar\u015finin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruduklar\u0131n\u0131 iddia ederken, \u00f6te yandan da asl\u0131nda kendi varl\u0131klar\u0131n\u0131n devam\u0131 i\u00e7in m\u00fccadele verdiklerini de g\u00f6z ard\u0131 etmemek gerekir.<\/p>\n

Bu noktada, kom\u015fu \u00fclkelerde veya Do\u011fu Asya\u2019da g\u00f6zlemlenen monar\u015filerin aksine, Tayland\u2019da saray ve \u00e7evresinin toplumsal ve siyasal ya\u015fam \u00fczerindeki belirleyicili\u011fine, Adulyadej\u2019\u0131n hayatta oldu\u011fu s\u00fcrece \u015f\u00fcphe yoktu.<\/p>\n

Kral Adulyadej daha hayattayken, yani 2014 May\u0131s\u2019\u0131nda ordunun darbe giri\u015fiminin saray\u0131n iste\u011fi ve\/ya deste\u011fiyle olup olmad\u0131\u011f\u0131 sorgulamas\u0131 yap\u0131l\u0131yordu. Ancak o d\u00f6nem Adulyadef ilerleyen ya\u015f\u0131 ve hastal\u0131\u011f\u0131 nedeniyle herhangi bir siyasi geli\u015fme konusunda karar verecek bir konumda olmamas\u0131, ordunun sarayda kraldan ba\u015fka \u00e7evrelerin deste\u011fi oldu\u011fu veya bu destek olmadan darbeyi ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f olabilece\u011fini ak\u0131llara getiriyordu.<\/p>\n

Bu noktada, krala ba\u011fl\u0131 bir komisyonun -ki i\u00e7inde eski ba\u015fbakanlar, ordu mensuplar\u0131 gibi \u00fclke siyasetinde s\u00f6z sahibi bireylerin olmas\u0131, karar mekanizmas\u0131nda bu konseyin a\u015f\u0131lamayaca\u011f\u0131 gibi g\u00fc\u00e7l\u00fc bir intiba\u0131 da akla getiriyor.<\/p>\n

Tayland halk\u0131 \u00fcmitvar (m\u0131?)<\/strong><\/p>\n

2014 darbesinin \u00fclkeye ne kazand\u0131r\u0131p kazand\u0131rmad\u0131\u011f\u0131 bir yana, Mart ay\u0131 sonunda yap\u0131lmas\u0131 pl\u00e2nlanan se\u00e7imlerde \u00fclkenin Adulyadef\u2019\u0131n aksine halk katmanlar\u0131nda ayn\u0131 sevgi ve sayg\u0131yla an\u0131lmayan o\u011flunun saray\u0131n ba\u015f\u0131nda oldu\u011fu bir d\u00f6nem s\u00f6z konusu.<\/p>\n

Adulyadef ve o\u011flu Vajiralongkorn aras\u0131nda halk\u0131n siyasi karar tercihlerinde ne t\u00fcrl\u00fc farkl\u0131la\u015fmalara neden olup olmayaca\u011f\u0131yla da sorgulanmas\u0131 gereken ve merakla beklenen bir durum.<\/p>\n

Adulyadef\u2019\u0131n daha \u00f6nce onay verdi\u011fi siyasi \u00e7evrelerin ve\/ya destekledi\u011fi darbecilerin aksine, bug\u00fcn babas\u0131n\u0131n karizmatik ki\u015fili\u011finden ve \u2018kutsall\u0131\u011f\u0131ndan\u2019 yoksun Kral Vajiralongkorn ile \u00fcniformalar\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karm\u0131\u015f ve sivil siyasette yer alan darbecilerin sand\u0131klarda siyasi ba\u015far\u0131 g\u00f6sterip g\u00f6stermeyecekleri sorusunun ortaya at\u0131lmas\u0131na neden oluyor.<\/p>\n

\u00d6yle ki, saray \u00e7evrelerinde ya\u015fanan, siyasal anlamda ilk b\u00f6l\u00fcnme ve \u00fclke bas\u0131n\u0131nda \u2018deprem\u2019 olarak nitelenen geli\u015fme mevcut kral\u0131n k\u0131zkarde\u015fi 67 ya\u015f\u0131ndaki Ubolratana, Thai Raksa Chart partisi taraf\u0131ndan ba\u015fbakan aday\u0131 olarak il\u00e2n edilmesi oldu.<\/p>\n

1972 y\u0131l\u0131nda bir Amerikan vatanda\u015f\u0131yla evlili\u011fi \u00fczerine kraliyetteki t\u00fcm haklar\u0131n\u0131 kaybeden Ubolratana \u00fclkeye refah ve huzur getirme konusunda \u00e7aba sarf edece\u011fini belirten Ubolratana\u2019n\u0131n bu a\u00e7\u0131klamas\u0131ndan k\u0131sa bir s\u00fcre sonra, 8 \u015eubat\u2019ta karde\u015fi, yani Kral Vajiralongkorn bu adayl\u0131\u011f\u0131 yasaklayan karar\u0131 se\u00e7imler \u00f6ncesinde ya\u015fanan ikinci \u015fok oldu.<\/p>\n

Kral, aileden birinin ba\u015fbakanl\u0131k adayl\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131nda monar\u015fi ailesinin aktif siyasette yer alamayaca\u011f\u0131 y\u00f6n\u00fcndeki anayasa maddesini gerek\u00e7e g\u00f6stermi\u015f olsa da, zaten Ubolratana yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, yukar\u0131da dile getirilen evlili\u011finden \u00f6t\u00fcr\u00fc ailesinden kaynaklanan ayr\u0131cal\u0131klar\u0131ndan azade oldu\u011funu, s\u0131radan bir vatanda\u015f olarak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc siyaset kulvar\u0131nda kullanmak istedi\u011fini a\u00e7\u0131klam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n

Her ne kadar Ubolratana kraliyet ailesine mensup olman\u0131n getirdi\u011fi haklardan vazge\u00e7mi\u015f olsa da, bu geli\u015fme kendi ba\u015f\u0131na bir kriz olarak ortada duruyor. Anayasa bu hakk\u0131 ona tan\u0131m\u0131\u015f olsa da, \u00fclkede \u00f6nde gelen baz\u0131 akademisyenler kraliyet ailesinden birinin aktif siyasete at\u0131lmas\u0131n\u0131n zararlar\u0131na dikkat \u00e7ekiyorlar.<\/p>\n

Bu \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n ard\u0131nda, kutsall\u0131k atfedilen monar\u015finin organik yap\u0131s\u0131nda bir k\u0131r\u0131lma ve bunun siyasal ya\u015famda ve \u00f6zellikle de yap\u0131lacak genel se\u00e7imlere olumsuz yans\u0131mas\u0131n\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmemi\u015f olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor.<\/p>\n

Tayland\u2019da se\u00e7im haz\u0131rl\u0131klar\u0131 eski darbecilerin sivil siyasete soyunmas\u0131, yeni bir anayasa ile toplumsal ve de\u011fi\u015fimlerin \u00f6n\u00fcn\u00fcn al\u0131nmas\u0131, halk\u0131n destek verdi\u011fi liderlerin yasaklanmas\u0131 s\u00fcre\u00e7lerle asl\u0131nda ge\u00e7mi\u015fteki se\u00e7im s\u00fcre\u00e7lerinin bir kopyas\u0131 niteli\u011finde. Bununla birlikte, Tayland halk\u0131n\u0131n elinde \u015fimdilik sand\u0131ktan ba\u015fka bir \u00e7\u00f6z\u00fcm yolu da m\u00fcmk\u00fcn g\u00f6z\u00fckm\u00fcyor.<\/p>\n

https:\/\/www.dunyabulteni.net\/analiz\/taylandda-secim-kapida-mehmet-ozay-h437749.html<\/a><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Mehmet \u00d6zay\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a010 \u015eubat 2019 Tayland, 22 May\u0131s 2014 darbesinin ard\u0131ndan ilk […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":2772,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,32],"tags":[],"class_list":["post-2771","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk-yazilar","category-tayland"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2771","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2771"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2771\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2772"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2771"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2771"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2771"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}