{"id":1499,"date":"2011-12-18T07:19:56","date_gmt":"2011-12-18T07:19:56","guid":{"rendered":"http:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/?p=1499"},"modified":"2016-10-10T07:20:38","modified_gmt":"2016-10-10T07:20:38","slug":"cinli-isadamlarina-modernlesme-cagrisi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/cinli-isadamlarina-modernlesme-cagrisi\/","title":{"rendered":"\u00c7inli \u0130\u015fadamlar\u0131na Modernle\u015fme \u00c7a\u011fr\u0131s\u0131"},"content":{"rendered":"<p><strong>Mehmet Ozay \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0\u00a0<\/strong>8 Ekim 2011<br \/>\nGe\u00e7ti\u011fimiz iki g\u00fcn Singapur \u00f6nemli bir uluslararas\u0131 faaliyete ev sahipli\u011fi yapt\u0131. Ger\u00e7ekte kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n \u00c7inli olduklar\u0131 dikkate al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda uluslararas\u0131 demek tam da yerine oturmuyor a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131. Belki, \u00c7in diasporas\u0131 i\u00e7inde \u00f6nemli bir yer tutan \u00c7inli i\u015fadamlar\u0131n\u0131n\u00a0\u00a0Singapur\u2019da kamp kurmas\u0131 desek daha yerinde olur. Asl\u0131nda bu yeni bir geli\u015fme de\u011fil. Son yirmi y\u0131l i\u00e7erisinde Singapur\u2019un ev sahipli\u011finde ger\u00e7ekle\u015ftirilen 11. toplant\u0131. Toplant\u0131ya damgas\u0131n\u0131 vuran ise Singapur Ba\u015fbakan\u0131 Lee Hsuin Lhoong\u2019un \u00c7inli m\u00fcte\u015febbisleri \u2018modernle\u015fmeye\u2019 davet etmesi oldu. Bu hususa a\u015fa\u011f\u0131da de\u011finece\u011fiz, ancak \u00f6nce \u015f\u00f6yle bir genel bir de\u011fini de bulunal\u0131m.<\/p>\n<p>Singapur, ad\u0131 kimilerinin zihninde tam oturmam\u0131\u015f, pek de ne oldu\u011fu anla\u015f\u0131lamayan, bununla birlikte bir zenginlik heyulas\u0131 olarak hat\u0131rlanan bir \u015fehir-devletidir. Bir zamanlar bo\u011faz\u0131n kar\u015f\u0131 yakas\u0131nda Riau Adalar\u0131\u2019ndaki k\u00f6kl\u00fc Malay gelene\u011finin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131ndan baz\u0131lar\u0131n\u0131n gelip yerle\u015fti\u011fi ve bu anlamda k\u00fc\u00e7\u00fck bir bal\u0131k\u00e7\u0131 k\u00f6y\u00fc olarak bilinen Singapur Adas\u0131, bug\u00fcn k\u00fcresel kapitalizmin en g\u00f6rkemli sil\u00fcetlerinden birini olu\u015fturmas\u0131yla dikkat \u00e7ekiyor. G\u00f6steri\u015fli binalar\u0131, -hemen burada bir mimari kurala yer verelim, Singapur\u2019daki in\u015fa mevzuat\u0131na g\u00f6re binalar\u0131n mimari \u00f6zellikleri anlam\u0131nda birbirinden farkl\u0131 olmas\u0131 gerekiyor -, geni\u015f bulvarlar\u0131, havuzlu bah\u00e7eleri, Orta\u00e7a\u011f Avrupas\u0131 \u0130ngiliz gelene\u011finin uzant\u0131s\u0131 birbirine yana\u015f\u0131k iki katl\u0131 evleri, her an kar\u015f\u0131n\u0131za \u00e7\u0131kan ismini belki de ilk defa duyaca\u011f\u0131n\u0131z her t\u00fcrden kiliseleri, \u2018Anglo-Chinese Methodist\u2019 okullar\u0131 ve Raffles heykelleri ile pek \u00e7ok \u00f6zelli\u011fi i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131r\u0131yor.<\/p>\n<p>Bununla birlikte, Singapur\u2019un sosyo-k\u00fclt\u00fcrel gelene\u011finin bir uzant\u0131s\u0131 olarak \u0130ngiliz-\u00c7in kar\u0131\u015f\u0131m\u0131 atmosferinde a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 rol\u00fcn \u00f6nemi yads\u0131namaz. Ancak, Singapur\u2019u son elli y\u0131lda ekonomik kalk\u0131nm\u0131\u015fl\u0131k anlam\u0131nda b\u00f6lgenin lokomotifi yapan unsur ise, k\u00f6kl\u00fc \u00c7in ailelerinin ba\u015f\u0131n\u0131 \u00e7ekti\u011fi yo\u011fun ticaret a\u011f\u0131. \u00c7inlilerin sadece Singapur\u2019da de\u011fil, G\u00fcneydo\u011fu Asya ba\u015fta olmak \u00fczere d\u00fcnyan\u0131n belli ba\u015fl\u0131 b\u00f6lgelerine \u015fu veya bu nedenlerle ger\u00e7ekle\u015ftirdikleri g\u00f6\u00e7leri bilinmektedir. Singapur\u2019u farkl\u0131 k\u0131lan ise kurulu\u015fundan bug\u00fcne bu \u015fehrin yeg\u00e2ne lideri, bir anlamda modern \u2018kral\u0131\u2019 konumundaki Lee Kuan Yew\u2019un \u2018ilerlemeci\u2019 materyalist felsefesini \u0131srarla ve inatla devam ettirmesi, \u00f6yle g\u00f6z\u00fck\u00fcyor ki, Singapurlular\u0131 da bu gidi\u015fata al\u0131\u015ft\u0131rm\u0131\u015f. Bu noktada laf\u0131 \u00c7inlilerin geleneksel de\u011ferlerinin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131n\u0131 olu\u015fturan ataerkil yap\u0131lar\u0131nda aile ba\u011f\u0131na getirip, bu antropolojik olgunun Singapur\u2019un kalk\u0131nmas\u0131 kadar, ba\u015fta ana k\u0131tadaki \u00c7in olmak \u00fczere, di\u011fer \u00fclkelerdeki\u00a0\u00a0\u00c7inli i\u015fadamlar\u0131 \u00fczerindeki \u2018manevi bask\u0131s\u0131n\u0131\u2019 hat\u0131rlatmak gerekiyor.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Singapur n\u00fcfusunun k\u00e2hir ekseriyetini olu\u015fturan \u00c7inli n\u00fcfus, 19. y\u00fczy\u0131l ortalar\u0131ndan ba\u015flayan g\u00f6\u00e7lerle adada sadece n\u00fcfus anlam\u0131nda de\u011fil, k\u00fclt\u00fcrel ve siyasi ba\u011flamlarda da \u00f6nemli bir g\u00fcce d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcler. Bu g\u00fcc\u00fcn ekonomi aya\u011f\u0131nda ise ad\u0131na genel itibar\u0131yla \u2018towkay\u2019 denilen aile \u015firketlerine bor\u00e7lu. Bu isim yani towkay, \u00f6rne\u011fin Malezya\u2019da g\u00fcnl\u00fck dilde, herhangi bir ticari i\u015fletmenin ba\u015f\u0131nda bulunan \u00c7inli erke\u011fe hitaben de kullan\u0131lmaktad\u0131r. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6zellikle alt ve orta s\u0131n\u0131f\u0131 te\u015fkil eden \u00c7inlilerin bu sosyolojik yap\u0131lar\u0131n\u0131n somut g\u00f6stergesi olarak evleri ve i\u015fyerlerini payla\u015ft\u0131klar\u0131 yap\u0131larda ortaya \u00e7\u0131kar. Bug\u00fcne de\u011fin \u00c7in toplumu hakk\u0131nda kaleme al\u0131nm\u0131\u015f sosyoloji ve iktisat \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fen ekonomik ba\u015far\u0131n\u0131n ard\u0131ndaki \u2018s\u0131rr\u0131n\u2019 konf\u00fcsy\u00fcsc\u00fc gelenekten bulundu\u011fu g\u00f6r\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Singapurlu \u00c7inlilerin ekonomik geli\u015fmi\u015flikleri ve k\u00fclt\u00fcrel destek olarak \u00c7in\u2019e yak\u0131nl\u0131klar\u0131 iki \u00fclke aras\u0131nda gizli bir birlikteli\u011fe i\u015faret ediyor. Lee Kuan Yew zaman zaman \u00c7in\u2019e ak\u0131l satarken, somut olarak da giri\u015fimlerden geri kal\u0131nm\u0131yor elbette. Son yirmi y\u0131lda ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u00c7in M\u00fcte\u015febbisleri Toplant\u0131s\u0131 buna \u00f6rnek. \u0130ki y\u0131lda bir yap\u0131lan ve 11.si 4000 m\u00fcte\u015febbisin kat\u0131l\u0131m\u0131yla 6-7 Ekim\u2019de organize edilen s\u00f6z konusu bu toplant\u0131, sadece \u00c7in\u2019den de\u011fil, d\u00fcnyan\u0131n de\u011fi\u015fik b\u00f6lgelerinden toplam 33 \u00fclkede faaliyet g\u00f6steren \u00f6nde gelen \u00c7in \u015firketlerinin temsilcilerinin bulu\u015ftu\u011fu \u00f6nemli bir birliktelik g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde. Yani bir anlamda, \u00c7in diasporas\u0131 Singapur\u2019da bulu\u015fuyor. \u0130\u015fte bu toplant\u0131 dolay\u0131s\u0131yla Singapur Ba\u015fbakan\u0131 Lee Hsien Loong, 2009\u2019da ba\u015flayan d\u00fcnya ekonomi krizinin Singapur\u2019daki \u00c7inliler kadar, k\u00fcresel i\u015f \u00e7evreleri aras\u0131nda dikkat \u00e7ekici bir yere sahip di\u011fer \u00c7inlileri de \u2018dikkatli olmaya\u2019 \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131. Loong\u2019un vurgusu, yukar\u0131da k\u0131saca de\u011findi\u011fimiz geleneksel \u00c7in de\u011ferlerinden biri olan aile i\u015fletmelerinin \u201csosyal evriminin\u201d zaman\u0131 geldi\u011fi \u00fczerineydi. \u201cModernle\u015fin art\u0131k\u201d \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na bu aile \u015firketleri nas\u0131l kar\u015f\u0131l\u0131k verecek bilinmez ancak, bu \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 ciddiye alacak olursak, bug\u00fcne kadar b\u00f6lgenin ekonomik kalk\u0131nm\u0131\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klayan kuramlar ile bir \u015fekilde \u00e7eli\u015fti\u011fini g\u00f6rebiliriz. Loong\u2019un de\u011fi\u015fim \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131na ra\u011fmen, ge\u00e7en on y\u0131l i\u00e7erisinde Fortune Global 500 listesine giren \u00c7inlilere ait \u015firketlerin say\u0131s\u0131 12\u2019den 61\u2019e \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 da bir realite. \u00dcst\u00fcne \u00fcstl\u00fck, bu s\u0131ralamaya giremese de, \u00c7inlilerin sahip oldu\u011fu \u00f6nemli say\u0131da \u015firket -k\u00fcresel \u00e7apta olmasa da- kendi b\u00f6lgelerinde s\u00f6z sahibi. O zaman Loong\u2019un kayg\u0131 ne diye sormak gerekiyor. Lhoong\u2019un bu kayg\u0131s\u0131n\u0131n babas\u0131 Lee Kuan Yew\u2019den tevar\u00fcs etti\u011fini a\u00e7\u0131k\u00e7a s\u00f6yleyebiliriz. Kalk\u0131nm\u0131\u015fl\u0131k noktas\u0131ndaki g\u00f6z kama\u015ft\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131na ra\u011fmen, Yew\u2019i ve o\u011flu Lhoong\u2019u bir t\u00fcrl\u00fc tatmin etmeyen ise sahip olduklar\u0131 \u201cilerlemeci\u201d felfese yanl\u0131s\u0131 olmalar\u0131. Yani, s\u0131n\u0131r\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131, s\u00fcrekli devinim, yenilik ve g\u00fc\u00e7. Bu g\u00fc\u00e7, Singapur i\u00e7in siyasi veya askeri de\u011fil, ancak tastamam ekonomik&#8230; Singapur elitlerinin kendini koruma i\u00e7g\u00fcd\u00fcs\u00fcyle ortaya \u00e7\u0131kan bu anlay\u0131\u015f, Singapur\u2019un ev sahipli\u011finde ger\u00e7ekle\u015ftirilen s\u00f6z konusu \u00c7inli m\u00fcte\u015febbisler toplant\u0131s\u0131 vesilesiyle tabiri caizse k\u00fcresel bir nitelik arz etmeye ba\u015fl\u0131yor. Ni\u00e7in bu sonuca var\u0131yoruz, \u00e7\u00fcnk\u00fc zaten yukar\u0131da ifade edildi\u011fi \u00fczere, \u00c7inliler k\u00fcresel ekonomi de\u011ferlendirmelerinde zaten giderek \u00f6nemli say\u0131da yer tutmaya ba\u015flam\u0131\u015flar. Lhoong\u2019un iste\u011fi diyelim, \u201cdaha b\u00fcy\u00fck hedeflere ula\u015fma\u201d arzusunda yat\u0131yor. Yani bir t\u00fcr tatminsizlik hali&#8230;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Bu nedenledir ki, Lhoong, geleneksel de\u011ferlerle ekonomik faaliyetlere y\u00f6nelen \u00c7inlileri bir t\u00fcr gelecek kayg\u0131s\u0131 ile \u201ckorkutarak\u201d \u00e7areyi hemen \u00f6neriyor. \u00c7inli patronlar\u0131na \u00f6\u011f\u00fcd\u00fcn\u00fcn ard\u0131nda k\u00fcresel piyasa \u015fartlar\u0131n\u0131n gereklerinin yerine getirilmesi yat\u0131yor. Yani \u015firketin varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ne olursa olsun sadece aileden oldu\u011fu i\u00e7in yeni nesle aktar\u0131m\u0131 de\u011fil, k\u00fcresel ortaklarla payla\u015f\u0131m\u0131; i\u015f hayat\u0131n\u0131n bireysel ili\u015fkilerle s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131lmas\u0131 de\u011fil, bunun d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karak objektif de\u011ferlerle i\u015f hayat\u0131na y\u00f6nelinmesi; ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc olarak da elde edilen zenginli\u011fin \u201csosyal payla\u015f\u0131m\u0131\u201dn\u0131n ortaya konmas\u0131 olu\u015fturuyor. Bu hususlar\u0131n pratikteki kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 ne olacakt\u0131r sorusuna cevap ise profesyonel \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n i\u015fletmelerde kritik noktalara atanmas\u0131; yabanc\u0131 sermaye ile i\u015fbirli\u011fi yap\u0131larak daralan \u201caile kasalar\u0131n\u0131n\u201d ferahlat\u0131lmas\u0131; has\u0131l olan zenginli\u011fin \u201csosyal vicdan\u201d olgusunun bir gere\u011fi olarak topluma d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi. Bu \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc hususla ilgili bir veri ile ne denilmek istendi\u011fine a\u00e7\u0131kl\u0131k getirelim. ABD\u2019de i\u015f \u00e7evrelerinin \u201cg\u00f6n\u00fclden verdikleri\u201d maddi yard\u0131m gayri safi milli has\u0131lan\u0131n %2.4\u2019\u00fcn\u00fc olu\u015ftururken, \u00c7in\u2019de bu oran sadece %0.05. Bu ayn\u0131 zamanda, \u00c7in\u2019deki \u201csosyal a\u00e7\u0131k\u201d anlam\u0131na geliyor. \u00c7in, ABD\u2019ye kafa tutarak k\u00fcresel bir g\u00fc\u00e7 olma yolunda ilerlerken, sanmay\u0131n ki, t\u00fcm \u00c7in \u201cilerliyor\u201d.\u00a0\u00a0Parantez i\u00e7inde \u00c7in\u2019in bu ilerlemesinde diasporada ya\u015fayan 40 milyon \u00c7inlinin katk\u0131s\u0131n\u0131 unutmamak gerekiyor. Pekin, \u015eangay vb. birka\u00e7 \u00f6nemli \u015fehir, Bat\u0131 kapitalizminin \u201cnimetlerini\u201d olanca h\u0131z\u0131yla dev\u015firirken, k\u0131rsalda ya\u015fayan y\u00fcz milyonlarca \u00c7inli hayatlar\u0131n\u0131 kazanabilmenin zorluklar\u0131n\u0131 t\u00fcm\u00fcyle varl\u0131klar\u0131nda hissediyorlar. Yani, zengin-fakir ayr\u0131m\u0131 alabildi\u011fine art\u0131yor.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.dunyabulteni.net\/?aType=haber&amp;ArticleID=178119\"><strong>http:\/\/www.dunyabulteni.net\/?aType=haber&amp;ArticleID=178119<\/strong><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,30],"tags":[],"class_list":["post-1499","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-gunluk-yazilar","category-singapur"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1499","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1499"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1499\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1499"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1499"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1499"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}