Mehmet \u00d6zay \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a019.01.2017<\/p>\n
D\u00fcnyan\u0131n yeni bir d\u00f6neme girdi\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki tart\u0131\u015fmalar bug\u00fcnlerde akademi ve bas\u0131n d\u00fcnyas\u0131nda \u00f6nemli bir yer i\u015fgal ediyor. Siyaset kurumunun ise bundan azade oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez. S\u00f6z konusu bu de\u011fi\u015fimin hemen bir anda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek ise m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bununla birlikte, s\u00f6z konusu de\u011fi\u015fimin giderek y\u00fcksek sesle dile getirilmesinde ABD ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 birka\u00e7 g\u00fcn sonra devralacak olan Donald Trump\u2019\u0131n s\u00f6ylemlerinin \u00f6nemli bir katk\u0131s\u0131 oldu\u011funa ku\u015fku yok.<\/p>\n
Trump ve de\u011fi\u015fimin ayak sesleri<\/strong><\/p>\n Trump\u2019\u0131n, ticari ve ekonomik anlamda Amerika\u2019y\u0131 ve Amerikan halk\u0131n\u0131 \u00f6ncelleyecek politikalara y\u00f6nelece\u011fi ve bu anlamda i\u00e7e kapanmaya evrilebilecek bir s\u00fcrece do\u011fru gidildi\u011fini ifade eden yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131 salt ABD ba\u011flam\u0131nda de\u011ferlendirmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. ABD\u2019deki yeni y\u00f6netimin d\u0131\u015f politika, uluslararas\u0131 ticaret, g\u00fcvenlik gibi \u00e7e\u015fitli alanlarda uluslararas\u0131 i\u015fbirliklerini yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irmesine yol a\u00e7acak bu kapsaml\u0131 de\u011fi\u015fim paketinin k\u00fcresel yans\u0131malar\u0131 olaca\u011f\u0131 tahmin etmek g\u00fc\u00e7 de\u011fil. Zaten se\u00e7imin hemen akabinde d\u00fcnyan\u0131n \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgeleri kadar Asya-Pasifik b\u00f6lgesinde de borsa ve kur i\u015flemlerinden ba\u015flayan tepkinin ard\u0131ndan, ekonomi ve ticaret d\u00fcnyas\u0131n\u0131n ABD ile ikili ve b\u00f6lgesel ili\u015fkilerde nas\u0131l bir y\u00f6n belirlenece\u011fi konusundaki endi\u015feli bekleyi\u015f bunun kan\u0131t\u0131.<\/p>\n ABD\u2019nin iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi politikas\u0131 <\/strong><\/p>\n Yukar\u0131da ifade edilen bu alanlara il\u00e2ve olarak Trump\u2019\u0131n s\u00f6ylemleri aras\u0131nda, ABD\u2019nin taraf oldu\u011fu k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011fiyle ilgili Obama y\u00f6netimi politikas\u0131 hilaf\u0131na addedilebilecek bir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc bulunuyor. 12 Aral\u0131k 2015 tarihinde imzalanan Paris S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ne taraf olan ABD\u2019nin yeni d\u00f6nemde iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin \u00f6n\u00fcn\u00fc almaya matuf tedbirleri uygulamayacak olmas\u0131n\u0131n k\u00fcresel etkileri beklenebilir. Bu noktada, dikkat \u00e7ekilmesi gereken husus, ABD y\u00f6netiminin \u00fclke \u00e7ap\u0131nda zehirli gaz \u00fcretimine konu olan \u00e7e\u015fitli end\u00fcstri sekt\u00f6rlerine y\u00f6nelik k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 de\u011fil, belki de daha \u00e7ok k\u00fcresel faaliyetleriyle dikkat \u00e7eken kurulu\u015flar\u0131n\u0131 kapsayan yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n esnekle\u015ftirilmesi veya kald\u0131r\u0131lmas\u0131 hususu olacakt\u0131r.<\/p>\n Bununla birlikte, end\u00fcstrile\u015fmi\u015f \u00fclkelerin birincil akt\u00f6r olarak yer ald\u0131\u011f\u0131 \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerinin atmosfere karbon gaz\u0131 sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131n neden oldu\u011fu iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin daha da vahim sonu\u00e7lara ula\u015fmadan belli bir s\u0131n\u0131rda tutulmas\u0131 i\u00e7in al\u0131nacak tedbirlere i\u015faret eden Paris S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ne uyum ve s\u00f6zle\u015fme \u015fartlar\u0131n\u0131n yerine getirilmesi di\u011fer \u00fclkeler kadar belki de en \u00e7ok ABD i\u00e7in \u00f6nem arz ediyor. Hem end\u00fcstrile\u015fmenin motoru olu\u015fu, hem de d\u00fcnyaya liderlik profili \u00e7izdi\u011fi iddias\u0131ndaki ABD\u2019nin bu alandaki rol\u00fc ku\u015fkusuz ki di\u011fer \u00fclkeler i\u00e7in bir model olmaya aday.<\/p>\n \u00d6yle ki, bu s\u00fcre\u00e7te, atmosferdeki gaz da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki de\u011fi\u015fiklikler nedeniyle ad\u0131na iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi denilen ve sadece belli bir \u00fclke veya b\u00f6lgeyi de\u011fil, art\u0131k giderek d\u00fcnyan\u0131n her yerinde etkisini hissettiren de\u011fi\u015fim ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz olarak k\u00fcresel akt\u00f6rlerin g\u00fcndeminde ba\u015f yer i\u015fgal etmeye devam edecek. Kabaca ifade etmek gerekirse, 19. y\u00fczy\u0131l ortalar\u0131ndan itibaren end\u00fcstrile\u015fmenin \u2018k\u00fcreselle\u015fmesi\u2019ne paralel olarak, \u00f6nceleri sadece yerel d\u00fczeyde etkisini g\u00f6steren do\u011fan\u0131n kirletilmesiyle s\u0131n\u0131rl\u0131 olan s\u00fcrecin, \u00f6zellikle 20. y\u00fczy\u0131l ortalar\u0131na gelindi\u011finde\u00a0 k\u00fcresel bir sorun olarak n\u00fckseden iklim de\u011fi\u015fikli\u011fine do\u011fru evrilmesi art\u0131k d\u00fcnyan\u0131n belli ba\u015fl\u0131 konular\u0131 aras\u0131nda yer almas\u0131na yol a\u00e7t\u0131.<\/p>\n G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019n\u0131n ya\u011fmur ormanlar\u0131 ve k\u00fcresel politikalar<\/strong><\/p>\n Bununla birlikte, sorunun teorik boyutu bir yana, k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin son d\u00f6nemdeki tetikleyicilerinden biri ve bu anlamda al\u0131nan tedbirlerin hi\u00e7e say\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6stergesi olarak G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019da tan\u0131k olunan ve sadece b\u00fct\u00fcn bir b\u00f6lgeyi de\u011fil, d\u00fcnyay\u0131 da yak\u0131ndan ilgilendiren ya\u011fmur ormanlar\u0131 k\u0131y\u0131mlar\u0131na ve bu ba\u011flamda \u00e7e\u015fitli y\u00f6nleriyle orman yang\u0131nlar\u0131na dikkat \u00e7ekmek gerekiyor.<\/p>\n Bu anlamda, ABD y\u00f6netimi ekonomik, siyasi ve askeri ba\u011flamlar\u0131yla y\u00fczy\u0131la damgas\u0131n\u0131 vuracak \u015fekilde yeni bir vizyon belirleme ihtiyac\u0131yla 21. y\u00fczy\u0131l \u201cAsya Y\u00fczy\u0131l\u0131\u201d projesini g\u00fcndeme getirirken, Asya\u2019n\u0131n di\u011fer b\u00f6lgelerinden ziyade nas\u0131l ki Asya-Pasifik b\u00f6lgesi \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yorsa, iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin giderek daha vahim sonu\u00e7lara yol a\u00e7mas\u0131 veya al\u0131nacak tedbirler hususunda da bu b\u00f6lgenin kayda de\u011fer bir rol oynayabilece\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Temelde Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerin end\u00fcstrile\u015fme projelerine matuf geli\u015fmelerle birlikte an\u0131lan ve d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rt bir yan\u0131ndaki do\u011fal kaynaklar\u0131n s\u0131n\u0131rs\u0131z ve sorumsuz kullan\u0131m\u0131na i\u015faret eden s\u00fcre\u00e7te s\u0131ra \u00f6yle g\u00f6z\u00fck\u00fcyor ki, Asya-Pasifik b\u00f6lgesine gelmi\u015f durumda.<\/p>\n Endonezya karbon \u00fcretiminde ABD\u2019yi ge\u00e7ti<\/strong><\/p>\n \u00c7e\u015fitli vesilelerle dile getirdi\u011fimiz \u00fczere 1980\u2019lerden itibaren Asyavar\u00ee kapitalizmin k\u00fcresel ekonomi pazar\u0131nda edindi\u011fi ve baz\u0131 \u00fclkelerce g\u0131pta ile izlenen kalk\u0131nmac\u0131 politikalar\u0131n yans\u0131mas\u0131 bug\u00fcn b\u00f6lgenin iklim de\u011fi\u015fikli\u011finde oynamakta oldu\u011fu rolle bir ba\u015fka vecheden ele al\u0131nmay\u0131 hak ediyor. End\u00fcstrile\u015fmi\u015f \u00fclkeler olmalar\u0131 hasebiyle Japonya ve \u00c7in gibi b\u00f6lgenin iki \u00f6nemli devletinin iklim de\u011fi\u015fikli\u011finde al\u0131nacak tedbirlerin hayata ge\u00e7irilmesindeki rolleri tart\u0131\u015f\u0131lmaz. Bununla birlikte, end\u00fcstrile\u015fmenin izine pek de rastlanmayan, hadd\u0131 zat\u0131nda tar\u0131m toplumu \u00f6zellikleriyle dikkat \u00e7eken Endonezya\u2019n\u0131n karbon \u00fcretimindeki rol\u00fcne dikkat \u00e7ekmek gerekir. Bu \u00fclkenin \u00f6zellikle karbon \u00fcretiminde ge\u00e7en y\u0131lki performans\u0131yla k\u00fcresel end\u00fcstri devi ABD\u2019nin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mesi dikkat \u00e7ekiciydi.<\/p>\n Endonezya\u2019da karbon gaz\u0131 \u00fcretiminde b\u00f6ylesine b\u00fcy\u00fck bir art\u0131\u015f\u0131 g\u00fcndeme getiren ise, bir \u00e7eli\u015fki gibi dursa da, tam da tar\u0131m toplumu olma \u00f6zelli\u011fidir. Palmiye ya\u011f\u0131n\u0131n k\u00fcresel pazarlarda \u00e7e\u015fitli end\u00fcstrilerdeki talep art\u0131\u015f\u0131na paralel olarak, \u00fclkenin iki b\u00fcy\u00fck adas\u0131 olan Sumatra ve Kalimantan\u2019daki ya\u011fmur ormanlar\u0131n\u0131n palmiye pl\u00e2ntasyonlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi amac\u0131yla yak\u0131larak yok edilmesi sorunun temelini olu\u015fturuyor.<\/p>\n Kalk\u0131nmaya feda edilen ya\u011fmur ormanlar\u0131<\/strong><\/p>\n Endonezya\u2019n\u0131n topraklar\u0131nda k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011fini do\u011frudan etkilemeye y\u00f6nelik icraatlara, sahip oldu\u011fu jeo-stratejik konumunun do\u011furdu\u011fu avantajlarla geli\u015fmi\u015f\/end\u00fcstrile\u015fmi\u015f \u00fclkelerin yat\u0131r\u0131mlar\u0131yla end\u00fcstrile\u015fmenin izlerine tan\u0131k olunan Malezya\u2019y\u0131 da eklemek m\u00fcmk\u00fcn. \u00d6yle ki, \u00fclkeyi ziyaret edenlerin dikkatli bir bak\u0131\u015fla ilk kar\u015f\u0131la\u015facaklar\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fc Malay Yar\u0131madas\u0131\u2019n\u0131n Malaka Bo\u011faz\u0131\u2019na paralel uzanan kuzey-g\u00fcney do\u011frultusundaki geni\u015f ormanl\u0131k alanlar\u0131n palmiye pl\u00e2ntasyonlar\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015f olmas\u0131d\u0131r. Ayrca, Endonezya ile payla\u015f\u0131lan ve d\u00fcnyan\u0131n \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00fcy\u00fck adas\u0131 Borneo\u2019nun kuzeyinde Sabah ve \u00f6zellikle de Saravak Eyalet\u2019indeki ya\u011fmur ormanlar\u0131 \u00fczerinde geli\u015ftirilen \u2018inisiyatiflerin\u2019 Endonezya\u2019daki benzeri \u00e7abalar\u0131n bir devam\u0131 olarak da okumak m\u00fcmk\u00fcn. Bir yanda Malezya taraf\u0131nda Sabah, Saravak ve Bruney\u2019i birbirine ba\u011flayan \u2018Borneo Otoban\u2019\u0131n\u0131 in\u015faat\u0131, \u00f6te yanda Endonezya\u2019da d\u00fcnyan\u0131n alt\u0131nc\u0131 b\u00fcy\u00fck adas\u0131 Sumatra\u2019y\u0131 ba\u015ftan ba\u015fa ge\u00e7ecek \u2018Sumatra Otoban\u2019\u0131 ulusal h\u00fck\u00fcmetlerce b\u00f6lge halklar\u0131na refah ve mutluluk getirmenin ara\u00e7lar\u0131 olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kart\u0131l\u0131rken, temelde ulusa\u015f\u0131r\u0131 \u015firketlerin b\u00f6lgedeki faaliyetlerinin alt yap\u0131s\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011funu unutmamak gerekir.<\/p>\n Asya-Pasifik b\u00f6lgesindeki konumlar\u0131 kadar, ASEAN gibi kayda de\u011fer bir b\u00f6lgesel birli\u011fin kurucular\u0131 olan bu iki \u00fclkenin k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin \u00f6n\u00fcn\u00fc almada ne t\u00fcrden bir rol icra edecekleri ve bu y\u00f6nde at\u0131lmas\u0131 beklenen ad\u0131mlara ne t\u00fcrden katk\u0131 yapacaklar\u0131n\u0131 \u015fimdiden kestirmek g\u00fc\u00e7. Bununla birlikte, sahip oldu\u011fu geni\u015f topraklar\u0131 ve denizci bir \u00fclke olu\u015fu, geni\u015f n\u00fcfus yap\u0131s\u0131 i\u00e7erisinde kahir ekseriyetini M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n olu\u015fturmas\u0131, d\u00fcnyan\u0131n d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc b\u00fcy\u00fck \u2018demokrasisi\u2019 gibi kimilerinin iftiharla \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u00f6zellikleriyle zaman zaman g\u00fcndeme gelen Endonezya ile, \u00e7ok-k\u00fclt\u00fcrl\u00fc \u00e7ok-dinli bir toplum olmas\u0131, kalk\u0131nmac\u0131 politikalar\u0131yla benzeri \u00fclkelere modelli\u011fine dikkat \u00e7ekilen ve 2020 y\u0131l\u0131nda kalk\u0131nm\u0131\u015f \u00fclke hedefine ula\u015fmay\u0131 arzulayan Malezya\u2019n\u0131n k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi kar\u015f\u0131s\u0131ndaki duru\u015flar\u0131 \u00fczerinde durulmay\u0131 hak ediyor.<\/p>\n T\u00fcketimci toplum ya\u011fmur ormanlar\u0131n\u0131 istiyor<\/strong><\/p>\n Bug\u00fcne kadar \u00e7e\u015fitli pl\u00e2tformlarda iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi konusunda al\u0131nan ve uygulamada kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulmas\u0131 beklenen tedbirlere ra\u011fmen, yukar\u0131da ifade edildi\u011fi \u00fczere ba\u015fta Endonezya ve ard\u0131ndan Malezya\u2019n\u0131n ya\u011fmur ormanlar\u0131 \u00fczerindeki ekonomi i\u00e7erikli tasarruflar\u0131nda tek ba\u015flar\u0131na hareket ettiklerini s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. T\u0131pk\u0131 20. y\u00fczy\u0131l ikinci yar\u0131s\u0131nda Latin Amerika\u2019n\u0131n dev \u00fclkesi Brezilya\u2019n\u0131n ya\u011fmur ormanlar\u0131n\u0131n Bat\u0131l\u0131 end\u00fcstrile\u015fmi\u015f \u00fclkelerin t\u00fcketim toplumlar\u0131n\u0131n tar\u0131m ba\u015fta olmak \u00fczere \u00e7e\u015fitli end\u00fcstrilerinin ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap vermek amac\u0131yla ya\u011fmalanmas\u0131na benzer bir s\u00fcre\u00e7 neredeyse son yirmi y\u0131ld\u0131r tedrici bir art\u0131\u015fla b\u00f6lgedeki bu iki \u00fclkede ya\u015fan\u0131yor.<\/p>\n Konunun uluslararas\u0131 kamuoyuna ta\u015f\u0131nmas\u0131nda ise b\u00f6lgede kurak iklim \u00f6zelli\u011finin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 A\u011fustos-Ekim aylar\u0131nda meydana gelen yang\u0131nlar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu duman bulutlar\u0131 rol oynuyor. Oysa ki, konu bug\u00fcn\u00fcn bir eseri de\u011fil. Aksine, 1990\u2019lar\u0131n sonlar\u0131ndan itibaren Sumatra ve Kalimantan Adalar\u0131\u2019nda devasa ya\u011fmur ormanlar\u0131 yerine palmiye pl\u00e2ntasyonlar\u0131 olu\u015fturmak amac\u0131yla yak\u0131larak yok edilmesine konu olan bir s\u00fcre\u00e7le kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. \u00d6yle ki, olu\u015fan yo\u011fun duman bulutlar\u0131 Endonezya\u2019n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, kom\u015fu \u00fclkeler Singapur, Malezya, Bruney \u00fczerinden zaman zaman Hong Kong\u2019a kadar olan b\u00f6lgeyi i\u00e7ine alacak ve b\u00f6lgesel siyasi krize yol a\u00e7acak boyutlara ula\u015f\u0131yor. Yo\u011fun duman bulutlar\u0131ndan etkilenen b\u00f6lge devlet ve kamuoylar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131k, ula\u015f\u0131m, e\u011fitim vb. gibi son derece g\u00fcndelik alanlar\u0131na kadar n\u00fcfuz eden etkileri kadar, atmosfere sal\u0131nan zehirli gazlar\u0131n neden oldu\u011fu iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin k\u00fcresel kamuoyunu etkileyen bir boyutu oldu\u011funu da hat\u0131rlamak gerekir.<\/p>\n Ya\u011fmur ormanlar\u0131n\u0131n yak\u0131lmas\u0131n\u0131n neden oldu\u011fu hasara dair bir fikir vermesi amac\u0131yla Endonezya\u2019da 2000 il\u00e2 2012 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda toplam 6 milyon hektar \u2018birincil\u2019 ormanl\u0131k alan\u0131n yok edildi\u011fini ve bunun d\u00fcnya s\u0131ralamas\u0131nda bu \u00fclkeyi Brezilya\u2019n\u0131n \u00f6n\u00fcne ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemek kafidir. Yukar\u0131da de\u011finildi\u011fi \u015fekilde, Endonezya\u2019n\u0131n ge\u00e7en y\u0131l Amerika\u2019n\u0131n karbon emisyonu \u00fcretiminin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ti\u011fi y\u00f6n\u00fcndeki geli\u015fme ise, her y\u0131l bu \u00fclke ormanlar\u0131n\u0131n\u00a0 giderek daha \u00e7ok yok edildi\u011fini ortaya koyuyor. \u00d6te yandan, 2015 y\u0131l\u0131na dair yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmada ise G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019daki orman yang\u0131nlar\u0131n\u0131n b\u00f6lgedeki \u00fc\u00e7 \u00fclkede y\u00fcz bin ki\u015finin hayat\u0131na mal oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcndeki a\u00e7\u0131klama ise pek \u00fczerinde durulmadan ge\u00e7i\u015ftirilmesi de manidard\u0131.<\/p>\n Son birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r g\u00fcndede giderek daha \u00e7ok yer i\u015fgal etti\u011fi g\u00f6zlenen Endonezya\u2019daki ya\u011fmur ormanlar\u0131n\u0131n yak\u0131lmas\u0131n\u0131n ard\u0131nda sadece bu \u00fclkede faaliyet g\u00f6steren sekt\u00f6r\u00fcn \u00f6nde gelen ulusal \u015firketleri bulunmuyor. Aksine, aralar\u0131nda s\u00f6z konusu bu \u015firketlere mali ve teknoloji deste\u011fi sa\u011flayan Bat\u0131l\u0131 \u00fclkelerden uluslararas\u0131 ortaklar\u0131 da bulunuyor. D\u00fcnyan\u0131n en \u00e7ok palmiye ya\u011f\u0131 \u00fcretici \u00fclkelerinden biri olan Endonezya\u2019da ya\u015fanan bu do\u011fa katliam\u0131n\u0131n k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesi i\u00e7in \u00f6nemli inisiyatiflerin geli\u015ftirildi\u011fi bir d\u00f6nemde giderek daha da \u00f6n pl\u00e2na \u00e7\u0131kmas\u0131 ortada kayda de\u011fer bir \u00e7eli\u015fki oldu\u011funa i\u015faret ediyor.<\/p>\n Tekil \u00fclkelerin kendi ulusal yasalar\u0131nda sadece end\u00fcstri \u015firketlerinin de\u011fil, aralar\u0131nda banka ve finans kurulu\u015flar\u0131n\u0131n da oldu\u011fu \u00e7e\u015fitli sekt\u00f6rlerin do\u011fay\u0131 korumaya matuf kurallar silsilesine taraf olmalar\u0131; ve konunun k\u00fcresel bir tehdit i\u00e7ermesi nedeniyle Paris S\u00f6zle\u015fmesi gibi olduk\u00e7a ba\u011flay\u0131c\u0131 anla\u015fmalara imza at\u0131lmas\u0131na ra\u011fmen, G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019n\u0131n zengin ya\u011fmur ormanlar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan dejenerasyonun hesab\u0131 sorulam\u0131yor.<\/p>\n