{"id":1014,"date":"2012-03-17T09:11:00","date_gmt":"2012-03-17T09:11:00","guid":{"rendered":"http:\/\/localhost:8080\/ini\/?p=370"},"modified":"2012-03-17T09:11:00","modified_gmt":"2012-03-17T09:11:00","slug":"ii-abdulhamitin-elcisi-singapurda-yatyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/ii-abdulhamitin-elcisi-singapurda-yatyor\/","title":{"rendered":"II. Abd\u00fclhamit\u2019in El\u00e7isi Singapur\u2019da Yat\u0131yor"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<div class=\"MsoNormal\"><b>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;24 Haziran 2011<\/b><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Yakla\u015f\u0131k iki bu\u00e7uk y\u0131l \u00f6nce \u00e7ekimler i\u00e7in geldi\u011fi A\u00e7e\u2019de kendisine mihmandarl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z Co\u015fkun Aral birka\u00e7 g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne Singapur\u2019dayd\u0131. Yola \u00e7\u0131kmadan daha \u0130stanbul\u2019dayken haber vermi\u015fti. G\u00fcne\u015fin t\u00fcm berrakl\u0131\u011f\u0131 ile Malay Yar\u0131madas\u0131\u2019n\u0131n g\u00fcney ucuna vurdu\u011fu Sal\u0131 g\u00fcn\u00fc erken saatlerde Cohor K\u00f6rfezi\u2019nde Causeway\u2019\u0131 ge\u00e7ip Singapur\u2019da Scotts Caddesi\u2019nde s\u00f6zle\u015fti\u011fimiz \u00fczere Anadolu Lokantas\u0131\u2019na vard\u0131m. Co\u015fkun Bey\u2019in telefonda birazdan oraday\u0131m mesaj\u0131n\u0131n ard\u0131ndan, ince belli bardaktan T\u00fcrk \u00e7ay\u0131n\u0131 i\u00e7erek beklemeye ba\u015flad\u0131m. Singapur\u2019a bu seferki gidi\u015fim bir ba\u015fka heyecana konu oluyordu. Bir yandan Co\u015fkun Bey\u2019i bir kez daha g\u00f6rmek, \u00f6te yandan onun rehberli\u011finde bir tarih ke\u015ffine \u00e7\u0131kmak bu g\u00fcn\u00fc \u00e7ok daha anlaml\u0131 k\u0131l\u0131yordu. Co\u015fkun Bey\u2019in ard\u0131ndan Anadolu Lokantas\u0131\u2019n\u0131n sahibi U\u011fur Bey \u00e7\u0131kageldi. Bir saati a\u015fan ve i\u00e7inde Ertu\u011frul F\u0131rkateyni, Mindanao, Cape Town, m\u00fcthi\u015f A\u00e7e projesi, Malezya gelece\u011fi gibi birbirini b\u00fct\u00fcnleyen konular\u0131 i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131ran g\u00fczel sohbet enerjimizi daha da art\u0131rd\u0131. Ard\u0131ndan hedef mek\u00e2n\u0131m\u0131z Ataullah Efendi\u2019nin mezar\u0131na do\u011fru yola \u00e7\u0131kt\u0131k. <\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Ataullah Efendi, Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin son d\u00f6nemlerinde II. Abd\u00fclhamit\u2019in 1901\u2019de Singapur\u2019a atad\u0131\u011f\u0131 \u2018\u015eehbender\u2019 yani B\u00fcy\u00fckel\u00e7i. \u00d6\u011fle namaz\u0131n\u0131 m\u00fcteakiben ula\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z Cami\u2019de t\u00fcrbedar R\u0131dvan\u2019\u0131n yard\u0131m\u0131yla birka\u00e7 basamak merdiveni a\u015f\u0131p t\u00fcrbeye girdik. \u0130\u00e7inde toplam otuziki mezar\u0131n bulundu\u011fu T\u00fcrbe olarak adland\u0131r\u0131labilecek i\u00e7inde mekan\u2019da Jaw\u00ee olarak kaleme al\u0131nm\u0131\u015f kitabede 10. s\u0131rada g\u00f6steriliyor. G\u00f6rkemli bir mezar ta\u015f\u0131 olmasa da, \u00fczerindeki k\u0131sa bilgi \u00f6nemini ortaya koymaya yetiyor: \u201c<i>Ahmed Ataullah kasur devlet-i al-\u00dbsmaniyyah Konsul Kerajaan Turk\u00ee al-mutavaffa fi Sha\u2019ban sene 1322 Hicri.<\/i>\u201d&nbsp; Bu t\u00fcrbeyi \u00f6nemli k\u0131lan en ba\u015fta Sultan Ebubekir\u2019in ve ondan \u00f6nce Cohor Sultan\u0131 olan babas\u0131 \u0130brahim\u2019in ve saray ahalisinden kimilerinin mezarlar\u0131n\u0131n bulunmas\u0131. Ataullah Efendi\u2019nin mezar\u0131n\u0131n burada bulunmas\u0131 da Cohor Sultanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n o d\u00f6nemlerde Osmanl\u0131 ile ili\u015fkilerini ortaya koyacak bir g\u00f6sterge olarak dikkatleri \u00e7ekiyor. <\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Co\u015fkun Bey\u2019in ve di\u011fer kimi k\u0131ymetli belgeselcilerin yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte g\u00fcndeme getirerek T\u00fcrkiye\u2019de geni\u015f kitlelere ula\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131 Ahmet Ataullah ile ilgili bilgiler Singapur\u2019daki mezar\u0131n\u0131n g\u00fcndeme gelmesi ile daha da \u00f6nem arz etti. Ahmed Ataullah\u2019\u0131n mezar\u0131 Telok Belangah\u2019da. Bu vesile ile k\u0131saca Telok Belahgah hakk\u0131nda bilgi vermekle fayda var. Buras\u0131 Kampung Gelam ile birlikte Cohor Sultanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n Singapur Adas\u0131\u2019nda 19. y\u00fczy\u0131l ortalar\u0131na (1855) kadar merkezi olmu\u015f \u00f6nemli yerle\u015fim yerlerinden. \u0130ngilizlerin varl\u0131\u011f\u0131 ve ili\u015fkiler Sultanl\u0131k merkezinin Cohor Bo\u011faz\u0131\u2019n\u0131n \u00f6te yakas\u0131na, yani bug\u00fcnk\u00fc Cohor Bahru\u2019ya ta\u015f\u0131nmas\u0131na neden oldu. Ancak bug\u00fcn, Singapur Adas\u0131 ile hemen yan\u0131 ba\u015f\u0131ndaki k\u00fc\u00e7\u00fck Sentosa Adas\u0131\u2019na ge\u00e7i\u015f noktas\u0131 yak\u0131nlar\u0131ndaki bug\u00fcn ayn\u0131 adla an\u0131lan cadde \u00fczerinde yer alan Telok Belangah Malezya\u2019n\u0131n m\u00fclk\u00fc olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor. Burada bir Malay yerle\u015fiminden bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn de\u011filse de <i>Masjid Temenggong Daeng Ibrahim <\/i>ad\u0131yla bir cami ve pek b\u00fcy\u00fck olmasa da bar\u0131nd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 \u015fahsiyetler dolay\u0131s\u0131yla \u00f6nemli bir mezarl\u0131\u011f\u0131n varl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemini ortaya koymaya yetiyor. Caminin ad\u0131, 19. y\u00fczy\u0131l ikinci yar\u0131s\u0131nda (1862-1895) Cohor Sultanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n taht\u0131na \u00e7\u0131kan ve Malay modernle\u015fmesinin kurumsal anlamda \u2018babas\u0131\u2019 olarak adland\u0131r\u0131labilecek geli\u015fmelere imza atan Sultan Ebubekir\u2019in babas\u0131na atfen verilmi\u015ftir. Asl\u0131nda Sultan Ebu Bekir\u2019e ilham kayna\u011f\u0131 olan ve modern anlamda ilk Malay entellekt\u00fceli demekte hi\u00e7 de zorlanmayaca\u011f\u0131m\u0131z ki\u015fi Munshi Abdullah\u2019t\u0131r. Sultan Ebubekir ile ilgili detayl\u0131 bilgiye ula\u015fmak isteyenler i\u00e7in Malayca kaleme al\u0131nm\u0131\u015f bir eseri \u00f6neririm isterim: Hikayat Johore dan Tawarikh Almarhum Sultan Abu Bakar\u201d, (1940), yazar\u0131 ise Dato Haji Mohamed Said bin Haji Sulaiman.<\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Ahmed Ataullah Bu ba\u011flamda, d\u00f6nemin Pan-\u0130slam politikas\u0131n\u0131n destekcisi konumundaki Osmanl\u0131 Sultan\u0131 II. Abd\u00fclhamit\u2019in bizzat Singapur\u2019a atad\u0131\u011f\u0131 bir ilim adam\u0131 ve ayn\u0131 zamanda siyaset\u00e7i. Bunun somut g\u00f6stergelerinden biri, Osmanl\u0131 Devleti\u2019nin Malay topraklar\u0131ndaki el\u00e7isi konumundaki Hac\u0131 Ataullah Efendi ve Muhammed Alsagoff ile Batavya\u2019daki el\u00e7isi Muhammed Kamil Bey\u2019in s\u00f6z konusu <i>Al-Imam<\/i> hareketine maddi ve siyasi desteklerinde g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn. Kamil Bey, Batavya\u2019da g\u00f6rev yapan ilk ve son el\u00e7idir ve Pan-\u0130slamc\u0131 hareketlere verdi\u011fi destek nedeniyle 1899 y\u0131l\u0131nda Hollanda s\u00f6m\u00fcrge y\u00f6netimi taraf\u0131ndan \u00fclkeden \u00e7\u0131kart\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<a href=\"file:\/\/\/D:\/ACEH%20BLOG%20MURAT\/AAAYEN%C4%B0%20G%C4%B0R%C4%B0LEN%20MET%C4%B0NLER.docx#_ftn1\" name=\"_ftnref1\" title=\"\">[1]<\/a><a href=\"file:\/\/\/D:\/ACEH%20BLOG%20MURAT\/AAAYEN%C4%B0%20G%C4%B0R%C4%B0LEN%20MET%C4%B0NLER.docx#_ftn1\" name=\"_ftnref1\" title=\"\"><\/a><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\"><\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">Telok Belahgah Malay mezarl\u0131\u011f\u0131nda bir ba\u015fka s\u00fcpriz bekliyordu. O da daha \u00f6nce t\u00fcrbedar\u0131n s\u00f6yledi\u011fi ileri s\u00fcr\u00fclen Rukiye ile Hatice\u2019nin mezarlar\u0131. Bunlar da kim demiyeceksiniz herhalde. T\u00fcrkiye\u2019de maalesef birilerinin kof milliyet\u00e7ilikle Osmanl\u0131 kan\u0131n\u0131n Malay d\u00fcnyas\u0131 ile ili\u015fkisini kurmak i\u00e7in zaman zaman dile getirdikleri cariyeler Rukiye ve karde\u015fi Hatice. Oysa bu karde\u015fler ne Osmanl\u0131 ailesinden ne T\u00fcrk kan\u0131ndan. Kafkas k\u00f6kenli&#8230; T\u00fcrbenin az yukar\u0131s\u0131nda yamac\u0131n tam ortas\u0131nda etraf\u0131 duvarla \u00e7evrilerek di\u011fer mezarlardan ayr\u0131lm\u0131\u015f ve lahit \u015feklinde yan yana duran iki mezar. \u00dczerlerinde ilk etapta kitabe oldu\u011fu izlenimi veren ibareler var. Ancak sonradan fark ettim ki, ince bir madenden yap\u0131lm\u0131\u015f kaligrafi sonradan monte edilmi\u015f. Tahminimizin aksine Rukiye\u2019nin ad\u0131 iki mezar ta\u015f\u0131nda da zikredilmiyor. Birinde Hatice\u2019nin ad\u0131 zikrediliyor: \u201cAl marhumah as-sultanah Hatica al-mutavaffa fi 14 Dzul al Qa\u2019da sene 1321. Di\u011ferinde ise \u00e7ok enteresand\u0131r, t\u00fcrbede yatt\u0131\u011f\u0131n\u0131 yukar\u0131da ifade etti\u011fimiz Ataullah Efendi\u2019nin ad\u0131 zikrediliyor: \u201cAl-Haji Athaillah, wafat 10 Sha\u2019ban tahun 1321\u201d. Evet, anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00fczere ortada ciddi bir kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k var. Kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k bununla da s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil. Biz Osmanl\u0131 kan\u0131n\u0131n G\u00fcneydo\u011fu Asya\u2019ya kolayca ula\u015fmas\u0131na sevinenleri kendi hallerine b\u0131rakal\u0131m, Rukiye ve Hatice\u2019nin ger\u00e7ek hik\u00e2yesini \u00f6\u011frenmeye devam edelim. Size ilk \u00f6nerim, gelecek ay Ekrem Salt\u0131k Bey\u2019in Yedik\u0131ta Dergisi\u2019nde yay\u0131nlacak makalesini okuman\u0131z. <\/div>\n<div class=\"MsoNormal\" style=\"text-align: justify;\">K\u0131sa g\u00fcne s\u0131\u011fan koca bir tarih&#8230; Devam\u0131n\u0131 getirmek nasip olsun&#8230;<\/div>\n<p><a href=\"http:\/\/www.dunyabulteni.net\/index.php?aType=haber&amp;ArticleID=164638&amp;q=%C3%B6zay\">http:\/\/www.dunyabulteni.net\/index.php?aTyp<br \/>\ne=haber&amp;ArticleID=164638&amp;q=%C3%B6zay<\/a> <\/p>\n<div><\/p>\n<div id=\"ftn1\">\n<div class=\"MsoFootnoteText\"><a href=\"file:\/\/\/D:\/ACEH%20BLOG%20MURAT\/AAAYEN%C4%B0%20G%C4%B0R%C4%B0LEN%20MET%C4%B0NLER.docx#_ftnref1\" name=\"_ftn1\" title=\"\">[1]<\/a>Mehmet Ozay, <i>Islamic Identity and Development: Studies of the Islamic Periphery<\/i>, Forum, Kuala Lumpur, 1990, s. 104.&nbsp; (Not: Bu yazarla, makale yazar\u0131 ayn\u0131 ki\u015filer de\u011fildir. Sadece isim benzerli\u011fi vard\u0131r.)<\/div>\n<\/div>\n<\/div>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mehmet \u00d6zay &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;24 Haziran 2011 Yakla\u015f\u0131k iki bu\u00e7uk y\u0131l \u00f6nce \u00e7ekimler i\u00e7in geldi\u011fi A\u00e7e\u2019de kendisine mihmandarl\u0131k yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z Co\u015fkun Aral birka\u00e7 g\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcne Singapur\u2019dayd\u0131. Yola \u00e7\u0131kmadan daha \u0130stanbul\u2019dayken haber vermi\u015fti. G\u00fcne\u015fin t\u00fcm berrakl\u0131\u011f\u0131 ile Malay Yar\u0131madas\u0131\u2019n\u0131n g\u00fcney ucuna vurdu\u011fu Sal\u0131 g\u00fcn\u00fc erken saatlerde Cohor K\u00f6rfezi\u2019nde Causeway\u2019\u0131 ge\u00e7ip Singapur\u2019da Scotts Caddesi\u2019nde s\u00f6zle\u015fti\u011fimiz \u00fczere Anadolu Lokantas\u0131\u2019na vard\u0131m. Co\u015fkun [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[30],"tags":[],"class_list":["post-1014","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-singapur"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1014","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1014"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1014\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1014"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1014"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/guneydoguasyacalismalari.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1014"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}