{"id":183,"date":"2012-12-29T14:21:00","date_gmt":"2012-12-29T14:21:00","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost:8080\/ini\/?p=183"},"modified":"2012-12-29T14:21:00","modified_gmt":"2012-12-29T14:21:00","slug":"tsunaminin-8-ylnda-acede-baz-gelismeler","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/tsunaminin-8-ylnda-acede-baz-gelismeler\/","title":{"rendered":"Tsunami\u2019nin 8. Y\u0131l\u0131\u2019nda A\u00e7e\u2019de Baz\u0131 Geli\u015fmeler"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"background-color: white; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; margin-bottom: 0.0001pt;\"><b>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;26 Aral\u0131k 2012<\/b><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"background-color: white; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; margin-bottom: 0.0001pt;\"><b><br \/><\/b><\/div>\n<div class=\"separator\" style=\"clear: both; text-align: center;\"><a href=\"http:\/\/4.bp.blogspot.com\/-9qunDe-9Q10\/UN78J-qKg6I\/AAAAAAAAAy8\/LaK6stiRsZA\/s1600\/tsunami2.jpg\" imageanchor=\"1\" style=\"clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" border=\"0\" height=\"142\" src=\"http:\/\/localhost:8080\/ini\/wp-content\/uploads\/2012\/12\/tsunami2.jpg\" width=\"200\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"background-color: white; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; margin-bottom: 0.0001pt;\">Tsunami\u2019den bu yana 8 y\u0131l ge\u00e7ti. Her y\u0131l oldu\u011fu gibi bu y\u0131lda s\u00f6z konusu bu do\u011fa fenomeninin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 sosyal, siyasi geli\u015fmeleri, de\u011fi\u015fmeleri, ve kimi sonu\u00e7lar\u0131yla de\u011ferlendirmeye devam ediyoruz.<\/div>\n<div><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"background-color: white; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;\">Bug\u00fcnlerde, tsunami\u2019de yak\u0131nlar\u0131n\u0131 kaybedenler kadar bu afetten \u015fu veya bu \u015fekilde etkilenmi\u015f olan A\u00e7eliler merkez camilerde d\u00fczenlenen zikir, dua vb. dini merasimlerde biraraya gelmek suretiyle bir yandan ahirete intikal edenlere \u2018sorumluluklar\u0131n\u0131\u2019 eda ederken \u00f6te yandan da \u2018toplumal haf\u0131zalar\u0131n\u0131\u2019 yeniliyorlar. S\u00f6z konusu merasimlerin oda\u011f\u0131nda yer alan camiler, sekiz y\u0131l \u00f6ncesine ait hat\u0131ralarda \u00f6nemli yer i\u015fgal etmi\u015f olan ekranlar ve foto\u011fraf karelerindeki devasa y\u0131k\u0131mlar\u0131n ortas\u0131nda tek ba\u015f\u0131na ayakla kalm\u0131\u015f binalar olarak bir kez daha canlan\u0131yor. Bu kutsal mek\u00e2nlar, ayn\u0131 zamanda A\u00e7e toplumsal ya\u015fam\u0131nda \u00f6nemini ve i\u015flevini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde devam ettirmesiyle de dikkat \u00e7ekiyor. Y\u00fcce de\u011ferler etraf\u0131nda toplumun birli\u011finin bir kez daha prati\u011fe d\u00f6k\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc bu ve benzeri toplant\u0131lar do\u011fusundan bat\u0131s\u0131na A\u00e7e\u2019nin her k\u00f6\u015fesinde, \u00f6zellikle \u00f6nemli kay\u0131plar\u0131n ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 Bat\u0131 A\u00e7e\u2019deki Melaboh \u015fehri ve Eyalet Ba\u015fkenti Banda A\u00e7e\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor. Bununla birlikte, tsunaminin etkisinin az hissedildi\u011fi Kuzey A\u00e7e\u2019deki etkinliklerin merkezi Lhokseumawe \u015fehrinde in\u015fa edilen \u0130slam Merkezi\u2019nin g\u00f6rkemli Camii oluyor. \u00d6rne\u011fin buradaki merasime sadece Lhokseumawe\u2019den de\u011fil, Kuzey ve Do\u011fu A\u00e7e\u2019nin di\u011fer \u00f6nemli \u015fehirleri Langsa, Bireun\u2019dan da binlerce ki\u015fi kat\u0131ld\u0131. Din eksenli bu faaliyetler ba\u011flam\u0131nda, t\u0131pk\u0131 d\u00fcn oldu\u011fu gibi, bug\u00fcn de A\u00e7eliler tsunamiyi Allah\u2019a yak\u0131nla\u015fmaya vesile k\u0131lan bir vak\u0131\u2019a olarak tel\u00e2kki ediyorlar ve bunu kendi do\u011fall\u0131\u011f\u0131 i\u00e7inde a\u00e7\u0131k\u00e7a ortaya koyuyorlar. <\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"background-color: white; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"background-color: white; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;\">26 Aral\u0131k 2004\u2019de depremin tetikledi\u011fi tsunami Hint Okyanusu\u2019nu \u00e7evreleyen on civar\u0131ndaki \u00fclkeyi etkilemi\u015f olsa da, etkisini b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde A\u00e7e\u2019de ortaya koydu\u011fu ortak bir kabul. Bu kabul\u00fc, kimilerinin \u0131srarla s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere sadece s\u00f6z konusu do\u011fal afetin A\u00e7e co\u011frafyas\u0131nda neden oldu\u011fu insan ve maddi kay\u0131pla s\u0131n\u0131rland\u0131rmak m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil elbette. A\u00e7e\u2019nin o d\u00f6nem i\u00e7inde bulundu\u011fu ve \u2018ilk m\u00fcdahaleleri\u2019 engelleyen sava\u015f ortam\u0131, Endonezya merkezi h\u00fck\u00fcmeti ve A\u00e7e \u00d6zg\u00fcrl\u00fck Hareketi\u2019nin \u0130sve\u00e7\u2019deki lider kadrosu ile bu iki yap\u0131yla irtibatta olan uluslararas\u0131 unsurlar aras\u0131nda yo\u011fun bir trafi\u011fin ya\u015fanmas\u0131na neden olmu\u015ftu. On y\u0131llarca oldu\u011fu gibi, tsunami \u00f6ncesinde de bu co\u011frafyaya olan \u2018uzakl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u2019 ancak uluslararas\u0131 ajanslar\u0131n kemaralar\u0131ndan o \u2018m\u00fcthi\u015f\u2019 g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerin ekranlara yans\u0131mas\u0131yla \u2018yard\u0131m\u2019 unsuru ile dikkatleri \u00e7ekmi\u015f ve A\u00e7e\u2019yi \u2018yeniden ke\u015ffedi\u015fin\u2019 sihirli eli bizlere de\u011fmi\u015fti. Elbette akabinde d\u00fc\u015f\u00fcnmeye, tart\u0131\u015fmaya, ara\u015ft\u0131rmaya ve&nbsp; ele\u015ftirmeye de\u011fer pek \u00e7ok \u015fey olacakt\u0131&#8230; Zaman zaman de\u011findi\u011fimiz ve kitapla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gereken bu geli\u015fmeleri burada ele almak yerine, tsunamiden hemen birka\u00e7 ay \u00f6ncesine gidip A\u00e7e\u2019nin i\u00e7ine doland\u0131(r\u0131ld\u0131)\u011f\u0131 \u2018\u00f6r\u00fcmcek a\u011f\u0131ndan\u2019 s\u0131yr\u0131l\u0131\u015f\u0131na de\u011finece\u011fim. Yani, A\u00e7e\u2019nin her k\u00f6\u015fesini kas\u0131p kavuran \u015fiddet ortam\u0131ndan bug\u00fcn \u2018bar\u0131\u015f\u2019 ortam\u0131na ve bu ortam\u0131n sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 birka\u00e7 siyasi geli\u015fmeye \u0131\u015f\u0131k tutmakta yarar var. <\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"background-color: white; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"background-color: white; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;\">Haddi zat\u0131nda, A\u00e7e\u2019de bar\u0131\u015f\u0131n sa\u011flanmas\u0131 konusunda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclegelen irili ufakl\u0131 giri\u015fimler, t\u0131pk\u0131 selefi ba\u015fkanlar\u0131n ilk aylar\u0131nda icraata ge\u00e7irmeyi planlad\u0131klar\u0131 gibi 2004 y\u0131l\u0131 Sonbahar\u2019\u0131nda devlet ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 koltu\u011funa oturan Susilo Bambang Yudhoyono (SBY) da A\u00e7e sorununa e\u011filmeyi bir t\u00fcr \u2018etik sorumluluk\u2019 addetmi\u015fti. Bu anlamda belki de SBY\u2019dan \u00e7ok daha \u2018sivil cesaretiyle\u2019 dikkat \u00e7eken yard\u0131mc\u0131s\u0131 Yusuf Kalla\u2019n\u0131n giri\u015fimleri g\u00fcndeme gelmi\u015f ve \u0130sve\u00e7\u2019deki \u2018olu\u015fumla\u2019 dolayl\u0131 bir ba\u011flant\u0131 \u00e7oktan kurulmu\u015ftu. Bu ba\u011flant\u0131, haddi zat\u0131nda sadece \u0130sve\u00e7\u2019le de\u011fil, bu s\u00fcre\u00e7 \u00f6ncesinde Kalla\u2019n\u0131n \u2018yak\u0131n adamlar\u0131ndan\u2019 Farid Hussain\u2019in bizzat akt\u00f6r\u00fc oldu\u011fu bir dizi giri\u015fimin \u00fcr\u00fcn\u00fc oldu\u011funu ileri s\u00fcrmek m\u00fcmk\u00fcn. Hussain, \u201cTo see the unseen: scenes behind the Aceh Peace Treaty\u201d adl\u0131 eserinde ortaya koydu\u011fu \u00fczere, Endonezya istihbarat\u0131n\u0131 ve siyasi b\u00fcrokrasisini a\u015farak, gizli bir \u015fekilde A\u00e7e Eyaleti\u2019ne giderek Lhokseumawe yak\u0131nlar\u0131ndaki da\u011fl\u0131k b\u00f6lgede d\u00f6nemin \u00f6nde gelen komutanlardan Sofian Daud ile g\u00f6r\u00fc\u015fme cesaretini g\u00f6stermesiyle ivme kazanm\u0131\u015ft\u0131. Tsunami\u2019nin neden oldu\u011fu devasa y\u0131k\u0131m, ba\u015flat\u0131lan bu temaslar\u0131n bir an \u00f6nce olumlu sonu\u00e7land\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi \u00f6nemli bir geli\u015fmeye neden oldu.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"background-color: white; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"background-color: white; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;\">Bu s\u00fcrecin, Finlandiya\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Helsinki\u2019de yakla\u015f\u0131k yedi ay boyunca s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen geni\u015f \u00e7er\u00e7eveli bar\u0131\u015f g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin 15 A\u011fustos 2005\u2019de imzalanmas\u0131yla ilk safhas\u0131n\u0131n tamamland\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylenebilir. Bu geli\u015fmelerin akabinde, y\u0131llar boyu d\u0131\u015f d\u00fcnyaya kapal\u0131 kalk\u0131\u015f veya \u2018tutulmu\u015f\u2019 A\u00e7e Eyaleti uzun bir d\u00f6nemden sonra g\u00f6zlerini yeniden d\u00fcnyaya a\u00e7an bir a\u011f\u0131r hasta konumundayd\u0131. Tsunamiden sonraki ilk aylar, \u00f6zellikle Singkel\u2019den Melaboh\u2019a, Lamno\u2019dan Lhoong\u2019a kadar Bat\u0131 A\u00e7e sahili -ki, bu b\u00f6lgeden bahsederken, sahip oldu\u011fu farkl\u0131 antropolojik de\u011ferleriyle Nias Adas\u0131\u2019n\u0131 un<br \/>\nutmamak laz\u0131m-; Eyalet ba\u015fkenti Banda A\u00e7e\u2019nin g\u00fcneyindeki Lhoknga beldesinden kuzeydeki Krueng Raya\u2019ya; Sigli\u2019den Lhokseumawe\u2019ye kadar olan Kuzey A\u00e7e sahil \u015feridinde hayatta kalabilenler bir yandan yak\u0131nlar\u0131n\u0131 veya ayn\u0131 co\u011frafyan\u0131n insan\u0131n\u0131 yitirmenin ac\u0131s\u0131n\u0131 ya\u015farken, \u00f6te yandan Endonezya ordusunun halen varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissettiren fiziki g\u00fcc\u00fc ve beyaz adam\u0131n (orang buleh) k\u0131sa s\u00fcrede her yerde varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissettiren varl\u0131\u011f\u0131 kar\u015f\u0131s\u0131nda b\u00fcy\u00fck bir \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131k i\u00e7indeydi. D\u00fcn \u00f6l\u00fcm\u00fcn her t\u00fcrl\u00fcs\u00fcne maruz kalan A\u00e7eliler, o g\u00fcnlerde k\u00fcresel ilginin merkezine oturuyordu. Bu son derece y\u0131ptar\u0131c\u0131 ani psikolojik ve toplumsal de\u011fi\u015fimle y\u00fczle\u015fen A\u00e7elileri anlamas\u0131 beklenen \u00e7evrelerin ise bundan bihaber olu\u015flar\u0131 ay\u0131plar\u0131n en b\u00fcy\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn yakalar\u0131na yap\u0131\u015fmas\u0131na neden olacakt\u0131&#8230; Burada \u015fu hususu bir kez daha vurgulamakta fayda var.&nbsp;<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"background-color: white; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"background-color: white; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;\">Hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, A\u00e7elilerin tecr\u00fcbe etti\u011fi bu do\u011fa hadisesinin \u2018il\u00e2hi bir emir\u2019 gere\u011fi ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131na ku\u015fkular\u0131 yok. \u00d6yle ki, bu hadiseyi otuz y\u0131la varan sava\u015f ortam\u0131yla k\u0131yaslad\u0131klar\u0131nda \u2018Rahmetin tecellisi\u2019 olarak kabul ediyorlar. \u2018Rahmet\u2019, elbette sava\u015f ortam\u0131n\u0131n durulmas\u0131, k\u0131sa s\u00fcrede bar\u0131\u015f anla\u015fmas\u0131n\u0131n imzalanmas\u0131 \u015fu veya bu \u015fekilde de olsa kay\u0131plar\u0131n\u0131n giderilmesi noktas\u0131nda irili ufakl\u0131 giri\u015fimlerden pay almalar\u0131yd\u0131&#8230; Hi\u00e7 ku\u015fku yok ki, A\u00e7e\u2019nin kazan\u0131m hanesine yaz\u0131labilecek giri\u015fim s\u00f6z konusu bar\u0131\u015f ortam\u0131n\u0131n getirdi\u011fi siyasi ve toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm mekanizmas\u0131n\u0131n i\u015flemeye ba\u015flamas\u0131yd\u0131. Birbiri ard\u0131na yap\u0131lan se\u00e7imler, d\u00fcn\u00fcn \u2018s\u00fcrg\u00fcn h\u00fck\u00fcmeti\u2019 mensuplar\u0131n\u0131n bug\u00fcn A\u00e7e siyasi y\u00f6netiminin oda\u011f\u0131na getirecek a\u00e7\u0131l\u0131mlara yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131. Bu de\u011fi\u015fimin \u2018sanc\u0131s\u0131z\u2019 oldu\u011funu s\u00f6ylemek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil&#8230; \u0130\u00e7 ve d\u0131\u015f \u00e7e\u015fitli \u00e7\u0131kar gruplar\u0131, maddi ve politik ser\u00fcven avc\u0131lar\u0131, ulusal mekanizman\u0131n \u2018yap-boz\u2019 s\u00fcre\u00e7lerinde rol alan unsurlar\u0131 de\u011fil sadece A\u00e7e\u2019deki sanc\u0131l\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ortaya koyan. Uluslararas\u0131 \u00e7evrelerinde \u00fcstlerine d\u00fc\u015fen sorumlulu\u011fu g\u00f6z ard\u0131 etmeleri,&nbsp; bu sorumlulu\u011fu yok saymalar\u0131, meseleye \u00fcst\u00fcnk\u00f6r\u00fc e\u011fili\u015fleri de yabana at\u0131lmamas\u0131 gereken fakt\u00f6rlerden bir. Bug\u00fcn A\u00e7e\u2019de tart\u0131\u015fmalar\u0131n oda\u011f\u0131nda \u201cWali Nanggroe\u201d kurumunun tesisi yer al\u0131yor. Peki bu kurum neye tekab\u00fcl eder? Bu kurum, A\u00e7e\u2019nin ge\u00e7mi\u015fle bug\u00fcn\u00fc ve yar\u0131n\u0131 aras\u0131ndaki kopar\u0131lmamas\u0131 gereken bir ba\u011fa i\u015faret etmesiyle yads\u0131namayacak bir \u00f6neme sahip. Bu kurumun varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 sorgulayanlar\u0131n, bilerek veya bilmeyerek g\u00f6z ard\u0131 ettikleri i\u015fte bu olgu, yani A\u00e7e\u2019nin tarihi haf\u0131zas\u0131n\u0131n diriltilmesi meselesi&#8230; Meseleye K\u0131saca de\u011finelim..<\/div>\n<h1 style=\"background-color: white; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; margin: 0in 0in 3.75pt; text-align: justify; vertical-align: baseline;\">&nbsp;<\/h1>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">A\u00e7e\u2019de 26 Mart 1873 tarihinde Hollanda Do\u011fu Hint s\u00f6m\u00fcrge y\u00f6netiminin A\u00e7e topraklar\u0131nda ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 istila giri\u015fiminden k\u0131sa bir s\u00fcre d\u00f6nemin A\u00e7e Sultan\u0131 Mahmud \u015eah\u2019\u0131n vefat\u0131 \u00fczerine yerine k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015ftaki o\u011flu ge\u00e7mi\u015fti. Sadece b\u00f6lgesel de\u011fil, k\u00fcresel \u00e7apta tepki alan bu istil\u00e2 giri\u015fimi kar\u015f\u0131s\u0131nda A\u00e7elilerin direni\u015f ruhunu dirilten alimler, \u00f6zellikle de Tiro ailesine mensup ve onlara destek olan di\u011fer \u00f6nc\u00fc liderler sayesinde siyasi liderlik konusunda herhangi bir kriz ya\u015fanmam\u0131\u015ft\u0131. Bu y\u00f6netim ve liderlik krizinin a\u015f\u0131lmas\u0131nda siyasi bir kurum olarak g\u00fcndeme gelen Wali Nanggroe kurumu oldu. \u0130\u015fte bu kurumun tarihsel devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir g\u00f6stergesi olarak A\u00e7e Parlamentosu\u2019nda kabul\u00fc ve A\u00e7e Valisi\u2019nce Kas\u0131m ay\u0131n\u0131n 19\u2019unda onaylanmas\u0131yla yeniden hayata ge\u00e7irildi. Bu anlamda, Teungku Malik Mahmud \u2018Wali Nanggroe\u2019 olarak tan\u0131n\u0131yor. A\u00e7e\u2019de bu kurum ve Malik Mahmud\u2019un atanmas\u0131 dolay\u0131m\u0131nda \u00f6nemli tart\u0131\u015fmalar ya\u015fand\u0131 ve bunda durulma s\u00f6z konusu de\u011fil. Bu konunun detaylar\u0131 ayr\u0131 bir yaz\u0131ya konu olacak \u00e7apta&#8230; <\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Ancak k\u0131saca kimi \u00e7evrelerin \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere, bu kurumun A\u00e7e\u2019de ikili bir yap\u0131ya neden olaca\u011f\u0131: Yani, bir yanda Cakarta merkezi y\u00f6netimine \u2018tabiiyet\u2019, \u00f6te yanda A\u00e7e Eyaleti\u2019nde bir anlamda \u2018Ba\u015fkan\u2019 s\u0131fat\u0131na sahip olacak kadar geni\u015f yetkileri olan bir \u2018Wali Nanggroe\u2019 kurumu. A\u00e7e\u2019nin son y\u00fczyirmibe\u015f (125) y\u0131l\u0131na dikkat kesildi\u011fimizde zaten pek \u00e7ok \u2018\u00e7eli\u015fkili\u2019 yap\u0131lar ortaya \u00e7\u0131kmam\u0131\u015f m\u0131yd\u0131? Bu noktada A\u00e7e entellekt\u00fcellerinin ve akademyas\u0131n\u0131n yapmas\u0131 gereken, Cakarta konjonkt\u00fcr\u00fc ba\u011flam\u0131nda yakla\u015f\u0131mlar sergilemek yerine, A\u00e7e\u2019yi A\u00e7e yapan de\u011ferlerin neler oldu\u011fu konusunda kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131 gidermeleridir. Bu anlamda, sadece A\u00e7elilerin de\u011fil, A\u00e7eli g\u00f6z\u00fck\u00fcp de \u2018Cakarta format\u0131nda\u2019 konu\u015fan yerliler kadar, A\u00e7e toplum yap\u0131s\u0131na sonradan m\u00fcdahil olmu\u015f ve bu m\u00fcdahalesini \u2018farkl\u0131 zeminlere ta\u015f\u0131ma\u2019 gayesi g\u00fcden \u00e7evrelerin de A\u00e7e\u2019deki siyasi ve toplumsal yap\u0131lanmaya dair \u2018Cakarta men\u015feili\u2019 yakla\u015f\u0131mlar\u0131n\u0131n g\u00f6zlerden ka\u00e7mad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemcilerin ortak kanaati. <\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Helsinki Bar\u0131\u015f Anla\u015fmas\u0131\u2019n\u0131n siyasi alandaki maddeleri aras\u0131nda \u00f6nemli bir yeri bulunan bu kurumdan ba\u015fka, A\u00e7e Bayra\u011f\u0131 ve Milli Mar\u015f\u0131\u2019n\u0131n kab\u00fcl\u00fcn\u00fcn s\u0131rada oldu\u011funu belirtelim. Bug\u00fcnlerde A\u00e7e Bayra\u011f\u0131 ile ilgili olarak bir dizi toplant\u0131n\u0131n ger\u00e7ekle\u015ftirilmekte oldu\u011fu biliniyor.&nbsp; Y\u00fczlerini buru\u015fturarak \u2018Bu bayrak ve milli mar\u015f da neyin nesi diye?\u2019 diye soranlara cevab\u0131 A\u00e7e tarihinin verdi\u011fini hat\u0131rlatmakla yetiniyoruz. <\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Bu dikkat \u00e7ekici siyasi geli\u015fmeler kadar, A\u00e7e toplumunda tsunaminin do\u011frudan etkileriyle hayat\u0131 de\u011fi\u015fen bir kitle var ki o da gen\u00e7lik. A\u00e7e aile ve toplum yap\u0131s\u0131n\u0131n dinamiklerinin d\u0131\u015f fakt\u00f6rlerle girdi\u011fi h\u0131zl\u0131 etkile\u015fim dikkat \u00e7ekilmeye de\u011fer bir konu. Burada sadece gerek Endonezya, Malezya gibi ayn\u0131 k\u00fclt\u00fcr atmosferinde oldu\u011fu s\u00f6ylenebilecek co\u011frafyalarda \u00f6\u011frenim hakk\u0131 elde eden kesimin de i\u00e7in de oldu\u011fu Avustralya, \u0130ngiltere, Hollanda, Almanya, Amerika gibi geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde burslu \u00f6\u011frenim g\u00f6rme \u015fans\u0131 yakalam\u0131\u015f olan \u00f6\u011frencilerin ahvalinin inceleme konusu yap\u0131lmas\u0131, A\u00e7e yak\u0131n gelece\u011finin nas\u0131l bir toplumsal de\u011fi\u015fmeyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011funu da ortaya koyacakt\u0131r. Bununla birlikte, \u00e7e\u015fitli kurumlar\u0131n \u2018yetim\u2019, \u2018yoksul\u2019 \u00f6\u011frenciler \u00fczerindeki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n bu \u00f6\u011frenci kitlesinin A\u00e7e toplumsal yap\u0131s\u0131na \u00f6zg\u00fc sosyal, dini ve tarihi kimli\u011fini kazanmas\u0131nda ne t\u00fcr bir rol oynad\u0131\u011f\u0131 da g\u00f6zlerden ka\u00e7\u0131r\u0131lmamal\u0131. A\u00e7eliler gen\u00e7 nesil \u00fczerinde gerek ulusal gerekse uluslararas\u0131 \u00e7evrelerden gelen \u2018talepler\u2019 do\u011frultusunda e\u011fitimlerine, d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131na y\u00fcksek sesle kar\u015f\u0131l\u0131k vermiyorlarsa bunun temel nedeni, daha d\u00fcne kadar, A\u00e7e\u2019nin bu anlamda \u2018geri kalm\u0131\u015fl\u0131k\u2019 olgusuyla ifade edilen yap\u0131s\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Tam da bu noktada, \u00f6zellikle ad\u0131na \u0130slam \u00fclkeleri denilen b\u00fct\u00fcne mensup co\u011frafyalarda \u00f6\u011frenim hakk\u0131 bulan A\u00e7eli gen\u00e7lerin A\u00e7e\u2019ye ne kazand\u0131r\u0131p ne kazand\u0131rmayacaklar\u0131n\u0131n hesab\u0131n\u0131n iyi yap\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Bu hesab\u0131 yapacak olanlar elbette ki A\u00e7elilerin kendisi olmal\u0131. Yoksa, bu konuda ne t\u00fcr bir \u2018hesaplar\u0131\u2019 oldu\u011fu ortadayken, d\u0131\u015farl\u0131kl\u0131lardan b\u00f6yle bir sorumluluk beklemenin beyhude bir \u00e7aba olaca\u011f\u0131na ku\u015fku yok. <\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Bug\u00fcn bir davet yapman\u0131n tam da yeridir&#8230; Tsunami\u2019ni 10. y\u0131l\u0131nda, yani iki y\u0131l sonra, 26 Aral\u0131k 2014\u2019de A\u00e7e\u2019de \u00f6nemli bir toplant\u0131 yap\u0131lmas\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulunal\u0131m. Bu vesileyle, tsunami sonras\u0131nda A\u00e7e\u2019de \u00e7e\u015fitli \u2018projelerle\u2019 var olan ve var olmaya devam eden kurum ve kurulu\u015flar\u0131n herkese \u015firin g\u00f6z\u00fckme ad\u0131na de\u011fil de, t\u00fcm ger\u00e7ekli\u011fiyle ne gibi misyonla ve eylem dizgeleriyle geldikleri, bunlar\u0131 hangi \u00f6l\u00e7\u00fcde ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri veya ger\u00e7ekle\u015ftiremedikleri, \u015fayet ger\u00e7ekle\u015ftirilemediyse buna nelerin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131, A\u00e7elilere verilen s\u00f6zlerin hangilerinin yerine getirilip hangilerinin getirilemedi\u011fi t\u00fcr\u00fcnden \u2018yap\u0131c\u0131\u2019 ve \u2018ele\u015ftirel\u2019 dozu y\u00fcksek bir forumun ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi yerinde olacakt\u0131r. Analize dayal\u0131 b\u00f6ylesi bir forumun, e\u011fitimin her sekt\u00f6r\u00fcnde \u00e7ok\u00e7a dillendirilen \u2018ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnce\u2019nin ad\u0131na sivil toplum birlikleri denilen olu\u015fumlarda da ortaya konmas\u0131 ad\u0131na kesinlikle faydal\u0131 olaca\u011f\u0131na \u015f\u00fcphemiz yok. Bu ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcncenin s\u00f6z konusu kurumlar\u0131n diyelim ki, Bangsamoro, Arakan ve Patani, \u00f6te yandan, Irak-Afganistan, Sudan, Somali gibi \u00e7ok\u00e7a yap\u0131lmas\u0131 gereken i\u015flerin bulundu\u011fu b\u00f6lge ve \u00fclkelerde ne gibi yap\u0131lanmalara y\u00f6nelinece\u011fi konusunda ufuk a\u00e7\u0131c\u0131 bir y\u00f6ne de oldu\u011funu unutmamak gerekir. Bu hem y\u00fczy\u0131l\u0131n fel\u00e2keti d\u00fczeyinde lanse edilen tsunamiden on y\u0131l sonra h\u00e2l\u00e2 \u00e7\u0131kart\u0131labilecek \u00f6nemli derslerin oldu\u011funu ortaya koymas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan da ilgin\u00e7 olacakt\u0131r. <\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\"><a href=\"http:\/\/www.dunyabulteni.net\/?aType=haber&amp;ArticleID=240340\">http:\/\/www.dunyabulteni.net\/?aType=haber&amp;ArticleID=240340<\/a><\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp; &nbsp;26 Aral\u0131k 2012 Tsunami\u2019den bu yana 8 y\u0131l ge\u00e7ti. Her y\u0131l oldu\u011fu gibi bu y\u0131lda s\u00f6z konusu bu do\u011fa fenomeninin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 sosyal, siyasi geli\u015fmeleri, de\u011fi\u015fmeleri, ve kimi sonu\u00e7lar\u0131yla de\u011ferlendirmeye devam ediyoruz. Bug\u00fcnlerde, tsunami\u2019de yak\u0131nlar\u0131n\u0131 kaybedenler kadar [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":696,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-183","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ace"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/183","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=183"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/183\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/696"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=183"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=183"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=183"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}